{"id":39951,"date":"2026-04-01T07:05:00","date_gmt":"2026-04-01T05:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=39951"},"modified":"2026-03-31T08:13:35","modified_gmt":"2026-03-31T06:13:35","slug":"22-05-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=39951","title":{"rendered":"ZROZUMIE\u0106 PESACH: MICWA SPO\u017bYWANIA MACY"},"content":{"rendered":"
<\/a>ZROZUMIE\u0106 PESACH: MICWA SPO\u017bYWANIA MACY<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

P. J\u0119drzejewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Maca (fot. David R. Tribble)<\/span><\/em><\/p>\n

\"Maca_1.jpg\"Faraon wezwa\u0142 Moszego i Aharona noc\u0105 i powiedzia\u0142, \u017ce \u017bydzi mog\u0105 opu\u015bci\u0107 Egipt. I wtedy \u201e<\/span>Ludzie zabrali swoje ciasto, zanim si\u0119 zakwasi\u0142o. Reszt\u0119 swojego [ciasta] obwi\u0105zali w ubrania [i umie\u015bcili] na ramionach<\/strong>\u201d (Szemot 12, 34). Oznacza to, \u017ce \u017bydzi nie wynie\u015bli z Egiptu chleba, ale placki macy i one stanowi\u0142y ich po\u017cywienie bezpo\u015brednio po wyj\u015bciu z niewoli \u2013 \u201e<\/span>Upiekli ciasto, kt\u00f3re wynie\u015bli z Egiptu, jako placki macy, bo si\u0119 nie zakwasi\u0142o<\/strong>\u201d (12, 9).<\/span><\/p>\n

Spo\u017cywanie macy w Pesach jest nakazane w Torze na pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia. Micwa (przykazanie) ta nazywa si\u0119 achilat maca i sformu\u0142owana zosta\u0142a na podstawie wersetu 12, 18 z Szemot. G\u0142osi ona, \u017ce jedzenie macy jest obowi\u0105zkiem zar\u00f3wno m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet, wieczorem 15 dnia nisan (poza Izraelem tak\u017ce 16 dnia tego miesi\u0105ca).<\/span><\/p>\n

Maca jest nazywana chlebem ub\u00f3stwa lub niedoli<\/strong> (lechem oni), kt\u00f3ry jest jednocze\u015bnie chlebem wiary i wolno\u015bci<\/strong>. W nazwach tych kryje si\u0119 odpowied\u017a na pytanie, dlaczego istnieje nakaz jedzenia macy w \u015bwi\u0119to Pesach, kt\u00f3re upami\u0119tnia zako\u0144czenie niewoli egipskiej i wybranie przez \u017byd\u00f3w wolno\u015bci \u2013 dzi\u0119ki interwencji Boga w ich \u017cycie. W niewoli \u017bydzi \u017cyli bowiem w ub\u00f3stwie \u2013 i jedli przede wszystkim mace. Gdy uzyskali wolno\u015b\u0107 \u2013 te\u017c musieli zadowoli\u0107 si\u0119 plackami macy, kt\u00f3re wynie\u015bli z Egiptu.<\/span><\/p>\n

Pozornie wydaje si\u0119 to nielogiczne: dlaczego maca symbolizuje jednocze\u015bnie i zniewolenie, i wolno\u015b\u0107?<\/span><\/p>\n

Niewola oznacza\u0142a poni\u017cenie, uleg\u0142o\u015b\u0107 i moralny upadek. Niewolnik wykszta\u0142ca w sobie \u201eniewolnicz\u0105 mentalno\u015b\u0107\u201d, a ta zawsze oznacza duchow\u0105 i etyczn\u0105 u\u0142omno\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie niewola to stan, w kt\u00f3rym ludzie-niewolnicy nie musz\u0105 bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci za swoje \u017cycie. Odpowiedzialno\u015b\u0107 za siebie oznacza podejmowanie decyzji. Niewolnik nie musi o niczym decydowa\u0107. Robi to za niego w\u0142a\u015bciciel. Niewolnik jest tylko przedmiotem.<\/span><\/p>\n

W Egipcie w\u0142a\u015bciciele niewolnik\u00f3w jedli chleb. Tym niewolnikom, kt\u00f3rzy byli szczeg\u00f3lnie gorliwi i pos\u0142uszni, czyli najbardziej skorumpowani i zniewoleni pod wzgl\u0119dem etycznym \u2013 te\u017c wolno by\u0142o, z \u0142aski Egipcjanina, je\u015b\u0107 chleb. Natomiast ci, kt\u00f3rzy zachowali resztki godno\u015bci, nie mogli liczy\u0107 na wi\u0119cej ni\u017c na niewyro\u015bni\u0119te, twarde, gorsze smakowo pieczywo \u2013 czyli mac\u0119. Dla nich smakiem niewoli by\u0142 smak macy.<\/span><\/p>\n

Wybranie wolno\u015bci by\u0142o zbiorow\u0105 rezygnacj\u0105 \u017byd\u00f3w z perspektywy jedzenia egipskiego chleba w nagrod\u0119 za dobre wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w niewolnik\u00f3w i zwi\u0105zane z tym ci\u0105g\u0142e poni\u017cenie. Chleb symbolizowa\u0142 Egipt i \u017bydzi go odrzucili \u2013 wybieraj\u0105c mac\u0119, jako symbol gorszego jedzenia, trudniejszego \u017cycia, ale za to z zachowaniem godno\u015bci i samostanowienia o swoim losie, w wolno\u015bci, kt\u00f3ra nie jest przecie\u017c nigdy za darmo. Placki z macy symbolizuj\u0105 wyb\u00f3r ryzykownego, ale niezale\u017cnego, wolnego losu. Jednocze\u015bnie s\u0105 symbolem wiary w to, \u017ce B\u00f3g otacza \u017byd\u00f3w opiek\u0105 i nie dopu\u015bci, aby umarli na pustyni.<\/span><\/p>\n

Maca zacz\u0119\u0142a od tego momentu na zawsze ju\u017c symbolizowa\u0107 nie gorycz niewoli, ale trudny czas wolno\u015bci, za kt\u00f3r\u0105 cen\u0105 by\u0142y niewygody, niepewno\u015b\u0107 i zagro\u017cenia podczas tu\u0142aczki w drodze do Ziemi Obiecanej.<\/span><\/p>\n

Dlatego jedzenie macy w Pesach jest symbolicznym \u2013 powtarzanym przez wszystkich religijnych \u017byd\u00f3w rok w rok przez ca\u0142e \u017cycie \u2013 solidaryzowaniem si\u0119 z tamt\u0105 decyzj\u0105 Przodk\u00f3w, podj\u0119t\u0105 przed ponad trzema tysi\u0105cami lat. “W ka\u017cdym pokoleniu cz\u0142owiek powinien postrzega\u0107 siebie, jak gdyby to on sam wyszed\u0142 z Egiptu<\/strong>” – czytamy w Hagadzie na Pesach.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa te mo\u017cna rozumie\u0107 w dwojakim sensie.<\/span><\/p>\n

\u2022Ten w\u0119\u017cszy skierowany jest tylko do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy zobowi\u0105zani s\u0105 pami\u0119ta\u0107 wyj\u015bcie z Egiptu nie jako odleg\u0142e wydarzenie historyczne, ale do\u015bwiadczenie wszystkich pokole\u0144 Izraela, poniewa\u017c to, co wydarzy\u0142o si\u0119 3250 lat temu, dotyczy ich bezpo\u015brednio. Gdyby nie tamte zdarzenia, oni w\u0142a\u015bnie nadal “byliby wci\u0105\u017c niewolnikami w Egipcie<\/strong>” (Hagada na Pesach).<\/span><\/p>\n

\u2022W szerszym i g\u0142\u0119bszym rozumieniu oznacza to, \u017ce wszyscy ludzie kt\u00f3rzy chc\u0105 by\u0107 wolni, stali przed g\u00f3r\u0105 Synaj, gdy “pojawi\u0142y si\u0119 grzmoty i b\u0142yskawice i pot\u0119\u017cny ob\u0142ok na g\u00f3rze i bardzo dono\u015bny d\u017awi\u0119k szofaru<\/strong>” i “B\u00f3g powiedzia\u0142: Ja jestem tw\u00f3j B\u00f3g, kt\u00f3ry wyprowadzi\u0142 ci\u0119 z ziemi egipskiej, z domu niewoli<\/strong>“. Do\u015bwiadczenie tamtego pokolenia Izraelit\u00f3w ma wymiar uniwersalny. I ka\u017cdy mo\u017ce si\u0119 na podstawie tego do\u015bwiadczenia uczy\u0107 sensu wolno\u015bci i jej praktycznych konsekwencji. Teologiczne przes\u0142anie historii Wyj\u015bcia \u017byd\u00f3w z niewoli egipskiej zawiera nadziej\u0119 i nauk\u0119 dla ca\u0142ej ludzko\u015bci (rabin Samson Rafael Hirsch pisze na temat symboliki Wyj\u015bcia: \u201eKa\u017cdy cz\u0142owiek mo\u017ce uzna\u0107 t\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107 za swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 i w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do kr\u0119gu tych, kt\u00f3rzy zostali w\u00f3wczas wyzwoleni<\/strong>\u201d).<\/span><\/p>\n

Gdy Moj\u017cesz uda\u0142 si\u0119 do faraona i og\u0142osi\u0142 s\u0142ynne \u017c\u0105danie Boga: Wypu\u015b\u0107 m\u00f3j lud” (“Szalach et ami”), poda\u0142 wyra\u017any cel, dla kt\u00f3rego B\u00f3g domaga\u0142 si\u0119 uwolnienia Izraelit\u00f3w: “weja awduni” – “aby mogli Mi s\u0142u\u017cy\u0107”. S\u0142u\u017cy\u0107 – czyli wype\u0142nia\u0107 wol\u0119 Boga. A wol\u0105 Boga, objawion\u0105 na Synaju, jest to, aby ludzie post\u0119powali wobec siebie nawzajem wed\u0142ug przykaza\u0144 etycznych (Dekalog) zaprzeczaj\u0105cych regu\u0142om niewoli egipskiej.<\/strong> A to znaczy, \u017ce tylko ludzie wolni mog\u0105 post\u0119powa\u0107 etycznie i zarazem \u017ce tylko kierowanie si\u0119 etyk\u0105 czyni cz\u0142owieka wolnym. W tym sensie podstawowym przes\u0142aniem przytoczonego powy\u017cej cytatu z Hagady jest zdefiniowanie wolno\u015bci nie jako prawa do czynienia tego, na co ma si\u0119 ochot\u0119, ale jako prawa do czynienia tego, co etycznie s\u0142uszne<\/strong>. Nie tego, co bezpieczne, op\u0142acalne, konformistyczne, zgodne z oczekiwaniami w\u0142adzy – kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: zapewniaj\u0105ce egipski chleb.<\/span><\/p>\n

Taka wolno\u015b\u0107 kosztuje. Smak pesachowej macy ma symbolizowa\u0107 jej cen\u0119.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n
<\/p>\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ZROZUMIE\u0106 PESACH: MICWA SPO\u017bYWANIA MACY P. J\u0119drzejewski Maca (fot. David R. Tribble) Faraon wezwa\u0142 Moszego i Aharona noc\u0105 i powiedzia\u0142, \u017ce \u017bydzi mog\u0105 opu\u015bci\u0107 Egipt. I wtedy \u201eLudzie zabrali swoje ciasto, zanim si\u0119 zakwasi\u0142o. Reszt\u0119 swojego [ciasta] obwi\u0105zali w ubrania [i umie\u015bcili] na ramionach\u201d (Szemot 12, 34). Oznacza to, \u017ce \u017bydzi nie wynie\u015bli z Egiptu chleba, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39951"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120465,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39951\/revisions\/120465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}