{"id":38123,"date":"2016-03-23T17:05:59","date_gmt":"2016-03-23T15:05:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=38123"},"modified":"2016-03-23T18:00:59","modified_gmt":"2016-03-23T16:00:59","slug":"24-05-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=38123","title":{"rendered":"Halacha praktyczna"},"content":{"rendered":"
\"Forum<\/a>Analiza halachiczna: Upi\u0107 si\u0119 czy nie upi\u0107 w Purim \u2013 oto jest pytanie<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Rabin Yehuda Spitz
\n<\/strong>T\u0142um: Red.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Purim w Mea Shearim…<\/em><\/span>
\n\"\"<\/p>\n

W Nowym Jorku: czy czujesz ju\u017c Purim tu\u017c za rogiem? Kto nie czeka z niecierpliwo\u015bci\u0105 na doroczne \u015bwi\u0119to, ekstrawaganckie jom tow, z radosnymi ta\u0144cami, miszloach manot [wysy\u0142anie prezent\u00f3w przyjacio\u0142om \u2013 wszystkie wyja\u015bnienia w tek\u015bcie \u2013 przyp. Red], kolorowe przebrania i oczywi\u015bcie czytanie Megili [ks. Estery]? Ale jednak, dla wielu \u2013 to micwa, \u017ceby si\u0119 upi\u0107, jest t\u0105, na kt\u00f3r\u0105 najch\u0119tniej czekaj\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

Purim jest opisane w Megili (Ks. Estery 9:19) jako dzie\u0144 miszte (uroczysty, nawi\u0105zuj\u0105cy do radosnego picia wina), jako \u017ce upami\u0119tniany cud mia\u0142 miejsce w\u0142a\u015bnie w dzie\u0144 takiej winnej uczty, raczej nie odst\u0119puje si\u0119 od normy i wyst\u0119puje w ten dzie\u0144, jak si\u0119 wydaje, obowi\u0105zek picia wina.<\/span><\/p>\n

Wino to, miejmy nadziej\u0119, ma s\u0142u\u017cy\u0107 temu, by wzmocni\u0107 i uwznio\u015bli\u0107 duchowe do\u015bwiadczenie Purim. Je\u015bli tak, to czym dok\u0142adnie jest micwa picia w Purim?<\/span><\/p>\n

Chajaw inisz le\u2019wesumei\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n

S\u0142awne orzeczenie Gemary w traktacie Megila (7b) stwierdza \u017ce \u201emei chajaw inisz le\u2019wesumei be\u2019Puraja ad lo jada bein arur Haman le\u2019boruch Mordechai\u201d \u2013 osoba ma obowi\u0105zek picia alkoholu i upicia si\u0119 do tego stopnia, \u017ce nie b\u0119dzie mo\u017cna wskaza\u0107 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u201eprzekl\u0119ty niech b\u0119dzie Haman\u201d, a \u201eb\u0142ogos\u0142awiony niech b\u0119dzie Mordechaj\u201d. Jednak jak zobaczymy dalej rozumienie tego zdania wcale nie jest takie proste jakie si\u0119 wydaje.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pny fragment Gemary opowiada fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119 Rabby i Rabina Zeiry, kt\u00f3rzy za du\u017co razem wypili w Purim. W swoim pijanym widzie, Rabba zamordowa\u0142 (zaszlachtowa\u0142) Rabina Zeir\u0119. Kiedy wytrze\u017awia\u0142 i zda\u0142 sobie spraw\u0119 z tego co zrobi\u0142, modli\u0142 si\u0119, \u017ceby Rabin Zeira zosta\u0142 przywr\u00f3cony do \u017cycia. Jego modlitwy zosta\u0142y wys\u0142uchane i Rabin Zeira do\u0142\u0105czy\u0142 do \u015bwiata \u017cyj\u0105cych. Ale w nast\u0119pnym roku, Rabin Zeira odm\u00f3wi\u0142 Rabbie przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do jego seudy [uroczystego posi\u0142ku], zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce cuda nie s\u0105 normalnym biegiem rzeczy, dlatego nie mo\u017cna na nich polega\u0107.<\/span><\/p>\n

Chocia\u017c s\u0105 r\u00f3\u017cne interpretacje tej historii, komentatorzy wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce nie nale\u017cy jej rozumie\u0107 dos\u0142ownie, w znaczeniu, \u017ce Rabba naprawd\u0119 zabi\u0142 Rabina Zeir\u0119. Niemniej jednak, wielu uczonych, jest zaniepokojonych wyborem s\u0142\u00f3w, jakie u\u017cywa Gemara. Je\u015bli orzeczenie halachiczne (nakaz) jest takie, \u017ce trzeba upi\u0107 si\u0119 w Purim, to dlaczego ta historia, ukazuj\u0105ca drastyczne i potencjalnie tragiczne konsekwencje picia, natychmiast daje rozwi\u0105zanie sytuacji? Jakie przes\u0142anie Gemara pr\u00f3buje nam poda\u0107? W dodatku, co to znaczy, \u017ce powinno si\u0119 pi\u0107 ad lo jada bein arur Haman le\u2019boruch Mordechai. Co ta enigmatyczna fraza napraw\u0119 znaczy?<\/span><\/p>\n

Ad lo jada\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n

Podobnie jak w innych sprawach dotycz\u0105cych halachy [prawa \u017cydowskiego], odpowiedzi na te pytania nie s\u0105 takie proste, jak si\u0119 wydaj\u0105. Kilka autorytet\u00f3w, \u0142\u0105cznie z RIF [Rabin Itzchak Alfasi, 1013-1103, Kordoba] (Megila 3b) i TUR [Rabin Jakow ben Aszer, 1269-1343, Kastylia] (Orach Chaim 695, 2), kodyfikuj\u0105c t\u0119 micw\u0119, rzeczywi\u015bcie u\u017cywaj\u0105 podstawowego rozumienia orzeczenia Gemary, \u017ce ka\u017cdy ma obowi\u0105zek wypi\u0107 tyle w Purim, \u017ce nie b\u0119dzie w stanie powiedzie\u0107 o r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u201eprzekl\u0119ty jest Haman\u201d a \u201eb\u0142ogos\u0142awiony jest Mordechaj\u201d, co implikuje stan nietrze\u017awo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Ale Rabejnu Efraim, kt\u00f3ry jest cytowany jako \u017ar\u00f3d\u0142o halachy przez RANa [Rabbi Nissim z Gerony, 1320-1376] i BAAL HAMAOR [Rabbi Zecharia ben Itzchak HaLewi Geroni, 1125-1186, Hiszpania] (Megillah 3b), orzekaj\u0105 zupe\u0142nie odwrotnie! Argumentuje on, \u017ce je\u015bli Gemara opowiada przygod\u0119 Rabby i Rabina Zeiry po \u201enakazie\u201d upicia si\u0119, to nie jest ona tylko dla ostrze\u017cenia przed zgubnymi skutkami nadmiernego picia alkoholu, ale znajduje si\u0119 tam, aby uzasadni\u0107 \u201ezakaz\u201d. Zgodnie z tym rozumieniem, zakazane jest upijanie si\u0119 w Purim!<\/span><\/p>\n

We lo ad b\u2019hlal!<\/span><\/strong><\/p>\n

Inne wyja\u015bnienie Gemary podaje, \u017ce picie ad lo jada bein arur Haman le\u2019boruch Mordechai nie oznacza wcale nawalenia si\u0119 do nieprzytomno\u015bci. Zamiast tego, wielu komentator\u00f3w proponuje inne racjonalne powody, dla kt\u00f3re wyra\u017caj\u0105 zamiar Gemary dla u\u017cycia tej frazy. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce oznacza to picie do momentu, w kt\u00f3rym nie mo\u017cna ju\u017c d\u0142u\u017cej w pami\u0119ci, wykonywa\u0107 oblicze\u0144 sumy poszczeg\u00f3lnych liter w podanym zdaniu, zgodnie z gematri\u0105 (podpowied\u017a: obie wypowiedzi arur Haman i baruch Mordechai, r\u00f3wnaj\u0105 si\u0119 502!). Zatem jest to du\u017co mniejszy stopie\u0144 upicia. Inni wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce znaczy to picie tylko do momentu, kiedy nie mo\u017cna zdecydowa\u0107, kt\u00f3ry cud by\u0142 wi\u0119kszy: upadek Hamana czy wyniesienie wa\u017cno\u015bci Mordechaja. Jeszcze inna interpretacja podaje, \u017ce nale\u017cy wypi\u0107 tyle, \u017ceby nie by\u0107 w stanie powt\u00f3rzy\u0107 wiersza u\u0142o\u017conego na bazie alfabetycznej w nale\u017cytym porz\u0105dku. Inne wyja\u015bnienie: pi\u0107 do tego stopnia, \u017ceby nie by\u0107 w stanie prawid\u0142owo dzi\u0119kowa\u0107 Bogu za wiele cud\u00f3w naszego wybawienia w czasie Purim.<\/span><\/p>\n

Jasno z tego wynika, \u017ce wiele autorytet\u00f3w poprzez pokolenia czu\u0142o si\u0119 niepewnie w dos\u0142ownej interpretacji Gemary, czyli upicia si\u0119 w Purim, i ka\u017cdy z nich podaje tak\u0105 interpretacj\u0119, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia nieprzytomne picie.<\/span><\/p>\n

Rabin Manoach Hendel z Pragi, wsp\u00f3\u0142czesny MAHARSZALOWI [Rabin Szlomo Luria, 1510-1573, Polska], w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eChochmat Manoach\u201d, komentarzu do Traktatu Megila (7b), cytuje wiele podobnych wyja\u015bnie\u0144, \u017ceby na\u015bwietli\u0107 intencj\u0119 Gemary. Co ciekawe, wszystkie maj\u0105 wsp\u00f3lny mianownik polegaj\u0105cy na tym, \u017ce \u017cadna interpretacja nie nakazuje faktycznego upicia si\u0119. Dostosowanie si\u0119, do kt\u00f3rejkolwiek z nich spowoduje, \u017ce nikt nie powinien si\u0119 \u201enawali\u0107\u201d, i \u201echodzi\u0107 po \u015bcianach\u201d. Zamiast tego, powinno si\u0119 wypi\u0107 tylko troch\u0119, troch\u0119 wi\u0119cej ni\u017c zazwyczaj by si\u0119 pi\u0142o [podczas kiduszu, chodzi o ilo\u015b\u0107 alkoholu, jaka mie\u015bci si\u0119 w kielichu wina], \u017ceby wype\u0142ni\u0107 jedno z interpretacji ad lo jada.<\/span><\/p>\n

W rzeczy samej, chocia\u017c \u201cSzulchan Aruch\u201d (Orach Chaim 695,2) wydaje si\u0119 zgadza\u0107 z interpretacj\u0105 Tura, \u017ce trzeba si\u0119 upi\u0107, to nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w swoim komentarzu BEIT JOSEF [Rabin Josef Karo, 1488-1575, Izrael] ca\u0142kowicie odrzuca taki pogl\u0105d, cytuj\u0105c wy\u0142\u0105cznie Rabejnu Efraima, jak r\u00f3wnie\u017c ORCHOT CHAIM [Rabin Aaron ben Jakow HaKohen, zm. 1330, Francja] (Hilchot Purim 38), kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do upijania si\u0119 w Purim jako \u201eein lecha awejra gdola micu\u201d \u2013 najgorszego z grzech\u00f3w i zak\u0142ada, \u017ce ka\u017cdy powinien wypi\u0107 niewiele wi\u0119cej, ni\u017c jest przyzwyczajony. Oznacza to, \u017ce gdy rabin Josef Karo kodyfikowa\u0142 t\u0119 halach\u0119 w \u201eSzulchan Aruch\u201d, jako picie \u201ead lo jada\u201d, to by\u0142o oryginalne (i jest prawid\u0142owe) rozumienie pism BEIT JOSEF, a nie \u201eskucie si\u0119\u201d, jak wielu b\u0142\u0119dnie uwa\u017ca. Prze\u015bpij to.<\/span><\/p>\n

Rambam [Mosze ben Majmon, 1135-1205, Egipt] (Hilchot Megila rozdz. 2, 15) daje inne podej\u015bcie. Proponuje, \u017ce trzeba pi\u0107 dop\u00f3ki si\u0119 nie za\u015bnie. Znaczy to, \u017ce je\u015bli kto\u015b pije, a potem zasypia, wype\u0142ni\u0142 micw\u0119 picia w Purim ad lo jada, bez dos\u0142ownego upicia. Kiedy \u015bpi, z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy arur Haman a baruch Mordechaj! To wyja\u015bnienie pasuje te\u017c do jego orzeczenia w \u201eHalachot Deiot\u201d (rodz. 5,3), \u017ce kto si\u0119 upija jest \u201egrzesznikiem i zniewag\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n

REMA [Rabin Mosze ben Israel Iserles, 1525-1572, Krak\u00f3w] (Orach Chaim 695, 2), okre\u015blaj\u0105c w\u0142a\u015bciw\u0105 ilo\u015b\u0107 alkoholu jak\u0105 nale\u017cy wypi\u0107 w Purim, \u0142\u0105czy oba ostatnie podej\u015bcia: pi\u0107 wi\u0119cej ni\u017c si\u0119 jest to u kogo\u015b zwyczajnie przyj\u0119te, a p\u00f3\u017aniej \u2013 p\u00f3j\u015b\u0107 spa\u0107.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wi\u0119c\u2026 jaka jest w ko\u0144cu halacha?<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce autorytety, kt\u00f3re podaj\u0105, \u017ce nale\u017cy rzeczywi\u015bcie si\u0119 upi\u0107, \u0142\u0105cznie z JAWEC [Rabin Jakow Emden, 1657-1776, Niemcy], SZAAREJ TESZUWA [Rabin Chaim Mordechaj Margoliot, zm. 1818, Polska], CHAJEJ ADAM [Rabin Awracham Danzig, 1748-1820, Wilno], KITZUR SZULCHAN ARUCH [Rabbi Szlomo Ganzfried, 1804-1886, W\u0119gry], KAF CHAIM [Rabbi Jakow Chaim Sofer, 1870-1939, Bagdad], dodaj\u0105 wa\u017cny aspekt. Je\u015bli kto\u015b m\u00f3g\u0142by przez picie narazi\u0107 si\u0119 na nieprzestrzeganie jakiejkolwiek innej micwy, takiej jak netilat jadaim [mycie r\u0105k przed jedzeniem chleba], birkat hamazon [b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo po jedzeniu chleba], czy amida [modlitwy], to preferowane jest niepicie w og\u00f3le, aby zapewni\u0107, \u017ce wszystkie czynno\u015bci indywidualnej osoby pozostaj\u0105 le szem szamaim [na chwa\u0142\u0119 Boga].<\/span><\/p>\n

PRI HADASZ [rabin Hezkija da Silwa, 1659-1698, Jerozolima] cytuje kilka opinii dotycz\u0105cych picia w Purim, i dochodzi do wniosku, \u017ce w czasach jemu wsp\u00f3\u0142czesnych, z powodu upadku morale spo\u0142ecze\u0144stw, wraz z biegiem pokole\u0144, w\u0142a\u015bciwe jest stosowanie si\u0119 do zdania Rabejnu Efraim, i picia tylko niewielkiej ilo\u015bci wi\u0119cej, ni\u017c zazwyczaj. W ten spos\u00f3b b\u0119dzie mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ceby, bro\u0144 Bo\u017ce, nie przekroczy\u0107 jakichkolwiek zakaz\u00f3w, a w rezultacie otrzyma\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo od Haszem. Nikt inny, jak PRE MEGADIM [rabin Josef ben Meir Teomim, 1727-1792, Frankfurt n. Odr\u0105], ARUCH HASZULCHAN [rabin Jechiel Michel Epstein, 1829-1908, Bia\u0142oru\u015b], ani MISZNA BRURA [rabin Israel Meir Kagan \u201eChofec Chaim\u201d, 1838-1933, Bia\u0142oru\u015b], nie ustala prawa inaczej, ni\u017c PRI HADASZ.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli tak zosta\u0142o uargumentowane kilka wiek\u00f3w temu, to o ile bardziej prorocze staj\u0105 si\u0119 s\u0142owa PRI HADASZ obecnie, kiedy wzrasta ilo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w alkoholizmu w\u015br\u00f3d nastolatk\u00f3w, i nie mija rok, by nie s\u0142ysze\u0107 o tragicznych wypadkach spowodowanych nadmiernym picem w Purim. Rabin Szlomo Zalman Auerbach zt\u201dl, powiedzia\u0142, \u017ce swawola i bezmy\u015blno\u015b\u0107 na nieszcz\u0119\u015bcie zast\u0105pi\u0142y rado\u015b\u0107 z micwy, i sta\u0142y si\u0119 norm\u0105, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na nadmierne u\u017cywanie alkoholu. A ju\u017c zupe\u0142nie ostatnio, rabin Szmuel Kamieniecki publicznie powiedzia\u0142, \u017ce \u201eupijanie si\u0119 w Purim jest grzechem\u201d.<\/span><\/p>\n

Na zako\u0144czenie tej analizy, niezale\u017cnie do kt\u00f3rej opinii zostali\u015bcie przekonani, warto przytoczy\u0107 doroczne has\u0142o organizacji Hatzola [ochotnik\u00f3w medycznych] \u201eNie daj si\u0119 ponie\u015b\u0107 Purim!\u201d.<\/span><\/p>\n

Autor pragnie podzi\u0119kowa\u0107 rabinom Moshe Brody, Yehoshua Pfefferowi i Binyomin Radnerowi.<\/span><\/p>\n

Autor, Rabbi Yehuda Spitz, odpowiada za opinie halachiczne i jest przewodnicz\u0105cym spo\u0142eczno\u015bci Or LeGola Halacha Kollel w Jesziwie Or Someyah w Jerozolimie.<\/span><\/p>\n

Marzec 2014<\/span><\/p>\n

Link do orygina\u0142u: http:\/\/www.vosizneias.com\/<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Analiza halachiczna: Upi\u0107 si\u0119 czy nie upi\u0107 w Purim \u2013 oto jest pytanie Rabin Yehuda Spitz T\u0142um: Red. Purim w Mea Shearim… W Nowym Jorku: czy czujesz ju\u017c Purim tu\u017c za rogiem? Kto nie czeka z niecierpliwo\u015bci\u0105 na doroczne \u015bwi\u0119to, ekstrawaganckie jom tow, z radosnymi ta\u0144cami, miszloach manot [wysy\u0142anie prezent\u00f3w przyjacio\u0142om \u2013 wszystkie wyja\u015bnienia w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38123"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38308,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38123\/revisions\/38308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}