{"id":37711,"date":"2016-03-16T18:09:57","date_gmt":"2016-03-16T16:09:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=37711"},"modified":"2016-03-11T08:34:01","modified_gmt":"2016-03-11T06:34:01","slug":"16-09-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=37711","title":{"rendered":"Londy\u0144skie Towarzystwo Krzewienia Chrze\u015bcija\u0144stwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/chidusz.com\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\" alt=\"\" width=\"25%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/chidusz.com\/londynskie-towarzystwo-krzewienia-chrzescijanstwa-wsrod-zydow-agnieszka-jagodzinska\/\" target=\"_blank\">Londy\u0144skie Towarzystwo Krzewienia Chrze\u015bcija\u0144stwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Micha\u0142 Bojanowski <\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/londynskie-towarzystwo-krzewienia-chrzescijanstwa-wsrod-\u017cyd\u00f3w-misja-chrze\u015bcija\u0144ska-nawracanie-\u017cyd\u00f3w-agnieszka-jagodzi\u0144ska-niewierni-historia-chrze\u015bcija\u0144stwa-900x570.jpg\" alt=\"Spotkanie misjonarza z \u017bydem zawsze stanowi\u0142o okazj\u0119 do ewangelizacji (\u201eJewish Records\u201d, 1867 nr 1, s. 1; The Bodleian Library, Dep. CMJ e. 24 \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Chruch\u2019s Ministry among Jewish People).\" width=\"100%\" \/><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><em>Spotkanie misjonarza z \u017bydem zawsze stanowi\u0142o okazj\u0119 do ewangelizacji (\u201eJewish Records\u201d, 1867 nr 1, s. 1; The Bodleian Library, Dep. CMJ e. 24 \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Chruch\u2019s Ministry among Jewish People).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><em><span style=\"color: #000080;\">Dr Agnieszka Jagodzi\u0144ska z Zak\u0142adu Studi\u00f3w \u017bydowskich Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego opowiada o swoim projekcie po\u015bwi\u0119conym misjom i literaturze Londy\u0144skiego Towarzystwa Krzewienia Chrze\u015bcija\u0144stwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jak dosz\u0142o do powstania Towarzystwa?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Agnieszka Jagodzi\u0144ska: \u017beby zrozumie\u0107 jego genez\u0119, trzeba zacz\u0105\u0107 od tzw. O\u017cywienia Ewangelicznego (ang. Evangelical Revival), ruchu, kt\u00f3ry w XVIII w. spowodowa\u0142 w Wielkiej Brytanii g\u0142\u0119bokie o\u017cywienie wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Jego ide\u0105 by\u0142o zach\u0119canie do osobistego nawr\u00f3cenia, czytania Biblii, prowadzenia bogobojnego i pe\u0142nego dyscypliny \u017cycia, a jednym ze skutk\u00f3w \u2013 pr\u0119\u017cny rozw\u00f3j filantropii. T\u0142umy Brytyjczyk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych s\u0142ucha\u0142y p\u0142omiennych kaza\u0144, kt\u00f3re dawa\u0142y im impuls do poprawiania \u015bwiata. Pami\u0119taj\u0105c, \u017ce Imperium Brytyjskie stawa\u0142o si\u0119 wtedy coraz wi\u0119ksz\u0105 pot\u0119g\u0105, \u0142atwiej nam zrozumie\u0107, \u017ce jego obywatele uznali si\u0119 za nowy nar\u00f3d wybrany, kt\u00f3ry z Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105 otrzyma\u0142 olbrzymie mocarstwo i ma moralny obowi\u0105zek poprawiania kondycji duchowej nie tylko swoich mieszka\u0144c\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c lud\u00f3w z najbardziej odleg\u0142ych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pot\u0119ga kraju stwarza\u0142a olbrzymie mo\u017cliwo\u015bci i ju\u017c w XVIII w. zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 najr\u00f3\u017cniejsze towarzystwa dobroczynne oraz misyjne, maj\u0105ce na celu szerzenie wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Nie istnia\u0142 wtedy \u017caden sektor spo\u0142eczny, moralny czy kulturalny, kt\u00f3ry nie by\u0142by obj\u0119ty siatk\u0105 po chrze\u015bcija\u0144sku rozumianej filantropii. Z jednej strony pojawi\u0142 si\u0119 wi\u0119c szereg wyspecjalizowanych instytucji, kt\u00f3re dba\u0142y o byt materialny chorych, wd\u00f3w, czy nawet zestarza\u0142ych muzyk\u00f3w, z drugiej za\u015b podejmowano wiele inicjatyw stricte religijnych, kt\u00f3re zajmowa\u0142y si\u0119 aktywnie rozwijaj\u0105cymi si\u0119 w XIX w. misjami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W 1809 roku z Londy\u0144skiego Towarzystwa Misyjnego wy\u0142oni\u0142a si\u0119 odr\u0119bna organizacja adresowana tylko do \u017byd\u00f3w, jej wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem by\u0142 zreszt\u0105 konwertyta, Joseph Frey. Nazywano go awanturnikiem w \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skich doktryn, poniewa\u017c wielokrotnie zmienia\u0142 wyznanie i te\u017c w do\u015b\u0107 niejasnych okoliczno\u015bciach opu\u015bci\u0142 w pewnym momencie Towarzystwo i Angli\u0119, udaj\u0105c si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przez sze\u015b\u0107 pierwszych lat organizacja by\u0142a de facto mi\u0119dzywyznaniowa i \u0142\u0105czy\u0142a r\u00f3\u017cne wsp\u00f3lnoty protestanckie, p\u00f3\u017aniej przej\u0105\u0142 j\u0105 w pe\u0142ni Ko\u015bci\u00f3\u0142 anglika\u0144ski i do dzisiaj pozostaje ona pod jego egid\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/londynskie-towarzystwo-krzewienia-chrzescijanstwa-wsrod-%C5%BCyd%C3%B3w-misja-chrze%C5%9Bcija%C5%84ska-nawracanie-%C5%BCyd%C3%B3w-agnieszka-jagodzi%C5%84ska-niewierni-historia-chrze%C5%9Bcija%C5%84stwa-christ-church-in-jerusalem-%C5%BCydzi-mesja%C5%84scy.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><em>\u201e\u017bydowskie\u201d wn\u0119trze pierwszego protestanckiego ko\u015bcio\u0142a na Bliskim Wschodzie \u2013 Christ Church w Jerozolimie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0142u\u017cy\u0142 misjom w XIX wieku i jest r\u00f3wnie\u017c miejscem spotka\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnych \u017byd\u00f3w mesja\u0144skich. (fot. Agnieszka Jagodzi\u0144ska)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W jaki spos\u00f3b mia\u0142a wyr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 misja Towarzystwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W milenarystycznej my\u015bli Wielkiej Brytanii \u017bydzi zajmowali szczeg\u00f3lne miejsce, gdy\u017c wierzono, \u017ce chrze\u015bcijanie zaci\u0105gn\u0119li wobec nich d\u0142ug, kt\u00f3ry nale\u017cy sp\u0142aci\u0107. Przechowali przez wieki Bibli\u0119, kt\u00f3r\u0105 wyznawcy Chrystusa mogli od nich przej\u0105\u0107 i, tym samym, uzyska\u0107 dost\u0119p do S\u0142owa Bo\u017cego. Ponadto, podobnie jak muzu\u0142manie, byli monoteistami i uznawano ich za p\u00f3\u0142chrze\u015bcijan, kt\u00f3rych nale\u017cy doprowadzi\u0107 do ko\u0144ca w\u0142a\u015bciwej drogi. Kwestia nawr\u00f3cenia \u017byd\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym elementem nowotestamentowej dyskusji o ko\u0144cu czas\u00f3w. Stawia si\u0119 w niej pytanie, czy biblijny nar\u00f3d wybrany powinien nawr\u00f3ci\u0107 si\u0119 przed tym, jak do Ko\u015bcio\u0142a wejdzie \u201epe\u0142nia pogan\u201d, czy po tym. Misje te mia\u0142y wi\u0119c bardzo specyficzny wymiar. Krzewiciele chrze\u015bcija\u0144stwa od pocz\u0105tku deklarowali trosk\u0119 o \u017byd\u00f3w oraz szacunek i mi\u0142o\u015b\u0107 do nich. Przy czym zaskakuje nasycenie ich j\u0119zyka wyra\u017ceniami z jednej strony pe\u0142nymi rewerencji, a z drugiej \u2013 teologicznymi skamielinami w stylu \u201e\u015blepy (na prawd\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105) \u017byd\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ta troska o los \u017byd\u00f3w mia\u0142a zreszt\u0105 ca\u0142kiem praktyczny wymiar. W ramach misji powstawa\u0142y szko\u0142y dla biednych dzieci, szpitale, kuchnie i systemy zapom\u00f3g dla najubo\u017cszych. Strona \u017cydowska za\u015b traktowa\u0142a to jako cyniczne \u0142apanie dusz, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w potrzebie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Misje Towarzystwa w\u0142a\u015bciwie od razu rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 poza Angli\u0119.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W pierwszym dwudziestoleciu dzia\u0142alno\u015bci dotar\u0142y ju\u017c do kraj\u00f3w europejskich, p\u00f3\u017aniej rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 do Afryki P\u00f3\u0142nocnej i Azji. W Anglii nie by\u0142o w\u00f3wczas wielu \u017byd\u00f3w, zreszt\u0105 misjonarze skupiali si\u0119 na biednej spo\u0142eczno\u015bci aszkenazyjskiej, nie za\u015b na bogatych londy\u0144skich Sefardyjczykach, cho\u0107 to w\u0142a\u015bnie ci bogaci mieszczanie dokonywali najcz\u0119\u015bciej konwersji, chc\u0105c do\u0142\u0105czy\u0107 do reszty elitarnego spo\u0142ecze\u0144stwa brytyjskiego. Kilka punkt\u00f3w na mapie \u015bwiata by\u0142o dla misjonarzy szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych: Ziemia Izraela \u2013 ze wzgl\u0119du na histori\u0119, czy ziemie dawnej Rzeczpospolitej, gdzie mieszka\u0142o najwi\u0119cej \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/londynskie-towarzystwo-krzewienia-chrzescijanstwa-wsrod-%C5%BCyd%C3%B3w-misja-chrze%C5%9Bcija%C5%84ska-nawracanie-%C5%BCyd%C3%B3w-agnieszka-jagodzi%C5%84ska-niewierni-historia-chrze%C5%9Bcija%C5%84stwa-henry-aaron-stern-zydzi-etiopscy.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><br \/>\n<em><span style=\"color: #808080;\">Henry Aaron Stern, misjonarz-konwertyta w\u015br\u00f3d etiopskich \u017byd\u00f3w (\u201eJewish Records\u201d, 1862 nr 1, s. 1; The Bodleian Library, Dep. CMJ, e. 24 \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Chruch\u2019s Ministry among Jewish People)<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj dalej tu: <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/chidusz.com\/londynskie-towarzystwo-krzewienia-chrzescijanstwa-wsrod-zydow-agnieszka-jagodzinska\/\" target=\"_blank\">Londy\u0144skie Towarzystwo Krzewienia&#8230;<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Londy\u0144skie Towarzystwo Krzewienia Chrze\u015bcija\u0144stwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w Micha\u0142 Bojanowski Spotkanie misjonarza z \u017bydem zawsze stanowi\u0142o okazj\u0119 do ewangelizacji (\u201eJewish Records\u201d, 1867 nr 1, s. 1; The Bodleian Library, Dep. CMJ e. 24 \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Chruch\u2019s Ministry among Jewish People). Dr Agnieszka Jagodzi\u0144ska z Zak\u0142adu Studi\u00f3w \u017bydowskich Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego opowiada o swoim projekcie po\u015bwi\u0119conym misjom i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37711"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37741,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37711\/revisions\/37741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}