{"id":39541,"date":"2016-04-13T17:00:49","date_gmt":"2016-04-13T15:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=39541"},"modified":"2016-04-08T08:22:47","modified_gmt":"2016-04-08T06:22:47","slug":"14-09-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=39541","title":{"rendered":"Mogi\u0142y wojenne"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Mogi\u0142y wojenne <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n
\n

Dzia\u0142 Dokumentacji z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego w wsp\u00f3\u0142pracy z Komisj\u0105 Rabiniczn\u0105 ds. Cmentarzy prowadzi badania dotycz\u0105ce poszukiwa\u0144 \u017cydowskich grob\u00f3w i miejsc egzekucji z czas\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/span><\/p>\n

Projekt ten wspierany jest przez Claims Conference (The Conference on Jewish Material Claims Against Germany) i b\u0119dzie trwa\u0142 do po\u0142owy 2017 roku.<\/span><\/p>\n

Jednym z naczelnych cel\u00f3w projektu jest poszukiwanie zapomnianych mogi\u0142 ofiar Holokaustu, odtwarzania przebiegu egzekucji oraz personali\u00f3w ofiar. Badania opieraj\u0105 si\u0119 na kilku filarach. Pierwszy z nich to ostatni \u017cyj\u0105cy \u015bwiadkowie zag\u0142ady polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy znaj\u0105 lokalizacj\u0119 grob\u00f3w, drugi to dokumenty historyczne z Archiw\u00f3w \u017bydowskiego Instytutu Historycznego i Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, w kt\u00f3rych szukamy wiedzy na temat przebiegu Ostatecznego Rozwi\u0105zania w danej miejscowo\u015bci oraz trzeci, czyli badania georadarowe. Dzi\u0119ki tak r\u00f3\u017cnorodnym narz\u0119dziom udaje nam si\u0119 dotrze\u0107 do zapomnianych miejsc ka\u017ani i poch\u00f3wku polskich \u017byd\u00f3w, wyznaczy\u0107 granice mogi\u0142 oraz ocali\u0107 od zapomnienia imiona i nazwiska ofiar. Zebrane informacje; dane personalne, zdj\u0119cia, wywiady i mapy zostan\u0105 w\u0142\u0105czone w zbiory Dzia\u0142u Dokumentacji \u017bIH. Wszelkie badania i prace s\u0105 prowadzone bez naruszania mogi\u0142 z uwagi na prawo i tradycj\u0119 \u017cydowsk\u0105, wg kt\u00f3rej niezwykle istotna jest zasada nienaruszalno\u015bci grobu.<\/span><\/p>\n

Badania, kt\u00f3re prowadzimy maj\u0105 na celu odnalezienie grob\u00f3w \u017cydowskich z czas\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej, zaznaczenie ich na mapie i ustalenie to\u017csamo\u015bci os\u00f3b w nich spoczywaj\u0105cych. Zacz\u0119li\u015bmy nasze poszukiwania od powiatu \u0142om\u017cy\u0144skiego. W nast\u0119pnej kolejno\u015bci<\/span><\/p>\n

\"\"
\n\"\"
\n\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pierwsza podr\u00f3\u017c badawcza<\/strong><\/span><\/h5>\n

W pierwsz\u0105 podro\u017c w ramach projektu wybrali\u015bmy si\u0119 w po\u0142owie lipca 2015 roku. Naszym celem by\u0142y gminy: Miastkowo, Nowogr\u00f3d i \u015aniadowo, a zadaniem odnalezienie mogi\u0142 \u017byd\u00f3w zamordowanych na tym terenie w trakcie Holocaustu. Przed wyjazdem, na podstawie dokument\u00f3w z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, przygotowali\u015bmy list\u0119 egzekucji, jakie mia\u0142y miejsce na terenie badanych gmin. Mieli\u015bmy w ten spos\u00f3b jaki\u015b punkt odniesienia w naszych poszukiwaniach, cho\u0107 wkr\u00f3tce mia\u0142o si\u0119 okaza\u0107, \u017ce mi\u0119dzy tym, co na papierze a tym, co w rzeczywisto\u015bci jest du\u017ca r\u00f3\u017cnica.<\/span><\/p>\n

Po przyje\u017adzie do danej miejscowo\u015bci pierwsze kroki kierujemy zazwyczaj do Urz\u0119du Miasta lub Gminy, gdzie zbieramy nazwiska i adresy najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c spotykamy si\u0119 z w\u00f3jtem lub sekretarzem gminy, kt\u00f3rym przedstawiamy zagadnienie zapominanych i nieupami\u0119tnionych \u017cydowskich grob\u00f3w wojennych.<\/span><\/p>\n

W Miastkowie uda\u0142o nam si\u0119 dotrze\u0107 do Pana Edwarda, kt\u00f3ry zabra\u0142 nas do lasu mi\u0119dzy miejscowo\u015bciami Miastkowo i Tarnowo zwanego Cendrowizna i wskaza\u0142 miejsce, w kt\u00f3rym zosta\u0142a zabita trzyosobowa \u017cydowska rodzina, rodzice z ma\u0142oletnim synem. Pan Edward by\u0142 \u015bwiadkiem p\u0119dzenia \u017byd\u00f3w do lasu i z odleg\u0142o\u015bci kilkunastu metr\u00f3w obserwowa\u0142 egzekucj\u0119 z ukrycia.Cia\u0142a pomordowanych mia\u0142y zosta\u0107 wrzucone do okopu i ledwie przysypane ziemi\u0105. Las Cendorwizna ma bogat\u0105 i dramatyczn\u0105 histori\u0119 wojenn\u0105.Okopy i rowy strzelnicze z czas\u00f3w wojny s\u0105 tam do tej pory widoczne, jak r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0105ce z tamtych czas\u00f3w znacznej wielko\u015bci zag\u0142\u0119bienia ziemi, kt\u00f3re jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej oka\u017ce sta\u0142y si\u0119 le\u015bnymi mogi\u0142ami. Innymi s\u0142owy, Las Cendrowizna by\u0142 w czasie II WS schronieniem dla dzia\u0142aj\u0105cych na tym terenie partyzant\u00f3w oraz ludno\u015bci cywilnej w tym \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy szukali w nim schronienia przed niechybn\u0105 \u015bmierci\u0105. W \u015bwietle zebranych do tej pory dokument\u00f3w Las Cendrowizna jawi si\u0119, jako jedna wielka zbiorowa mogi\u0142a, co potwierdza jeden ze \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3ry zapami\u0119ta\u0142 ekshumacje du\u017cej zbiorowej mogi\u0142y gdzie\u015b na obrze\u017cach lasu. Nie wiadomo ile takich mogi\u0142 znajduje si\u0119 nadal w tym lesie. Z Miastkowa udali\u015bmy si\u0119 to s\u0105siedniego Tarnowa, gdzie w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w szukali\u015bmy informacji na temat dw\u00f3ch \u017byd\u00f3w rolnika Eliasza Kawki i rze\u017anika, kt\u00f3rzy mieli zosta\u0107 zabici w Tarnowie w 1941r. Niestety nikt ze spotkanych mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015bci nie s\u0142ysza\u0142 o tym zdarzeniu.Jednym z powod\u00f3w s\u0142abej orientacji mieszka\u0144c\u00f3w tych teren\u00f3w w wojennej historii swoich rodzinnych miejscowo\u015bci mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce w czasie wojny wielu mieszka\u0144c\u00f3w tych miejscowo\u015bci zosta\u0142o przesiedlonych i wr\u00f3ci\u0142o w swoje rodzinne strony dopiero po wojnie, w zwi\u0105zku z tym nie wiedz\u0105, co dzia\u0142o si\u0119 w ich miejscowo\u015bciach w czasie niemieckiej okupacji.<\/span><\/p>\n

Do ko\u0144ca dnia kr\u0105\u017cyli\u015bmy po przysi\u00f3\u0142kach wok\u00f3\u0142 Cendrowizny szukaj\u0105c w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w informacji na temat jego wojennej historii.<\/span>
\n Nast\u0119pny dzie\u0144 rozpocz\u0119li\u015bmy od spotkania w Urz\u0119dzie Gminy Nowogr\u00f3d, gdzie szukali\u015bmy informacji na temat okoliczno\u015bci \u015bmierci m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny, syna miejscowego kowala, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 zamordowany na polu pod miastem. Z jednym z urz\u0119dnik\u00f3w udali\u015bmy si\u0119 na nowogrodzki cmentarz \u017cydowski, na kt\u00f3rym zachowa\u0142o si\u0119 do dnia dzisiejszego sporo kamieni nagrobnych. Pr\u00f3bowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c bezskutecznie dotrze\u0107 do zbiorowej mogi\u0142y ok. 250 Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w w miejscowo\u015bci S\u0142awiec.<\/span><\/p>\n

Kolejne na naszym szlaku by\u0142o Szczepankowo w gminie \u015aniadowo. W Szczepankowie spotkali\u015bmy si\u0119 ogromn\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 i go\u015bcinno\u015bci\u0105, spotkani mieszka\u0144cy miejscowo\u015bci bardzo ch\u0119tnie podejmowali temat \u017cydowskich mogi\u0142 wojennych. Szczeg\u00f3lnie panowie Henryk i Stanis\u0142aw z \u017con\u0105, \u015bwiadkowie tamtych wydarze\u0144 obszernie i szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zrelacjonowali nam przebieg likwidacji lokalnej \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci. W ich relacjach najcz\u0119\u015bciej przewija\u0142o si\u0119 nazwisko wielopokoleniowej rodziny Konow\/Koni\u00f3w, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 prowadzi\u0142a m\u0142yn w Szczepankowie. Z dokument\u00f3w archiwalnych wynika, \u017ce Jankiel Kon wraz z \u017con\u0105, c\u00f3rk\u0105 i te\u015bciow\u0105 ukrywa\u0142 si\u0119 w le\u015bnej ziemiance w Lesie Szyma\u0144ce i tam te\u017c zgin\u0119li. Ta wersje wydarze\u0144 potwierdzaj\u0105 nasi rozm\u00f3wcy, niestety \u017caden z nich nie potrafi\u0142 wskaza\u0107 dok\u0142adnego miejsca.<\/span><\/p>\n

Ze Szczepankowa udali\u015bmy si\u0119 do \u015aniadowa. Dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci i pomocy pracownik\u00f3w Urz\u0119du Gminy dotarli\u015bmy do najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015bci, kt\u00f3rzy opowiedzieli nam, jak zapami\u0119tali ostatnie dni \u015bniadeckich \u017byd\u00f3w. Z ich relacji wynika, \u017ce grupa \u017byd\u00f3w, prawdopodobnie ze \u015aniadowa, ukrywa\u0142a si\u0119 w okolicznych lasach.Kryj\u00f3wka zosta\u0142a zdradzona, wszyscy zgin\u0119li. Nasi rozm\u00f3wcy wspominali r\u00f3wnie\u017c o zbiorowym grobie w s\u0105siedniej wiosce Truszkach Sabkach. Nie ma pewno\u015bci, czy jest to mogi\u0142a tych ukrywaj\u0105cych si\u0119 lesie czy jeszcze innej grupy os\u00f3b przywiezionej z nieznanego kierunku.<\/span><\/p>\n

\"\"
\n\"\"<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mogi\u0142y wojenne Dzia\u0142 Dokumentacji z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego w wsp\u00f3\u0142pracy z Komisj\u0105 Rabiniczn\u0105 ds. Cmentarzy prowadzi badania dotycz\u0105ce poszukiwa\u0144 \u017cydowskich grob\u00f3w i miejsc egzekucji z czas\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej. Projekt ten wspierany jest przez Claims Conference (The Conference on Jewish Material Claims Against Germany) i b\u0119dzie trwa\u0142 do po\u0142owy 2017 roku. Jednym z naczelnych cel\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39541"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39567,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39541\/revisions\/39567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}