{"id":38285,"date":"2016-03-24T18:05:04","date_gmt":"2016-03-24T16:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=38285"},"modified":"2016-03-23T09:12:59","modified_gmt":"2016-03-23T07:12:59","slug":"25-05-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=38285","title":{"rendered":"Niedorzeczno\u015b\u0107 – Henryk Grynberg"},"content":{"rendered":"
\"Dwutygodnik<\/a>Niedorzeczno\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Henryk Grynberg<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Wbrew zapowiedziom \u201eSyn Szaw\u0142a\u201d nie wnosi do tematu Holokaustu nic nowego \u2013 pr\u00f3cz mocniejszej ni\u017c zwykle dawki dos\u0142ownie nagiej przemocy<\/span><\/strong><\/p>\n

Nie chcia\u0142em tego widzie\u0107. Odrzuca\u0142o mnie na sam\u0105 my\u015bl. Nie musz\u0119 przecie\u017c wszystkiego wiedzie\u0107. I tak za du\u017co wiem. Ale w repertuarze by\u0142y tylko filmy, bez kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 obej\u015b\u0107, a m\u00f3j syn Adam chcia\u0142 zobaczy\u0107, bo to przecie\u017c Oscar.<\/span><\/p>\n

Wbrew zapowiedziom film nie wnosi do tematu nic nowego \u2013 pr\u00f3cz mocniejszej ni\u017c zwykle dawki dos\u0142ownie nagiej przemocy, jak\u0105 w dzisiejszej angielszczy\u017anie nazywa si\u0119 graficzn\u0105, a nawet pornograficzn\u0105. Podgl\u0105damy tu ludzkie mi\u0119so i okrucie\u0144stwo, kt\u00f3re bezcze\u015bci cz\u0142owieka, a od seksualnej pornografii r\u00f3\u017cni si\u0119 tym, \u017ce jest beznami\u0119tne. Taki zimny horror od dawna nie jest niczym nowym, ani w og\u00f3le, ani w odniesieniu do Holokaustu, szczeg\u00f3lnie w malarstwie, literaturze czy filmie dokumentalnym, kt\u00f3ry znacznie lepiej radzi sobie z tym tematem ni\u017c film fabularny. Zeszt\u0105 i ta fabu\u0142a podpiera si\u0119 uj\u0119ciami archiwalnymi. Naturalistyczna, mocna dawka nago\u015bci i przemocy jest zgodna z przepisem na sensacj\u0119 i sukces; eksploatacja tematu wydaje si\u0119 oczywista, a wst\u0119pna ekspozycja tak d\u0142uga i wstr\u0119tna, \u017ce po p\u00f3\u0142godzinie mia\u0142em dosy\u0107 i spyta\u0142em mojego syna, czy chce wyj\u015b\u0107. Ku mojemu zdziwieniu chcia\u0142 on jednak wiedzie\u0107, co b\u0119dzie dalej, wi\u0119c zostali\u015bmy do ko\u0144ca. I nie \u017ca\u0142uj\u0119, bo druga po\u0142owa jest wci\u0105g\u0105j\u0105cym, bezb\u0142\u0119dnie skomponowanym dramatem z zaskakuj\u0105cym zako\u0144czeniem. Ale jak go traktowa\u0107?<\/span><\/p>\n

Druga po\u0142owa filmu jest wci\u0105g\u0105j\u0105cym, bezb\u0142\u0119dnie skomponowanym dramatem z zaskakuj\u0105cym zako\u0144czeniem. Ale jak go traktowa\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u017byd przymuszony do pracy w rze\u017ani ludzkiego mi\u0119sa (liczonego na sztuki) poszukuje w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w rabina, \u017ceby rytualnie pochowa\u0107 cia\u0142o ch\u0142opca, kt\u00f3rego \u2013 symbolicznie \u2013 traktuje jak swojego syna. Bohater nosi tradycyjnie hebrajskie imi\u0119 Saul (Szawe\u0142), nie jest wi\u0119c ca\u0142kowicie zasymilowany, ale nie wie, \u017ce \u017cydowski poch\u00f3wek mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 bez udzia\u0142u rabina, \u017ce do zm\u00f3wienia kadiszu r\u00f3wnie\u017c nie potrzeba rabina, lecz co najmniej dziesi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn, czy wreszcie tego, \u017ce w \u017cydowskim rytuale (w tym wypadku mycia zmar\u0142ego) nie zdejmuje si\u0119 nakrycia g\u0142owy, lecz przeciwnie.<\/span><\/p>\n

Taki \u017byd de facto \u017bydem nie jest i dla uczczenia zmar\u0142ego powinien mu wystarczy\u0107 zwyczajny laicki rytua\u0142. Co wi\u0119cej, etyka \u017cydowska nakazuje nade wszystko ratowa\u0107 \u017cycie, a nie po\u015bwi\u0119ca\u0107 je dla zmar\u0142ego, jak sugeruje film. Je\u015bli bohater wbrew swemu \u017cydowskiemu imieniu jest tak oderwany od \u017cydowskiej tradycji, \u017ce i o tym podstawowym nakazie nie wie, to niech nie udaje, \u017ce walczy o jakie\u015b \u017cydowskie pryncypia. Jego pretensjonalnie symboliczne nazwisko Ausl\u00e4nder (obcy, cudzoziemiec) wcale tego nie usprawiedliwia. Oczywi\u015bcie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce jest ob\u0142\u0105kany \u2013 za czym przemawia jego niezmiennie t\u0119py wyraz twarzy \u2013 lecz w takim razie jest to bardzo tanie rozwi\u0105zanie, a nie jeszcze jedna pikantna, acz niedorzeczna, anegdota na zbyt wielki temat.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli bohater, wbrew swemu \u017cydowskiemu imieniu, jest tak oderwany od \u017cydowskiej tradycji, to niech nie udaje, \u017ce walczy o jakie\u015b \u017cydowskie pryncypia<\/em><\/strong><\/p>\n

polecil: Leon Rozenbaum<\/em><\/span>
\n\"\"Akademia Filmowa ju\u017c drugi rok z rz\u0119du da\u0142a si\u0119 nabra\u0107 na zr\u0119czn\u0105 artystycznie niedorzeczno\u015b\u0107 \u2013 po \u201eIdzie\u201d, kt\u00f3rej fabu\u0142\u0119 w swoim czasie krytykowa\u0142em (patrz \u201ePowodzenie Pok\u0142osia i Idy w Nowym Jorku\u201d oraz \u201eThe Aftermath, Ida et Cetera\u201d). \u201eSyn Szaw\u0142a\u201d ma z \u201eId\u0105\u201d jeszcze to wsp\u00f3lnego, \u017ce w g\u0142\u00f3wnej roli wyst\u0119puje nieaktor, kt\u00f3ry nie gra. St\u0105d jego do znudzenia niezmienny wyraz twarzy (z wyj\u0105tkiem u\u015bmiechu w zako\u0144czeniu) i ton. Je\u015bli takie by\u0142o za\u0142o\u017cenie artystyczne, to by\u0142o nies\u0142uszne. Aktorzy, wyst\u0119puj\u0105cy w rolach partner\u00f3w g\u0142\u00f3wnego bohatera w Sonderkommando, graj\u0105 gam\u0119 ludzkich uczu\u0107, on za\u015b, od pocz\u0105tku do ko\u0144ca zamroczony, nie okazuje \u017cadnego przej\u015bcia od przera\u017cenia do ot\u0119pienia czy od bezwolno\u015bci do odzyskania woli. Powierzanie g\u0142\u00f3wnej roli naturszczykowi nie jest w filmie nowo\u015bci\u0105, wystarczy wspomnie\u0107 szko\u0142\u0119 w\u0142oskiego realizmu ze \u201eZ\u0142odziejami rower\u00f3w\u201d jako klasycznym przyk\u0142adem. Temat Holokaustu jest jednak bardziej wymagaj\u0105cy. Ot\u0119pienie jest najprostsze do pokazania i naj\u0142atwiejsze. I najbardziej powierzchowne.<\/span><\/p>\n

\n

Henryk Grynberg:\u00a0<\/strong>Prozaik, poeta, eseista i dramaturg urodzony w 1936 roku. Od roku 1967 mieszka w Stanach Zjednoczonych. Utwory Grynberga t\u0142umaczono na wiele j\u0119zyk\u00f3w. Autor otrzyma\u0142 m.in. nagrody im. Tadeusza Borowskiego (1966), Fundacji Ko\u015bcielskich (1966) oraz Stanis\u0142awa Vincenza (1991).<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niedorzeczno\u015b\u0107 Henryk Grynberg Wbrew zapowiedziom \u201eSyn Szaw\u0142a\u201d nie wnosi do tematu Holokaustu nic nowego \u2013 pr\u00f3cz mocniejszej ni\u017c zwykle dawki dos\u0142ownie nagiej przemocy Nie chcia\u0142em tego widzie\u0107. Odrzuca\u0142o mnie na sam\u0105 my\u015bl. Nie musz\u0119 przecie\u017c wszystkiego wiedzie\u0107. I tak za du\u017co wiem. Ale w repertuarze by\u0142y tylko filmy, bez kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 obej\u015b\u0107, a m\u00f3j […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38285"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38285"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38357,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38285\/revisions\/38357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}