{"id":36785,"date":"2016-02-26T18:09:48","date_gmt":"2016-02-26T16:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=36785"},"modified":"2016-02-26T09:53:18","modified_gmt":"2016-02-26T07:53:18","slug":"27-09-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=36785","title":{"rendered":"Zmar\u0142 Natan Tenenbaum"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/culture.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/culture.png\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/culture.pl\/pl\/artykul\/zmarl-natan-tenenbaum\" target=\"_blank\">Zmar\u0142 Natan Tenenbaum<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Janusz R. Kowalczyk<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/culture.pl\/sites\/default\/files\/images\/imported\/literatura\/_portrety\/Tenenbaum_Natan\/natan-tenenbaum-fot-henryk-kotowski-bw.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Po d\u0142ugiej chorobie 23 lutego 2016 roku zmar\u0142 w Szwecji w wieku 75 lat Natan Tenenbaum \u2013 polski satyryk i poeta \u017cydowskiego pochodzenia.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jego wiersz &#8220;Modlitwa o wschodzie s\u0142o\u0144ca&#8221;, z muzyk\u0105 Przemys\u0142awa Gintrowskiego, zosta\u0142 spopularyzowany w czasach &#8220;Solidarno\u015bci&#8221; przez kompozytora i Jacka Kaczmarskiego. Utw\u00f3r ten wykonywany by\u0142 tak\u017ce przez Jacka W\u00f3jcickiego z krakowskiej Piwnicy pod Baranami oraz przez zesp\u00f3\u0142 reggae Habakuk. Pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c w filmie &#8220;Ostatni dzwonek&#8221; z 1989 roku w re\u017cyserii Magdaleny \u0141azarkiewicz.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 120px;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong><em>&#8220;Ka\u017cdy Tw\u00f3j wyrok przyjm\u0119 twardy,<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Przed moc\u0105 Twoj\u0105 si\u0119 ukorz\u0119.<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Ale chro\u0144 mnie Panie od pogardy,<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Przed nienawi\u015bci\u0105 strze\u017c mnie Bo\u017ce.<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Wszak Ty\u015b jest Niezmierzone Dobro<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> kt\u00f3rego nie wyra\u017c\u0105 s\u0142owa<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Wi\u0119c mnie od nienawi\u015bci obro\u0144<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> i od pogardy mnie zachowaj.<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Co postanowisz niech si\u0119 zi\u015bci.<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Niechaj si\u0119 wola Twoja stanie<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> ale zbaw mnie, od nienawi\u015bci,<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><strong> <em> Ocal mnie od pogardy, Panie.&#8221;<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> [&#8220;Modlitwa o wschodzie s\u0142o\u0144ca&#8221;]<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ooOFIMVFET0\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Przemys\u0142aw Gintrowski, Zbigniew \u0141api\u0144ski i Jacek Kaczmarski. Tekst piosenki zosta\u0142 napisany przez Natana Tenenbauma, muzyka przez Gintrowskiego.\u00a0Koncert odbywa\u0142 si\u0119 1992 w Starej Prochowni w Warszawie, koncert nosi\u0142 tytu\u0142 &#8220;Powr\u00f3t Bard\u00f3w&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Natan Tenenbaum urodzi\u0142 si\u0119 27 grudnia 1940 roku w Witebsku. Uko\u0144czy\u0142 archeologi\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 na Uniwersytecie Warszawskim.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 90px;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong><em>&#8220;Archeologi\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 studiowa\u0142em w Warszawie, by pozna\u0107 podstawy kultury i cywilizacji, ale nie by\u0142o we mnie materia\u0142u na naukowca analityka, raczej my\u015bla\u0142em o dziennikarstwie, publicystyce, w ka\u017cdym razie o pisaniu i to na tematy aktualne. Jednak w ko\u0144cu przyda\u0142y mi si\u0119 te studia, bo dosta\u0142em prac\u0119 w tej bran\u017cy. Jeszcze tylko dodam, \u017ce jedyne wykopaliska w jakich przysz\u0142o mi uczestniczy\u0107, to p\u00f3\u017ano\u015bredniowieczne norweskie miasto Trondheim, po\u0142o\u017cone nad p\u00f3\u0142nocnym Atlantykiem, do\u015b\u0107 odleg\u0142ym od s\u0142o\u0144ca Hellady czy Italii.&#8221;<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> [Natan Tenebaum, &#8220;O australijskim kamyku, poezji i ojczy\u017anie polszczy\u017anie&#8221;, &#8220;Przegl\u0105d Australijski&#8221;, kwiecie\u0144 2008]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych dwudziestego wieku bra\u0142 czynny w studenckim \u017cyciu artystycznym, mi\u0119dzy innymi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 jako autor tekst\u00f3w z warszawskim klubem Hybrydy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 90px;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong><em>&#8220;Klubowej scence nie zabrak\u0142o [\u2026] osobowo\u015bci. Od programu &#8216;U\u015bmiech z errat\u0105&#8221; (premiera \u2013 luty 1965 roku) rej wiedli w zespole \u2013 obok Pietrzaka i zaanga\u017cowanego ju\u017c wcze\u015bniej licealisty Stefana Friedmanna \u2013 poeci Adam Kreczmar i Natan Tenenbaum oraz student warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych Jonasz Kofta.&#8221;<\/em><\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> [Izolda Kiec, &#8220;Historia polskiego kabaretu&#8221;, Pozna\u0144 2014]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">P\u00f3\u017aniej zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze Studenckim Teatrem Satyryk\u00f3w. W STS-ie jego teksty wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142y programy \u2013 oba z 1964 roku \u2013 &#8220;Mnie nie jest wszystko jedno&#8221; i &#8220;Ju\u017c pora sma\u017cy\u0107 konfitury&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pracowa\u0142 jako dziennikarz w Polskim Radio oraz w &#8220;Fo\u0142ks Sztyme&#8221; (G\u0142os Ludu), jedynym w PRL pi\u015bmie wydawanym w jidysz. Swoje utwory publikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w &#8220;Szpilkach&#8221;, &#8220;Kulturze&#8221; i innych czasopismach. Kilka tekst\u00f3w zwi\u0105zanych z tak zwanymi wydarzeniami marcowymi ukaza\u0142o si\u0119 anonimowo w wydanym z tej okazji zbiorze paryskiej &#8220;Kultury&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Od 1969 roku przebywa\u0142 na emigracji w Szwecji, gdzie mi\u0119dzy innymi prowadzi\u0142 polonijny kabaret literacki Krakowskie Przedmie\u015bcie w Sztokholmie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 90px;\"><strong><span style=\"color: #808080;\"><em>&#8220;Wyjecha\u0142em z Polski do Szwecji z rodzin\u0105 w grudniu 69. Pierwsze pi\u0119\u0107 lat przemieszka\u0142em w mie\u015bcie Lund, gdzie \u2013 po kursie j\u0119zykowym \u2013 studiowa\u0142em na tamtejszym uniwersytecie histori\u0119 i literaturoznawstwo. Przez pewien czas wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em z rozg\u0142o\u015bni\u0105 Wolna Europa. Razem z kilkoma przyjaci\u00f3\u0142mi i par\u0105 Czech\u00f3w zorganizowali\u015bmy te\u017c ma\u0142\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra przedstawia\u0142a Szwedom prawd\u0119 o Polsce, o opozycji demokratycznej i o innych demoludach. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em r\u00f3wnie\u017c z pismem &#8216;Aneks&#8217;, t\u0142umacz\u0105c teksty z rosyjskich wydawnictw podziemnych, czyli &#8216;samizdatu. W po\u0142owie lat siedemdziesi\u0105tych przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 do Sztokholmu, gdzie po jakim\u015b czasie dosta\u0142em prac\u0119 w Instytucie Kultury Antycznej, zgodnie z moim zawodem wyuczonym. Przepracowa\u0142em tu r\u00f3wne 30 lat, w spokoju, cho\u0107 bez wi\u0119kszych sukces\u00f3w zawodowych. W tym czasie zajmowa\u0142y mnie \u017cywo sprawy polskie \u2013 by\u0142y to lata burzliwe. Szwecja, go\u015bcinna dla nas i \u017cyczliwa, by\u0142a w moim \u015bwiecie nieco na uboczu, gwarantuj\u0105c mnie i mojej rodzinie godziwe warunki pracy i \u017cycia. Gdy wybuch\u0142a &#8216;Solidarno\u015b\u0107&#8217;, a wkr\u00f3tce potem stan wojenny, &#8216;rozwozi\u0142em spraw\u0119 polsk\u0105 po szwedzkich op\u0142otkach&#8217;.&#8221;<\/em><\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> [Natan Tenebaum, &#8220;O australijskim kamyku, poezji i ojczy\u017anie polszczy\u017anie&#8221;, &#8220;Przegl\u0105d Australijski&#8221;, kwiecie\u0144 2008]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poza wyst\u0119pami w Szwecji, autor wielokro\u0107 przedstawia\u0142 swoje wiersze i piosenki w \u015brodowiskach polskich na Zachodzie. Od 1988 roku r\u00f3wnie\u017c w Polsce, podczas licznych wieczor\u00f3w autorskich mi\u0119dzy innymi w klubach studenckich Warszawy. Wyst\u0119powa\u0142 z kabaretem Pod Egid\u0105 Jana Pietrzaka, w gda\u0144skim klubie \u017baczek i w krakowskiej Piwnicy pod Baranami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zbi\u00f3r wierszy Natana Tenenbauma &#8220;<em><strong>Chocho\u0142y i r\u00f3\u017ca<\/strong><\/em>&#8221; ukaza\u0142 si\u0119 w 1992 roku w warszawskim wydawnictwie Zebra. W 1997 roku wyda\u0142 r\u00f3wnie\u017c tomik zatytu\u0142owany &#8220;<em><strong>Imi\u0119 twoje rzeczy pospolito\u015b\u0107<\/strong><\/em>&#8220;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 90px;\"><strong><span style=\"color: #808080;\"><em>&#8220;B\u0119d\u0119 tu szczery, a\u017c do nieskromno\u015bci i za Tuwimem powt\u00f3rz\u0119, \u017ce moja ojczyzna to polszczyzna. Nic na to nie poradz\u0119. W innych j\u0119zykach potrafi\u0119 si\u0119 komunikowa\u0107, lepiej lub gorzej. Wyrazi\u0107 siebie, swoje odczucia \u2013 mog\u0119 tylko po polsku. Sprawy, kt\u00f3re najbardziej mnie obchodz\u0105, dziej\u0105 si\u0119 nad Wis\u0142\u0105. Przez wiele lat, gdy nie pozwalano mi, cho\u0107by na odwiedziny, \u015bni\u0142em sen o Warszawie, prosi\u0142em przyjaci\u00f3\u0142, by na rynku krakowskim s\u0142uchali \u2013 za mnie \u2013 hejna\u0142u o p\u00f3\u0142nocy i pozdrawiali ma\u0142e dolno\u015bl\u0105skie miasteczko mojego dzieci\u0144stwa. Czas nie sta\u0142 w miejscu, wiele si\u0119 zmieni\u0142o, a mnie przyby\u0142o wiele lat i&#8230; p\u00f3\u0142 tuzina wnucz\u0105t. Tu s\u0105 moi najbli\u017csi. Tu pozostan\u0119. A zreszt\u0105 w dzisiejszej dobie adres pocztowy nie jest taki wa\u017cny.&#8221;<\/em><\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> [Natan Tenebaum, &#8220;O australijskim kamyku, poezji i ojczy\u017anie polszczy\u017anie&#8221;, &#8220;Przegl\u0105d Australijski&#8221;, kwiecie\u0144 2008]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W 2004 roku Natan Tenenbaum zosta\u0142 odznaczony przez Prezydenta RP Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, a w 2012 roku \u2013 Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (za wybitne zas\u0142ugi w dzia\u0142alno\u015bci na rzecz przemian demokratycznych w Polsce oraz aktywny udzia\u0142 w prote\u015bcie studenckim w marcu 1968 roku w obronie praw cz\u0142owieka i swob\u00f3d obywatelskich).<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zmar\u0142 Natan Tenenbaum Janusz R. Kowalczyk Po d\u0142ugiej chorobie 23 lutego 2016 roku zmar\u0142 w Szwecji w wieku 75 lat Natan Tenenbaum \u2013 polski satyryk i poeta \u017cydowskiego pochodzenia. Jego wiersz &#8220;Modlitwa o wschodzie s\u0142o\u0144ca&#8221;, z muzyk\u0105 Przemys\u0142awa Gintrowskiego, zosta\u0142 spopularyzowany w czasach &#8220;Solidarno\u015bci&#8221; przez kompozytora i Jacka Kaczmarskiego. Utw\u00f3r ten wykonywany by\u0142 tak\u017ce przez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36785"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36792,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36785\/revisions\/36792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}