{"id":39623,"date":"2016-04-10T17:09:04","date_gmt":"2016-04-10T15:09:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=39623"},"modified":"2016-04-10T07:13:21","modified_gmt":"2016-04-10T05:13:21","slug":"39623","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=39623","title":{"rendered":"Polscy \u017bydzi \u2013 ofiary zbrodni katy\u0144skiej"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Polscy \u017bydzi \u2013 ofiary zbrodni katy\u0144skiej<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Krzysztof Bielawski
\n<\/strong>wsp\u00f3\u0142praca: Joanna Kr\u00f3l<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Rabin Baruch Steinberg, ppor. Mieczys\u0142aw Proner\u2026 W\u015br\u00f3d polskich oficer\u00f3w zabitych przez NKWD by\u0142o co najmniej 438 \u017byd\u00f3w.<\/span><\/strong><\/p>\n

Nieznana jest dok\u0142adna liczba polskich \u017byd\u00f3w uczestnicz\u0105cych w kampanii wrze\u015bniowej w 1939 r. Szacuje si\u0119, \u017ce w szeregach Wojska Polskiego kraju broni\u0142o oko\u0142o 100 tys. \u017byd\u00f3w, a ich udzia\u0142 w kadrze oficerskiej wynosi\u0142 6-7%.<\/span><\/p>\n

\"\"
\nTabliczka upami\u0119tniaj\u0105ca rabina Barucha Steinberga na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu (fot. Krzysztof Bielawski\/Muzeum POLIN)<\/em><\/span><\/p>\n

Po agresji Zwi\u0105zku Radzieckiego na Polsk\u0119, do niewoli trafi\u0142o od 232 tys. do 255 tys. \u017co\u0142nierzy WP, funkcjonariuszy Policji Pa\u0144stwowej, Korpusu Ochrony Pogranicza i innych formacji.<\/span><\/strong> Z tej liczby ponad po\u0142ow\u0119 Sowieci zes\u0142ali do oboz\u00f3w jenieckich. Wed\u0142ug sprawozdania Zarz\u0105du NKWD ds. Je\u0144c\u00f3w Wojennych i Internowanych z 5 grudnia 1943 r., w sowieckich obozach w latach 1939\u20131941 znajdowa\u0142o si\u0119 130 242 je\u0144c\u00f3w polskich \u2013 spo\u015br\u00f3d nich odseparowano 8348 oficer\u00f3w, kt\u00f3rych osadzono w obozach w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku i \u201eprzekazano […] do dyspozycji Zarz\u0105d\u00f3w NKWD\u201d.<\/span><\/p>\n

Wiosn\u0105 1940 r., na podstawie rozkazu J\u00f3zefa Stalina, funkcjonariusze NKWD rozstrzelali niemal wszystkich uwi\u0119zionych oficer\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w w masowych grobach w Katyniu, Twerze, Bykowni, Charkowie i innych miejscowo\u015bciach zamordowali od 15 tys. do 24. tys. oficer\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ekshumacja zbiorowych grob\u00f3w w Katyniu (fot. nieznany)<\/span><\/em><\/p>\n

W lesie opodal Katynia zgin\u0119\u0142o nie mniej ni\u017c 4421 oficer\u00f3w. NKWD-zi\u015bci zabijali ich strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy, wcze\u015bniej wi\u0105\u017c\u0105c ofiarom r\u0119ce lub zarzucaj\u0105c im ubranie na g\u0142ow\u0119.<\/strong><\/span> \u015awiat dowiedzia\u0142 si\u0119 o tej zbrodni dopiero trzy lata p\u00f3\u017aniej. W kwietniu 1943 r. Niemcy, okupuj\u0105cy obw\u00f3d smole\u0144ski ZSRR, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 Katy\u0144, poinformowani przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 o istnieniu grob\u00f3w, rozpocz\u0119li prace ekshumacyjne. W tym celu powo\u0142ali Mi\u0119dzynarodow\u0105 Komisj\u0119 Lekarsk\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z ekspert\u00f3w pochodz\u0105cych z okupowanych przez nich kraj\u00f3w oraz Szwajcarii, a tak\u017ce zawezwali na miejsce Polski Czerwony Krzy\u017c. Informacj\u0119 o sowieckiej zbrodni dokonanej na polskich oficerach Niemcy wykorzystali do cel\u00f3w propagandowych. We wrze\u015bniu 1943 r., gdy wojska sowieckie wypar\u0142y wojska niemieckie ze Smole\u0144szczyzny, NKWD przyst\u0105pi\u0142 do kolejnej ekshumacji \u2013 maj\u0105cej na celu sfa\u0142szowanie dowod\u00f3w i przerzucenie winy na Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny wielu Polak\u00f3w posiada\u0142o wiedz\u0119 o zbrodniach pope\u0142nionych przez NKWD na oficerach Wojska Polskiego, jednak w czasach PRL-u m\u00f3wienie o tym by\u0142o zakazane.<\/strong><\/span> Komunistyczne w\u0142adze g\u0142osi\u0142y, \u017ce zab\u00f3jstwa dokonali Niemcy. K\u0142amstwo pr\u00f3bowa\u0142y uwiarygadnia\u0107, m.in. pokazuj\u0105c turystom wie\u015b Chaty\u0144, kt\u00f3rej mieszka\u0144c\u00f3w zmasakrowali Niemcy w 1943 r. Dopiero po upadku komunizmu w\u0142adze ZSRR ujawni\u0142y prawdziw\u0105 wersj\u0119 wydarze\u0144, udost\u0119pni\u0142y listy zamordowanych i wskaza\u0142y miejsca mord\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi z tzw. Listy Katy\u0144skiej<\/strong><\/span><\/p>\n

Ofiarami NKWD stali si\u0119 tak\u017ce \u017bydzi s\u0142u\u017c\u0105cy w Wojsku Polskim i innych formacjach. Ustalenie ich listy nie by\u0142o proste \u2013 nazwiska nie zawsze by\u0142y wystarczaj\u0105cym wyr\u00f3\u017cnikiem, brakowa\u0142o dokument\u00f3w z archiw\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie mo\u017cna by\u0142o liczy\u0107 na kontakt z krewnymi, kt\u00f3rych Niemcy wymordowali w latach Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Znalezione podczas ekshumacji przedmioty osobistego u\u017cytku (fot. Krzysztof Bielawski\/Muzeum POLIN)<\/span><\/em><\/p>\n

Opracowaniem spis\u00f3w zabitych zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. prof. Marian Fuks z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, kt\u00f3ry kolejne nazwiska publikowa\u0142 na pocz\u0105tku lat 90. na \u0142amach \u201eFo\u0142ks Sztyme\u201d. W ksi\u0105\u017cce Beniamina Meirtchaka \u017bydzi \u2013 \u017co\u0142nierze wojsk polskich polegli na frontach II wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142y si\u0119 nazwiska 231 \u017byd\u00f3w zabitych w Katyniu, 188 zabitych w Charkowie i 19 zamordowanych w Miednoje. W\u015br\u00f3d nich byli oficerowie s\u0142u\u017cby czynnej oraz liczni rezerwi\u015bci, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 pracowali jako lekarze, farmaceuci, prawnicy czy in\u017cynierowie.<\/span><\/p>\n

W Katyniu zgin\u0105\u0142 m.in. Baruch Steinberg, Naczelny Rabin Wojska Polskiego<\/strong><\/span>, urodzony w 1897 r. w Przemy\u015blanach w rodzinie rabinackiej. Baruch Steinberg jako m\u0142odzieniec wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Organizacji Wojskowej, a podczas wojny ukrai\u0144sko-polskiej w 1919 r. walczy\u0142 w obronie Lwowa. Studiowa\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim. W 1928 r. zosta\u0142 rabinem kapelanem Wojska Polskiego, s\u0142u\u017c\u0105c pocz\u0105tkowo w Grodnie, a nast\u0119pnie w Warszawie i Krakowie. W 1933 r. powierzono mu funkcj\u0119 szefa G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Duszpasterstwa Wyznania Moj\u017ceszowego, a trzy lata p\u00f3\u017aniej \u2013 Naczelnego Rabina Wojska Polskiego.<\/span><\/p>\n

\"\"
\nRabin Baruch Steinberg z nieznan\u0105 kobiet\u0105 (fot. nieznany, zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Muzeum Katy\u0144skiego, dar Simona Schocheta)<\/span><\/em><\/p>\n

Baruch Steinberg by\u0142 zwolennikiem J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, cz\u0119sto bra\u0142 udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach patriotycznych.<\/span><\/p>\n

W 1939 r., po ataku Armii Czerwonej na Polsk\u0119, rabin Baruch Steinberg trafi\u0142 do niewoli. Wi\u0119ziono go w obozie w Starobielsku, wi\u0119zieniu na Butyrkach w Moskwie, obozach w Juchnowie i Kozielsku. Wiadomo, \u017ce w obozach prowadzi\u0142 zbiorowe modlitwy.<\/span><\/p>\n

\u201eRazem szli\u015bmy w pi\u0105tkowe wieczory pod przyzb\u0119 mizernej szopy, gdzie setki \u017byd\u00f3w wznosi\u0142y gor\u0105ce mod\u0142y po hebrajsku, pod przewodnictwem kapelana dra Steinberga\u201d \u2013 wspomina\u0142 Bronis\u0142aw M\u0142ynarski w ksi\u0105\u017cce W niewoli sowieckiej.<\/span><\/strong><\/p>\n

W dniach 11-12 kwietnia 1940 r. rabin Baruch Steinberg zosta\u0142 \u201eprzekazany do dyspozycji\u201d NKWD Obwodu Smole\u0144skiego. Zgin\u0105\u0142 w Lesie Katy\u0144skim prawdopodobnie 12 lub 14 kwietnia 1940 r. Mia\u0142 42 lata.<\/span><\/p>\n

Pami\u0119\u0107<\/span><\/p>\n

Kiedy 13 kwietnia 1943 r. Niemcy og\u0142osili w prasie odkrycie masowych grob\u00f3w w Lesie Katy\u0144skim, wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w rodzin zastrzelonych tam \u017byd\u00f3w ju\u017c nie \u017cy\u0142a, zamordowana w gettach i obozach zag\u0142ady \u2013 tym trudniej zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 o tych ofiarach.
\n<\/span>
\n Jednym ze wspomnie\u0144 o oficerach \u017bydach zabitych przez NKWD jest relacja mieszkaj\u0105cej w Izraelu prof. Janiny Goldhar, c\u00f3rki rozstrzelanego w Charkowie doktora farmacji, ppor. Mieczys\u0142awa Juliana Pronera.<\/span><\/strong>
\n\"\"<\/p>\n

Mieczys\u0142aw Julian Proner (fot. nieznany, zdj\u0119cie z kolekcji prywatnej Janiny Goldhar)<\/span><\/em><\/p>\n

\u201eSp\u0119dzali\u015bmy te dni czekaj\u0105c na wiadomo\u015b\u0107 od Ojca. Pierwszy sygna\u0142, \u017ce prze\u017cy\u0142, otrzymali\u015bmy, o ile dobrze pami\u0119tam, w pa\u017adzierniku (1939 r. \u2013 przyp. red.). Odwiedzi\u0142 nas jeden z \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 w jego oddziale i zosta\u0142 pojmany przez Sowiet\u00f3w. Sowieci zwolnili wszystkich \u017co\u0142nierzy, ale zatrzymali oficer\u00f3w. Ojciec przekaza\u0142 nam wiadomo\u015b\u0107, \u017ce czuje si\u0119 dobrze. Mama ucieszy\u0142a si\u0119, \u017ce zosta\u0142 zatrzymany przez Sowiet\u00f3w, poniewa\u017c my\u015bla\u0142a, \u017ce dla \u017byda jest to lepsze ni\u017c aresztowanie przez Niemc\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"
\nMieczys\u0142aw Julian Proner z\u00a0c\u00f3rk\u0105 i\u00a0\u017con\u0105 (fot. nieznany, zdj\u0119cie z\u00a0kolekcji prywatnej Janiny Goldhar)<\/span><\/em><\/p>\n

\u201ePewnego dnia, gdzie\u015b w grudniu, ku naszej wielkiej rado\u015bci, przysz\u0142a kartka z obozu w Starobielsku, a po niej jeszcze jedna, w kt\u00f3rych pisa\u0142, \u017ce czuje si\u0119 dobrze i prosi\u0142 o nasze zdj\u0119cia (napisa\u0142 te\u017c, \u017ce ma mojego misia). Trzecia kartka zosta\u0142a napisana na pocz\u0105tku marca. Przysz\u0142a w tym samym czasie, co zwr\u00f3cona przesy\u0142ka ze zdj\u0119ciami, kt\u00f3re wys\u0142a\u0142a Mama. Zmartwi\u0142o nas to, ale Mama my\u015bla\u0142a, \u017ce musia\u0142 zosta\u0107 gdzie\u015b przeniesiony. W tym czasie nawet nie przychodzi\u0142o nam do g\u0142owy, \u017ce wtedy ju\u017c nie \u017cy\u0142\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: Goldhar J., My story, Tel-Aviv 2012, (kps), t\u0142um. K. Bielawski).<\/span><\/p>\n

Na Polskich Cmentarzach Wojennych w Katyniu i Charkowie umieszczono tysi\u0105ce tabliczek z nazwiskami ofiar. Id\u0105c wyznaczonymi przez nie d\u0142ugimi alejkami, co kilka krok\u00f3w mo\u017cna odczyta\u0107 nazwiska polskich \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W niedziel\u0119, 10 kwietnia 2016 r. o godz. 12.00 na cmentarzu \u017cydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49\/51 odb\u0119dzie si\u0119 ceremonia ku czci \u017byd\u00f3w \u2013 oficer\u00f3w Wojska Polskiego, rozstrzelanych przez NKWD w Katyniu i innych miejscach ka\u017ani.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polscy \u017bydzi \u2013 ofiary zbrodni katy\u0144skiej Krzysztof Bielawski wsp\u00f3\u0142praca: Joanna Kr\u00f3l Rabin Baruch Steinberg, ppor. Mieczys\u0142aw Proner\u2026 W\u015br\u00f3d polskich oficer\u00f3w zabitych przez NKWD by\u0142o co najmniej 438 \u017byd\u00f3w. Nieznana jest dok\u0142adna liczba polskich \u017byd\u00f3w uczestnicz\u0105cych w kampanii wrze\u015bniowej w 1939 r. Szacuje si\u0119, \u017ce w szeregach Wojska Polskiego kraju broni\u0142o oko\u0142o 100 tys. \u017byd\u00f3w, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39623"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39625,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39623\/revisions\/39625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}