{"id":42404,"date":"2018-02-18T17:09:42","date_gmt":"2018-02-18T15:09:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=42404"},"modified":"2018-02-18T09:52:03","modified_gmt":"2018-02-18T07:52:03","slug":"05-09-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=42404","title":{"rendered":"Pogrom kielecki \u2013 decyduj\u0105cy by\u0142 antysemityzm"},"content":{"rendered":"
\"Logotyp<\/a>Pogrom kielecki \u2013 decyduj\u0105cy by\u0142 antysemityzm<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

z Joann\u0105 Tokarsk\u0105-Bakir rozmawia Marta Duch-Dyngosz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

czerwiec 2016, nr 733<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Historia o prowokacji kieleckiej ma sw\u00f3j do\u015b\u0107 oczywisty ekwiwalent \u2013 jest nim Jedwabne. Mimo \u017ce \u015bledztwo IPN wykaza\u0142o co innego, wielu wci\u0105\u017c woli my\u015ble\u0107, \u017ce tam nie by\u0142o Polak\u00f3w albo te\u017c byli, ale to Niemcy kazali im zabija\u0107. Tu, w Kielcach, wprawdzie obecno\u015bci Polak\u00f3w nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, ale chcemy wierzy\u0107, \u017ce za sznurki poci\u0105gali Rosjanie.<\/strong><\/span><\/p>\n

Marta Duch-Dyngosz: Kim byli \u017bydzi wracaj\u0105cy do Kielc po wojnie?<\/strong><\/span><\/p>\n

Joanna Tokarska-Bakir: To byli rozbitkowie wydobywaj\u0105cy si\u0119 de profundis, z nor, strych\u00f3w i oboz\u00f3w. Obdarci i wycie\u0144czeni. Mam przed sob\u0105 protoko\u0142y ogl\u0119dzin zw\u0142ok ofiar pogromu kieleckiego. \u201eZw\u0142oki p\u0142ci m\u0119skiej, od\u017cywienia miernego, d\u0142ugo\u015b\u0107 155 cm, z wygl\u0105du oko\u0142o 25 lat\u201d. \u201eZw\u0142oki p\u0142ci \u017ce\u0144skiej, od\u017cywienia miernego, d\u0142ugo\u015bci 153 cm, z wygl\u0105du oko\u0142o 15\u201316 lat\u201d. To s\u0105 typowe opisy. A zaraz obok: \u201eNa lewym przedramieniu tatua\u017c: B-1119\u201d, \u201eA-16416\u201d, \u201eA-61910\u201d. \u201eA\u201d jak Auschwitz, \u201eB\u201d jak Bergen-Belsen, taki jest ten alfabet. Inn\u0105 kategori\u0119 stanowili repatrianci z Rosji, z Syberii, czasem a\u017c z Republiki Komi. Kolejn\u0105 \u2013 \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy przyszli z \u201ewojskiem \u017bymierskiego\u201d, jak je w\u00f3wczas okre\u015blano. W\u015br\u00f3d zamordowanych w Kielcach jest ich co najmniej trzech. Dwaj z nich, ppor. Abraham Wajnryb i sier\u017c. Szmul Karp, byli \u017co\u0142nierzami dywizji ko\u015bciuszkowskiej, uczestnikami bitew pod Lenino, Warszaw\u0105 i Ko\u0142obrzegiem. Obaj zamieszkiwali na ul. Planty 7, gdzie mia\u0142 miejsce pogrom. Trzeci, te\u017c bardzo zas\u0142u\u017cony, por. Icchak Prajs, par\u0119 dni wcze\u015bniej przyjecha\u0142 do Kielc. By\u0142 synem w\u0142a\u015bcicieli Hotelu Polskiego. Nie zabito go na Plantach 7, ale na ul. Sienkiewicza, niedaleko dworca. By\u0142 w mundurze obwieszonym orderami, wi\u0119c ludzie wiedzieli, \u017ce to frontowiec. \u015awiadkowie widzieli t\u0119 scen\u0119 z okien.<\/span><\/p>\n

Trudno nam sobie wyobrazi\u0107, co czuli powracaj\u0105cy \u017bydzi. Cz\u0119sto te\u017c, wychowani w duchu polityki historycznej, wcale nie jeste\u015bmy tego ciekawi. S\u0105dzimy, \u017ce wystarczy wiedzie\u0107 o \u201e\u017bydach w UB\u201d, kt\u00f3re zabija\u0142o \u201enaszych bohater\u00f3w\u201d. Idealizujemy tych ostatnich, a dewaluujemy pierwszych. Nasza wiedza jest sformatowana przez rewolucj\u0119 antykomunistyczn\u0105 1989 r., od kt\u00f3rej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza epoka. Mo\u017cna zrozumie\u0107, dlaczego antykomunizm wci\u0105\u017c milcz\u0105co definiuje nasz horyzont poznawczy, ale trzeba te\u017c u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce jako format my\u015blowy jest on szkodliwy i poznawczo, i moralnie. Bo kategorie \u201eczarnej ksi\u0119gi komunizmu\u201d przeszkadzaj\u0105 zrozumie\u0107 pierwsz\u0105 powojenn\u0105 dekad\u0119, kt\u00f3r\u0105 postrzegamy jako buduj\u0105c\u0105 histori\u0119 o \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d, podczas gdy by\u0142a ona dramatem spo\u0142ecznym. Tym bardziej nie potrafimy sobie wyobrazi\u0107 ludzi, dla kt\u00f3rych komuni\u015bci byli nie tylko wyzwolicielami, ale wr\u0119cz zbawicielami. W jednej ze swoich ksi\u0105\u017cek Henryk Grynberg opisuje scen\u0119, gdy wychodz\u0105 z matk\u0105 z ziemianki, w kt\u00f3rej si\u0119 ukrywali, i na zielonej trawie widz\u0105 \u017co\u0142nierza radzieckiego z czerwon\u0105 gwiazd\u0105 na czapce. Ten niesamowity, nieomal soteriologiczny symbol \u2013 ziele\u0144 trawy w po\u0142\u0105czeniu z czerwon\u0105 gwiazd\u0105 \u2013 dla wielu Polak\u00f3w jest wr\u0119cz obra\u017aliwy. A to po prostu obraz do\u015bwiadczenia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 wojn\u0119 w innych warunkach ni\u017c Polacy nie\u017cydowscy. O ile w og\u00f3le j\u0105 prze\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n

\u017bo\u0142nierz radziecki nie tylko przez \u017byd\u00f3w by\u0142 postrzegany jako wyzwoliciel.<\/strong><\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. W wielu miastach, cho\u0107by w \u0141odzi, \u017co\u0142nierze radzieccy byli entuzjastycznie witani. Owszem, towarzyszy\u0142 im strach, \u017ce gwa\u0142c\u0105 i kradn\u0105, ale by\u0142a te\u017c ulga, \u017ce wyp\u0119dzili Niemc\u00f3w, \u017ce przynosz\u0105 jak\u0105\u015b zmian\u0119, szans\u0119. Ludzie chcieli w to wierzy\u0107. W ksi\u0105\u017cce Portret spo\u0142eczny pogromu kieleckiego, nad kt\u00f3r\u0105 pracuj\u0119, przypominam tamte nadzieje. Wkr\u00f3tce zosta\u0142y one zawiedzione, ale to nie znaczy, \u017ce ich nie by\u0142o. Powojnie by\u0142o udr\u0119k\u0105. \u017bycie na wsi by\u0142o udr\u0119k\u0105. Szala\u0142y bandy \u2013 nie m\u00f3wi\u0119 o oddzia\u0142ach zorganizowanych, kt\u00f3re przynajmniej dba\u0142y o pozory walki \u2013 m\u00f3wi\u0119 o prawdziwych bandach, takich jak ta, kt\u00f3ra na wiosn\u0119 1946 r. zgwa\u0142ci\u0142a i zastrzeli\u0142a pani\u0105 Wasilewsk\u0105 z Trzciannego, Sprawiedliw\u0105, a nast\u0119pnie przez lata prze\u015bladowa\u0142a jej rodzin\u0119. Przed tymi lud\u017ami broniono si\u0119, wchodz\u0105c w sie\u0107 nowej w\u0142adzy.<\/span><\/p>\n

Nasza czarno-bia\u0142a wiedza nie potrafi zasymilowa\u0107 wizji opisywanej przez powojenne \u017ar\u00f3d\u0142a, wed\u0142ug kt\u00f3rych historia \u2013 czujemy to niemal fizycznie \u2013 mog\u0142a potoczy\u0107 si\u0119 jeszcze inaczej.<\/span><\/strong><\/p>\n

Prosz\u0119 pos\u0142ucha\u0107 takiego fragmentu: \u201eZnaczenie polityczne PPR na tym terenie okre\u015bli\u0142 najlepiej instruktor PPR Starewicz, m\u00f3wi\u0105c 28 grudnia [1945 r.] na zebraniu egzekutywy: \u00bbmusimy sobie jasno zda\u0107 spraw\u0119 z tego, \u017ce wybory ju\u017c przegrali\u015bmy. Pokutowa\u0107 musimy za nasze b\u0142\u0119dy pocz\u0105tkowej polityki PPR oraz za mylne nasze stanowisko do AK. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy si\u0119 przygotowa\u0107 do przej\u015bcia w konspiracj\u0119. Rola nasza, nasza aktywno\u015b\u0107 i znaczenie musi os\u0142abn\u0105\u0107\u00ab\u201d. Jest to obraz Polskiej Partii Robotniczej w meldunku zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107, nie ma powodu kwestionowa\u0107 jego prawdom\u00f3wno\u015bci. PPR, kt\u00f3ra schodzi do konspiracji! Komuni\u015bci byli s\u0142abi, przegrywali. W to jest nam najtrudniej uwierzy\u0107.<\/span><\/p>\n

\u2014 pe\u0142na wersja tekstu dost\u0119pna jest w drukowanych i elektronicznych wydaniach Miesi\u0119cznika Znak<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pogrom kielecki \u2013 decyduj\u0105cy by\u0142 antysemityzm z Joann\u0105 Tokarsk\u0105-Bakir rozmawia Marta Duch-Dyngosz czerwiec 2016, nr 733 Historia o prowokacji kieleckiej ma sw\u00f3j do\u015b\u0107 oczywisty ekwiwalent \u2013 jest nim Jedwabne. Mimo \u017ce \u015bledztwo IPN wykaza\u0142o co innego, wielu wci\u0105\u017c woli my\u015ble\u0107, \u017ce tam nie by\u0142o Polak\u00f3w albo te\u017c byli, ale to Niemcy kazali im zabija\u0107. Tu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42404"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42407,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42404\/revisions\/42407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}