{"id":41776,"date":"2016-05-22T17:09:33","date_gmt":"2016-05-22T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=41776"},"modified":"2016-05-21T18:54:11","modified_gmt":"2016-05-21T16:54:11","slug":"23-05-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=41776","title":{"rendered":"Prawda nie le\u017cy po\u015brodku"},"content":{"rendered":"
\"\"
\n<\/a>Prawda nie le\u017cy po\u015brodku<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marcin Ko\u015bcielniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Prawda
\nZrealizowany z Teatrze \u017bydowskim spektakl Moniki Strz\u0119pki i Paw\u0142a Demirskiego, po\u015bwi\u0119cony wydarzeniom Marca, zaczyna si\u0119 scen\u0105 z \u201eDziad\u00f3w\u201d. C\u00f3\u017c za przewrotny pomys\u0142! \u2013 w narodowy arcydramat wpisa\u0107 losy polskich \u017byd\u00f3w. P\u0142onne nadzieje\u2026 Fragment \u201eDziad\u00f3w\u201d okazuje si\u0119 quasi-cytatem ze spektaklu Dejmka, kt\u00f3ry tw\u00f3rcy z przek\u0105sem nazywaj\u0105 najwi\u0119kszym spektaklem w dziejach. Nie profanacja, nie krytycyzm, nie subwersja \u2013 ale w\u0142a\u015bnie owa k\u0105\u015bliwo\u015b\u0107 jest charakterystyczna dla przedstawienia.<\/span><\/p>\n

Ale czy mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107 czego\u015b innego? Pawe\u0142 Demirski w temacie polskiego antysemityzmu wykazywa\u0142 si\u0119 dot\u0105d zaskakuj\u0105c\u0105 dla niego ostro\u017cno\u015bci\u0105. W 2009 roku, po \u201eSztuce dla dziecka\u201d, Demirski m\u00f3wi\u0142 w \u201eDidaskaliach\u201d o schematach my\u015blenia o polskim antysemityzmie narzuconych z jednej strony przez \u201emy\u015bl endeck\u0105\u201d, z drugiej \u2013 \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d. \u201eZajmujemy si\u0119 duchami z przesz\u0142o\u015bci, a nie rzeczywistym problemem lub jego brakiem\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142, debat\u0119 o Holokau\u015bcie nazywaj\u0105c \u201eniby-wa\u017cnym tematem polskiego teatru\u201d. W \u201eNie-Boskiej komedii\u201d (2014) antysemityzm pokazywa\u0142 jako problem modny, komercyjny i zgrany, jako po\u017cywk\u0119 dla \u201ekomisji moralnej paniki\u201d. W wywiadzie dla sto\u0142ecznej \u201eWyborczej\u201d przed premier\u0105 \u201eDobrze \u017cyjcie \u2013 to najlepsza zemsta\u201d Demirski m\u00f3wi\u0142 o \u201eistniej\u0105cym czy nieistniej\u0105cym polskim antysemityzmie\u201d. Przedstawienie w Teatrze \u017bydowskim jest ilustracj\u0105 tej m\u0119tnej filozofii.<\/span><\/p>\n

Nie chc\u0119 si\u0119 czepia\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, chocia\u017c mo\u017cna na przyk\u0142ad zapyta\u0107, dlaczego g\u0142\u00f3wnym bohaterem Demirski uczyni\u0142 \u017byda \u2013 cz\u0142onka aparatu komunistycznej w\u0142adzy, a nie \u017byda \u2013 dzia\u0142acza opozycji. Przypuszczam, \u017ce nie chcia\u0142 ulec presji \u201epoprawno\u015bci politycznej\u201d \u2013 wszak w\u0142a\u015bnie ona jest jednym z g\u0142\u00f3wnych przedmiot\u00f3w jego troski.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Demirski i Strz\u0119pka kilkakrotnie suponuj\u0105 widzom, \u017ce przyszli na spektakl, by utwierdzi\u0107 si\u0119 w swoich lewicowych pogl\u0105dach. (To, u\u017cywaj\u0105c nomenklatury Demirskiego, czytelnicy \u201eGazety Wyborczej\u201d.) Pogl\u0105d o polskim antysemityzmie tw\u00f3rcy uznaj\u0105 za \u0142atwizn\u0119 intelektualn\u0105 i mod\u0119. To ciekawe spojrzenie w przypadku duetu, kt\u00f3ry onegdaj by\u0142 nazywany \u201ew\u015bciek\u0142ym\u201d z racji tego, \u017ce w ka\u017cdym spektaklu krytykowa\u0142 neoliberalny kapitalizm. To rzecz jasna nie by\u0142 pogl\u0105d mainstreamowy, ale zupe\u0142nie niszowy, prywatny i oryginalny.<\/span><\/p>\n

Trzeba odda\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 \u2013 Demirski i Strz\u0119pka atakuj\u0105 ze sceny r\u00f3wnie\u017c widz\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 pogl\u0105dy odwrotne: prawicowe i antysemickie (\u201eendeckie\u201d). Ciosy rozdzielaj\u0105 zatem po r\u00f3wno. Ale w\u0142a\u015bnie ta r\u00f3wnowaga, dba\u0142o\u015b\u0107 o zachowanie rzekomych proporcji i rzekomego obiektywizmu \u2013 w\u0142a\u015bnie to jest najwi\u0119ksz\u0105 mielizn\u0105 spektaklu.<\/span><\/p>\n

Modrzew, symbolizuj\u0105cy niek\u0142amane losy g\u0142\u00f3wnego bohatera, w fina\u0142owej scenie pada \u0142upem pi\u0142 tarczowych w r\u0119kach przedstawicieli dw\u00f3ch grup. Po jednej stronie Demirski ustawi\u0142 tych, kt\u00f3rzy uczestniczyli w antysemickiej nagonce roku 1968. S\u0105 zatem g\u0142\u00f3wni aktorzy politycznych dzia\u0142a\u0144 \u2013 Gomu\u0142ka i Moczar \u2013 i podlegaj\u0105cy im aparatczycy. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce polski antysemityzm jest kwesti\u0105 pragmatyki politycznej i wystarczy, \u017ce politycy nie b\u0119d\u0105 zwodzi\u0107 obywateli, a zniknie. Gomu\u0142ka i Moczar ponosz\u0105 pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za polski Marzec \u2013 to chce powiedzie\u0107 Demirski i czyni to bez za\u017cenowania. Jest co prawda scena, w kt\u00f3rej Polak bije \u017byda w spos\u00f3b bezinteresowny, zastanawiaj\u0105c si\u0119 g\u0142o\u015bno, co nim kieruje: nie z (politycznej) g\u00f3ry, ale od \u015brodka. To chyba jedyny moment w historii teatru Demirskiego i Strz\u0119pki, kiedy przyznaj\u0105, \u017ce czego\u015b nie wiedz\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Nie wiedz\u0105 \u2013 a raczej nie przyjmuj\u0105 wiedzy, kt\u00f3ra jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Po drugiej stronie Demirski i Strz\u0119pka ustawiaj\u0105 naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017ceruj\u0105 na losach \u017byd\u00f3w, pisz\u0105c doktoraty i habilitacje. Holokaust i Marzec s\u0105 paliwem ich karier, losem \u017byd\u00f3w interesuj\u0105 si\u0119 z niskich pobudek. Demirski i Strz\u0119pka dyskredytuj\u0105 t\u0119 grup\u0119 bezwzgl\u0119dnie, a razem z ni\u0105 \u2013 trudno to odebra\u0107 inaczej \u2013 wiedz\u0119 o polskim antysemityzmie. Wbrew swoim zwyczajom, nie sypi\u0105 nazwiskami, ale \u0142atwo je wymieni\u0107. Jak rozumiem, do kosza idzie Gross, Tokarska-Bakir, ca\u0142y pion Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w \u2013 to wszystko cyniczni karierowicze, a dostarczona przez nich wiedza to intelektualna \u0142atwizna.<\/span><\/p>\n

Demirski i Strz\u0119pka dyskredytuj\u0105 naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug nich \u017ceruj\u0105 na losach \u017byd\u00f3w. Razem z nimi \u2013 trudno to odebra\u0107 inaczej \u2013 dyskredytuj\u0105 te\u017c wiedz\u0119 o polskim antysemityzmie<\/strong><\/span><\/h4>\n

 <\/p>\n

Podzia\u0142 \u015bwiata zaproponowany przez Demirskiego i Strz\u0119pk\u0119 przypomina mi wyw\u00f3d Jaros\u0142awa Sellina w Radiu ZET. Na pytanie, czy Marian Kowalski powinien by\u0107 zapraszany do TVP, Sellin powiedzia\u0142, \u017ce jest przeciwko cenzurze, a nacjonalizm Kowalskiego zestawi\u0142 z pogl\u0105dami \u201eskrajnie lewicowymi\u201d innych go\u015bci TVP. Wzniesienie si\u0119 na niedost\u0119pny \u201elewakom\u201d poziom \u201eobiektywizmu\u201d sta\u0142o si\u0119 wytrychem, kt\u00f3ry nacjonalizm wprowadzi\u0142 do debaty publicznej jako mo\u017cliw\u0105 opcj\u0119 intelektualn\u0105 (przy jednoczesnych zapewnieniach, \u017ce nacjonalizm si\u0119 pot\u0119pia). Twierdz\u0119, \u017ce przedstawicielom tej opcji Demirski i Strz\u0119pka \u2013 z pewno\u015bci\u0105 wbrew w\u0142asnym intencjom \u2013 dostarczaj\u0105 paliwa.<\/span><\/p>\n

rekomendowa\u0142:\u00a0<\/em><\/span>
\nLeon Rozenbaum<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tw\u00f3rcy w temacie polskiego antysemityzmu pr\u00f3buj\u0105 ustawi\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy dwiema \u201eskrajno\u015bciami\u201d. Rzecz w tym, \u017ce jest to konstrukcja my\u015blowa skrajnie fa\u0142szywa \u2013 i dlatego nie ma \u017cadnego \u201epomi\u0119dzy\u201d, nie ma \u017cadnego \u201epoza\u201d. Prawda nie le\u017cy po\u015brodku. Jest tylko wiedza o polskim antysemityzmie, znajomo\u015b\u0107 historii i mechanizm\u00f3w spo\u0142ecznych. Po drugiej stronie jest dyskredytowanie tej wiedzy, kluczenie, gadanie o \u201eistniej\u0105cym czy nieistniej\u0105cym polskim antysemityzmie\u201d. Cho\u0107, oczywi\u015bcie, wyra\u017cam tu tylko pogl\u0105d, jak\u017ce mainstreamowy.<\/span><\/p>\n

\n

Marcin Ko\u015bcielniak<\/strong> Asystent w Katedrze Teatru i Dramatu UJ, zast\u0119pca redaktora naczelnego \u201eDidaskali\u00f3w\u201d, recenzent \u201eTygodnika Powszechnego\u201d. Publikowa\u0142 m.in. w \u201eTekstach Drugich\u201d, \u201eDialogu\u201d, \u201eNotatniku Teatralnym\u201d, \u201eTheater der Zeit\u201d. Autor ksi\u0105\u017cek: \u201e\u00abM\u0142odzi niezdolni\u00bb i inne teksty o tw\u00f3rcach wsp\u00f3\u0142czesnego teatru\u201d (2014), \u201ePrawie ludzkie, prawie moje. Teatr Helmuta Kajzara\u201d (2012) oraz tomu z wyborem tekst\u00f3w Helmuta Kajzara \u201eKoniec p\u00f3\u0142\u015bwini. Wybrane utwory i teksty o teatrze\u201d (2012).<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prawda nie le\u017cy po\u015brodku Marcin Ko\u015bcielniak Zrealizowany z Teatrze \u017bydowskim spektakl Moniki Strz\u0119pki i Paw\u0142a Demirskiego, po\u015bwi\u0119cony wydarzeniom Marca, zaczyna si\u0119 scen\u0105 z \u201eDziad\u00f3w\u201d. C\u00f3\u017c za przewrotny pomys\u0142! \u2013 w narodowy arcydramat wpisa\u0107 losy polskich \u017byd\u00f3w. P\u0142onne nadzieje\u2026 Fragment \u201eDziad\u00f3w\u201d okazuje si\u0119 quasi-cytatem ze spektaklu Dejmka, kt\u00f3ry tw\u00f3rcy z przek\u0105sem nazywaj\u0105 najwi\u0119kszym spektaklem w dziejach. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41776"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41788,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41776\/revisions\/41788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}