{"id":40612,"date":"2016-04-28T17:09:48","date_gmt":"2016-04-28T15:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=40612"},"modified":"2016-04-28T15:41:58","modified_gmt":"2016-04-28T13:41:58","slug":"czy-chamec-jest-symbolem-niewoli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=40612","title":{"rendered":"Czy chamec jest symbolem niewoli?"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/w-sz.jpg\" alt=\"\" width=\"20%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/pl\/cms\/wiedza\/5173,czy-chamec-jest-symbolem-niewoli-\/\" target=\"_blank\">Czy chamec jest symbolem niewoli?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\">Z rabinem<strong> Szalomem Berem Stamblerem<\/strong> z<strong> Chabad Lubawicz Polska <\/strong>rozmawia<strong> Albert Stankowski.<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Pesach jest \u015bwi\u0119tem upami\u0119tniaj\u0105cym wyj\u015bcie ludu Izraela z niewoli egipskiej, a symbolem tej niewoli jest chamec. Tora nakazuje nam pozbycie si\u0119 chamecu na czas trwania Pesach: \u201ePrzez siedem dni b\u0119dziecie jedli mace. Ale [przed] pierwszym dniem [\u015bwi\u0119ta] usuniecie zakwas z waszych dom\u00f3w\u201d (Szemot 12, 15); \u201ePrzez siedem dni nie znajdzie si\u0119 w waszych domach zakwas. Bo ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry b\u0119dzie jad\u0142 z zakwaszonego, b\u0119dzie odci\u0119ty od spo\u0142eczno\u015bci Izraela, [czy to] konwertyta, czy urodzony w narodzie. Niczego zakwaszonego nie b\u0119dziecie jedli. We wszystkich waszych siedzibach b\u0119dziecie jedli mace\u201d (Szemot 12, 19\u201320). Wyja\u015bnijmy Czytelnikom, czym jest chamec\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/getimage.php?c=OBRAZY&amp;x=800&amp;y=500&amp;file=obraz_7012.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Rabin Szalom Dow Ber Stambler (fot. Krzysztof Bielawski)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Ju\u017c w sposobie postawienia pytania znajdujemy ciekaw\u0105 rzecz. M\u00f3wisz, \u017ce symbolem niewoli egipskiej jest chamec. Niekoniecznie. Przede wszystkim, jak czytamy w Torze o wydarzeniach zwi\u0105zanych z wyj\u015bciem z Egiptu, kiedy to \u017bydzi wyszli z ziemi egipskiej w wielkim po\u015bpiechu, wtedy kiedy zacz\u0119li piec swoje pieczywo, nie mieli czasu czeka\u0107, aby ciasto uros\u0142o tak jak na pieczywo tradycyjnie wypiekane, wi\u0119c jedli niedopieczony chleb, kiedy by\u0142 ju\u017c ciep\u0142y i zdatny do spo\u017cycia. To w\u0142a\u015bnie by\u0142a maca. I dlatego r\u00f3wnie\u017c my jemy mac\u0119 i nie jemy chamecu, gdy\u017c maca nie zd\u0105\u017cy\u0142a urosn\u0105\u0107 i zakwasi\u0107 si\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Chamec jest to jedzenie zakwaszone. Po po\u0142\u0105czeniu si\u0119 wody z m\u0105k\u0105 po pewnym czasie dochodzi do zakwaszenia. Po 18 minutach na pewno dojdzie do zakwaszenia, je\u017celi ciasto pozostawimy do wyro\u015bni\u0119cia, lecz je\u015bli kto\u015b ci\u0105gle je wygniata, to do 18 minut nie dochodzi do zakwaszenia. Dlatego w miejscach, gdzie robi si\u0119 koszern\u0105 mac\u0119, ca\u0142y proces jest szybki, do 18 minut, \u017ceby zd\u0105\u017cy\u0107 przed zakwaszeniem. Pozbywanie si\u0119 chamecu i jedzenie macy wynika zatem z faktu historycznego, \u017ce \u017bydzi jedli mac\u0119, a nie normalny zakwaszony chleb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Rozumiem, \u017ce chodzi te\u017c o zbo\u017ce, z kt\u00f3rego robiona jest m\u0105ka?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Chodzi o zbo\u017ca. Gdy zbo\u017ce spotyka si\u0119 z wod\u0105, wtedy mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zakwaszenia. Poniewa\u017c podczas wyj\u015bcia \u017byd\u00f3w z Egiptu nie zd\u0105\u017cy\u0142o doj\u015b\u0107 do zakwaszenia, jedli mac\u0119, kt\u00f3ra nie jest chamecem, gdy\u017c nie jest zakwaszona. St\u0105d w Torze wiemy, \u017ce w Izraelu 7 dni, a za granic\u0105 8 dni \u017bydzi b\u0119d\u0105 jedli tylko mac\u0119, a nie chamec. M\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce jest to symbol niewoli. W pewnym sensie masz racj\u0119, bo chodzi o to, czym jest wyj\u015bcie z Egiptu. Wyj\u015bcie z Egiptu jest wyj\u015bciem z niewoli. Kiedy \u017bydzi jedli mac\u0119, a nie chamec, to by\u0142 moment, w kt\u00f3rym wyszli z Egiptu. Bo b\u0119d\u0105c niewolnikiem, jest si\u0119 zniewolonym w wymiarze zar\u00f3wno fizycznym, jak i duchowym. Niewolnik jest to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie rz\u0105dzi swoim \u017cyciem, nie decyduje o niczym, nie ma wolno\u015bci. Ma pana, kt\u00f3ry mu rozkazuje. Ale gorzej jest pod wzgl\u0119dem duchowym i mentalnym, kiedy cz\u0142owiek jest niewolnikiem. On nie istnieje mentalnie, nie ma kultury, wiary, warto\u015bci. W Kabale jest napisane o tym, \u017ce b\u0119d\u0105c w Egipcie, \u017bydzi duchowo byli zaanga\u017cowani w kultur\u0119 egipsk\u0105. Kabalistycznie m\u00f3wi\u0105c, oni spadli w bramy czterdziestej dziewi\u0105tej nieczysto\u015bci duchowej, a jest napisane, \u017ce od pi\u0119\u0107dziesi\u0105tej bramy nie ma ju\u017c odwrotu. Dlatego \u017bydzi w po\u015bpiechu opuszczali Egipt i dokonywali naprawy charakteru (tszuwa). Dlatego w\u0142a\u015bnie oczyszczenie duchowe trwa od Pesach do nadania Tory, kt\u00f3re upami\u0119tnia \u015bwi\u0119to Szawuot, przypadaj\u0105ce 7 tygodni p\u00f3\u017aniej. Bo mamy 7 g\u0142\u00f3wnych cech i ka\u017cdego dnia dokonywali naprawy innej. Poniewa\u017c ka\u017cda cecha zwi\u0105zana jest z pozosta\u0142ymi, razem mamy 7 razy 7, czyli 49. Pracujemy nad swoimi charakterem, by sta\u0107 si\u0119 lepszymi lud\u017ami. Czyli cz\u0142owiek d\u0105\u017c\u0105cy do warto\u015bci to maca, a nie chamec. Bo maca jest symbolem wolno\u015bci, ale nie wolno\u015bci fizycznej, tylko duchowej, czyli wolno\u015bci od swojego ego. Ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 du\u017ce ego my\u015bl\u0105, \u017ce s\u0105 panami, a tak naprawd\u0119 s\u0105 niewolnikami swojego ego. I wtedy ego obraca si\u0119 przeciwko nim. Wi\u0119c dlatego jedli mac\u0119. Maca symbolizuje tak\u017ce skromno\u015b\u0107, nazywa si\u0119 te\u017c lechem ani \u2013 chleb biedy, bo jest cienka, a cha\u0142ka lub chleb wygl\u0105da bardzo pi\u0119knie. Pierwszego tygodnia, kiedy naprawiamy swoje cechy, to przez 7 dni musimy izolowa\u0107 si\u0119 od zakwaszonego jedzenia, kt\u00f3re symbolizuje ego i dum\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">\u2013 Je\u015bli w takim razie akt ten sk\u0142ada si\u0119 z cz\u0119\u015bci duchowej i fizycznej, to przechodz\u0105c do kwestii fizycznej, gdy jeste\u015bmy ju\u017c przygotowani duchowo, musimy te\u017c przygotowa\u0107 si\u0119 fizycznie, musimy posprz\u0105ta\u0107 nasze mieszkanie, nasze miejsce pracy, aby by\u0142y wolne od chamecu. Jest napisane w Torze, \u017ce nie tylko nie mo\u017cemy spo\u017cywa\u0107 chamecu, ale tak\u017ce go posiada\u0107. \u017bydzi mieli i maj\u0105 zwierz\u0119ta domowe, hodowlane, kt\u00f3re musz\u0105 nakarmi\u0107 produktami zawieraj\u0105cymi zbo\u017ca \u2013 chamecem. Jak si\u0119 pozby\u0107 tego chamecu?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Oczywi\u015bcie, \u017ce tak jest. Nie wolno spo\u017cywa\u0107 ani posiada\u0107 produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych chamec. I tu wyj\u0105tkowo jest inaczej ni\u017c w innych zakazach. Jedzenia trefnego \u2013 niekoszernego \u2013 nie mo\u017cna je\u015b\u0107, ale posiada\u0107 mo\u017cna, a w tym przypadku nie mo\u017cna te\u017c posiada\u0107. To jest bardzo wyj\u0105tkowa sytuacja, kt\u00f3ra nam pokazuje, jak daleko trzeba trzyma\u0107 to ego. Z drugiej strony nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c zbo\u017ce nie jest chamecem. B\u0119dzie dopiero chamecem, gdy zetknie si\u0119 z wod\u0105. Natomiast gdy wiadomo, \u017ce karma jest chamecem, s\u0105 dwie mo\u017cliwo\u015bci. Pierwsza, trzeba to dobrze zaplanowa\u0107 wcze\u015bniej i kilka dni przed Pesach usun\u0105\u0107 chamec i znale\u017a\u0107 inne jedzenie. W przypadku, gdy kto\u015b powie, \u017ce to inne jedzenie jest niezdrowe dla zwierz\u0119cia, to mamy pewne rozwi\u0105zanie odno\u015bnie chamecu. Mo\u017cemy sprzeda\u0107 zwierz\u0119 na czas \u015bwi\u0119ta. Jest to rozwi\u0105zanie halachicze, kt\u00f3re bardzo wielu \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata stosuje, czyli sprzedaje chamec nie-\u017bydowi, kt\u00f3rego nie obowi\u0105zuje zakaz posiadania chamecu. W\u00f3wczas przez czas Pesach, chamec nie nale\u017cy do \u017byda. Trzeba pami\u0119ta\u0107 o dw\u00f3ch rzeczach. Po pierwsze, zbo\u017ce nie jest chamecem. Po drugie, gdy wiemy, \u017ce jedzenie, kt\u00f3re dajemy zwierz\u0119tom jest chamecem i nie mo\u017cemy tego zmieni\u0107, w\u00f3wczas trzeba spowodowa\u0107, aby to zwierz\u0119 na czas Pesachu nie by\u0142o nasze. I to co b\u0119dzie ono jad\u0142o te\u017c nie b\u0119dzie nasze. Nie ma innego rozwi\u0105zania, nie zmienimy tego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Czy to znaczy, \u017ce je\u015bli jestem np. hodowc\u0105 kr\u00f3w, to mam je sprzeda\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce jak masz du\u017co kr\u00f3w, to karm je zbo\u017cem, tylko musisz si\u0119 upewni\u0107, \u017ce woda nie b\u0119dzie si\u0119 z nim \u0142\u0105czy\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/getimage.php?c=OBRAZY&amp;x=800&amp;y=500&amp;file=obraz_7013.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>W czasie Pesach r\u00f3wnie\u017c krowy wymagaj\u0105 specjalnego traktowania (fot. Krzysztof Bielawski)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 A jak wygl\u0105da sytuacja ma\u0142ych zwierz\u0105t domowych, np. ps\u00f3w, chomik\u00f3w, kot\u00f3w?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 W Izraelu na Pesach dla ps\u00f3w produkuje si\u0119 specjalny, koszerny pokarm. Odno\u015bnie innych zwierz\u0105t, na pewno ka\u017cdy wie, co je jego zwierz\u0119 i je\u017celi o tym pomy\u015bli wcze\u015bniej, to znajdzie rozwi\u0105zanie, aby zbo\u017ca, m\u0105ki nie \u0142\u0105czy\u0107 z wod\u0105. Mo\u017ce te\u017c zwierz\u0119 na czas Pesach sprzeda\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 To znaczy, \u017ce mo\u017cemy sprzeda\u0107 naszego psa? Nie ka\u017cdemu spodoba si\u0119 takie rozwi\u0105zanie.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 W takim razie nale\u017cy go karmi\u0107 koszernym jedzeniem. Albo sprzeda\u0107, co jest transakcj\u0105 czasow\u0105, ale wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 i ma znaczenie halachiczne. Je\u017celi nie spe\u0142nisz okre\u015blonych warunk\u00f3w, mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 to tym, \u017ce zwierz\u0119 zostanie u drugiego cz\u0142owieka na zawsze. To zale\u017cy w jaki spos\u00f3b wszystko by\u0142o um\u00f3wione. Ale najwa\u017cniejsze jest, \u017ce Tora uczy nas ro\u017cnych rodzaj\u00f3w transakcji. Na przyk\u0142ad mo\u017cemy sprzeda\u0107 ca\u0142y chamec, kt\u00f3ry posiadamy i kt\u00f3rego szkoda nam wyrzuci\u0107. Je\u015bli co\u015b jest warto\u015bciowe, wtedy sprzedajemy to nie-\u017bydom, lecz tak naprawd\u0119 przez te 7 lub 8 dni to nie jest nasze. Je\u017celi ja nadal trzymam te rzeczy u siebie w domu, to powinienem je zamkn\u0105\u0107 w szafie oznaczonej \u201echamec\u201d, poniewa\u017c to nie jest moje i nie-\u017byd ma prawo wej\u015b\u0107 do mnie do domu i w ka\u017cdej chwili wzi\u0105\u0107 sobie, co chce z tych rzeczy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Zatem na czas \u015bwi\u0119ta Pesach sprzedajemy zwierz\u0119, ale w kontrakcie mamy zapisane, \u017ce zostanie nam zwr\u00f3cone.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Nie-\u017byd ma zap\u0142aci\u0107 nam um\u00f3wion\u0105 w kontrakcie sum\u0119 pieni\u0119dzy i nie s\u0105 to ma\u0142e pieni\u0105dze. Je\u017celi w ci\u0105gu 7 dni nie zap\u0142aci, to wtedy wraca wszystko do swojego poprzedniego stanu i w\u0142a\u015bciciela. Je\u017celi nie-\u017byd przyjdzie i zap\u0142aci, to pod koniec Pesach jest to jego. I tylko je\u017celi nie przyjdzie i nie zap\u0142aci, to wraca do nas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Dlaczego pozbycie si\u0119 chamecu jest takie wa\u017cne?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Po pierwsze, kiedy \u017bydzi wyszli z Egiptu. to jedli niezakwaszone pieczywo i my, chc\u0105c znowu prze\u017cy\u0107 wyj\u015bcie z Egiptu i dobrze pami\u0119ta\u0107, co si\u0119 tam sta\u0142o, pozbywamy si\u0119 chamecu. Pami\u0119\u0107 ta jest obowi\u0105zkiem ka\u017cdego \u017byda, ka\u017cdego dnia, nie tylko w \u015bwi\u0119to Pesach. Na Pesach mamy specjalny wiecz\u00f3r i \u015bwi\u0119to, \u017ceby pami\u0119ta\u0107 i przypomina\u0107 szeroko, ale codziennie, gdy m\u00f3wimy modlitw\u0119 Szma Izrael rano i wieczorem, to jest to w\u0142a\u015bnie po to, aby pami\u0119ta\u0107 wyj\u015bcie z Egiptu. W wielu spo\u0142eczno\u015bciach po modlitwie porannej szachrit m\u00f3wimy szesz zehirot \u2013 sze\u015b\u0107 rzeczy do pami\u0119tania, w tym wyj\u015bcie z Egiptu. Jest to podstawowa sprawa, kiedy zak\u0142adamy tefilin codziennie rano.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/getimage.php?c=OBRAZY&amp;x=800&amp;y=500&amp;file=obraz_7014.jpg\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tefilin zawiera pergamin, w kt\u00f3rym jest napisane o wyj\u015bciu z Egiptu, to jest najbardziej podstawowa kwestia w religii \u017cydowskiej. Dlatego s\u0105 szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re s\u0105 bardzo wa\u017cne i tak jak m\u00f3wi\u0142em, wszystko ma wymiar duchowy. \u017beby na jeden tydzie\u0144 oderwa\u0107 si\u0119 od tego rodzaju jedzenia, kt\u00f3re symbolizuje ego, aby m\u00f3c pracowa\u0107 nad swoimi cechami i przygotowa\u0107 si\u0119 do kolejnego \u015bwi\u0119ta Szawuot (nadania Tory) i by\u0107 bardziej czystym duchowo.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Czy mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce od momentu Wyj\u015bcia i nadania Tory stajemy si\u0119 narodem?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Tak jest. Prorok Jecheskiel [Ezechiel] opisuje w\u0142a\u015bnie wyj\u015bcie z Egiptu jako narodziny narodu \u017cydowskiego i tak jest. Urodzili\u015bmy si\u0119, \u017cyli\u015bmy wcze\u015bniej, ale jak niewolnicy \u2013 ludzie pozbawieni rzeczywisto\u015bci fizycznie i duchowo, kt\u00f3rzy nie mieli czasu, warunk\u00f3w i spokoju, aby my\u015ble\u0107 o \u017cyciu, kim jest cz\u0142owiek. I tu B\u00f3g od razu okre\u015bli\u0142 \u2013 wyprowadzam was z Egiptu po to, aby da\u0107 wam Tor\u0119. Tor\u0119, kt\u00f3ra przede wszystkim jest ksi\u0119g\u0105 pe\u0142n\u0105 warto\u015bci. Trzeba pami\u0119ta\u0107, kiedy dostali\u015bmy Tor\u0119, kt\u00f3ra tyle warto\u015bci daje cz\u0142owiekowi, dla \u017cycia rodzinnego, spo\u0142ecznego, handlowego. Pami\u0119tajmy, \u017ce to si\u0119 zdarzy\u0142o ponad 3000 lat temu, gdy \u015bwiat by\u0142 na ni\u017cszym poziomie rozwoju moralnego, je\u015bli chodzi o warto\u015bci, ni\u017c dzisiaj. I my ju\u017c wtedy dostali\u015bmy t\u0119 Tor\u0119. Nie m\u00f3wmy teraz o teologii i religii. We\u017a tylko Tor\u0119 i zrozumiesz, \u017ce je\u017celi b\u0119dziesz przestrzega\u0107 10 przykaza\u0144 i r\u00f3\u017cnych innych nakaz\u00f3w, b\u0119dziesz dobrym cz\u0142owiekiem. Wtedy ca\u0142y \u015bwiat by\u0142 bardzo daleki od tego. \u017bydzi dzi\u0119ki Torze stali si\u0119 prawdziwymi lud\u017ami. Wtedy r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a zwierz\u0119ciem nie by\u0142a bardzo ewidentna.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Jakie \u017cyczenia sk\u0142adamy na \u015bwi\u0119to Pesach?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 Koszernego i weso\u0142ego Pesachu \u2013 Chag Pesach Kaszer we-sameach! \u017bycz\u0119 ka\u017cdemu prawdziwego wyj\u015bcia z Egiptu, prawdziwej wolno\u015bci, aby\u015bmy nie byli niewolnikami w kwestiach codziennych i aby\u015bmy pami\u0119tali, \u017ce nale\u017cymy przede wszystkim do narodu wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2013 Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wywiad powsta\u0142 przy wsp\u00f3\u0142pracy <strong>dr Hanny W\u0119grzynek<\/strong> i <strong>Tamary \u0141ozi\u0144skiej.<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy chamec jest symbolem niewoli? Z rabinem Szalomem Berem Stamblerem z Chabad Lubawicz Polska rozmawia Albert Stankowski. \u2013 Pesach jest \u015bwi\u0119tem upami\u0119tniaj\u0105cym wyj\u015bcie ludu Izraela z niewoli egipskiej, a symbolem tej niewoli jest chamec. Tora nakazuje nam pozbycie si\u0119 chamecu na czas trwania Pesach: \u201ePrzez siedem dni b\u0119dziecie jedli mace. Ale [przed] pierwszym dniem [\u015bwi\u0119ta] [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40612"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40614,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612\/revisions\/40614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}