{"id":38119,"date":"2016-03-27T18:09:09","date_gmt":"2016-03-27T16:09:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=38119"},"modified":"2016-03-23T06:51:21","modified_gmt":"2016-03-23T04:51:21","slug":"23-05-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=38119","title":{"rendered":"Nielegalno\u015b\u0107 izraelskich osiedli w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Nielegalno\u015b\u0107 izraelskich osiedli w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

REDAKCJA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Izraelskie osiedla na Zachodnim Brzegu s\u0105 przedmiotem niezliczonych kontrowersji i nieustannie powtarzanych twierdze\u0144 o ich nielegalno\u015bci. Eugene Kontorovich, ameryka\u0144ski prawnik, wybitny specjalista w dziedzinie prawa mi\u0119dzynarodowego analizuje prawne aspekty tej kwestii. Poni\u017cej publikujemy edytowany zapis tego wyk\u0142adu<\/strong><\/span>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dzie\u0144 dobry. Nazywam si\u0119 Miriam Malman, wielu z was mnie ju\u017c zna, jestem profesorem w Maxwell, jestem r\u00f3wnie\u017c stowarzyszona z INSCIP (Instytutem Bezpiecze\u0144stwa Narodowego i Antyterroryzmu).<\/span><\/p>\n

Dzisiejsze spotkanie jest cz\u0119\u015bci\u0105 serii wyk\u0142ad\u00f3w finansowanych przez rodzin\u0119 Carol Becker, kt\u00f3ra jest z nami dzisiaj i kt\u00f3rej dzi\u0119kujemy za popieranie naszej instytucji i naszego programu.<\/span><\/p>\n

Jest to seria wyk\u0142ad\u00f3w o bezpiecze\u0144stwie na Bliskim Wschodzie i mamy dzi\u015b przyjemno\u015b\u0107 go\u015bci\u0107 profesora Eugene Kontorovicha, profesora prawa z Northwestern University. Studiowa\u0142 na University of Chicago. Jego badania s\u0105 interdyscyplinarne, obejmuj\u0105 szereg dziedzin prawa i ekonomi: g\u0142\u00f3wnie prawo konstytucyjne i prawo mi\u0119dzynarodowe<\/span><\/p>\n

Ma wielostronicowe CV z r\u00f3\u017cnymi artyku\u0142ami i pracami. Jest specjalist\u0105 w dziedzinie analiz koszt\u00f3w transakcji, prawa cywilnego, prawa konstytucyjnego. Jest wiod\u0105cym ekspertem polityki morskiej, cho\u0107 nie b\u0119dzie o tym m\u00f3wi\u0142 dzisiaj. Je\u015bli was to interesuje, pisze w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017ck\u0119 dla Harvard University Press pod tytu\u0142em Sprawiedliwo\u015b\u0107 na morzu. By\u0142 bieg\u0142ym w wielu sprawach dotycz\u0105cych stosunk\u00f3w zagranicznych, zeznawa\u0142 przed Kongresem, wyk\u0142ada\u0142 w USA i za granic\u0105. To jest jego praca.<\/span><\/p>\n

Ale w czasie wolnym pisuje tak\u017ce do “Washington Post”, gdzie ma sta\u0142\u0105 kolumn\u0119 i jego teksty rozchodz\u0105 si\u0119 szeroko w USA i za granic\u0105. Tam te\u017c pisa\u0142 obszernie o legalno\u015bci osiedli izraelskich i o prawnych aspektach antyizraelskiego bojkotu. Je\u015bli ich nie czytali\u015bcie, ma dwa posty na swoim blogu opublikowane w zesz\u0142ym tygodniu, o stanowisku administracji Obamy vs. Kongresu w kwestii przeciwstawiania si\u0119 bojkotowi Izraela.<\/span><\/p>\n

Nie musisz by\u0107 absolwentem prawa, by rozumie\u0107 to, co pisze Eugene. Pisze jasno i bardzo dobrze. Da\u0142 nies\u0142ychany wk\u0142ad w dyskurs i debat\u0119 tak na uniwersytetach, jak r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d decydent\u00f3w. Dzisiaj b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o kwestiach prawnych w Izraelu i Palestynie, o granicach Izraela i prawie mi\u0119dzynarodowym. B\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 oko\u0142o 40 minut a potem b\u0119dzie czas na pytania.<\/span><\/p>\n

* \u00a0* \u00a0*<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim za przybycie, dzi\u0119kuj\u0119 pa\u0144stwu Beckerom za sponsorowanie tego wyk\u0142adu. Niewiele kontekst\u00f3w geopolitycznych jest w dyskusjach publicznych tak przesyconych terminologi\u0105 prawnicz\u0105, jak konflikt izraelsko-arabski, nazywany izraelsko-palesty\u0144skim. Publiczna dyskusja o obecno\u015bci Izraela na Zachodnim Brzegu, na Wzg\u00f3rzach Golan jest niemal zawsze po\u0142\u0105czona z interpretacj\u0105 prawn\u0105.<\/span><\/p>\n

\u201eIzraelska okupacja jest nielegalna; izraelskie osiedla s\u0105 nielegalne.\u201d<\/span><\/p>\n

Przeanalizujemy prawne podstawy tych twierdze\u0144. Rozpakujemy je i popatrzymy, jakie s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a prawa istotnego dla statusu prawnego obecno\u015bci Izraela na tych terytoriach, zar\u00f3wno militarnej, jak cywilnej i popatrzymy na wi\u0105\u017c\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/span><\/p>\n

Czytacie w gazetach, s\u0142yszycie w radiu stwierdzenie “osiedla s\u0105 nielegalne” ale w\u0142a\u015bciwie nigdy nie ma om\u00f3wienia, jakie s\u0105 te mi\u0119dzynarodowe postanowienia prawne lub normy, kt\u00f3re powoduj\u0105 t\u0119 domnieman\u0105 nielegalno\u015b\u0107. Zbadamy zatem, co na ten temat m\u00f3wi\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce teksty prawa mi\u0119dzynarodowego. Prawo mi\u0119dzynarodowe nie jest ca\u0142kiem takie samo jak normalne prawo pa\u0144stwowe. Pytanie brzmi: czym jest prawo mi\u0119dzynarodowe i sk\u0105d si\u0119 bierze? Wa\u017cne jest stwierdzenie na pocz\u0105tku, \u017ce nie wszystko, co ma roszczenia prawne lub dotyczy spraw regulowanych prawem i brzmi mi\u0119dzynarodowo, jest \u017ar\u00f3d\u0142em prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/span><\/p>\n

We\u017amy rezolucje Zgromadzenia Og\u00f3lnego. To bardzo mi\u0119dzynarodowe! To jest ONZ! Cz\u0119sto wyg\u0142asza si\u0119 tam twierdzenia prawne: to jest legalne, to jest nielegalne. Czy s\u0105 one \u017ar\u00f3d\u0142em prawa mi\u0119dzynarodowego? S\u0105 istotne dla zrozumienia, co politycy uwa\u017caj\u0105 za prawo mi\u0119dzynarodowe. Ale same nie s\u0105 aktami legislacyjnymi nie s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em zobowi\u0105za\u0144 prawnych. Dlaczego? Poniewa\u017c Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych i jej Zgromadzenie Og\u00f3lne zosta\u0142o stworzone przez traktat, a ten Traktat definiuje kompetencje Zgromadzenia Og\u00f3lnego i jedyn\u0105 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 moc maj\u0105 ich postanowienia o w\u0142asnym bud\u017cecie (z tych kompetencji poprawnie korzystaj\u0105).<\/span><\/p>\n

Nie maj\u0105 jednak mo\u017cliwo\u015bci stanowienia prawa mi\u0119dzynarodowego. Kraje za\u0142o\u017cycielskie im tego wyra\u017anie nie da\u0142y.<\/span><\/p>\n

Jak\u0105 wi\u0119c si\u0142\u0119 ma Zgromadzenie Og\u00f3lne? Rezolucje? Por\u00f3wna\u0142bym to do rezolucji jednej izby Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych. Izba Reprezentant\u00f3w uchwala rezolucj\u0119. Ale nie jest to wi\u0105\u017c\u0105ce prawo. Dlaczego nie? Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 Izba Reprezentant\u00f3w? Z postanowie\u0144 Konstytucji USA. I wed\u0142ug nich potrzeba pewnego procesu, dla kt\u00f3rego sama Izba Reprezentant\u00f3w nie wystarcza.<\/span><\/p>\n

To dlaczego uchwalaj\u0105 te rezolucje? Bo s\u0105 politykami i lubi\u0105, kiedy ludzie wiedz\u0105, co my\u015bl\u0105. Zgromadzenie Og\u00f3lne te\u017c lubi, jak ludzie wiedz\u0105, co my\u015bl\u0105, ale nie jest to \u017ar\u00f3d\u0142o prawa mi\u0119dzynarodowego. Prawo mi\u0119dzynarodowe pochodzi z traktat\u00f3w wyra\u017conych przez zobowi\u0105zania kraj\u00f3w i z drugiej postaci prawa nazywanego prawami zwyczajowymi, co oznacza powtarzaj\u0105cy si\u0119 spos\u00f3b zachowania si\u0119 kraj\u00f3w, powszechny, niemal uniwersalny, co mo\u017ce tworzy\u0107 regu\u0142y, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 og\u00f3lnymi regu\u0142ami, stosowanymi wobec wszystkich. Jest nieco trudniej je zidentyfikowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Ogl\u0105daj\u0105c kwesti\u0119 granic Izraela przez pryzmat prawa mi\u0119dzynarodowego nie b\u0119dziemy interesowa\u0107 si\u0119 tym, kto by\u0142 tam pierwszy, ani kto chce tam by\u0107, ani \u017cadnym innym rodzajem dezyderat\u00f3w normatywnych. Zaczynamy od kwestii wsp\u00f3\u0142czesnych, a wi\u0119c na Bliskim Wschodzie od 1917 roku.<\/span><\/p>\n

Do 1917 r. nie ma sporu co do statusu tego obszaru. To jest geograficznie obszar od po\u0142udniowego Libanu, przez to, co obecnie jest Izraelem, Zachodnim Brzegiem i Gaz\u0105, i to by\u0142o pod panowaniem Imperium Osma\u0144skiego. By\u0142o suwerennym terenem Imperium Osma\u0144skiego. Czy by\u0142o to sprawiedliwe? Przyjemne? Nie tym si\u0119 zajmujemy.<\/span><\/p>\n

Gdyby\u015bcie zapytali kogokolwiek w 1917 r., do kogo to nale\u017cy? Wszyscy zgodziliby si\u0119. Nie powiedzieliby: do Izraelczyk\u00f3w, nie powiedzieliby: do Palesty\u0144czyk\u00f3w, nie powiedzieliby: do \u017byd\u00f3w, nie powiedzieliby: do Arab\u00f3w. Powiedzieliby: do Turk\u00f3w osma\u0144skich. To by\u0142 podzia\u0142 administracyjny. Sand\u017caki i wilajety by\u0142y osma\u0144skimi okr\u0119gami.<\/span><\/p>\n

W 1917 Imperium Osma\u0144skie, jak i inne imperia, rozpad\u0142o si\u0119. Upad\u0142o po przegranej w Pierwszej Wojnie \u015awiatowej. Przegra\u0142o z Brytyjczykami i Francuzami, kt\u00f3rzy teraz okupowali terytoria Imperium Osma\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Po Pierwszej Wojnie \u015awiatowej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w \u015bwiata, w\u0142\u0105cznie ze zwyci\u0119skimi mocarstwami, ale i Turcj\u0105 te\u017c, na mocy traktatu stworzy\u0142a now\u0105 organizacj\u0119 o nazwie Liga Narod\u00f3w. Traktat jest form\u0105 prawa mi\u0119dzynarodowego. Liga Narod\u00f3w dosta\u0142a swoje uprawnienia na mocy traktatu, podpisanego przez odpowiednie mocarstwa i zwanego Kart\u0105 Ligi Narod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Karta Ligi Narod\u00f3w da\u0142a Lidze Narod\u00f3w rozmaite zadania. Jednym z nich by\u0142 nadz\u00f3r nad systemem budowania pa\u0144stw na by\u0142ych terytoriach kolonialnych Austro-W\u0119gier, Niemiec i ich kolonii w Afryce – i Imperium Osma\u0144skiego. Zamiast wzi\u0119cia tych teren\u00f3w przez zwyci\u0119skie mocarstwa jako swojej w\u0142asno\u015bci, mieli nadzorowa\u0107 je na drodze do niepodleg\u0142o\u015bci i to nazywa si\u0119 systemem mandat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mandat by\u0142 systemem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu Liga Narod\u00f3w nadzorowa\u0142a tworzenie nowych pa\u0144stw narodowych z by\u0142ej w\u0142asno\u015bci Imperium Osma\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Liga Narod\u00f3w da\u0142a mandat Wielkiej Brytanii dla Palestyny, jak nazywano ten region. Obszar zwany Palestyna obejmowa\u0142 wszystkie tereny, kt\u00f3re dzi\u015b nazywamy Izraelem, Gaz\u0105 i Zachodnim Brzegiem oraz to (Kontorovich pokazuje na mapie Jordani\u0119 \u2013 M.K.) To by\u0142o znane jako Palestyna. Palestyna mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 pa\u0144stwem narodowym pod nadzorem Brytyjczyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mandat Ligi Narod\u00f3w stanowi\u0142, \u017ce to pa\u0144stwo narodowe ma by\u0107 u\u017cyte na siedzib\u0119 narodow\u0105 narodu \u017cydowskiego. To orzek\u0142a Liga Narod\u00f3w. A dlaczego ma to by\u0107 siedziba narodowa narodu \u017cydowskiego? Bo stamt\u0105d pochodz\u0105. Z powodu ich historycznego zwi\u0105zku z ni\u0105. Jest to “zrekonstruowanie siedziby narodowej”, powiedzia\u0142a Liga Narod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Co to znaczy “siedziba narodowa dla narodu \u017cydowskiego?” Jakie prawa dawa\u0142a Liga Narod\u00f3w narodowi \u017cydowskiemu na tym terytorium? Odpowied\u017a brzmi: \u017cadnych konkretnych praw. Mandat Ligi Narod\u00f3w nie dawa\u0142 \u017bydom \u017cadnych praw politycznych<\/span><\/p>\n

ani praw rz\u0105dzenia lub kontrolowania Palestyny. Dali tylko jedn\u0105 konkretn\u0105, specjaln\u0105 koncesj\u0119 \u017bydom, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w artykule 6 Mandatu i teraz po raz pierwszy zobaczymy s\u0142owo “osiedle”.<\/span><\/p>\n

Tym, na co mandat Ligi Narod\u00f3w pozwala \u017bydom, jest przyjazd do Palestyny. Osmanowie mieli bardzo restrykcyjne w zasadzie prohibicyjne zasady imigracji. Nie pozwalali na \u017cydowsk\u0105 imigracj\u0119 do Palestyny. Nie pozwalali \u017bydom na kupowanie ziemi w Palestynie. Mandat Ligi Narod\u00f3w usuwa\u0142 te restrykcje. Znie\u015bli te restrykcje i \u017bydzi dostali pozwolenie na imigracj\u0119 do Palestyny. Na kupno tam ziemi, i na “osiedlanie si\u0119”.<\/span><\/p>\n

Mandat Ligi Narod\u00f3w m\u00f3wi o \u017cydowskich osiedlach w Palestynie. Jako cel, jako co\u015b dozwolonego. Jako co\u015b, na co Brytyjczycy mieli pozwoli\u0107 i do czego mieli zach\u0119ca\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, je\u015bli kiedykolwiek s\u0142yszeli o mandacie Ligi Narod\u00f3w – wi\u0119kszo\u015b\u0107, oczywi\u015bcie, prze\u017cywa \u017cycie nie wiedz\u0105c o \u017cadnym mandacie Ligi Narod\u00f3w \u2013 ci kt\u00f3rzy s\u0142yszeli, to s\u0142yszeli o tym mandacie Ligi Narod\u00f3w. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce to jaki\u015b dziwaczny przypadek historyczny. Liga Narod\u00f3w stworzy\u0142a siedzib\u0119 narodow\u0105 dla narodu \u017cydowskiego. Specjalne wzgl\u0119dy, ale Mandat Palestyny by\u0142 jednym z licznych mandat\u00f3w ustanowionych przez Lig\u0119 Narod\u00f3w na Bliskim Wschodzie. Ca\u0142y nowoczesny Bliski Wsch\u00f3d powsta\u0142 z systemu mandatowego. Syria by\u0142a mandatem francuskim. Liban by\u0142 kolejnym mandatem francuskim. Irak by\u0142 innym mandatem brytyjskim, Mandatem Mezopotamii. Nie by\u0142 to wi\u0119c specjalny wyj\u0105tek. Ca\u0142a mapa Bliskiego Wschodu jest konsekwencj\u0105 r\u00f3wnoczesnego systemu mandat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, Mandat Palestyny by\u0142 w\u00f3wczas najmniej kontrowersyjny. By\u0142o wiele dyskusji o mandatach Syrii i Mezopotamii, bo tam by\u0142a ropa. Je\u015bli spojrzycie na obrady Komisji Mandatowej Ligi Narod\u00f3w, mandat Palestyny by\u0142 rzadko wspomniany.<\/span><\/p>\n

W Mandacie Palestyny by\u0142o wa\u017cne postanowienie w Artykule 25. Stwierdza ono: \u201eJe\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce administrowanie Mandatu, tak jak jest opisany zosta\u0142 przez Lig\u0119 Narod\u00f3w, jest niedogodne na ca\u0142ym tym terytorium, Brytyjczycy mog\u0105 go podzieli\u0107 i stworzy\u0107 inne w\u0142adze po drugiej stronie Jordanu – Transjordani\u0119. Osobn\u0105 jednostk\u0119 polityczn\u0105.\u201d<\/span><\/p>\n

Brytyjczycy natychmiast z tego skorzystali, w latach 1920., zaprosili swoich przyjaci\u00f3\u0142 z Hid\u017caz, rodzin\u0119 Haszymid\u00f3w, by rz\u0105dzi\u0142a tym obszarem, Transjordani\u0105, tworz\u0105c tym Haszymidzkie Kr\u00f3lestwo Jordanii. Od tego czasu mamy Jordani\u0119.<\/span><\/p>\n

Czy kiedykolwiek pada pytanie – nie s\u0105dz\u0119, by cz\u0119sto pojawia\u0142o si\u0119 w dyskusjach na kampusie \u2013 \u201eCzy Jordania ma prawo istnie\u0107?\u201d To jest pytanie stawiane czasem w odniesieniu do innych kraj\u00f3w na Bliskim Wschodzie, a przynajmniej w odniesieniu do jednego kraju…<\/span><\/p>\n

Dlaczego Jordania ma tak dziwne granice, to dziwne rami\u0119? To nie wygl\u0105da jak normalna granica. S\u0105dz\u0119, \u017ce powodem by\u0142a linia kolejowa, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy\u0142a Hajf\u0119 z Mosulem. Wi\u0119c dlaczego ta dziwna granica? Dlaczego to rami\u0119? Dlaczego Jordania ma prawo istnie\u0107? Dlaczego ma by\u0107 kr\u00f3lestwem Haszymidzkim?<\/span><\/p>\n

Odpowiedzi\u0105 na te wszystkie pytania jest jedno zdanie w mandacie Ligi Narod\u00f3w w Artykule 25. Najwyra\u017aniej akceptujemy jego postanowienia jako wi\u0105\u017c\u0105ce i zasadne, do dnia dzisiejszego, akceptujemy rzeczywisto\u015b\u0107 stworzon\u0105 przez mandaty Ligi Narod\u00f3w – patrz: Jordania.<\/span><\/p>\n

To, co pozosta\u0142o z Palestyny, obszar w\u0142\u0105cznie z Zachodnim Brzegiem i Gaz\u0105, jest Mandatem Palesty\u0144skim. Mandat brytyjski wygas\u0142 w 1948 r. Brytyjczycy zako\u0144czyli mandat w 1948 r. i Izrael og\u0142osi\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Pytanie brzmi: jakie s\u0105 granice Izraela w momencie niepodleg\u0142o\u015bci? I tutaj zapoznam was z wa\u017cn\u0105 metodologi\u0105 i z wa\u017cnym poj\u0119ciem. Nie jest to zbyt skomplikowane, ale bardzo mocne. Patrzcie, jak analogiczne kwestie by\u0142y rozwi\u0105zane w sytuacjach innych ni\u017c Izrael. Czym jest prawo mi\u0119dzynarodowe? Prawo jest systemem og\u00f3lnych regu\u0142, kt\u00f3re stosuj\u0105 si\u0119 do przysz\u0142ych spraw, a prawo mi\u0119dzynarodowe jest systemem zobowi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy krajami. Je\u015bli chcesz wiedzie\u0107, jakie maj\u0105 by\u0107 granice kraju stworzonego na tym terytorium mandatowym, musisz spojrze\u0107, co dzieje si\u0119 w innych sytuacjach. Istnieje bardzo silna regu\u0142a w prawie mi\u0119dzynarodowym, kt\u00f3ra opisuje, co dzieje si\u0119 w ka\u017cdej takiej sytuacji, w ka\u017cdej, poza t\u0105 jedn\u0105, nazwana uti possidetis juris. A ta regu\u0142a m\u00f3wi, kiedy nowy kraj jest tworzony, jakie s\u0105 jego granice. Jakie s\u0105 granice nowego kraju? Kraj\u00f3w tworzonych, bo sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w\u0142adza kolonialna, jak na przyk\u0142ad kiedy Belgowie wycofali si\u0119 z Kongo, lub Francuzi z Afryki, albo kiedy rozpad\u0142 si\u0119 ZSRR<\/span><\/p>\n

kiedy Jugos\u0142awia rozpad\u0142a si\u0119. Jak ustalamy ich granice?<\/span><\/p>\n

Bez wyra\u017anej regu\u0142y tworzenie nowego kraju by\u0142oby przepisem na nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 wojny, bo ka\u017cdy mo\u017cliwy centymetr jego granicy by\u0142by otwarty na \u017c\u0105dania rewizji. Dlatego jest bardzo silna regu\u0142a stabilno\u015bci, zwana uti possidetis juris, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce kiedy powstaje nowy kraj, jego granice s\u0105 granicami ostatniej geopolitycznej jednostki administracyjnej na tym terenie.<\/span><\/p>\n

Np. kiedy kraj wy\u0142ania si\u0119 z kolonializmu, jego granice s\u0105 granicami tej by\u0142ej kolonii. Nawet je\u015bli zosta\u0142y wytyczone bez zgody ludno\u015bci i cz\u0119sto arbitralnie, je\u015bli s\u0142u\u017cy\u0142y ekonomicznym i politycznym interesom mocarstwa kolonialnego i dzieli\u0142y plemiona, s\u0105 granicami. Bo w przeciwnym wypadku wszystko by\u0142oby do wzi\u0119cia w ka\u017cdej minucie. Widzimy t\u0119 regu\u0142\u0119 stosowan\u0105 ca\u0142y czas. Z pewno\u015bci\u0105 ta zasada by\u0142a zastosowana w przypadku ka\u017cdego innego mandatu.<\/span><\/p>\n

\u017beby poda\u0107 przyk\u0142ad z tera\u017aniejszo\u015bci: rosyjski samolot, zestrzelony niedawno przez Turk\u00f3w. Nie jest tak zaskakuj\u0105ce, \u017ce Turcy go zestrzelili. Zosta\u0142 zestrzelony w bardzo dra\u017cliwym miejscu o nazwie Aleksandretta lub Hataj, zale\u017cnie czy jeste\u015b Turkiem, czy Arabem. To by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Mandatu Syrii, regionu Syrii, kt\u00f3ry w latach 1930. Turcy zabrali Syrii ze swego rodzaju przyzwoleniem Francuz\u00f3w. Mog\u0142o to by\u0107 legalne lub nie, ale to nie ma znaczenia. Kiedy Syria zyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1943 r., jej terytorium nie obejmowa\u0142o Hataj wi\u0119c nie zosta\u0142o uznane, \u017ce ma Hataj. Od wtedy Syria zg\u0142asza sprzeciw wobec tureckiego panowania nad Hataj ale takie s\u0105 granice. Przyjmujemy wi\u0119c granice mandatowe jako wi\u0105\u017c\u0105ce.<\/span><\/p>\n

Nawet je\u015bli nie by\u0142y dobrym pomys\u0142em. Kiedy Saddam Husajn najecha\u0142 na Kuwejt, nie powiedzia\u0142: “Najad\u0119 na Kuwejt, bo jestem z\u0142ym cz\u0142owiekiem i chc\u0119 wi\u0119cej terytorium”. W istocie podnosi\u0142 wieloletnie irackie zastrze\u017cenie do granicy z Kuwejtem, kt\u00f3rego sam nie wymy\u015bli\u0142, datuje si\u0119 ono od pocz\u0105tku niepodleg\u0142o\u015bci Iraku? Jak ustalono po\u0142udniow\u0105 granic\u0119 Iraku z Kuwejtem? Brytyjczycy rz\u0105dzili w okresie mandatowym. Dlaczego Irakijczycy maj\u0105 by\u0107 zwi\u0105zani granic\u0105 Mandatu? Mieli b. silny argument sprawiedliwo\u015bci przeciwko linii nakre\u015blonej przez Brytyjczyk\u00f3w. Kuwejt jest krajem o b. ma\u0142ej liczbie ludno\u015bci i maj\u0105 oko\u0142o 300 mil linii wybrze\u017ca Zatoki. Irak jest krajem z dziesi\u0105tkami milion\u00f3w i maj\u0105 oko\u0142o 30 mil wybrze\u017ca. Twierdzili, \u017ce to niesprawiedliwe. Odpowied\u017a brzmia\u0142a “nie”. Sprawiedliwo\u015b\u0107 nie ma znaczenia. Sprawiedliwe lub nie, granice mandatowe s\u0105 granicami i ca\u0142y czas tak robimy.<\/span><\/p>\n

Najnowszy przyk\u0142ad. We\u017amy Krym. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa nie uznaje rosyjskich roszcze\u0144 suwerenno\u015bci nad Krymem. I pytanie brzmi: dlaczego nie? Czy to z powodu etnicznego samostanowienia? Czy ludno\u015b\u0107 tam woli by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 Ukrainy? Nie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 Rosji. Nie 97%, jak powiedzieli, ale z pewno\u015bci\u0105 znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107. Czy dlatego, \u017ce s\u0105 etnicznymi Ukrai\u0144cami? Nie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie jest. Czy dlatego, \u017ce to jest neokolonialna sprawa, \u017ce jest daleko od Rosji? Nie. Czy dlatego, \u017ce to zawsze by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy? Nie, w przesz\u0142o\u015bci na og\u00f3\u0142 Krym nie by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Ukrainy. Jakie wi\u0119c s\u0105 podstawy roszcze\u0144 ukrai\u0144skich? Bardzo proste. W latach 50. Nikita Chruszczow, sekretarz generalny partii komunistycznej, kiedy Ukraina i Rosja by\u0142y rz\u0105dzone z Kremla i by\u0142y tylko socjalistycznymi republikami, przesun\u0105\u0142 granic\u0119 administracyjn\u0105 Krymu, by w\u0142\u0105czy\u0107 go do terytorium Ukrainy. Nie pyta\u0142 nikogo. Nie przeprowadzi\u0142 referendum. Przesun\u0105\u0142 i tyle. Ale w dniu, w kt\u00f3rym Ukraina zyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, Krym by\u0142 na terytorium tej jednostki administracyjnej i to jest granica nowego kraju. Kropka. Nie robimy wyj\u0105tk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Kiedy wi\u0119c Izrael zosta\u0142 niepodleg\u0142y w 1948, mimo faktu, \u017ce by\u0142y proponowane rozmaite kompromisy przez Zgromadzenie Og\u00f3lne, \u017ce w 1947 r. Zgromadzenie Og\u00f3lne zasugerowa\u0142o drugi podzia\u0142, kt\u00f3ry nigdy nie wszed\u0142 w \u017cycie, wi\u0119c te propozycje nie sta\u0142y si\u0119 granicami. Dlaczego? Bo Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ nie ma uprawnie\u0144 do zrobienia czegokolwiek, nie m\u00f3wi\u0105c o ustalaniu granic i oni wiedzieli o tym. Oni nie m\u00f3wili: “To s\u0105 granice”, powiedzieli: rekomendujemy, by Wielka Brytania, w\u0142adza mandatowa, wprowadzi\u0142a propozycj\u0119 kompromisow\u0105, kt\u00f3ra tak powinna wygl\u0105da\u0107. Na co odpowied\u017a brzmia\u0142a: Dzi\u0119kujemy za rad\u0119, to szalony pomys\u0142 i nie zrobimy tego.<\/span><\/p>\n

Tak wi\u0119c granice pozosta\u0142y granicami Palestyny mandatowej i one by\u0142y za\u0142o\u017conymi granicami suwerennego Izraela, kiedy sta\u0142 si\u0119 niepodleg\u0142y.<\/span><\/p>\n

W momencie og\u0142oszenia niepodleg\u0142o\u015bci na Izrael najecha\u0142a koalicja armii arabskich, kt\u00f3ra chcia\u0142a podzia\u0142u tych terytori\u00f3w w stylu paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow. To im si\u0119 nie uda\u0142o. Dlatego mamy dzi\u015b pa\u0144stwo Izrael.<\/span><\/p>\n

Cz\u0119\u015bciowo si\u0119 jednak uda\u0142o – dlatego mamy Zachodni Brzeg i Gaz\u0119. Zachodni Brzeg jest po prostu najdalszym miejscem najazdu wojsk jorda\u0144sko-irackich na terytorium mandatowe Palestyny. Tam usta\u0142y walki kiedy wprowadzono zawieszenie broni. Tam przestali walczy\u0107.<\/span><\/p>\n

Gaza by\u0142a miejscem dok\u0105d doszli Egipcjanie. Doszli dalej, ale zostali zepchni\u0119ci i st\u0105d jest Strefa Gazy. Innymi s\u0142owy, te linie nie odpowiadaj\u0105 \u017cadnym uprzednio istniej\u0105cym administracyjnym, demograficznym lub topograficznym liniom. By\u0142y to linie zawieszenia broni. A czym jest linia zawieszenia broni? Linia zawieszenia broni nie jest granic\u0105, nie jest zmian\u0105 suwerennych granic, raczej, jak wyra\u017anie m\u00f3wi egipsko izraelskie i jorda\u0144sko-izraelskie porozumienie o zawieszeniu broni jest tymczasowym przerwaniem walk, kt\u00f3re nie wp\u0142ywa na rzeczywiste granice geopolityczne. Tylko w tej sprawie byli zgodni.<\/span><\/p>\n

A wi\u0119c, powsta\u0142a tzw. Zielona Linia – wiecie, dlaczego nazywa si\u0119 Zielon\u0105 Lini\u0105?<\/span><\/p>\n

Porozumienie o zawieszeniu ognia jest jak przerwa w meczu bokserskim. Ch\u0142opaki id\u0105 do r\u00f3\u017cnych rog\u00f3w, zbieraj\u0105 si\u0142y i wychodz\u0105 znowu do walki. Musisz wi\u0119c wiedzie\u0107, gdzie jest tw\u00f3j r\u00f3g, bo p\u00f3jd\u0105 do tego samego i si\u0119 wzajem zat\u0142uk\u0105. Wi\u0119c pu\u0142kownik izraelski i pu\u0142kownik jorda\u0144ski spotkali si\u0119 w hotelu, \u017ceby pokaza\u0107 na mapie, gdzie s\u0105 ich si\u0142y. Izraelczyk mia\u0142 zielony mazak i… Jorda\u0144czyk mia\u0142 czarny mazak. To jest zielona linia. Innymi s\u0142owy, sama forma stworzenie tej linii pokazuje, \u017ce nie ma ona \u017cadnej mocy prawnej i nie tworzy \u017cadnych nowych rzeczywisto\u015bci po jednej lub drugiej stronie, \u017ce jest po prostu linia, na kt\u00f3rej zatrzyma\u0142y si\u0119 wojska i strony chwilowo zgodzi\u0142y si\u0119, by zaprzesta\u0107 strzelania.<\/span><\/p>\n

Jaki zatem by\u0142 status Zachodniego Brzegu mi\u0119dzy 1948 a 1967 r.? S\u0105dz\u0119, \u017ce s\u0105 tu dwie mo\u017cliwe odpowiedzi. Pierwsza, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142o to terytorium izraelskie okupowane przez Jordani\u0119. Dlaczego izraelskie terytorium? Uti possidetis juris.<\/span><\/p>\n

Z tego samego powodu, \u017ce by\u0142a to cz\u0119\u015b\u0107 Mandatu Palestyny. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce dla ustanowienia suwerenno\u015bci na terytorium musisz mie\u0107 pewn\u0105 pocz\u0105tkow\u0105 kontrol\u0119 nad tym terytorium. A poniewa\u017c Izrael nie mia\u0142 pocz\u0105tkowo kontroli nad tym obszarem, nie mia\u0142 doskona\u0142ej suwerenno\u015bci, ale raczej roszczenie suwerenno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Powodem, dla kt\u00f3rego nie mog\u0119 poda\u0107 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy tymi dwiema definicjami, jest to, \u017ce nie ma \u017cadnego precedensu, z kt\u00f3rym mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107. Jedn\u0105 rzecz powinni\u015bcie wiedzie\u0107. Kiedy kto\u015b m\u00f3wi wam w sprawie Izraela i prawa mi\u0119dzynarodowego: “Prawo mi\u0119dzynarodowe m\u00f3wi wyra\u017anie…” Mo\u017cemy odpowiedzie\u0107 – naprawd\u0119? Poka\u017c mi spraw\u0119, z kt\u00f3rej to wnosisz. Nie ma \u017cadnych sytuacji, w kt\u00f3rych nowoutworzone terytorium mandatowe, nowe, niepodleg\u0142e terytorium mandatowe, jest natychmiast okupowane przez wiele agresywnych armii i utrzymywane pod okupacj\u0105 przez pewien czas. To jest wyj\u0105tkowa sytuacja.<\/span><\/p>\n

Prawo mi\u0119dzynarodowe nie jest zwartym systemem regu\u0142, by mie\u0107 odpowiedzi na wszystko. Ale jasne jest, \u017ce okupacja terytorium palesty\u0144skiego zacz\u0119\u0142a si\u0119 w 1948 r. przez Jordani\u0119 – ONZ nie m\u00f3wi\u0142o wiele o tej okupacji – i sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1967 r. kiedy Izrael w wojnie 6-dniowej odebra\u0142 to terytorium, jak te\u017c zaj\u0105\u0142 Synaj i Wzg\u00f3rza Golan.<\/span><\/p>\n

Gdy wi\u0119c Izrael odebra\u0142 te terytoria, bra\u0142 terytoria, kt\u00f3re po prostu by\u0142y pod wojenn\u0105 okupacj\u0105 Jordanii bez uznanego prawa w\u0142asno\u015bci, do kt\u00f3rych Izrael ju\u017c mia\u0142 roszczenia w\u0142asno\u015bci, je\u015bli nie rzeczywist\u0105 suwerenno\u015b\u0107. Ujm\u0119 to w ten spos\u00f3b: powiedzmy, \u017ce za 19 lat Ukrainie udaje si\u0119 wygna\u0107 Rosj\u0119 z Krymu. To jest science fiction, ale powiedzmy, \u017ce za 19 lat Ukrainie udaje si\u0119 wygna\u0107 Rosj\u0119 z Krymu. Czy powiedzieliby\u015bmy: “Rosja by\u0142a tam 19 lat. Krym jest jej. Ukraina jest okupantem”. To nie by\u0142aby og\u00f3lna zasada.<\/span><\/p>\n

Izrael ma wi\u0119c silne roszczenie w\u0142asno\u015bci do tego terytorium, co prowadzi nas do kwestii osiedli. Czym s\u0105 osiedla? Osiedla to \u017cydowska cywilna obecno\u015b\u0107 na tych terytoriach. Osiedla s\u0105 definiowana jako \u017cydowska populacja cywilna na terenie okupowanym przez Jordani\u0119 od 1948 do 1967 r. To jest definicja.<\/span><\/p>\n

To znaczy, \u017ce koncepcja jest taka, i\u017c okupacja jorda\u0144ska permanentnie zmieni\u0142a charakter terytorium tak, \u017ce jakakolwiek przysz\u0142a cywilna \u017cydowska obecno\u015b\u0107 tam jest zbrodni\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105. To wydaje si\u0119 sprzeczne z intuicj\u0105. I moim zdaniem jest sprzeczne. Zobaczmy, jaka jest podstawa tego argumentu prawnego.<\/span><\/p>\n

Argument brzmi: Jordania to okupowa\u0142a, je\u015bli Izrael kiedykolwiek ponownie to zajmuje, nie maj\u0105 prawa mie\u0107 izraelskich lub \u017cydowskich cywil\u00f3w na tych terytoriach. Sk\u0105d si\u0119 to wzi\u0119\u0142o? W standardowym pogl\u0105dzie spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej – a jest to stanowisko wi\u0119kszo\u015bci – prawo mi\u0119dzynarodowe zabrania cywilom izraelskim lub \u017cydowskim (zale\u017cnie jak opisuje si\u0119 regu\u0142y) mieszkania na tym terytorium. Terytorium zdefiniowanym jako terytorium uprzednio kontrolowanym przez Jordani\u0119.<\/span><\/p>\n

Ludzie nazywaj\u0105 to: po drugiej stronie granic 1967. Ale granice 1967 nie by\u0142y granicami, wed\u0142ug porozumienia o zawieszeniu broni i zosta\u0142y stworzone nie w 1967 r., ale w 1949.<\/span><\/p>\n

Ca\u0142a dyskusja o legalno\u015bci tych spo\u0142eczno\u015bci cywilnych opiera si\u0119 na jednym zdaniu z jednego traktatu, kt\u00f3ry zreszt\u0105 nie u\u017cywa s\u0142owa “osiedle”. Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 trzeba zrozumie\u0107, to, \u017ce osiedle nie jest mi\u0119dzynarodowym terminem prawnym. To nie jest s\u0142owo z prawa mi\u0119dzynarodowego, to potoczne wyra\u017cenie, zapo\u017cyczone z hebrajskiego. Ciekawe, \u017ce wybrali s\u0142owo hebrajskie. Po francusku nazywane s\u0105 “koloniami izraelskimi”. A wi\u0119c osiedle to s\u0142owo idiomatyczne.<\/span><\/p>\n

IV Konwencja Genewska jest konwencj\u0105 o traktowaniu cywil\u00f3w podczas wojny. Dlaczego to stosuje si\u0119 tutaj? O tej kwestii mo\u017cemy pom\u00f3wi\u0107. Artyku\u0142 49 ma pewne postanowienia o okupacji militarnej. Wszystkie dyskusje o legalno\u015bci osiedli opieraj\u0105 si\u0119 na jednym zdaniu z tego Traktatu. Artyku\u0142 49 paragraf 6, o kt\u00f3rym porozmawiamy i w kt\u00f3rym nie ma s\u0142owa “osiedla”.<\/span><\/p>\n

Pierwszym pytaniem jest, czy Konwencja Genewska ma tu zastosowanie. Jest kilka argument\u00f3w, \u017ce Konwencja Genewska tego nie dotyczy. Przede wszystkim, je\u015bli jest to terytorium, do kt\u00f3rego Izrael ma roszczenie suwerenno\u015bci, no c\u00f3\u017c, nie mo\u017cesz okupowa\u0107 siebie samego, to do\u015b\u0107 oczywiste. Nawet je\u015bli to nie jest terytorium izraelskie, tekst Konwencji Genewskiej m\u00f3wi, \u017ce jest to traktat mi\u0119dzy krajami, nie za\u015b s\u0142owo Boga. Nie stosuje si\u0119 to do wszystkich rzeczy we Wszech\u015bwiecie. A jako traktat mi\u0119dzy krajami stosuje si\u0119 to do okupacji terytori\u00f3w kraj\u00f3w sygnatariuszy. Nie stosuje si\u0119 do okupacji terytori\u00f3w nie-sygnatariuszy – oni nie s\u0105 stronami.<\/span><\/p>\n

Pytanie wi\u0119c brzmi: czy by\u0142o to terytorium Jordanii? Wygl\u0105da na to, \u017ce nie. Z pewno\u015bci\u0105, gdyby\u015bcie spytali kogo\u015b w 1966 r. odpowiedzia\u0142by, \u017ce to nie jest terytorium jorda\u0144skie, ale okupowane przez Jordani\u0119. Niekt\u00f3rzy ludzie chc\u0105 powiedzie\u0107: s\u0142uchaj, to stosuje si\u0119 tak\u017ce do okupacji terytorium kraju, kt\u00f3ry nie jest stron\u0105 traktatu, nie jest suwerennym terytorium strony traktatu, bo to s\u0105 dobre, liberalne humanitarne regu\u0142y, chcemy interpretowa\u0107 je szeroko, to jest jakby to by\u0142o s\u0142owo Boga, mo\u017ce terytorium nie znaczy suwerenne terytorium, nie znaczy terytorium pod kontrol\u0105, wi\u0119c mo\u017ce dotyczy, bo by\u0142o pod kontrol\u0105 Jordanii? Ale, je\u015bli konwencja ma tu zastosowanie, bo terytorium by\u0142o pod kontrol\u0105 Jordanii, to z pewno\u015bci\u0105 nie stosuje si\u0119 d\u0142u\u017cej, bo Izrael podpisa\u0142 traktat pokojowy z Jordani\u0105 w 1994 r. A traktat pokojowy ko\u0144czy stan wojny i stosowalno\u015b\u0107 Konwencji Genewskiej. Postanowienia Konwencji Genewskiej o okupacji nie prze\u017cywaj\u0105 traktatu pokojowego. A zatem albo to nie by\u0142o terytorium Jordanii, wi\u0119c konwencja nie dotyczy, albo by\u0142o Jordanii, a w takim razie ju\u017c d\u0142u\u017cej nie dotyczy.<\/span><\/p>\n

Powiedzmy jednak, \u017ce dotyczy \u2013 cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci tego nie robi. Czego zabrania? “Mocarstwo okupacyjne nie mo\u017ce dokonywa\u0107 deportacji lub przesiedlenia cz\u0119\u015bci w\u0142asnej ludno\u015bci cywilnej na terytorium przez nie okupowane”. Teraz widzicie, dlaczego u\u017cywaj\u0105 s\u0142owa “osiedla”, “izraelskie osiedla”. Wywo\u0142uje to znacznie mniej pyta\u0144, ni\u017c gdyby u\u017cywali j\u0119zyka postanowie\u0144, kt\u00f3re rzekomo \u0142amie i nazywali je “izraelskie o\u015brodki deportacji lub przesiedlenia”. To bowiem wywo\u0142a\u0142oby pytanie: jak byli ci ludzie przesiedleni? Kto ich przesiedli\u0142? Jakimi \u015brodkami zostali przesiedleni?<\/span><\/p>\n

Pierwsze pytanie brzmi: kogo dotycz\u0105 regu\u0142y Konwencji Genewskiej? Komu zabrania dzia\u0142a\u0144? Kt\u00f3re dzia\u0142ania s\u0105 zabronione? Nie jest to pytanie trywialne.<\/span><\/p>\n

(G\u0142os z sali) Dotyczy ka\u017cdego, kto jest sygnatariuszem konwencji.<\/span><\/p>\n

Kontorovich: Ka\u017cdej osoby?<\/span><\/p>\n

(G\u0142os z sali) Ka\u017cdego suwerennego kraju.<\/span><\/p>\n

Kontorovich: A wi\u0119c m\u00f3wi o mocarstwach okupacyjnych! Obowi\u0105zki wed\u0142ug Konwencji Genewskiej s\u0105 obowi\u0105zkami suwerennych sygnatariuszy. Jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 Konwencja Genewska wyra\u017anie m\u00f3wi, to \u017ce “Mocarstwo okupacyjne nie mo\u017ce deportowa\u0107 lub przesiedla\u0107 w\u0142asnej ludno\u015bci cywilnej”, a ludzie pr\u00f3buj\u0105 to interpretowa\u0107, \u017ce ludno\u015b\u0107 cywilna mocarstwa okupacyjnego nie mo\u017ce si\u0119 przeprowadza\u0107 i nie wolno jej tam wchodzi\u0107. To jednak nie jest zakaz dla cywil\u00f3w z mocarstwa okupacyjnego! To jest zakaz pewnego rodzaju zorganizowanej, kolektywnej akcji demograficznej mocarstwa okupacyjnego.<\/span><\/p>\n

Konwencja tego nie m\u00f3wi… mog\u0142aby r\u00f3wnie \u0142atwo powiedzie\u0107: cywilom mocarstwa okupacyjnego nie wolno mieszka\u0107 na terytorium okupowanym i tak w\u0142a\u015bnie ludzie chc\u0105 to interpretowa\u0107. Ale tego w\u0142a\u015bnie konwencja najwyra\u017aniej nie m\u00f3wi. Sformu\u0142owanie Artyku\u0142u 49:1 Konwencji Genewskiej by\u0142o spowodowane niemieck\u0105 praktyk\u0105 w Europie Wschodniej podczas II wojny \u015bwiatowej, kiedy wyrzucali ludno\u015b\u0107 polsk\u0105 i ukrai\u0144sk\u0105 i sprowadzali Niemc\u00f3w na olbrzymi\u0105 skal\u0119. Najpierw musieli wygna\u0107 Polak\u00f3w, bo nie by\u0142oby gdzie sprowadza\u0107 Niemc\u00f3w. Pierwszym zakazem Artyku\u0142u 49 jest wygnanie populacji. Artyku\u0142 49:1 do 5 tym si\u0119 zajmuje, czystk\u0105 etniczn\u0105, deportowaniem i przesiedlaniem ludno\u015bci z terytorium. Zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119 na u\u017cyty j\u0119zyk: “przymusowe przesiedlenia, masowe lub indywidualne”. To znaczy, \u017ce nie mo\u017cna wygna\u0107 wszystkich ludzi i nie mo\u017cna wygna\u0107 pojedynczych ludzi.<\/span><\/p>\n

Por\u00f3wnajcie to z j\u0119zykiem w paragrafie 6. Zakaz dotyczy przesiedlania “cz\u0119\u015bci ludno\u015bci cywilnej”, ruch\u00f3w ludno\u015bci na du\u017c\u0105 skal\u0119. Konwencja nie u\u017cywa s\u0142owa “indywidualne”! Nie ma zakazu dla indywidualnych ludzi na przeprowadzenie si\u0119 na ten teren. Je\u015bli Izraelczycy chc\u0105 kupi\u0107 ziemi\u0119, budowa\u0107 domy, nie ma tu \u017cadnego zakazu. Nie ma takiego zakazu dla os\u00f3b przenosz\u0105cych si\u0119 jako cywile i jako indywidualni ludzie. A co znaczy “przesiedlenie”? Przesiedlenie znaczy zmuszenie ludzi, przeniesienie ich. Musi by\u0107 dzia\u0142anie przenosz\u0105ce.<\/span><\/p>\n

Ludzie chc\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce Izrael przenosi ludzi przez pozwalanie im na wyjazd. Przez umo\u017cliwianie tego. Przez dostarczanie tym spo\u0142eczno\u015bciom us\u0142ug, wody, bezpiecze\u0144stwa, \u017ce w ten spos\u00f3b Izrael umo\u017cliwia im przeniesienie si\u0119. Nawet je\u015bli to prawda, jest to stawianie artyku\u0142u 49:6 Konwencji Genewskiej na g\u0142owie. Artyku\u0142 49:6 zabrania pewnych dzia\u0142a\u0144 afirmacyjnych. Nie deportuj i nie przesiedlaj. Nie m\u00f3wi: “A je\u015bli sami chc\u0105 i\u015b\u0107, masz im uniemo\u017cliwi\u0107 \u017cycie w tym miejscu. Utrudniaj im, wykop fosy, zr\u00f3b zasieki kolczaste, a je\u015bli jednak dotr\u0105 tam, zag\u0142od\u017a ich”. Nie to jednak m\u00f3wi artyku\u0142 49:6! Pa\u0144stwo nie ma takiego obowi\u0105zku… A dowodem tego jest, \u017ce kiedy pisano definicj\u0119 zbrodni w Statucie Rzymskim, wyci\u0119li i wkleili rozmaite zbrodnie wojenne, tak jak je definiuje Konwencja Genewska. Z jednym wyj\u0105tkiem. Zmienili jedno postanowienie. Nie postanowienia, kt\u00f3re s\u0105 rzeczywi\u015bcie u\u017cywane i interpretowane, takie jak u\u017cycie si\u0142y i ataki na populacj\u0119 cywiln\u0105, kt\u00f3re s\u0105 sam\u0105 istot\u0105 prawa humanitarnego, ale to jedno postanowienie, kt\u00f3re nigdy nie by\u0142o stosowane w \u017cadnym kontek\u015bcie prawnym. Na \u017c\u0105danie Maroko, Syrii oraz kilku innych kraj\u00f3w arabskich dodano s\u0142owa “bezpo\u015brednio lub “po\u015brednio”.<\/span><\/p>\n

By\u0142a to pr\u00f3ba obj\u0119cia tym artyku\u0142em pozwolenia ludziom na przeprowadzk\u0119. To jednak tylko podkre\u015bla, \u017ce tych s\u0142\u00f3w nie ma w Konwencji Genewskiej. Nie ma tam s\u0142owa “po\u015brednio”. A Izrael nie ratyfikowa\u0142 statutu ICC, nie ratyfikowa\u0142a go r\u00f3wnie\u017c te\u017c Ameryka, ani nawet kraje, kt\u00f3re pcha\u0142y t\u0119 propozycj\u0119. Wyra\u017anie Maroko, kt\u00f3re okupuje Sahar\u0119 Zachodni\u0105 i stworzy\u0142o tam sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z osadnik\u00f3w, nie s\u0105dzi\u0142o, \u017ce to mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do nich. Mimo to oni te\u017c nie podpisali. Ani Syria, kt\u00f3ra wys\u0142a\u0142a setki tysi\u0119cy osadnik\u00f3w do Libanu. To by\u0142o skierowane tylko na Izrael i dlatego Izrael nie podpisa\u0142. Wi\u0119c Izraela to nie wi\u0105\u017ce, a ta zmiana j\u0119zyka pokazuje dok\u0142adnie, czego nie twierdzi Konwencja Genewska.<\/span><\/p>\n

Problem ze standardow\u0105 interpretacj\u0105 49:6… Uwa\u017cam, \u017ce mo\u017cna dyskutowa\u0107 o poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142aniach rz\u0105du izraelskiego: czy to jest przesiedlenie, czy tamto nie jest przesiedleniem. Zamiast tego jednak wychodzi si\u0119 od wniosku. Tym wnioskiem jest stwierdzenie: powinno by\u0107 nielegalne dla cywil\u00f3w izraelskich mieszkanie na tym terytorium,<\/span><\/p>\n

spr\u00f3bujmy wi\u0119c wpasowa\u0107 to do artyku\u0142u 49:6, ale nie wszystko daje si\u0119 wpasowa\u0107. Na przyk\u0142ad: co z lud\u017ami, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 na tych terenach? Dzieci osadnicy. Czy by\u0142y przesiedlone? Urodzi\u0142y si\u0119 tam. I faktycznie, w innym kontek\u015bcie, kiedy np. Unia Europejska lub Rada Praw Cz\u0142owieka ONZ pr\u00f3buj\u0105 liczy\u0107 osadnik\u00f3w tureckich na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym, co nie zdarza si\u0119 cz\u0119sto, wyra\u017anie m\u00f3wi\u0105: osadnikami s\u0105 ci, kt\u00f3rzy przybyli z Turcji na Cypr, ale nie obejmuje ich potomk\u00f3w, bo tam si\u0119 urodzili. To nie jest status, kt\u00f3ry ma si\u0119 we krwi. Tylko w tym jednym wypadku definiuje si\u0119 rzecz inaczej.<\/span><\/p>\n

S\u0142yszeli\u015bcie o “nielegalnych osiedlach, nielegalnych plac\u00f3wkach”? Co to jest nielegalne osiedle? Czy one wszystkie nie s\u0105 nielegalne? Nielegalne osiedle jest popularnym okre\u015bleniem spo\u0142eczno\u015bci cywilnych, kt\u00f3re s\u0105 zbudowane nie tylko bez aprobaty rz\u0105du izraelskiego, ale wbrew jego woli. Wbrew miejskim, administracyjnym, strefowym przepisom rz\u0105du izraelskiego, kt\u00f3re rz\u0105d pr\u00f3buje zburzy\u0107. Oni nie maj\u0105 wody, elektryczno\u015bci i bywaj\u0105 zr\u00f3wnywane z ziemi\u0105 buldo\u017cerami. S\u0105 to wi\u0119c dzikie osiedla. Je\u015bli s\u0105 zbudowane wbrew rz\u0105dowi izraelskiemu, czy z definicji nie powinny by\u0107 legalne wed\u0142ug prawa mi\u0119dzynarodowego?<\/span><\/p>\n

Je\u015bli to jest nielegalne wed\u0142ug prawa izraelskiego, to czy nie czyni ich to per se legalnymi wed\u0142ug prawa mi\u0119dzynarodowego? Bo jak mocarstwo okupacyjne mo\u017ce deportowa\u0107 ich lub przesiedla\u0107 na terytoria, kiedy r\u00f3wnocze\u015bnie pr\u00f3buj\u0105 ich stamt\u0105d wysiedli\u0107? Ale nikt nie m\u00f3wi, \u017ce te w\u0142a\u015bnie osiedla s\u0105 w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego legalne.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli chcecie wiedzie\u0107 wi\u0119cej o osiedlach, mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 du\u017co poza kontekstem Izraela. Okazuje si\u0119, \u017ce nie jest to jedyna sytuacja… Np. Ameryka okupowa\u0142a Berlin Zachodni. Czy wiecie, kiedy sko\u0144czy\u0142a si\u0119 okupacja Berlina? W 1990. To by\u0142a d\u0142uga okupacja. Gdyby spyta\u0107 kogo\u015b w 1988 r., kiedy sko\u0144czy si\u0119 okupacja Berlina, powiedzia\u0142by: nigdy. Czy ktokolwiek m\u00f3wi\u0142, \u017ce Amerykanom nie wolno przeprowadzi\u0107 si\u0119 do Berlina Zachodniego? Nikomu to nawet nie przysz\u0142o do g\u0142owy. Czy by\u0142o mi\u0119dzynarodow\u0105 kwesti\u0105 prawn\u0105, je\u015bli Burger King otworzy\u0142 restauracj\u0119 w Berlinie? Wielu Amerykan\u00f3w przyby\u0142o do Berlina w r\u00f3\u017cnym czasie w r\u00f3\u017cnych celach. To by\u0142o super miejsce. Berlin Zachodni nie by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 RFN, dlatego by\u0142 wy\u0142\u0105czony z poboru do wojska w RFN. W latach 1960. wielu Amerykan\u00f3w przenios\u0142o si\u0119 tam, bo to by\u0142o cool. Nikt nigdy nie krzykn\u0105\u0142: “Amerykanie osiedlaj\u0105 si\u0119 w Berlinie Zachodnim!” Armia ameryka\u0144ska wr\u0119cz zach\u0119ca\u0142a ameryka\u0144skich cywil\u00f3w do mieszkania w Berlinie Zachodnim, bo to miejsce by\u0142o uwa\u017cane za bardzo m\u0119cz\u0105c\u0105 plac\u00f3wk\u0119, w przypadku wybuchu wojny z ZSRR oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi\u0142a 5 minut. Wi\u0119c cywile byli zach\u0119cani do przenoszenia si\u0119, by stworzy\u0107 bardziej domowe \u015brodowisko.<\/span><\/p>\n

W istocie widzimy, \u017ce obywatele mocarstwa okupuj\u0105cego, cz\u0119sto przenosz\u0105 si\u0119 na terytoria okupowane, w olbrzymich ilo\u015bciach, w licznych kontekstach i na ca\u0142ym \u015bwiecie, cz\u0119\u015b\u0107 (w istocie rzeczy wi\u0119kszo\u015b\u0107) populacji Cypru P\u00f3\u0142nocnego to tureccy osadnicy,<\/span><\/p>\n

wi\u0119kszo\u015b\u0107 populacji Sahary Zachodniej to maroka\u0144scy osadnicy, mamy setki tysi\u0119cy osadnik\u00f3w w Timorze Wschodnim i setki tysi\u0119cy wietnamskich osadnik\u00f3w w Kambod\u017cy. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa w niekt\u00f3rych wypadkach krytykowa\u0142a le\u017c\u0105c\u0105 u podstaw akcj\u0119, jak w przypadku inwazji tureckiej.<\/span><\/p>\n

Inwazja Cypru by\u0142a krytykowana. Rada Bezpiecze\u0144stwa uchwali\u0142a rezolucj\u0119 krytykuj\u0105c\u0105 to. Pytanie brzmi: czy nazywali cywiln\u0105 obecno\u015b\u0107 z\u0142amaniem artyku\u0142u 49:6? I okazuje si\u0119, \u017ce odpowied\u017a brzmi “nie”. Czy mo\u017cna znale\u017a\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ONZ m\u00f3wi o wietnamskich osadnikach w Kambod\u017cy: \u201eTo jest zbrodnia wojenna”. Nie m\u00f3wi\u0105 tego. W prawie mi\u0119dzynarodowym, jak w ka\u017cdym innym, je\u015bli 9 spraw idzie w jedn\u0105 stron\u0119, a jedna w drug\u0105, nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ta jedna sprawa jest poprawna, a wszystkie pozosta\u0142e 9 powinny zosta\u0107 zrewidowane zgodnie z ni\u0105. To mo\u017ce by\u0107 prawd\u0105 w kwestii polityki, ale w kwestii prawa m\u00f3wimy, \u017ce te 9 spraw reprezentuje najlepsze dopasowanie, do normy prawnej, a ta jedna sprawa jest anomali\u0105.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n