{"id":38093,"date":"2016-03-24T18:09:10","date_gmt":"2016-03-24T16:09:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=38093"},"modified":"2016-03-23T06:48:48","modified_gmt":"2016-03-23T04:48:48","slug":"24-09-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=38093","title":{"rendered":"Co zdaniem \u015bwiata ma zrobi\u0107 Izrael?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Co zdaniem \u015bwiata ma zrobi\u0107 Izrael?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Golda Meir
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Wprowadzenie od Redakcji \u201eList\u00f3w\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n

Prawicowy rz\u0105d Izraela nielegalnie twierdzi, \u017ce Izrael ma prawo do istnienia, do obrony swoich granic i do obrony \u017cycia swoich obywateli. Wielu dzisiejszych krytyk\u00f3w bardzo silnie podkre\u015bla, \u017ce jest to rz\u0105d prawicowy i \u017ce krytykuj\u0105 polityk\u0119 tego rz\u0105du wy\u0142\u0105cznie z powodu jego prawicowego odchylenia. W 1970 roku w\u0142adz\u0119 w Izraelu sprawowa\u0142a lewicowa Partia Pracy, a premierem by\u0142a Golda Meir. Brytyjska telewizja, Thames TV, przeprowadzi\u0142a z ni\u0105 w\u00f3wczas wywiad. Po 46 latach fascynuj\u0105ce s\u0105 zar\u00f3wno pytania brytyjskiego dziennikarza, jak i odpowiedzi izraelskiej premier. Publikujemy zapis tego wywiadu w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski, a dalej sam wywiad (bez polskich napis\u00f3w).<\/span><\/strong><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, zacznijmy od ostatnich wydarze\u0144 po porwaniu i strzelaniu do waszych samolot\u00f3w. Mamy teraz samolot Swissair, kt\u00f3ry eksplodowa\u0142 w powietrzu z 47 lud\u017ami na pok\u0142adzie. Co pani chce, by zrobi\u0142y rz\u0105dy \u015bwiata, by powstrzyma\u0107 takie zdarzenia?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> S\u0105dz\u0119, \u017ce trzeba stwierdzi\u0107, co mo\u017cna zrobi\u0107 u \u017ar\u00f3d\u0142a. Nie z tymi lud\u017ami, i to nie tylko poszczeg\u00f3lnymi osobami, szale\u0144cami lub lud\u017ami pe\u0142nymi goryczy, jacy istniej\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie, kt\u00f3rzy czasami porywaj\u0105 samoloty i gdzie\u015b je uprowadzaj\u0105. To s\u0105 organizacje nastawione na zabijanie i str\u0105canie samolot\u00f3w izraelskich. Przekonane, \u017ce gdziekolwiek s\u0105 Izraelczycy, ich samoloty musz\u0105 zosta\u0107 str\u0105cone.<\/span><\/p>\n

To zacz\u0119\u0142o si\u0119 z El-Alem, a teraz poszli dalej. Ci ludzie s\u0105 zorganizowani, maj\u0105 baz\u0119, baza jest w krajach arabskich. Kraje arabskie otwarcie ich wspieraj\u0105 pieni\u0119dzmi, broni\u0105, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 szkolenia. Stamt\u0105d wychodz\u0105 i tam wracaj\u0105. Kraje i rz\u0105dy arabskie nie zaprzeczaj\u0105, \u017ce te organizacje maj\u0105 ich sympati\u0119 i \u017ce otrzymuj\u0105 wsparcie i zrozumienie. Po porwaniu samolotu lub pr\u00f3bie zniszczenia samolotu, wracaj\u0105 do kraj\u00f3w arabskich jako bohaterzy. Te kraje arabskie maj\u0105 linie lotnicze. Przynajmniej niekt\u00f3re z nich. Maj\u0105 lotniska. Nam wydaje si\u0119, \u017ce powinno by\u0107 naturalne dla rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 linie lotnicze, powiedzenie krajom arabskim: “Je\u015bli chcecie uczestniczy\u0107 w spo\u0142eczno\u015bci podr\u00f3\u017cy powietrznych, musicie gra\u0107 przyzwoicie\u201d. S\u0105dz\u0119, \u017ce teraz wszyscy rozumiej\u0105, \u017ce tego rodzaju piractwo i mordercze czyny nie s\u0105 ograniczone tylko do Izraela. Nie uwa\u017cam, \u017ce powinno si\u0119 na to pozwoli\u0107, nawet gdyby by\u0142y to tylko samoloty El-Alu. Oczywi\u015bcie, mo\u017ce jest i inna droga wyj\u015bcia, ale nie s\u0105dz\u0119, \u017ce cywilizowany \u015bwiat w XX wieku by ni\u0105 poszed\u0142.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Jaki to spos\u00f3b?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Przez powiedzenie terrorystom: “C\u00f3\u017c, je\u015bli tego chcecie, pomo\u017cemy wam w pewien spos\u00f3b. Nie b\u0119dziemy lata\u0107 do Izraela, nie b\u0119dziemy przewozi\u0107 \u017cadnej poczty do Izraela. Pomo\u017cemy wam bojkotowa\u0107 Izrael”.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Je\u015bli rz\u0105dy \u015bwiata niczego nie zrobi\u0105, co zrobicie?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> B\u0119dziemy musieli broni\u0107 si\u0119 sami.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Jak?<\/span><\/p>\n

Meir.<\/strong> Zobaczymy. W najlepszy spos\u00f3b, jak potrafimy. Nie przez atakowanie niewinnych ofiar, niewinnych pasa\u017cer\u00f3w. Tego nie robimy.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Czy mo\u017cemy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce b\u0119dzie co\u015b takiego jak rajd na Bejrut, jak rajd na lotnisko w Damaszku?<\/span><\/strong><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie wiem. Powiem panu uczciwie: gdybym wiedzia\u0142a, co zrobimy, nie s\u0105dz\u0119 bym panu powiedzia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, po tym jak uzbrojeni zamachowcy wysadzili wasz samolot w Zurychu, przeprowadzili\u015bcie olbrzymi atak odwetowy na lotnisko w Bejrucie. Niemniej te incydenty trwa\u0142y. Czy to nie pokazuje, \u017ce polityka odwet\u00f3w przeciwko rz\u0105dom za czyny partyzantki nie dzia\u0142a?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Co zrobili\u015bmy przeciwko lotnisku w Bejrucie? Czy jakakolwiek osoba zosta\u0142a ranna? Czy nasi ch\u0142opcy, kt\u00f3ry poszli na Bejrut, nie dopilnowali, by wszyscy ludzie, kt\u00f3rzy przebywali na lotnisku usun\u0119li si\u0119 z drogi?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz<\/strong>: Ale to nie zatrzyma\u0142o tego. Musicie zrobi\u0107 co\u015b – mo\u017ce kto\u015b musi zosta\u0107 ranny.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie. Nigdy nie zamierzamy rani\u0107 nikogo niewinnego. Czasami niewinni ludzie zostaj\u0105 ranni, ale to nie jest nasz zamiar. I to nie dlatego, \u017ce nie robimy wszystkiego co w naszej mocy, by nie rani\u0107 ludzi.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> S\u0105 ludzie w krajach arabskich, o kt\u00f3rych mo\u017cecie powiedzie\u0107, \u017ce nie s\u0105 niewinni. I \u017ce mo\u017cna w nich uderzy\u0107.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce nasi pasa\u017cerowie szwajcarskiego samolotu – nasi i obywatele innych kraj\u00f3w – byli niewinnymi lud\u017ami.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Obie strony na Bliskim Wschodzie m\u00f3wi\u0105 o nier\u00f3wnowadze si\u0142y. Arabowie m\u00f3wi\u0105, \u017ce potrzebuj\u0105 nowej broni, by dotrzyma\u0107 wam kroku, wy m\u00f3wicie, \u017ce potrzebujecie nowej broni, by dotrzyma\u0107 kroku Arabom. Je\u015bli dostaniecie 50 samolot\u00f3w Phantom z Ameryki, czy to nie przychyli r\u00f3wnowagi si\u0142 na wasz\u0105 stron\u0119?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Prezydent Nasser powiedzia\u0142 zaledwie kilka dni temu, \u017ce nie jest to kwestia, \u017ce nie ma dosy\u0107 samolot\u00f3w. Powiedzia\u0142: “Mamy samoloty, ale nie mam wystarczaj\u0105co du\u017co pilot\u00f3w”. Powiedzmy, \u017ce dostanie samoloty. Czy b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119cej w\u0142asnych pilot\u00f3w? Powiedzia\u0142 to w wywiadzie, nie pami\u0119tam dok\u0142adnie gdzie, \u017ce nie jest to kwestia braku samolot\u00f3w. Ale nie ma dosy\u0107 pilot\u00f3w. Izraelowi brakuje samolot\u00f3w i ma dw\u00f3ch pilot\u00f3w na ka\u017cdy samolot. I to s\u0105 dobrzy piloci, to prawda, dzi\u0119ki Bogu. Nigdy nie prosili\u015bmy, ani nie sta\u0107 nas na posiadanie tyle samo, co oni, samolot\u00f3w i czo\u0142g\u00f3w. To jest nonsens. Ale dochodzi si\u0119 do pewnego punktu, kiedy nier\u00f3wnowaga rzeczywi\u015bcie staje si\u0119 niebezpieczna.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy jest niebezpieczna obecnie?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Jest niezmiernie istotne, \u017cywotne dla nas, by ta nier\u00f3wnowaga zosta\u0142a skorygowana.<\/span><\/p>\n

Widzi pan, po wojnie, co sta\u0142o si\u0119 w Egipcie? ZSRR nie tylko zast\u0105pi\u0142 wszystko, co Egipt straci\u0142 podczas wojny, ale wys\u0142a\u0142 im znacznie wi\u0119cej, ni\u017c mieli pierwotnie. Dlatego Egipt teraz ma wi\u0119cej samolot\u00f3w, czo\u0142g\u00f3w i armat ni\u017c mia\u0142 przed wojn\u0105 1967 r. Egipt nie ma zbyt wielkich trudno\u015bci w dostaniu jeszcze wi\u0119cej, bo Rosja jest gotowa wysy\u0142a\u0107 praktycznie wszystko, o co prosi Nasser. I jest tak\u017ce nier\u00f3wnowaga w warunkach, w jakich Arabowie dostaj\u0105 bro\u0144 i w jakich my dostajemy bro\u0144.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Wy za to p\u0142acicie.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Tak.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy jest pani pewna, \u017ce dostaniecie te Phantomy?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Chcia\u0142abym powiedzie\u0107 “tak”, mam nadziej\u0119. Nie dostali\u015bmy jeszcze odpowiedzi od rz\u0105du USA, chcia\u0142abym powiedzie\u0107, \u017ce jestem pewna, \u017ce dostaniemy, ale uwa\u017cam, \u017ce m\u0105drzej jest poczeka\u0107 i zobaczy\u0107.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, jaki by\u0142 efekt waszej polityki odwetowej na Egipt?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Liczba ofiar \u015bmiertelnych w\u015br\u00f3d naszych ch\u0142opc\u00f3w przy Kanale spad\u0142a w bardzo znacznym stopniu. Ludzie zapominaj\u0105, \u017ce 10 czerwca 1967 r. Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ przyj\u0119\u0142a rezolucj\u0119 o zawieszeniu ognia. Kraje arabskie, Egipt i my, Syria i inni, ale tu chodzi o Kana\u0142, wi\u0119c Egipt i my zaakceptowali\u015bmy to. Jeste\u015bmy gotowi powr\u00f3ci\u0107 do tego w ka\u017cdej minucie. M\u00f3wimy to raz za razem. Chcemy pokoju, a je\u015bli jeszcze nie ma pokoju, to chocia\u017c zawieszenie broni. Niech wi\u0119c wszyscy przestrzegaj\u0105 rezolucji o zawieszeniu ognia. Zawieszenie ognia znaczy, \u017ce wszystko przy Kanale musi by\u0107 spokojne. \u017badnej strzelaniny. W chwili, gdy Nasser powie, \u017ce jest gotowy, z rado\u015bci\u0105 zgodzimy si\u0119. Ale je\u015bli jest strzelanie, to nikt nie mo\u017ce nam powiedzie\u0107: “Musicie robi\u0107 dok\u0142adnie to samo, co Egipcjanie”. Oni s\u0105 solidnym murem ludzi i czo\u0142g\u00f3w. “Wy macie mniej, ale to nie ma znaczenia, wolno wam strzela\u0107 tylko w ten sam spos\u00f3b”. Nie ma \u017cadnych takich regu\u0142.<\/span><\/p>\n

Jak d\u0142ugo jednak Nasser nie przestrzega zawieszenia broni… oznajmia publicznie, \u017ce go nie uznaje, istnieje stan zawieszenia broni i nie przestaje strzela\u0107, nie ma niczego na \u015bwiecie, co mo\u017ce zmusi\u0107 nas do u\u017cycia dok\u0142adnie tych samych metod, jakich on u\u017cywa przeciwko nam. Jeste\u015bmy w gorszej sytuacji je\u015bli chodzi o stan liczebny i liczb\u0119 armat oraz czo\u0142g\u00f3w. On ma solidny mur \u017co\u0142nierzy i broni przeciwko nam. My nie mamy. Dlatego musimy u\u017cywa\u0107 najskuteczniejszego sposobu, jakiego mo\u017cemy, \u017ceby nasi ludzie nie byli tam po prostu na jego \u0142asce, by zosta\u0107 zabici.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, czy jest waszym zamiarem bombardowanie cywil\u00f3w, kiedy dokonujecie nalot\u00f3w na przedmie\u015bcia Kairu?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Czy jest jaki\u015b kraj na \u015bwiecie, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 wojn\u0119 i mo\u017ce naprawd\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nigdy, nigdy, nigdy – wbrew w\u0142asnym pragnieniom i wbrew w\u0142asnym intencjom \u2013 nie trafi\u0142 w kogo\u015b lub w co\u015b, co przynios\u0142o w efekcie tragedi\u0119?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ale czy wasza obecna polityka, bombardowania przedmie\u015b\u0107 Kairu nie prowadzi do innych takich b\u0142\u0119d\u00f3w lub tragedii. Na przyk\u0142ad, jeden z waszych samolot\u00f3w mo\u017ce by\u0107 zestrzelony i spa\u015b\u0107 na szko\u0142\u0119 albo szpital. Z takimi wypadkami trzeba si\u0119 liczy\u0107.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Tak, ale my nie ustawili\u015bmy instalacji militarnych tu\u017c przy Kairze. My nie planowali\u015bmy tego w ten spos\u00f3b. Faktem jest, \u017ce by\u0142 tylko jeden taki wypadek. I ka\u017cdy, kto prowadzi wojn\u0119, wie, \u017ce takie rzeczy zdarzaj\u0105 si\u0119. Jest nam ogromnie przykro, \u017ce to si\u0119 zdarzy\u0142o. O ilu sytuacjach ludzie na \u015bwiecie wiedz\u0105, gdzie dwie strony, kt\u00f3re prowadz\u0105 wojn\u0119, \u017ce jedna mia\u0142aby ostrzega\u0107 drug\u0105: “Uwaga, tam spad\u0142a bomba. Zajmijcie si\u0119 tym”. Bo gdy tylko zdali\u015bmy sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce pope\u0142niono te straszliw\u0105 pomy\u0142k\u0119, zadzia\u0142ali\u015bmy. Nie chc\u0119 by\u0107 na r\u00f3wnej p\u0142aszczy\u017anie moralnej, co nasi s\u0105siedzi.<\/span><\/p>\n

Ale przez 2,5 roku strzelali przez granic\u0119 jorda\u0144sk\u0105 i cywile, nasze dzieci, \u017cyj\u0105 w schronach przez 2,5 roku. Nie widzia\u0142am, nie s\u0142ysza\u0142am, nie czyta\u0142am, by \u015bwiat by\u0142 przera\u017cony i oburzony.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy uwa\u017cacie, \u017ce stoicie na wy\u017cszej p\u0142aszczy\u017anie moralnej od Arab\u00f3w?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Uwa\u017cam, \u017ce tak. Nie jestem szcz\u0119\u015bliwa, m\u00f3wi\u0105c to, bo my zamierzamy pozosta\u0107 w tym s\u0105siedztwie i byli\u015bmy przekonani, \u017ce dzie\u0144 pokoju nadejdzie. Chcemy \u017cy\u0107 razem z nimi i kiedy b\u0119dzie pok\u00f3j, uwa\u017cam, \u017ce nie b\u0119dzie \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Pani Premier, dzieci egipskie s\u0105 uczone nienawi\u015bci do Izraela. Czy w rzeczywisto\u015bci nie wzmacniacie tej lekcji?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> To jest pocz\u0105tek tej nienawi\u015bci?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Nie, ale j\u0105 wspiera, prawda?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Czy wierzy pan, \u017ce chcemy rani\u0107 ich matki lub ojc\u00f3w?<\/span><\/p>\n

Opowiem panu histori\u0119, kt\u00f3ra zdarzy\u0142a si\u0119 wczoraj i jest typowa. Jeden z naszych kibuc\u00f3w, tu\u017c przy granicy z Jordani\u0105, jest ostrzeliwany w dzie\u0144 i w nocy. S\u0105 tam dzieci, kt\u00f3re nie znaj\u0105 innego domu poza schronem. Podczas jednego z bombardowa\u0144 ojciec z ma\u0142ym 4-letnim synem by\u0142 w schronie i dziecko by\u0142o przera\u017cone i p\u0142aka\u0142o. I ojciec powiedzia\u0142: “Nie b\u00f3j si\u0119. To nie s\u0105 bomby z drugiej strony. To s\u0105 nasze bomby\u201d. I dziecko spyta\u0142o: “Czy oni maj\u0105 schrony dla dzieci po drugiej stronie?” Powiedzia\u0142: “Bo wiesz, dzieci nie s\u0105 winne, \u017ce ich ojcowie nale\u017c\u0105 do Fatahu”. Nasze dzieci nie s\u0105 uczone nienawi\u015bci.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Gdyby to by\u0142o przedsi\u0119biorstwo – nikt nie tworzy zysku bez ryzyka. A zysk, jakiego pani chce, jest pokojem. Czy nie jest on wart ryzyka? Przez kr\u00f3tki okres?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Wystarczaj\u0105co du\u017co naszych ludzi zosta\u0142o zabitych w og\u00f3le bez \u017cadnego powodu. Odmawiam uwierzenia, \u017ce to jest co\u015b, na czym tylko my mo\u017cemy zyska\u0107. Jak d\u0142ugo ludzie wierz\u0105, \u017ce pok\u00f3j jest czym\u015b, jakim\u015b rodzajem luksusu, kt\u00f3ry Izraelczycy postanowili, \u017ce chc\u0105 mie\u0107, i dlatego, je\u015bli chc\u0105 tego luksusu, to musz\u0105 za niego zap\u0142aci\u0107.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, zawsze m\u00f3wi pani o bezpo\u015brednich negocjacjach z Arabami. Ale jaki mo\u017cliwy bodziec mieliby oni, by usi\u0105\u015b\u0107 z pani\u0105 do sto\u0142u, kiedy ka\u017cdy, z kt\u00f3rym rozmawia si\u0119 w Izraelu, przekazuje wra\u017cenie, \u017ce macie zamiar pozosta\u0107 na Wzg\u00f3rzach Golan, w Jerozolimie, nawet na Zachodnim Brzegu. Dlaczego mieliby usi\u0105\u015b\u0107? Co dostan\u0105?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Co m\u00f3wimy? M\u00f3wimy: “\u017badnych warunk\u00f3w wst\u0119pnych. Si\u0105d\u017amy i negocjujmy”. I m\u00f3wimy, Izrael chce bezpiecznych i uzgodnionych granic.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ale jedzie si\u0119 przez terytoria, kt\u00f3re zdobyli\u015bcie w 1967 r. i znajduje si\u0119 Izrael wkopuj\u0105cy si\u0119 w bardzo trwa\u0142y spos\u00f3b. Jaki mo\u017cliwy pow\u00f3d mieliby Arabowie, by my\u015ble\u0107, \u017ce naprawd\u0119 zamierzacie je opu\u015bci\u0107?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Ludzie m\u00f3wi\u0105 nam: “Wr\u00f3\u0107cie do granic 1967, a b\u0119dzie pok\u00f3j”. Byli\u015bmy w granicach 1967: w maju i czerwcu 1967. Dlaczego by\u0142a wojna? I natychmiast po wojnie powiedzieli\u015bmy: “Si\u0105d\u017amy i wynegocjujmy pok\u00f3j”. Nie zrobili tego. I m\u00f3wimy to teraz, i powtarzali\u015bmy raz za razem: “Si\u0105d\u017amy i negocjujmy pok\u00f3j” – co, jak powtarzamy, b\u0119dzie pr\u00f3b\u0105 uzgodnienia granic.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> \u017badnych warunk\u00f3w wst\u0119pnych? Nawet Jerozolimy?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> M\u00f3wimy: \u017badnych warunk\u00f3w wst\u0119pnych zanim nie usi\u0105dziemy. Nasser tak\u017ce przyszed\u0142by z jakimi\u015b pomys\u0142ami. I my przyjdziemy z naszymi pomys\u0142ami, oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce kiedy zasi\u0105dziemy przy stole, nie b\u0119dziemy mie\u0107 niczego do negocjowania, \u017ce Nasser nie b\u0119dzie mia\u0142 niczego do negocjowania,<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy by\u0142 cho\u0107 jeden moment od 1967 r., kiedy uwa\u017ca\u0142a pani, \u017ce Arabowie s\u0105 gotowi do rozm\u00f3w?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie. Poniewa\u017c – to jest co\u015b, co musi zosta\u0107 zrozumiane przez ludzi na \u015bwiecie, i dop\u00f3ki tego nie zrozumiej\u0105, nie maj\u0105 \u017cadnego zrozumienia ca\u0142ej sytuacji – ten sp\u00f3r z Arabami nie jest sporem o kawa\u0142ek ziemi, o terytorium, o cokolwiek konkretnego. Oni po prostu odmawiaj\u0105 wiary, \u017ce w og\u00f3le mamy prawo do istnienia.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ale z pewno\u015bci\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy byli tu w 1948 r., kt\u00f3rzy odeszli wtedy, z pewno\u015bci\u0105 dla Jorda\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 teraz po drugiej stronie Jordanu, z pewno\u015bci\u0105 im chodzi o ziemi\u0119. Czy pani nie rozumie ich i ich pragnienia powrotu?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Dlaczego odeszli?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Wielu z nich to uchod\u017acy wojenni. Mo\u017ce nie lubili naje\u017cd\u017caj\u0105cej armii.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Ale kto wywo\u0142a\u0142 wojn\u0119? Oni nie lubi\u0105 zwyci\u0119skiej armii? I dlatego my mamy odej\u015b\u0107? O tak, to rozumiem. Wtedy mo\u017cemy mie\u0107 pok\u00f3j na tym obszarze. Bez Izraela na tym terenie nie b\u0119dzie pokoju. Arabowie nie s\u0105 tacy znowu przyjacielscy wzajem wobec siebie, ale to nie jest moja sprawa. O, tak, to jest rozwi\u0105zanie. Tylko tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce istnieje 14 kraj\u00f3w arabskich, maj\u0105 gigantyczne terytoria, i my wr\u00f3cili\u015bmy. Byli\u015bmy tu ju\u017c przedtem.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Dwa tysi\u0105ce lat temu.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Tak. Co zabrali\u015bmy Arabom, kiedy wr\u00f3cili\u015bmy? Czy nie chcieli\u015bmy \u017cy\u0107 z nimi w pokoju? Czy poprosili\u015bmy ich, by odeszli? Czy nie zaakceptowali\u015bmy podzia\u0142u pana Churchilla w 1922 r. i podzia\u0142u ONZ w 1947 r.? Czy nie powiedzieli\u015bmy : “tak”? Jaka jest r\u00f3\u017cnica miedzy Arabami, kt\u00f3rzy byli po tej stronie Jordanu i po drugiej stronie Jordanu? Arabami na wschodnim brzegu i Arabami na zachodnim brzegu? Kiedy narodzili si\u0119 Palesty\u0144czycy? Czym by\u0142 ca\u0142y ten obszar przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105? Kiedy Wielka Brytania dosta\u0142a mandat nad Palestyn\u0105, czym by\u0142a wtedy Palestyna? Palestyna by\u0142 wtedy obszarem mi\u0119dzy Morzem \u015ar\u00f3dziemnym i granic\u0105 irack\u0105.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> M\u00f3wi pani, \u017ce nie ma czego\u015b takiego jak Palesty\u0144czycy?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie! Wschodni i zachodni brzeg by\u0142y Palestyn\u0105. Ja jestem Palestynk\u0105. Od 1921 do 1948 mia\u0142am palesty\u0144ski paszport. W tym miejscu nie by\u0142o czego\u015b takiego jak \u017bydzi, Arabowie i Palesty\u0144czycy. Byli \u017bydzi i Arabowie.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Zaprzecza pani, \u017ce by\u0142 przedtem nar\u00f3d palesty\u0144ski, ale jest teraz ruch wyzwolenia Palestyny, z histori\u0105 ruchu wyzwolenia. Jak powsta\u0142, dlaczego wyr\u00f3s\u0142? I sta\u0142 si\u0119 w rezultacie waszym najwi\u0119kszym wrogiem.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce nie ma teraz Palesty\u0144czyk\u00f3w, ale nie ma niczego takiego jak odr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 nar\u00f3d palesty\u0144ski, inny ni\u017c wszyscy Palesty\u0144czycy, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w Jordanii. Dlaczego Palesty\u0144czycy i Zachodni Brzeg stali si\u0119 bardziej palesty\u0144scy od 5 czerwca 1967 r. ni\u017c byli wcze\u015bniej? Dlaczego nie ustanowili wtedy kraju palesty\u0144skiego w dodatku do Jordanii? Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce pana przes\u0142anka jest poprawna. Co wi\u0119c powinni byli zrobi\u0107? Powinni byli za\u0142o\u017cy\u0107 niepodleg\u0142\u0105 Palestyn\u0119 i walczy\u0107 stamt\u0105d. Nie zrobili tego. Zaakceptowali fakt, \u017ce s\u0105 w Jordanii, przyj\u0119li obywatelstwo jorda\u0144skie, s\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 w Jordanii, s\u0105 w parlamencie, s\u0105 w rz\u0105dzie. Dlaczego stali si\u0119 bardziej \u015bwiadomymi Palesty\u0144czykami od wojny 1967 r.? Ludzie, przyzwoici ludzi, liberalni, kt\u00f3rzy walczyli o samostanowienie, sympatyzuj\u0105 z Palesty\u0144czykami. Wszyscy maj\u0105 prawo do samostanowienia – poza nami. Jeste\u015bmy jedynym narodem na \u015bwiecie, kt\u00f3remu nie daje si\u0119 prawa samostanowienia. Musimy najwyra\u017aniej by\u0107 mniejszo\u015bciami na ca\u0142ym \u015bwiecie. I nie mamy prawa do niepodleg\u0142o\u015bci. Arabowie s\u0105 gotowi do negocjacji z nami? Kt\u00f3ry Arab? Gdzie? Kiedy? Je\u015bli wie pan o arabskim przyw\u00f3dcy, kt\u00f3ry chce z nami negocjowa\u0107, prosz\u0119 nam powiedzie\u0107. Jestem gotowa pojecha\u0107 do Kairu, Damaszku, Ammanu, Bejrutu. Wsz\u0119dzie.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pojecha\u0142aby pani tam?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Tak, z rado\u015bci\u0105. Dla negocjacji pokojowych? Oczywi\u015bcie!<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: <\/span><\/strong>Jakie by\u0142yby pani pierwsze s\u0142owa do prezydenta Nassera, gdyby usiad\u0142a pani z nim do sto\u0142u?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Powiedzia\u0142abym “Szalom”, co znaczy “pok\u00f3j”.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Pani Premier, czy wierzy pani, \u017ce je\u015bli Nasser zostanie obalony, otrzymacie co\u015b lepszego w jego miejsce?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie spekulujemy o tym. Nie przypominam sobie, by\u015bmy mieli jaki\u015b g\u0142os przy umieszczaniu Nassera tam, gdzie jest i to nie jest nasza sprawa, ani w naszej mocy usuni\u0119cie go od w\u0142adzy lub umieszczenie kogo\u015b innego.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ale czy pani wierzy…<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Wszystko, w co wierz\u0119, to, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 gorzej. Niewa\u017cne, kto przyjdzie w jego miejsce, nie mo\u017ce by\u0107 gorzej.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Zauwa\u017ca si\u0119 w tym kraju, \u017ce ludzie nigdy nie zapominaj\u0105 wojny, \u017ce s\u0142uchaj\u0105 ka\u017cdych wiadomo\u015bci, co godzin\u0119. Pani prawdopodobnie zna te wiadomo\u015bci wcze\u015bniej. Jak wp\u0142ywa to na pani\u0105?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Przede wszystkim, moim pierwszym wyborem by\u0142oby nie by\u0107 premierem. Moim drugim wyborem by\u0142oby by\u0107 premierem w takiej samej sytuacji jak wszyscy inni premierzy, kt\u00f3rzy maj\u0105 swoje problemy i trudno\u015bci. Jestem jednym z naszych ludzi, ka\u017cdy ch\u0142opiec, ranny nad Kana\u0142em lub gdzie indziej jest ran\u0105 w sercu nas wszystkich. Niekoniecznie musimy go zna\u0107, albo jego rodzin\u0119. To jest trudne. I dlatego… My cenimy \u017cycie, nie tylko w\u0142asne. Po prostu, cenimy \u017cycie. To jest nasza si\u0142a, mo\u017ce mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to jest nasza s\u0142abo\u015b\u0107, bo przyw\u00f3dcy arabscy nie s\u0105 tak wra\u017cliwi na sam\u0105 kwesti\u0119 \u017cycia, na to, \u017ceby ludzie byli \u017cywi, a nie martwi, w takim wypadku nie by\u0142oby wojen.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy pani kiedykolwiek w\u0105tpi w s\u0142uszno\u015b\u0107 pani polityki?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie. Moja polityka? Moj\u0105 polityk\u0105 jest utrzymywanie naszych ludzi przy \u017cyciu i utrzymanie naszej niepodleg\u0142o\u015bci. Jak mo\u017ce ktokolwiek w\u0105tpi\u0107, \u017ce prawa, jakie my mamy, s\u0105 podobne do praw 125 narod\u00f3w \u015bwiata?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy czasami my\u015bli pani, \u017ce mog\u0142a pani zosta\u0107 w Ameryce i by\u0107 szcz\u0119\u015bliwsza i mie\u0107 przyjemniejsze \u017cycie?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie uciek\u0142am z Ameryki. Ameryka by\u0142a dobra dla mnie i dla moich rodzic\u00f3w. Wychowa\u0142am si\u0119 tam, cieszy\u0142am wszystkim, co Stany Zjednoczone mog\u0105 da\u0107, ale nigdy nie \u017ca\u0142owa\u0142am cho\u0107by przez sekund\u0119, \u017ce nie pozosta\u0142am tam i \u017ce przyjecha\u0142am tutaj.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ale je\u015bli zosta\u0142a pani wychowana w Ameryce, jakie mo\u017cliwe prawo ma pani do \u017cycia na ziemi, kt\u00f3ra by\u0142a kiedy\u015b arabska, niezale\u017cnie od tego, czy j\u0105 zaniedbywali i zostawili jako kamienn\u0105 pustyni\u0119, czy nie?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Przyjecha\u0142am tu, do Marhavii, nie by\u0142o tam niczego. Ta ziemia by\u0142a opuszczona przez stulecia. Wygnano nas z tej ziemi. Czy tu zaczyna si\u0119 historia? Dwukrotnie wygnano nas z tej ziemi, okupowanej przez obce mocarstwa. Jedyny nar\u00f3d, nar\u00f3d \u017cydowski, kt\u00f3rego \u017cycie, niepodleg\u0142o\u015b\u0107, godno\u015b\u0107, zale\u017cy od tego skrawka ziemi. Jedyny nar\u00f3d na \u015bwiecie. Nie Arabowie. Oni maj\u0105 ca\u0142e to terytorium, ca\u0142y olbrzymi obszar, 14 niepodleg\u0142ych kraj\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Czy czas nie dzia\u0142a na ich korzy\u015b\u0107 niezale\u017cnie od tego, co robicie?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Dlaczego?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Bo m\u00f3wi\u0105 o walce przez 100 lat. Ich populacja ro\u015bnie. Czy czas nie dzia\u0142a na ich korzy\u015b\u0107?<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Nie wierz\u0119 w to. Chce pan, bym uwierzy\u0142a, \u017ce sprawy nigdy sie nie zmieni\u0105? \u017be b\u0119d\u0105 kontynuowa\u0107 strzelanie i zabijanie? Chce pan, bym uwierzy\u0142a, \u017ce pokolenie za pokoleniem m\u0142odzi ludzie w krajach arabskich nie b\u0119d\u0105 mieli innych idea\u0142\u00f3w poza zabijaniem \u017byd\u00f3w? Nie wierz\u0119 w to.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz:<\/strong> Ma pani nadziej\u0119.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Jestem pewna, \u017ce tak nie b\u0119dzie. Nie wiem, jak d\u0142ugo to potrwa…<\/span><\/p>\n

Dziennikarz<\/strong>: Pani Premier, bardzo dzi\u0119kuj\u0119.<\/span><\/p>\n

Meir:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119.<\/span><\/p>\n

\n
\n