{"id":40445,"date":"2016-04-26T17:05:45","date_gmt":"2016-04-26T15:05:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=40445"},"modified":"2016-04-26T06:54:46","modified_gmt":"2016-04-26T04:54:46","slug":"29-05-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=40445","title":{"rendered":"Prof. Bartoszewski: Przed wojn\u0105 nie zna\u0142em ani jednego Niemca"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/polska.newsweek.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/newsweek.jpg\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/polska.newsweek.pl\/pierwsza-rocznica-smierci-wladyslawa-bartoszewskiego-ostatni-wywiad,artykuly,384507,1.html\" target=\"_blank\">Prof. Bartoszewski: Przed wojn\u0105 nie zna\u0142em ani jednego Niemca<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p style=\"text-align: right;\"><img decoding=\"async\" class=\"articleImg aligncenter\" title=\"\" src=\"http:\/\/www.newsweek.pl\/g\/i.aspx\/680\/0\/newsweek\/635969369712178529.jpeg\" alt=\"W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski\" width=\"100%\" border=\"0\" \/><strong><span style=\"color: #808080;\"><em>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewsk<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci publikujemy drugi fragment ostatniego wywiadu udzielonego przez prof. W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Publikujemy drugi fragment wywiadu Bo\u017ceny Szaynok z W\u0142adys\u0142awem Bartoszewskim z ksi\u0105\u017cki &#8220;Polacy &#8211; \u017bydzi &#8211; Okupacja. Fakty. Postawy. Refleksje&#8221;, Wydawnictwo Znak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: Prze\u0142omem w historiografii na temat wojennych los\u00f3w Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w by\u0142a ksi\u0105\u017cka profesora Jana T. Grossa S\u0105siedzi. Po jej publikacji w Polsce, jak powiedzia\u0142 jeden z historyk\u00f3w, odby\u0142a si\u0119 narodowa debata. Przyj\u0119li\u015bmy, \u017ce w naszej historii istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c ciemne karty. W maszynopisie z ko\u0144ca lat 60. nie ma o tym mowy.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> Zacz\u0105\u0142em bada\u0107 Jedwabne i r\u00f3\u017cne inne rzeczy, po latach, w innych warunkach. Tematy te by\u0142y mi znane nie od kogo innego jak od Zofii Kossak, bo jej ukochana kuzynka, Anna Lasocka, pochodzi\u0142a z rodziny ziemia\u0144skiej z Podlasia. Nie tak daleko od Jedwabnego mieli maj\u0105tek. Uciekli przed bolszewikami do Warszawy i nic tu nie mieli. Ot\u00f3\u017c pani Anulka za\u0142atwi\u0142a za \u0142ap\u00f3wk\u0119 przepustk\u0119 u Niemc\u00f3w, bo \u2013 jak wspomina\u0142em -da\u0142o si\u0119 j\u0105 uzyska\u0107 w sprawach prywatnych. I ona po prostu tam pojecha\u0142a, aby obejrze\u0107, co zosta\u0142o z domu, ale r\u00f3wnie\u017c zorientowa\u0107 si\u0119 w tym, w co na co dzie\u0144 by\u0142a umoczona g\u0142\u0119boko. Wr\u00f3ci\u0142a i przywioz\u0142a wiadomo\u015bci o Jedwabnem. Z pierwszej r\u0119ki, bo dowiedzia\u0142a si\u0119 strasznych rzeczy, tam, na miejscu. Jako \u201eswoja\u201d, katoliczka i ziemianka, dobra pani, dowiedzia\u0142a si\u0119, co robi\u0105 ch\u0142opi. Nie ziemianie, bo tam ziemian nie by\u0142o, tylko ch\u0142opi, pod bolszewikami. Przyjecha\u0142a tak zrozpaczona, \u017ce da\u0142a swojej bliskiej kuzynce Zofii Kossak materia\u0142y do Dzisiejszego oblicza wsi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj tak\u017ce: Prof. Bartoszewski: \u017bydzi nie byli przygotowani do Zag\u0142ady, tak jak Polacy do bombardowania miast<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: Czego dowiedzieli\u015bcie si\u0119 od kuzynki Zofii Kossak-Szczuckiej o Jedwabnem? Co m\u00f3wiono? \u017be Polacy bior\u0105 udzia\u0142 w mordowaniu \u017byd\u00f3w?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong> <\/span>\u017be Niemcy potrafili zmobilizowa\u0107 sobie poparcie dla pogromu, bo nie by\u0142o wiadomo wtedy jaka to skala.. My\u015bmy zastanawiali si\u0119, czy tam jest szansa rozszerzenia dzia\u0142a\u0144 \u017begoty, a cho\u0107by pomagania. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tam jest w og\u00f3le ca\u0142a inna sytuacja. To nie jest problem gotowo\u015bci do pomagania. Tam by\u0142 problem, czy nie ma gotowo\u015bci do zabijania. Zupe\u0142nie przeciwny biegun. Inne postrzeganie nasze, a inna rzeczywisto\u015b\u0107 tam. Nie wiedzia\u0142em konkretnie, \u017ce w Jedwabnem, tylko \u017ce na wsiach na Podlasiu by\u0142y przypadki wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania wyra\u017anego, przez Niemc\u00f3w osi\u0105gni\u0119tego bez \u017cadnego trudu, to znaczy ludzie popierali, przy\u0142\u0105czali si\u0119, nie by\u0142o nawet mowy o tym, o co nam chodzi\u0142o, czyli o pomoc.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: Jak sobie t\u0142umaczyli\u015bcie te informacje, kt\u00f3re do was dociera\u0142y z tamtych teren\u00f3w?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> T\u0142umaczyli\u015bmy sobie tak, jak pisano z oburzeniem w broszurze \u201eDzisiejsze oblicze wsi\u201d.<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p><video controls=\"controls\" width=\"680\" height=\"400\"><source src=\"http:\/\/ecache3.m10r2.cdn.onet.pl\/ceph\/b4e4cc27-e188-414a-89a4-1b4fcd7ffc7e.1450706811.393844.mp4\" type=\"video\/mp4\" \/>Your browser does not support the video tag.<\/video><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Bo\u017cena Szaynok: To przypomnijmy, co Zofia Kossak- Szczucka napisa\u0142a w tej ksi\u0105\u017cce: \u201ewspomnieli\u015bmy, m\u00f3wi\u0105c o wysiedle\u0144cach, i\u017c wojna za d\u0142ugo trwa. To samo mo\u017cna powt\u00f3rzy\u0107, m\u00f3wi\u0105c o kwestii \u017cydowskiej. Chodzi o stosunek psychiczny do niej. Pocz\u0105tkowo zachowanie si\u0119 ch\u0142op\u00f3w do pope\u0142nionych przez Niemc\u00f3w gwa\u0142t\u00f3w na \u017cydach by\u0142o ludzkie, logiczne i zrozumia\u0142e. Wyra\u017ca\u0142o si\u0119 ono w spiesznym zajmowaniu opr\u00f3\u017cnionych przez \u017cyd\u00f3w plac\u00f3wek, kszta\u0142ceniem m\u0142odzie\u017cy w rzemios\u0142ach b\u0119d\u0105cych dot\u0105d wy\u0142\u0105cznym przywilejem \u017cyd\u00f3w [\u2026], a r\u00f3wnocze\u015bnie w bardzo chrze\u015bcija\u0144skim udzielaniu pomocy g\u0142odomorom zbieg\u0142ym z ghetta. [\u2026] Tak by\u0142o jeszcze w roku 1941. Dzisiaj bestialstwa niemieckie st\u0119pi\u0142y wra\u017cliwo\u015b\u0107 wsi, odebra\u0142y jej pewno\u015b\u0107 os\u0105du. Piorun nie pada z nieba, nie zabija morderc\u00f3w dzieci, krew nie wo\u0142a o pomst\u0119. Mo\u017ce to prawda, \u017ce \u017cyd jest tworem wykl\u0119tym, nad kt\u00f3rym zbrodnia pope\u0142niona uchodzi bezkarnie. W zwi\u0105zku z tem przekonaniem mno\u017c\u0105 si\u0119 niestety wypadki czynnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania ch\u0142op\u00f3w w eksterminacyjnej akcji niemieckiej. To precedens bardzo gro\u017any\u201d.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> To jest potworne, to by\u0142y przypadki przecie\u017c bardzo krytycznie oceniane przez moje \u015brodowisko, kt\u00f3re by\u0142o katolickie. Wtedy dla nas najwi\u0119kszym problemem by\u0142o zachowanie ludzi Ko\u015bcio\u0142a, ksi\u0119\u017cy, proboszcz\u00f3w, my\u015bmy mieli do czynienia z innymi postawami, na przyk\u0142ad z Ziej\u0105, z takimi, kt\u00f3rzy byli zaanga\u017cowani w r\u00f3\u017cnych zgromadzeniach w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ale w dobrym kierunku. Jedni aktywni, drudzy mniej, ale do nich mo\u017cna by\u0142o p\u00f3j\u015b\u0107 i przez nich co\u015b za\u0142atwi\u0107. Problemem by\u0142o, jak si\u0119 zachowuj\u0105 ludzie maj\u0105cy pogl\u0105dy podobne do naszych, bo najlepsz\u0105 form\u0105 zwalczania z\u0142a jest tworzenie dobra, prawdy, czyli musz\u0105 by\u0107 te jakie\u015b kontrpropozycje, przyk\u0142ady, mo\u017ce i ofiary, mo\u017ce nawet i m\u0119czennicy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: Ksi\u0105\u017cka profesor Carli Tonini po\u015bwi\u0119cona Zofii Kossak-Szczuckiej ma podtytu\u0142 \u201eantysemitka, kt\u00f3ra ratowa\u0142a \u017byd\u00f3w\u201d i nie jest to jedyna publikacja, w kt\u00f3rej okre\u015bla si\u0119 j\u0105 mianem antysemitki.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> Jak ludzie mi pieprz\u0105, za przeproszeniem, \u017ce Zofia Kossak to antysemitka i tak dalej, to bzdury kompletne. Zofia Kossak nie by\u0142a endeczk\u0105, tylko \u017con\u0105 sanacyjnego, legionowego oficera. A sanacja nienawidzi\u0142a endecji, nie PPS-u, nie ludowc\u00f3w, tylko endecji. I wzajemnie. \u017beby pisa\u0107, trzeba to rozumie\u0107, co to znaczy\u0142o endecja i sanacja, zupe\u0142nie przeciwne bieguny. Ojciec mojej \u017cony by\u0142 \u017co\u0142nierzem Pierwszej Brygady. U niego w domu nie bywa\u0142 endek, on endekom r\u0119ki nie podawa\u0142. Moja \u017cona by\u0142a tak wychowana, \u017ce endekom si\u0119 r\u0119ki nie podaje. Wi\u0119c kto\u015b miesza endecj\u0119 i sanacj\u0119 i ich nastawienie do \u017byd\u00f3w, to by\u0142a zasadnicza r\u00f3\u017cnica. To s\u0105 dwa inne \u015bwiaty. Ale ludzie nie rozumiej\u0105, jak w\u00f3wczas rozumowano.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: Co Pan s\u0105dzi o takim zdaniu, kt\u00f3re pojawia si\u0119 w ksi\u0105\u017cce profesora Grossa Strach, kiedy pisz\u0105c w\u0142a\u015bnie o tym, co si\u0119 dzia\u0142o w Jedwabnem, pyta o wasze \u015brodowisko BIP-u: \u201eDlaczego nawet ci mili, m\u0105drzy, przyzwoici ludzie na wie\u015b\u0107 o tych potwornych zbrodniach nie podnie\u015bli larum pod niebiosa, nie rwali sobie w\u0142os\u00f3w z g\u0142owy, cho\u0107 to przecie\u017c katastrofa, na kt\u00f3r\u0105 prasa podziemna i w\u0142adze powinny by\u0142y natychmiast zareagowa\u0107\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> Powinien si\u0119 dowiadywa\u0107 u mamy, bo ona pracowa\u0142a w BIP-ie, a by\u0142a inteligentn\u0105 osob\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Bo\u017cena Szaynok: Dobrze, ale co Pan s\u0105dzi o tym pytaniu?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski: <\/span><\/strong>Powinni rwa\u0107 sobie w\u0142osy z g\u0142owy po rzeziach w Wielkopolsce, po Bydgoszczy w 39 roku. Jeszcze nie tworzono gett, ju\u017c wyrzynano inteligencj\u0119 polsk\u0105. Palmiry by\u0142y w roku 40, masowo w 41, kiedy to si\u0119 sko\u0144czy\u0142y, bo getta zacz\u0119to likwidowa\u0107 w ko\u0144cu 41, a na dobr\u0105 spraw\u0119, formalnie, po styczniu 42. Gin\u0119\u0142y elity. I byli ksi\u0119\u017ca w Dachau. Dlaczego ludzie nie stan\u0119li w obronie ksi\u0119\u017cy wywo\u017conych do Dachau, nie pope\u0142niali samob\u00f3jstwa? Nie wiem. No nie wiem. Dlaczego? Dlaczego? Nie wiem. By odpowiada\u0107 na takie pytania trzeba by\u0107 ju\u017c nawet nie socjologiem. Bo jakie badania trzeba by prowadzi\u0107 na jakim materiale i w jakich warunkach, \u017ceby m\u00f3c jaki\u015b z tych bada\u0144 sensowny wniosek wyci\u0105gn\u0105\u0107? Trzeba by\u0142oby by\u0107 jakim\u015b wizjonerem. Ci\u0105gle sobie zadaj\u0119 pytanie, jak to mo\u017cliwe.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">O takich sprawach rozmawiali\u015bmy bezradnie, mi\u0119dzy innymi w Waszyngtonie, w kawiarni, z Karskim. Lata po wojnie, w\u0142a\u015bnie w 70., co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107. Obaj byli\u015bmy lud\u017ami, niew\u0105tpliwie r\u00f3wnie\u017c dla obserwator\u00f3w i dla \u017byd\u00f3w te\u017c, dobrej woli. Co Karski proponowa\u0142? Proponowa\u0142 recept\u0119, kt\u00f3r\u0105 mu przekazywali syjoni\u015bci, bundowcy. I on z t\u0105 recept\u0105 poszed\u0142 w Londynie i przekazywa\u0142 j\u0105, jak by\u0142 nast\u0119pny etap. Getto, walka, by\u0142 kwiecie\u0144\u2013maj 43, no to Zygielbojm odebra\u0142 sobie \u017cycie. Ale Anglicy, Amerykanie i Partia Pracy, i ameryka\u0144scy Demokraci nie zrobili nic. Absolutnie nic. Nawet nie wykonali jednego bombardowania odwetowego ani nie zrzucili ulotek nad Niemcami, \u017ce b\u0119dzie odpowiedzialno\u015b\u0107. Wydali jakie\u015b o\u015bwiadczenie dyplomatyczne, \u017ce po wojnie sprawcom udowodni si\u0119 win\u0119 i b\u0119d\u0105 z ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105 \u015bcigani i karani. By\u0142o o\u015bwiadczenie, kt\u00f3re wysz\u0142o zreszt\u0105 z inicjatywy rz\u0105du polskiego, z dat\u0105 pa\u017adziernik 42. To nie jest wszystko przypadek, a jedynie mini mini efekt werbalny tego, \u017ce ten kurier dotar\u0142 i co on m\u00f3wi\u0142. Ten kurier wiedzia\u0142, co tu si\u0119 dzieje, sam by\u0142 w r\u0119kach Gestapo, w gestapowskim w wi\u0119zieniu, sam by\u0142 na polskiej prowincji na po\u0142udniu Polski, w rejonie Nowego S\u0105cza.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.newsweek.pl\/g\/i.aspx\/670\/0\/newsweek\/635971023955377424.jpg\" width=\"95%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jego losy znane dzisiaj dok\u0142adnie, jego wiedza i do\u015bwiadczenia, nie naby\u0142 tego na uczelni, to wszystko pochodzi\u0142o z praktyki, kt\u00f3r\u0105 mieli inni jego koledzy, opracowuj\u0105cy na przyk\u0142ad raporty do Londynu. by\u0142em w\u015br\u00f3d nich, ani g\u0142\u00f3wny, ani wa\u017cny, ale jeden z nich. To by\u0142y dziesi\u0105tki ludzi. Nie zgadzam z Hel\u0105 Datner, kt\u00f3ra nie widzi tego, bo w ostatnich dw\u00f3ch dniach by\u0142a w \u201eWyborczej\u201d i powiedzia\u0142a, \u017ce nie by\u0142o g\u0142osu opinii publicznej, bo \u201eBiuletyn Informacyjny\u201d by\u0142 redagowany nie przez endeka i nie przez prawicowca, ale przez Aleksandra Kami\u0144skiego, kt\u00f3ry jest Sprawiedliwy. I we wszystkich encyklopediach Holocaustu jego nazwisko wyst\u0119puje, i w angielskich, i niemieckich wersjach. I nie mo\u017cna tak powiedzie\u0107, \u017ce je\u017celi naczelny organ prasowy w tych wymiarach, w jakich mo\u017ce dzia\u0142a\u0107, robi co\u015b systematycznie i wychowawczo sugeruje, jak trzeba post\u0119powa\u0107, cz\u0119\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w interpretuje to bardziej tw\u00f3rczo i aktywnie. Ale wszystkich si\u0119 wzywa, \u017ceby i uczciwi byli, i powiedzieli prawd\u0119. W ka\u017cdym kraju si\u0119 wzywa. Przecie\u017c Polska przedwojenna nie przesta\u0142a istnie\u0107 31 sierpnia. Mentalno\u015b\u0107 ludzi, ich nastawienia, preferencje, osobiste zaanga\u017cowanie pozosta\u0142y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale czym innym jest by\u0107 nastawionym \u017ale, a czym innym przyj\u0105\u0107 postaw\u0119: \u201ebeze mnie\u201d. Boj\u0119 si\u0119, mam swoj\u0105 rodzin\u0119, swoje sprawy. \u017bydzi maj\u0105 pot\u0119\u017cne wp\u0142ywy, maj\u0105 w ca\u0142ym \u015bwiecie znajomo\u015bci, ale nawet gdy w te znajomo\u015bci usi\u0142owali\u015bmy w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 my, czyli goje, ostatecznie ich wykorzystanie nic nie przynios\u0142o., Na przyk\u0142ad Karski rozmawia\u0142 p. z [Felixem] Frankfurterem [m.in. s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego USA].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bo\u017cena Szaynok: W tek\u015bcie, o kt\u00f3rym Pan wspomnia\u0142, Profesor Helena Datner napisa\u0142a: \u201eGeneralnie jest tak, \u017ce \u017bydzi zaistnieli dla spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego w momencie, kiedy zacz\u0119li si\u0119 bi\u0107. To, co si\u0119 z \u017bydami dzia\u0142o wcze\u015bniej, jest niegodne najmniejszej uwagi. Dodatkowo zbie\u017cne z g\u0142\u0119bokim przekonaniem, \u017ce \u017bydzi nigdy nie walczyli i zas\u0142uguj\u0105 na sw\u00f3j los oraz \u017ce Polacy nigdy by si\u0119 tak biernie nie zachowali. Wbrew temu, co m\u00f3wi W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski, wszyscy s\u0105 tym powstaniem zaskoczeni, zdumieni. Jest to wyra\u017cane r\u00f3\u017cnie, bardzo cz\u0119sto z sympati\u0105, czasem z niech\u0119ci\u0105 podszyt\u0105 pogard\u0105\u201d. Z czym nie zgadza si\u0119 Pan z profesor Datner?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski:<\/strong><\/span> Ona tam troszk\u0119 wyostrza, \u017ce ja bagatelizuj\u0119, \u017ce nie nale\u017cycie oceniam t\u0119 izolacj\u0119 czy brak poparcia. Co innego s\u0105 subiektywne odczucia cz\u0142owieka, jego sympatie, a co innego jest sytuacja, znalezienie si\u0119 w tych warunkach, kiedy nie wiadomo by\u0142o, za co si\u0119 \u0142apa\u0107, i kiedy by\u0142o formalne i materialne poparcie rz\u0105du Rzeczypospolitej w Londynie jako jedynego rz\u0105du, kt\u00f3ry takie stanowisko zajmowa\u0142 i kt\u00f3ry doprowadza\u0142 do rezolucji i dzia\u0142a\u0144 werbalnych po\u015bwiadcze\u0144 innych pa\u0144stw. W Holandii, jak wpad\u0142a Anna Frank i jej rodzina, jej ojciec prze\u017cy\u0142, ona sama zmar\u0142a na tyfus w obozie. Nie istnia\u0142 automatyzm, \u017ce jak znale\u017ali, to zabijali Holendr\u00f3w &#8211; inna jako\u015b\u0107, inny \u015bwiat. Ja ten \u015bwiat pami\u0119tam, musia\u0142em w tych regu\u0142ach \u017cy\u0107, tak jak nie oczekiwa\u0142em, \u017ce w O\u015bwi\u0119cimiu b\u0119d\u0105 podawali \u015bmietank\u0119 do kawy. Po prostu, je\u017celi nie zabijali, to ju\u017c nie jest najgorzej, poniewa\u017c zabijanie oznacza koniec.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj dalej tu: <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/polska.newsweek.pl\/pierwsza-rocznica-smierci-wladyslawa-bartoszewskiego-ostatni-wywiad,artykuly,384507,1,2.html\" target=\"_blank\">Prof. Bartoszewski: Przed wojn\u0105\u00a0<\/a>&#8230;.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Bartoszewski: Przed wojn\u0105 nie zna\u0142em ani jednego Niemca Bo\u017cena Szaynok W\u0142adys\u0142aw Bartoszewsk W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci publikujemy drugi fragment ostatniego wywiadu udzielonego przez prof. W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego. Publikujemy drugi fragment wywiadu Bo\u017ceny Szaynok z W\u0142adys\u0142awem Bartoszewskim z ksi\u0105\u017cki &#8220;Polacy &#8211; \u017bydzi &#8211; Okupacja. Fakty. Postawy. Refleksje&#8221;, Wydawnictwo Znak. Bo\u017cena Szaynok: Prze\u0142omem w historiografii na temat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40445"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40445"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40486,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40445\/revisions\/40486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}