{"id":37332,"date":"2016-03-10T18:05:21","date_gmt":"2016-03-10T16:05:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=37332"},"modified":"2016-03-09T15:12:14","modified_gmt":"2016-03-09T13:12:14","slug":"09-05-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=37332","title":{"rendered":"Jak hartowa\u0142a si\u0119 stal?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Jak hartowa\u0142a si\u0119 stal? Khlevniuk: J\u00f3zef Stalin pad\u0142 ofiar\u0105 w\u0142asnego systemu [WYWIAD] <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Rafa\u0142 Zychal<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Ostatnie chwile \u017cycia J\u00f3zefa Stalina do dzi\u015b s\u0105 owiane aur\u0105 tajemnicy. Czy wszechmocny dyktator umar\u0142 tylko dlatego, \u017ce najbli\u017csi wsp\u00f3\u0142pracownicy bali si\u0119 wej\u015b\u0107 do jego gabinetu i udzieli\u0107 mu pomocy? A mo\u017ce za t\u0119 \u015bmier\u0107 rzeczywi\u015bcie odpowiada \u0141awrientij Beria? Mimo up\u0142ywu lat, pytania wci\u0105\u017c wracaj\u0105. W\u0105tpliwo\u015bci te, w rozmowie z Onetem, rozwiewa Oleg Khlevniuk. Rosyjski historyk wskazuje te\u017c, sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowa brutalno\u015b\u0107 przyw\u00f3dcy ZSRR i dlaczego w pewnym momencie niewiele brakowa\u0142o, by Stalin nagle straci\u0142 wszystko, co osi\u0105gn\u0105\u0142. I czy by\u0142 got\u00f3w rozp\u0119ta\u0107 III wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105?<\/span><\/strong><\/p>\n

\"J\u00f3zef<\/p>\n

Z Olegiem Khlevniukiem – rosyjskim historykiem, badaczem dziej\u00f3w stalinowskiej Rosji oraz jej przyw\u00f3dcy, a tak\u017ce autorem ksi\u0105\u017cki “Stalin. Nowa biografia”, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa Znak Horyzont, rozmawia Rafa\u0142 Zychal.<\/span><\/p>\n

Rafa\u0142 Zychal (Onet):<\/strong> Na samym pocz\u0105tku swojej ksi\u0105\u017cki pisze Pan, \u017ce praca nad ni\u0105 by\u0142a “powo\u0142aniem”. Sk\u0105d w\u0142a\u015bnie taka motywacja? Czy to spos\u00f3b na rozprawienie si\u0119 z gloryfikacj\u0105 czy nawet mitem Stalina w dzisiejszej Rosji?<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Oleg Khlevniuk:<\/strong> Przede wszystkim, mia\u0142em na my\u015bli powo\u0142anie zawodowe. Ju\u017c od kilkudziesi\u0119ciu lat zajmuj\u0119 si\u0119 badaniem radzieckiej historii \u2013 to trudny i nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 proces. Jednocze\u015bnie jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce historyk nie powinien odpowiada\u0107 na polityczne zwroty czy zmiany nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych. Nasza historiografia naukowa ma problemy, kt\u00f3re powinna rozwi\u0105za\u0107. To oczywi\u015bcie nie oznacza, \u017ce naukowcy ignoruj\u0105 zupe\u0142nie to, co si\u0119 dzieje wok\u00f3\u0142 nich. Jednak najlepszym sposobem udzia\u0142u profesjonalnych historyk\u00f3w w debacie publicznej jest publikacja wynik\u00f3w ich bada\u0144. Najlepiej w formie bardziej przyst\u0119pnej dla zwyk\u0142ego czytelnika. I to jest to, co chcia\u0142em osi\u0105gn\u0105\u0107 pisz\u0105c swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 na temat Stalina.<\/span><\/p>\n

Jednak pewna idealizacja postaci J\u00f3zefa Stalina w dzisiejszej Rosji jest faktem. Sk\u0105d ona si\u0119 bierze? A mo\u017ce to tylko t\u0119sknota za tamtymi czasami?<\/strong><\/span><\/p>\n

Mit Stalina bazuje r\u00f3wnie\u017c na prostym przeciwstawieniu “chwalebnej” przesz\u0142o\u015bci i obecnych czas\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 mocno krytykowane. Ludzie nie rozumiej\u0105, a cz\u0119\u015bciowo i obawiaj\u0105 si\u0119 przysz\u0142o\u015bci. Dlatego wol\u0105 patrze\u0107 w przesz\u0142o\u015b\u0107, gdy wszystko by\u0142o oczywiste i wydawa\u0142o si\u0119 godne na\u015bladowania. Wtedy mo\u017ce byli\u015bmy ubodzy, ale wszyscy, sprawiedliwie. Walczono te\u017c z korupcj\u0105. By\u0142o i wielkie zwyci\u0119stwo oraz wielkie mocarstwo, kt\u00f3rego wszyscy si\u0119 bali. I dlatego sympatycy Stalina – politycy, dziennikarze czy publicy\u015bci, \u015bwiadomi tych sentyment\u00f3w w narodzie, wykorzystuj\u0105 je. I tworzy si\u0119 taki zakl\u0119ty kr\u0105g \u2013 stare mity tworz\u0105 nowe. W ten spos\u00f3b J\u00f3zef Stalin zn\u00f3w staje si\u0119 obiektem jakiego\u015b zupe\u0142nie nieracjonalnego uwielbienia. Obecna “restalinizacja” w spo\u0142ecze\u0144stwie jest wi\u0119c rezultatem wielu proces\u00f3w \u2013 historycznego analfabetyzmu, kolejnych kryzys\u00f3w, frustracji wynikaj\u0105cej z przeprowadzonych reform, strachu przed przysz\u0142o\u015bci\u0105, ale tak\u017ce w\u0142a\u015bnie celowego dzia\u0142ania ze strony niekt\u00f3rych polityk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Sporo miejsca po\u015bwi\u0119ca Pan analizie przemiany samego Stalina. Co sprawi\u0142o, \u017ce sta\u0142 si\u0119 najpierw rewolucjonist\u0105, a potem dyktatorem? Czy by\u0142y to wrodzone cechy charakteru? A mo\u017ce po prostu determinacja i odrobina szcz\u0119\u015bci<\/span>a?<\/span><\/strong><\/p>\n

Stalin sta\u0142 si\u0119 rewolucjonist\u0105 w typowy dla tamtych czas\u00f3w spos\u00f3b. Przemoc pa\u0144stwowa i niesprawiedliwo\u015b\u0107 w przedrewolucyjnej Rosji nap\u0119dza\u0142y ruchy rewolucyjne, kt\u00f3re rozwija\u0142y si\u0119 w wielu kierunkach. On wywodzi\u0142 si\u0119 ze spo\u0142ecznych nizin, a na dodatek by\u0142 przedstawicielem uciskanych mniejszo\u015bci narodowych. A to zawsze jest niebezpieczna mieszanka. Gdy do\u0142\u0105czy\u0142 do ruchu rewolucyjnego, bardzo radykalnego w swojej istocie, zrobi\u0142 pierwszy krok do tego, by sta\u0107 si\u0119 dyktatorem. Zreszt\u0105 cz\u0119sto w historii jest tak, \u017ce w\u0142a\u015bnie tacy radykalni rewolucjoni\u015bci staj\u0105 si\u0119 potem dyktatorami, mniejszymi czy wi\u0119kszymi.<\/span><\/p>\n

Dlaczego okaza\u0142 si\u0119 lepszy od swoich rywali na szczytach w\u0142adzy?<\/strong><\/span><\/p>\n

Kwestia jego zwyci\u0119stwa w wewn\u0105trzpartyjnej rywalizacji i obj\u0119cie niczym nieskr\u0119powanej, dyktatorskiej w\u0142adzy w tak olbrzymim kraju jest nieco inn\u0105 spraw\u0105. Wielu uwa\u017ca, \u017ce taki przebieg zdarze\u0144 by\u0142 nieunikniony, a Stalin by\u0142 potrzebny krajowi i znacznie przewy\u017csza\u0142 swoich oponent\u00f3w. Mo\u017cna jednak kwestionowa\u0107 tak proste przedstawianie tej sprawy. To by\u0142a naprawd\u0119 twarda walka, a jej rezultat wcale nie by\u0142 taki oczywisty.<\/span><\/p>\n

Sprawuj\u0105c swoj\u0105 w\u0142adz\u0119, J\u00f3zef Stalin nie stroni\u0142 od brutalnych metod w polityce i w zarz\u0105dzaniu pa\u0144stwem? Czy kierowa\u0142y nim podobne motywacje, jak u innych dyktator\u00f3w, czy jednak Stalin si\u0119 czym\u015b w\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia\u0142<\/span>?<\/span><\/strong><\/p>\n

Sam Stalin, jak i stalinizm oraz Zwi\u0105zek Radziecki, by\u0142y wynikiem rewolucyjnych wstrz\u0105s\u00f3w w Rosji, I wojny \u015bwiatowej oraz wojny domowej. Zgin\u0119\u0142y miliony ludzi, upad\u0142o pa\u0144stwo, nast\u0105pi\u0142 te\u017c upadek moralno\u015bci. Mieli\u015bmy do czynienia z wszechobecn\u0105 brutalizacj\u0105, a ludzkie \u017cycie przesta\u0142o cokolwiek znaczy\u0107. Przemoc w polityce sta\u0142a si\u0119 norm\u0105. Jednak Stalin wni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j wk\u0142ad do tych og\u00f3lnych tendencji. Rozpocz\u0105\u0142 te\u017c now\u0105 rewolucj\u0119. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od kolektywizacji, kt\u00f3ra mia\u0142a uderzy\u0107 w mieszka\u0144c\u00f3w wsi i zniszczy\u0107 dotychczasowy model, kt\u00f3ry tam panowa\u0142. Wprowadzi\u0142 te\u017c terror, kt\u00f3rego celem by\u0142a budowa jego osobistej pot\u0119gi. On nigdy nie mia\u0142 zahamowa\u0144, gdy trzeba by\u0142o si\u0119gn\u0105\u0107 po przemoc, nawet je\u017celi skutkiem tego by\u0142y olbrzymie ofiary. W og\u00f3le, kwestia osobistych ambicji jest bardzo istotna, gdy analizujemy tamte czasy. Za wieloma z najbardziej krwawych represji sta\u0142y w\u0142a\u015bnie zupe\u0142nie osobiste motywacje.<\/span><\/p>\n

Ale tak ogromna skala przemocy w kraju by\u0142a niezb\u0119dna dla utrzymania w\u0142adzy?<\/span><\/strong><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce nie. Jestem zdania, \u017ce taka polityka nie tylko os\u0142abia\u0142a sam kraj, ale i jego autorytarne w\u0142adze. Zreszt\u0105, jego nast\u0119pcy, maj\u0105c tego \u015bwiadomo\u015b\u0107, szybko od\u017cegnali si\u0119 od skrajno\u015bci stalinizmu tu\u017c po \u015bmierci wodza. Szybko zrezygnowali bowiem z najbardziej skrajnych element\u00f3w jego polityki. Opowiedzieli si\u0119 za bardziej “normalnym” systemem autorytarny. To by\u0142 wyra\u017any krok naprz\u00f3d. On u\u0142atwi\u0142 \u017cycie nie tylko wielu milionom ludzi w samym ZSRR, ale i w innych krajach.<\/span><\/p>\n

Czy to w\u0142a\u015bnie w\u0142adza sama w sobie by\u0142a dla Stalina najwa\u017cniejszym celem, nawet je\u017celi oznacza\u0142a \u015bmier\u0107 obywateli oraz zrujnowanie kraju?<\/strong><\/span><\/p>\n

Tak, wiele fakt\u00f3w wskazuje na to, \u017ce w\u0142a\u015bnie ch\u0119\u0107 posiadania w\u0142adzy by\u0142a dla Stalina rzecz\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105. Ale to nie jest nic nadzwyczajnego. Wszyscy autorytarni przyw\u00f3dcy kieruj\u0105 si\u0119 podobnymi motywacjami. Warto te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce by\u0142y w historii takie momenty, kiedy Stalin by\u0142 gotowy na pewne ust\u0119pstwa, zw\u0142aszcza spo\u0142eczno-ekonomiczne. Mia\u0142o to miejsce cho\u0107by wtedy, gdy jego wyj\u0105tkowo skrajna polityka wp\u0119dzi\u0142a kraj w kryzys. Tak by\u0142o mi\u0119dzy innymi w latach 1934-35. Po kl\u0119sce g\u0142odu z lat 1932-33, w\u0142adze Zwi\u0105zku Radzieckiego zezwoli\u0142y rolnikom na posiadanie ma\u0142ych gospodarstw rolnych na w\u0142asny u\u017cytek. To ocali\u0142o miliony istnie\u0144 ludzkich. Podobnych przyk\u0142ad\u00f3w jest wi\u0119cej. Te odst\u0119pstwa od radykalnego kursu pokazuj\u0105, \u017ce taka polityka by\u0142a mo\u017cliwa. Ale to w\u0142a\u015bnie polityczne interesy Stalina i jego uprzedzenia by\u0142y tym, co pcha\u0142o go w kierunku bardziej radykalnego kursu.<\/span><\/p>\n

Jaki moment w historii by\u0142 tym punktem, w kt\u00f3rym sam Stalin oraz jego w\u0142adza by\u0142y najs\u0142absze? Agresja Niemiec na ZSRR w 1941 roku?<\/strong><\/span><\/p>\n

W literaturze naukowej, a szczeg\u00f3lnie w prostalinowskiej publicystyce, mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi wariantami teorii s\u0142abego dyktatora. G\u0142osi ona, \u017ce Stalin wcale nie by\u0142 tak wszechmocny, jak si\u0119 go czasem maluje i wiele wa\u017cnych decyzji podejmowa\u0142 pod presj\u0105 nomenklatury. I \u017ce to nie on, lecz regionalni urz\u0119dnicy ponosz\u0105 win\u0119 za terror i inne “wypaczenia”. Wszystko to jednak nie znajduje potwierdzenia w dokumentach. Jako historycy nie znamy ani jednego przypadku, by jaka\u015b decyzja zapad\u0142a wbrew woli Stalina albo poza jego wiedz\u0105. To by\u0142 naprawd\u0119 wyj\u0105tkowo mocny przyw\u00f3dca. Bez trudu m\u00f3g\u0142 skaza\u0107 na \u015bmier\u0107 nie tylko miliony zwyk\u0142ych ludzi, ale tak\u017ce cz\u0142onk\u00f3w najwy\u017cszych w\u0142adz ZSRR.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, by\u0142y krytyczne momenty, kiedy w\u0142adza partii komunistycznej i samego Stalina by\u0142y wystawiane na pr\u00f3b\u0119. Cho\u0107by wtedy, gdy przeprowadzano kolektywizacj\u0119. W\u0142adza musia\u0142a w\u00f3wczas zmierzy\u0107 si\u0119 z oporem mieszka\u0144c\u00f3w wsi, kt\u00f3ry by\u0142 naprawd\u0119 ogromny. Na pocz\u0105tku lat trzydziestych ponad trzy miliony ch\u0142op\u00f3w, opowiedzia\u0142o si\u0119 przeciw w\u0142adzom, cz\u0119sto z broni\u0105 w r\u0119ku. I cz\u0119sto przejmowa\u0142o kontrol\u0119 nad niekt\u00f3rymi terenami w ZSRR. Z nimi jednak w\u0142adze upora\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 szybko. O wiele wi\u0119kszym problemem by\u0142o zagro\u017cenie z zewn\u0105trz. Bardzo obawia\u0142 si\u0119 zjednoczenia w czasie wojny: si\u0142 antysowieckich, si\u0142 wewn\u0105trz kraju z i wrog\u00f3w zewn\u0119trznych. W ko\u0144cu w podobny spos\u00f3b do w\u0142adzy doszli przecie\u017c bolszewicy. Gdy wojna z Niemcami rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od serii katastrofalnych pora\u017cek, to Stalin naprawd\u0119 liczy\u0142 si\u0119 z najgorszym. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce si\u0119 za\u0142ama\u0142.<\/span><\/p>\n

Co si\u0119 wtedy wydarzy\u0142o?<\/span><\/strong><\/p>\n

30 czerwca, zaledwie tydzie\u0144 po rozpocz\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 wojennych, pozosta\u0142 na daczy i nie przyjecha\u0142 jak zwykle do swojego gabinetu na Kremlu. Grupa jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, z Mo\u0142otowem na czele, bez zapowiedzi pojecha\u0142a wtedy do niego i zaproponowa\u0142a powo\u0142anie nowego organu w\u0142adzy \u2013 Pa\u0144stwowego Komitetu Obrony. Na jego czele oczywi\u015bcie mia\u0142by stan\u0105\u0107 Stalin. I ten ruch da\u0142 pow\u00f3d do spekulacji, \u017ce zosta\u0142 on zaszanta\u017cowany przez swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, \u017ce mogli mu grozi\u0107 nawet aresztowaniem. Jednak w rzeczywisto\u015bci nic takiego nie mia\u0142o miejsca. Wsp\u00f3\u0142pracownicy nie byli w stanie wykona\u0107 takiego ruchu. Poruszali si\u0119 przecie\u017c na tym samym w\u00f3zku, a na dodatek potrzebowali Stalina. Inn\u0105 spraw\u0105 jest, \u017ce podczas wojny, on sam du\u017co bardziej ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej, potrzebowa\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. I dlatego by\u0142 wobec nich bardziej lojalny. Gdy wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, sytuacja uleg\u0142a zmianie.<\/span><\/p>\n

Paradoksem jest to, \u017ce J\u00f3zef Stalin pad\u0142 <\/span><\/em><\/strong>
\nofiar\u0105 w\u0142asnego systemu, w kt\u00f3rym <\/span><\/em><\/strong>
\nwszyscy bali si\u0119 wszystkiego<\/span><\/em><\/strong>
\nOleg Khlevniuk<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

A co by\u0142o jego najwi\u0119ksz\u0105 pora\u017ck\u0105 – zar\u00f3wno jako polityka, jak i cz\u0142owieka?<\/strong><\/span><\/p>\n

Stalin, jako polityk i dyktator, osi\u0105gn\u0105\u0142 wiele. Bez w\u0105tpienia. Zmar\u0142 te\u017c we w\u0142asnym \u0142\u00f3\u017cku, a nie zgin\u0105\u0142 z r\u0105k swoich przeciwnik\u00f3w, co jest cz\u0119stym scenariuszem w przypadku takich w\u0142adc\u00f3w. Ale sukces Stalina w wielu wymiarach oznacza\u0142 kl\u0119sk\u0119 jego kraju i \u015bmier\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w milion\u00f3w ludzi w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. W ostatecznym rozrachunku to w\u0142a\u015bnie oni zap\u0142acili swoim \u017cyciem za ambicje Stalina i stabilizacj\u0119 jego w\u0142adzy. Pora\u017ck\u0105 Stalina by\u0142o jednak to, jak szybko po \u015bmierci rozmontowano stworzony przez niego system w\u0142adzy. Trwa\u0142o to zaledwie kilka miesi\u0119cy. Nawet najbardziej zagorzali stalini\u015bci mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce kraj nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c dalej rz\u0105dzony w ten spos\u00f3b. I tak, stopniowo, w przesz\u0142o\u015b\u0107 odchodzi\u0142y takie filary re\u017cimu Stalina jak GU\u0141AG czy represje na masow\u0105 skal\u0119. Zmianie uleg\u0142a te\u017c polityka gospodarcza \u2013 zmniejszono obci\u0105\u017cenia, jakim byli poddawani ch\u0142opi, przyhamowano inwestycje w przemys\u0142 ci\u0119\u017cki czy zbrojenia na masow\u0105 skal\u0119. Nowe w\u0142adze ZSRR wi\u0119kszy nacisk po\u0142o\u017cy\u0142y na kwestie socjalne. A wkr\u00f3tce, sam Stalin zosta\u0142 przez Chruszczowa oskar\u017cony o odej\u015bcie od “socjalistycznej praworz\u0105dno\u015bci<\/span>“.<\/p>\n

A ju\u017c jako cz\u0142owiek, m\u0105\u017c, ojciec, dziadek, J\u00f3zef Stalin poni\u00f3s\u0142 ca\u0142kowit\u0105 pora\u017ck\u0119. Losy jego najbli\u017cszych s\u0105 naznaczone kolejnymi tragediami. W 1932 roku \u017cona pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo, starszy syn zgina\u0142 w niemieckim obozie, m\u0142odszy r\u00f3wnie\u017c zmar\u0142 m\u0142odo z powodu alkoholizmu. Co wi\u0119cej, c\u00f3rka Stalina uciek\u0142a do USA \u2013 kraju, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 za swojego najwi\u0119kszego wroga. A swoje wnuki dyktator widzia\u0142 mo\u017ce kilka razy w \u017cyciu.<\/span><\/p>\n

Ostanie lata Stalina to jeden z najbardziej zagadkowych okres\u00f3w w \u017cyciu dyktatora. Zw\u0142aszcza jego podejrzliwo\u015b\u0107, up\u00f3r i okrucie\u0144stwo. Jak wielki wp\u0142yw na tak\u0105 form\u0119 sprawowania w\u0142adzy mia\u0142 jego stan zdrowia?<\/span><\/strong><\/p>\n

Znany lekarz, Aleksandr Miasnikow, kt\u00f3ry by\u0142 przy Stalinie, gdy ten umiera\u0142, napisa\u0142 w swoich pami\u0119tnikach, \u017ce przyw\u00f3dca ZSRR od dawna mia\u0142 powa\u017cne problemy zdrowotne. Przy czym schorzenie to, czyli mia\u017cd\u017cyca, nie mog\u0142a doprowadzi\u0107 do zmian w jego osobowo\u015bci. Bo trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce wyj\u0105tkowe okrucie\u0144stwo oraz podejrzliwo\u015b\u0107 Stalina objawia\u0142a si\u0119 na d\u0142ugo przed jego \u015bmierci\u0105. W latach 1937-38 osobi\u015bcie nadzorowa\u0142 czystki, w wyniku kt\u00f3rych aresztowano ponad p\u00f3\u0142tora miliona os\u00f3b, a 700 tysi\u0119cy z nich rozstrzelano. Dlatego wydaje mi si\u0119, \u017ce lepiej powiedzie\u0107, \u017ce choroba nie spowodowa\u0142a, a uwydatni\u0142a u Stalina pewne negatywne cechy osobowo\u015bci, kt\u00f3re posiada\u0142 od zawsze.<\/span><\/p>\n

\u015amier\u0107 Stalina rodzi wci\u0105\u017c wiele pyta\u0144. Czy kto\u015b j\u0105 zaplanowa\u0142? A je\u015bli nie, to dlaczego w ostatnich dniach jego otoczenie tak zwleka\u0142o z pomoc\u0105. Czy to by\u0142 jedynie strach przed gniewem dyktatora?<\/strong><\/span><\/p>\n

Ostatnie chwile Stalina s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em wielu spekulacji. Ale \u017cadna z nich nie ma oparcia w twardych faktach. Jedni twierdz\u0105, \u017ce Stalin zosta\u0142 zamordowany z rozkazu Berii. Inni twierdz\u0105, \u017ce za zab\u00f3jstwem Stalina sta\u0142y z kolei kraje Zachodu. Jest wi\u0119c wiele spiskowych teorii na ten temat, jedna bardziej osobliwa od drugiej. Moim zdaniem Stalin zmar\u0142, bo by\u0142 ci\u0119\u017cko chory. Nie by\u0142 ju\u017c m\u0142od\u0105 osob\u0105, mia\u0142 74 lata. Nie by\u0142 te\u017c okazem zdrowia. Swoje zrobi\u0142y te\u017c nocne uczty, wypalone papierosy, brak aktywno\u015bci fizycznej.<\/span><\/p>\n

Jest oczywistym, \u017ce w krytycznym momencie, w pierwszych dniach marca 1953 roku, pomoc medyczna dotar\u0142a do niego z op\u00f3\u017anieniem – bez wzgl\u0119du na to, czy ona by co\u015b da\u0142a, czy nie. Ale to nie by\u0142o tak, \u017ce jego wsp\u00f3\u0142pracownicy celowo op\u00f3\u017aniali przyjazd lekarzy. Oni si\u0119 po prostu obawiali podj\u0105\u0107 jak\u0105kolwiek decyzj\u0119 i nie mieli \u015bwiadomo\u015bci, w jak z\u0142ym stanie znajdowa\u0142 si\u0119 Stalin. Paradoksem jest to, \u017ce J\u00f3zef Stalin pad\u0142 ofiar\u0105 w\u0142asnego systemu, w kt\u00f3rym wszyscy bali si\u0119 wszystkiego.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ch\u0119\u0107 posiadania w\u0142adzy by\u0142a dla Stalina rzecz\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105.<\/span><\/strong><\/em>
\n To w\u0142a\u015bnie jego polityczne interesy i uprzedzenia by\u0142y tym,<\/span><\/strong><\/em>
\n co pcha\u0142o go w kierunku bardziej radykalnego kursu.<\/span><\/strong><\/em>
\n Oleg Khlevniuk<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Na ile wiarygodne s\u0105 tezy, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105, \u017ce w ostatnich latach \u017cycia Stalin szykowa\u0142 si\u0119 na kolejny konflikt \u015bwiatowy? I co sprawi\u0142o, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 ostatniej wielk\u0105 operacj\u0119, czyli antysemick\u0105 kampani\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, Stalin zawsze przygotowywa\u0142 si\u0119 do nowej wojny. Zwi\u0105zek Radziecki znajdowa\u0142 si\u0119 w stanie ci\u0105g\u0142ej mobilizacji – rozwija\u0142a si\u0119 armia, rozwija\u0142 si\u0119 przemys\u0142 zbrojeniowy. I tak jak w czasach przedwojennych, trwa\u0142y akcje represyjne, kt\u00f3rych celem by\u0142o wyeliminowanie wszelkich bunt\u00f3w i zjednoczenie spo\u0142ecze\u0144stwa wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego wroga. Kampania wymierzona w “kosmopolit\u00f3w”, a tak naprawd\u0119 w \u017byd\u00f3w, by\u0142a przyk\u0142adem takiej polityki. Innym pytaniem jest, jak daleko Stalin by\u0142 got\u00f3w si\u0119 posun\u0105\u0107? I czy s\u0105 dowody na to, \u017ce przygotowywa\u0142 uderzenie na Zach\u00f3d, kt\u00f3re oznacza\u0142oby wybuch III wojny \u015bwiatowej? Czy prawdziwe s\u0105 pog\u0142oski, \u017ce Stalin szykowa\u0142 masow\u0105 akcj\u0119 deportacji \u017byd\u00f3w, podobnie jak to wcze\u015bniej mia\u0142o miejsce w przypadku innych mniejszo\u015bci narodowych? Historycy ca\u0142ymi latami poszukiwali dokument\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby potwierdzi\u0107 te przypuszczenia. Jak na razie takich dowod\u00f3w nie odnaleziono.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak hartowa\u0142a si\u0119 stal? Khlevniuk: J\u00f3zef Stalin pad\u0142 ofiar\u0105 w\u0142asnego systemu [WYWIAD] Rafa\u0142 Zychal Ostatnie chwile \u017cycia J\u00f3zefa Stalina do dzi\u015b s\u0105 owiane aur\u0105 tajemnicy. Czy wszechmocny dyktator umar\u0142 tylko dlatego, \u017ce najbli\u017csi wsp\u00f3\u0142pracownicy bali si\u0119 wej\u015b\u0107 do jego gabinetu i udzieli\u0107 mu pomocy? A mo\u017ce za t\u0119 \u015bmier\u0107 rzeczywi\u015bcie odpowiada \u0141awrientij Beria? Mimo up\u0142ywu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37332"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37332\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37362,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37332\/revisions\/37362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}