{"id":37432,"date":"2020-03-09T17:00:08","date_gmt":"2020-03-09T15:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=37432"},"modified":"2020-03-08T08:50:07","modified_gmt":"2020-03-08T06:50:07","slug":"37432","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=37432","title":{"rendered":"Marzec 1968 [ 2. archiwa webmastera ] Marzec i Polacy"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Marzec i Polacy<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

ANDRZEJ SZCZYPIORSKI <\/strong>( SWIATECZNA PUBLICYSTYKA )<\/span><\/p>\n

\n

GW<\/strong>\/74 1998\/03\/28<\/strong>-1998\/03\/29, str. 10, wyd. BIB<\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przez lata powtarzalem sobie, ze w 1968 roku to nie Polska polskich Zydow wygnala, tylko Moczar i jego poplecznicy, gomulkowska dyktatura.<\/strong><\/span><\/p>\n

Dzisiaj mam inny poglad.<\/span><\/p>\n

Nie mozna udawac, ze spoleczenstwo nie mialo wtedy nic do powiedzenia, skoro tak wielu bratalo sie nawet z bezpieka, byle tylko ulzyc swym resentymentom i fobiom – pisze ANDRZEJ SZCZYPIORSKI.<\/span><\/p>\n

(I)<\/strong>
\nDobrze zapamietalem marzec 1968 roku i jego nastepstwa. Nie tylko dlatego, ze stanowil decydujaca cezure w mojej politycznej edukacji i po latach glupiego zachwytu, jaki zywilem dla osoby Gomulki oraz przemian pazdziernikowych – uczynil ze mnie<\/span>
\n dysydenta.<\/span><\/p>\n

Nade wszystko dlatego, ze dopiero wtedy zrozumialem, na czym w Polsce polega radykalnie prawicowe myslenie i dzialanie w zyciu publicznym.<\/span><\/p>\n

Sznyt, frazeologie i falszywy patos naszych nacjonalistow znalem do tamtych czasow tylko ze slyszenia, bo moja pamiec przedwojennego chlopca nie zachowala politycznych wspomnien.<\/span><\/p>\n

W marcu 1968 r. nie moglem tez przypuscic, ze ta nowa wiedza o radykalnej prawicy okaze sie tak na czasie po 30 latach.<\/span><\/p>\n

Widac z tego, ze zycie zawsze kryje w sobie zdumiewajace zagadki.<\/span><\/p>\n

Dzis bowiem znowu slychac tu i owdzie belkot marcowy, a dudnienie podkutych butow wygolonych palkarzy, ktorzy sie wlocza czasem po ulicach naszych miast, do zludzenia przypomina tamte zlowieszcze kroki “oburzonej klasy robotniczej”, ktora szla sie rozprawiac ze studentami, a takze z kazdym myslacym czlowiekiem, ktory sie jej<\/span>
\n nawinal pod pale.<\/span><\/p>\n

(II)<\/strong>
\nPrzez wiele lat sadzilem, ze Marzec przygotowali I kunsztownie przeprowadzili moczarowcy z bezpieki oraz zwiazane z nimi srodowiska partyjne.<\/span><\/p>\n

Byl to poglad wygodny, wskazywal winnych i rozgrzeszal niewinnych, co zawsze ma wplyw blogoslawiony na nasz spokoj ducha.<\/span><\/p>\n

Jednakze, po namysle, ktory trwal dosc dlugo, bo lata cale, doszedlem do przykrego wniosku, ze bylem zbyt prostoduszny.<\/span><\/p>\n

Czyniac generala Moczara jedynym odpowiedzialnym za cala te hanbe, ktora do dzis ciazy na imieniu Polski, okazywalem dwuznaczna tolerancje innym uczestnikom wydarzen.<\/span><\/p>\n

Budowalem misterna konstrukcje usprawiedliwien, powtarzajac sobie jak zaklecie, ze to nie Polska polskich Zydow wtedy wygnala, ale Moczar i jego poplecznicy, gomulkowska dyktatura komunistyczna.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj mam troche inny poglad.<\/span><\/p>\n

Nie da sie ukryc, ze sprawia on bol.<\/span><\/p>\n

(III)
\n<\/strong> Powojenna historia Polski wcale nie byla jednolita, jak to nam wmawiaja niektorzy rzecznicy dekomunizacji, ktorym tego rodzaju uproszczenia pozwalaja latwiej obejsc sie z cala przeszloscia.<\/span><\/p>\n

Takze wlasna.<\/span><\/p>\n

Polska powojenna miala rozmaite rozdzialy historii.<\/span><\/p>\n

W tamtym panstwie dochodzily do glosu zarowno doktrynalne, jak I pragmatyczne postawy polityczne, a metody rzadzenia bywaly rozne.<\/span><\/p>\n

Tylko osoby naiwne lub obludne sadzic moga, ze Polska w roku 1945 byla taka jak w roku 1955, a w roku 1968 taka jak 20 lat pozniej.<\/span><\/p>\n

Oczywiscie w calym okresie powojennym, az do roku 1989, panstwo polskie bylo niesuwerenne.<\/span><\/p>\n

Wszystkie rzady dyktatury komunistycznej, bez wzgledu na ich frazeologie i metody dzialania, podlegaly moskiewskiej kurateli.<\/span><\/p>\n

Lecz los narodu inny byl w czasach Bieruta, Gomulki, pod rzadami Gierka czy Jaruzelskiego.<\/span><\/p>\n

Inny byl takze w roznych okresach powojennej historii rodzaj zaleznosci od moskiewskiej centrali, metody walki z opozycja, stopien swobod obywatelskich, znaczenie opinii publicznej, rola Kosciola.<\/span><\/p>\n

Mysle, ze duzo juz o tamtych czasach napisano, a historycy dokonali wielkiej pracy badawczej, lecz wciaz jeszcze nie mamy pelnej i rzetelnej analizy dlugiego przeciez okresu dziejow narodowych, kiedy Polacy rozwijali sie w ciezkich, niekiedy morderczych warunkach dyktatury komunistycznej, ale przeciez jednak sie rozwijali, jednak sie zmieniali, stawali sie coraz bardziej samodzielni, krytyczni, zdecydowani, aby na koniec tamten system nie tylko mozolnie oslabiac i zmieniac, ale go raz na zawsze obalic.<\/span><\/p>\n

I to jest takze wazna przeslanka mojej oceny wydarzen marcowych.<\/span><\/p>\n

Uwazam, ze za rok 1968 nie tylko partia jest odpowiedzialna. Nic nie usprawiedliwia wybuchu antysemickiej fobii, bez ktorej Moczar nie moglby prowadzic gry o wladze.<\/span><\/p>\n

Przypisanie odpowiedzialnosci tylko pewnej grupie w PZPR, co sam czynilem przez dlugi czas, jest proba nieuczciwa, bo pozwala udawac, iz spoleczenstwo nie mialo wtedy nic do powiedzenia.<\/span><\/p>\n

W perspektywie historycznej na pewno mozemy sie uwolnic od odpowiedzialnosci za to, co sie w kraju dzialo bezposrednio po wojnie.<\/span><\/p>\n

Wtedy spoleczenstwo rzeczywiscie nie mialo wplywu na bieg wypadkow i nie ono podejmowalo decyzje o losach Polski. Kraj w pierwszym dziesiecioleciu powojennym byl w strasznej opresji, a ludzie, ktorzy wowczas decydowali, tylko w niewielkim stopniu czuli sie z Polska zwiazani, byli bowiem funkcjonariuszami miedzynarodowego<\/span>
\n komunizmu i marionetkami Stalina.<\/span><\/p>\n

Ale po roku 1956 sytuacja zmienila sie ogromnie. Nie bylo juz na czele polskiej armii i polskiej bezpieki sowieckich oficerow, nie bylo sowieckich doradcow w ministerstwach i instytucjach centralnych, nie bylo na co dzien sowieckiego dyktatu w polityce,<\/span>
\n gospodarce i kulturze.<\/span><\/p>\n

Wtedy w Polsce juz Polacy rzadzili, a ludzie skupieni wokol Gomulki, nade wszystko zas on sam, mieli prawo sadzic, ze ich wladza zostala przez wiekszosc spoleczenstwa uznana i zaakceptowana.<\/span><\/p>\n

Przeciez malo kto w calej naszej historii mogl sie powolywac na tak mocne poparcie narodu jak Gomulka w ciagu kilku lat swych rzadow po przelomie pazdziernikowym.<\/span><\/p>\n

W tym wiec sensie Marzec ’68 to byla juz calkiem inna epoka.<\/span><\/p>\n

Polacy czuli sie w znacznym stopniu panami we wlasnym kraju, wbrew temu, co sie dzisiaj tu i owdzie opowiada.<\/span><\/p>\n

Partia skladala sie wtedy w ogromnej wiekszosci z ludzi, ktorzy dopiero po wojnie do niej przyszli.<\/span><\/p>\n

Przychodzili zatem do partii sprawujacej wladze.<\/span><\/p>\n

Dawala ona swoim ludziom znaczne profity, nie tylko udzial w rzadzeniu, takze wieksze mozliwosci zawodowe oraz dostep do rozmaitych przywilejow.<\/span><\/p>\n

To sporo wyjasnia, jesli idzie o rewolte dolow PZPR wobec owczesnej gory partyjnej, obarczonej rzekomym syjonizmem, pozwala takze zrozumiec zacieklosc antysemicka czesci aktywu, bo ona byla motywowana apetytem na stanowiska czy mieszkania, ktore odbierano wypedzonym Zydom.<\/span><\/p>\n

Ale zaden aktyw, zaden aparat, zaden Moczar nie byliby tego w stanie przeprowadzic bez przyzwolenia pewnej czesci spoleczenstwa, bez wspoludzialu ludzi, ktorzy w nagonce uczestniczyli, choc sami z niej zadnych profitow nie wyniesli, a nawet przeciwnie, bo przeciez Marzec wzmacnial totalitarne skrzydlo wladzy komunistycznej, co juz wtedy widac bylo golym okiem.<\/span><\/p>\n

A jednak znalazlo sie wielu ludzi, ktorzy wtedy przylaczyli sie do Moczara i jego dzikiej nagonki, nie tylko przeciw Polakom pochodzenia zydowskiego wymierzonej, lecz przeciw calej warstwie oswieconej naszego spoleczenstwa.<\/span><\/p>\n

Rok 1968 dlatego stal sie rokiem hanby, ze tylko niewielu ratowalo wtedy godnosc kraju, a wielu te godnosc deptalo.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marzec i Polacy ANDRZEJ SZCZYPIORSKI ( SWIATECZNA PUBLICYSTYKA ) GW\/74 1998\/03\/28-1998\/03\/29, str. 10, wyd. BIB Przez lata powtarzalem sobie, ze w 1968 roku to nie Polska polskich Zydow wygnala, tylko Moczar i jego poplecznicy, gomulkowska dyktatura. Dzisiaj mam inny poglad. Nie mozna udawac, ze spoleczenstwo nie mialo wtedy nic do powiedzenia, skoro tak wielu bratalo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37432"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76686,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37432\/revisions\/76686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}