{"id":45270,"date":"2016-08-09T16:09:13","date_gmt":"2016-08-09T14:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=45270"},"modified":"2016-08-09T16:29:06","modified_gmt":"2016-08-09T14:29:06","slug":"10-09-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=45270","title":{"rendered":"Napady w Rabce na dzieci ocala\u0142e z Holokaustu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>“Skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119…”. Napady w Rabce na dzieci ocala\u0142e z Holokaustu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Bart\u0142omiej Kura\u015b<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W 1945 r. uczniowie i nauczyciele gimnazjum w Rabce trzykrotnie organizowali zbrojne napady na sierociniec \u017cydowski, w kt\u00f3rym przebywa\u0142y dzieci ocala\u0142e z Holokaustu. “Nie szkodzi, je\u017celi skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119, byleby wypadk\u00f3w nie by\u0142o” – t\u0142umaczy\u0142 ksi\u0105dz J\u00f3zef Hojo\u0142, jeden z inspirator\u00f3w atak\u00f3w.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"Rabka\"
\nO napadach na sierociniec w Rabce od czas\u00f3w wojny na Podhalu kr\u0105\u017cy\u0142y legendy. Jedni twierdzili, \u017ce oddzia\u0142 “Ognia” wymordowa\u0142 \u017cydowskie dzieci. Inni m\u00f3wili, \u017ce to wymys\u0142 komunistycznej propagandy. A je\u015bli nawet partyzanci strzelali, to nie do dzieci, lecz do funkcjonariuszy UB i MO.<\/span><\/p>\n

70 lat po tamtych zdarzeniach przebieg napad\u00f3w na sierociniec odtworzy\u0142a Karolina Panz, przygotowuj\u0105ca w Instytucie Stosowanych Nauk Spo\u0142ecznych Uniwersytetu Warszawskiego doktorat na temat ludno\u015bci \u017cydowskiej Podhala. Jej ustalenia opublikowa\u0142o ju\u017c Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w IFiS PAN w pracy “Dlaczego oni, kt\u00f3rzy tyle przecierpieli i przetrzymali, musieli zgin\u0105\u0107. \u017bydowskie ofiary zbrojnej przemocy na Podhalu w latach 1945-1947”.<\/span><\/p>\n

Traumatyczne prze\u017cycia dzieci<\/strong><\/span><\/p>\n

W 1945 r. Tymczasowy Komitet Pomocy dla Ludno\u015bci \u017bydowskiej w Krakowie, mieszcz\u0105cy si\u0119 przy ulicy D\u0142ugiej 38, szuka\u0142 spokojnego miejsca dla dzieci ocala\u0142ych z Holokaustu. W krakowskiej kamienicy opiekunowie nie potrafili zapewni\u0107 im godnych warunk\u00f3w. Opr\u00f3cz setki najm\u0142odszych schronienie znalaz\u0142o tam tak\u017ce 250 doros\u0142ych. Wszyscy niedo\u017cywieni i schorowani. Brakowa\u0142o miejsca. W tym samym budynku urz\u0105dzono te\u017c biura administracyjne z punktem rejestracyjnym, kuchni\u0119, o\u015brodek lekarski i izb\u0119 chorych. Ludzie spali pokotem na pod\u0142odze, nawet bez siennik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dzieci postanowiono przenie\u015b\u0107 do Rabki, kt\u00f3ra ju\u017c przed wojn\u0105 by\u0142a znanym uzdrowiskiem. Na prze\u0142omie czerwca i lipca 1945 r. oko\u0142o setki m\u0142odych pensjonariuszy, pochodz\u0105cych m.in. z Krakowa, Warszawy, \u0141odzi, trafi\u0142o do trzech willi: Stasin, Niemen i Juras. Nieco dalej znajdowa\u0142 si\u0119 Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa i stacjonowa\u0142 oddzia\u0142 Armii Czerwonej. Bli\u017cej sta\u0142 budynek, w kt\u00f3rym jeszcze kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej Niemcy prowadzili Szko\u0142\u0119 Policji SS.<\/span><\/p>\n

Dzieci mia\u0142y za sob\u0105 traumatyczne prze\u017cycia. Niekt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 przetrwa\u0107 okupacj\u0119 z rodzicami, ale nie wszystkie mia\u0142y tyle szcz\u0119\u015bcia. Na oczach o\u015bmioletniego Benka Brandera umar\u0142a mama, gdy ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 pr\u00f3bowali przetrwa\u0107 wojn\u0119 w piwnicach w Przemy\u015blu. Rodzice dwa lata starszego Ludwika Rympela w skrajnej rozpaczy postanowili odebra\u0107 \u017cycie sobie i synowi. Ocali\u0142o go tylko to, \u017ce z naci\u0119tych \u017cy\u0142 ch\u0142opca nie wyp\u0142ywa\u0142a krew.<\/span><\/p>\n

Ci\u0119\u017cko chory siedmioletni Jerzy Cyns przeszed\u0142 przez niemieckie obozy w P\u0142aszowie, Gross-Rosen i Auschwitz, gdzie poddawano go eksperymentom medycznym i trzykrotnie tatuowano. Aleksander Bober po ucieczce z getta warszawskiego tu\u0142a\u0142 si\u0119 po ulicach i spa\u0142 w zajezdniach tramwajowych.<\/span><\/p>\n

Nachum Bogner, kt\u00f3rego rodzice zgin\u0119li w 1943 r., chowa\u0142 si\u0119 w le\u015bnych bunkrach w okolicy Przemy\u015blan pod Lwowem.<\/span><\/p>\n

Dziesi\u0119cioletni\u0105 Mir\u0119 Bram, gdy Niemcy zabili jej mam\u0119 i ojca, ukrywali volksdeutsche. Takich ponurych historii by\u0142o bardzo wiele. W g\u00f3rskim uzdrowisku dzieci mia\u0142y zapomnie\u0107 o wojnie.<\/span><\/p>\n

Granat w sieroci\u0144cu<\/strong><\/span><\/p>\n

Gdy dzieci przyjecha\u0142y do Rabki, ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa wiezione na ci\u0119\u017car\u00f3wce przykrytej brezentem, z pocz\u0105tku my\u015bla\u0142y, \u017ce trafi\u0142y prawie do raju. R\u00f3\u017ca Silberberg, urodzona w 1935 r., opowiada\u0142a po latach: “Zaskoczy\u0142a mnie du\u017ca ilo\u015b\u0107 jedzenia i to, \u017ce mo\u017cna by\u0142o bra\u0107 dok\u0142adki. Nareszcie mieli\u015bmy w\u0142asne ubrania z dar\u00f3w. Mi podarowano sukienk\u0119 i buty. Czu\u0142am si\u0119 rozpieszczana”.<\/span><\/p>\n

Ale czasy by\u0142y ci\u0105gle niespokojne i raj nie trwa\u0142 d\u0142ugo, bo do drugiej po\u0142owy lata. 11 sierpnia dosz\u0142o do pogromu \u017byd\u00f3w w Krakowie. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, w niedziel\u0119, zaatakowano sierociniec w Rabce. Do willi Niemen przez okno wrzucono granat, kt\u00f3ry eksplodowa\u0142. Ofiar nie by\u0142o. Trzynastoletnia chora dziewczynka, przy kt\u00f3rej \u0142\u00f3\u017cku w izolatce wybuch\u0142 \u0142adunek, upad\u0142a na pod\u0142og\u0119, ale nie odnios\u0142a wi\u0119kszych obra\u017ce\u0144.<\/span><\/p>\n

Nazajutrz Anna G\u00f3rska, Polka pracuj\u0105ca jako pomoc kuchenna w sieroci\u0144cu, relacjonowa\u0142a w Wojew\u00f3dzkim Komitecie \u017bydowskim w Krakowie: “W pod\u0142odze by\u0142a dziura \u015brednicy oko\u0142o 10 do 15 cm, szyby by\u0142y wybite, \u015bciany uszkodzone, przyrz\u0105dy lekarskie rozbite, kozetka w pokoju wywr\u00f3cona do g\u00f3ry nogami, a bielizna le\u017c\u0105ca na kozetce rozrzucona po pokoju. W\u015br\u00f3d dzieci panuje s\u0142uszny pop\u0142och. Milicji ani \u017cadnej w\u0142adzy nie by\u0142o na miejscu”.<\/span><\/p>\n

Halina Landsberg, kierowniczka sieroci\u0144ca, prosi\u0142a o pomoc, oceniaj\u0105c, \u017ce tamtejsze w\u0142adze wydaj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie bezradne i nie daj\u0105 gwarancji, \u017ce ataki si\u0119 nie powt\u00f3rz\u0105.<\/span><\/p>\n

– Na sierociniec w Rabce napadano trzykrotnie. Nie atakowa\u0142 oddzia\u0142 “Ognia”, cho\u0107 ta partyzancka grupa ma na sumieniu inne zbrodnie na \u017bydach i niekt\u00f3rzy z uczestnik\u00f3w napad\u00f3w w Rabce p\u00f3\u017aniej zostali jego podkomendnymi – m\u00f3wi Karolina Panz.<\/span><\/p>\n

Ks. Hojo\u0142: W Polsce rz\u0105dz\u0105 sami \u017bydzi<\/strong><\/span><\/p>\n

Polskiemu personelowi plac\u00f3wki i dostawcom \u017cywno\u015bci do sieroci\u0144ca gro\u017cono ogoleniem g\u0142\u00f3w, je\u015bli dalej b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 dla \u017byd\u00f3w. Niekt\u00f3re dzieci pisa\u0142y do rodzic\u00f3w, \u017ce chc\u0105 jak najszybciej wyjecha\u0107 z Rabki: “Tutaj d\u0142u\u017cszy pobyt jest niemo\u017cliwy. Ci, kt\u00f3rzy dzi\u015b napadli, gro\u017c\u0105 dalszymi napadami. W t\u0119 ca\u0142\u0105 gr\u0119 wci\u0105gni\u0119ta jest milicja. Kto mo\u017ce, ten ucieka z zak\u0142adu, wychowawczynie, piel\u0119gniarki, dzieci. Pierwsz\u0105 okazj\u0105 jad\u0105 zaraz do Krakowa, bo tu jest b. niebezpiecznie”.<\/span><\/p>\n

– Z dokument\u00f3w wynika, \u017ce atak zorganizowali uczniowie i nauczyciele Prywatnego Gimnazjum Sanatoryjnego M\u0119skiego doktora Jana Wieczorkowskiego – m\u00f3wi Panz. – Zaraz po wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci szko\u0142y, w lutym 1945 r., zacz\u0119\u0142a w niej dzia\u0142a\u0107 kom\u00f3rka Ruchu Oporu Armii Krajowej, kt\u00f3rej dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 Jan Stachura “Adam”. Uczniowie gimnazjum nale\u017c\u0105cy do tej organizacji skupieni byli w kilkunastoosobowej dru\u017cynie harcerskiej. Ich duchowym i faktycznym przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 ksi\u0105dz J\u00f3zef Hojo\u0142, wspierany przez profesora Edmunda Chodaka, polonist\u0119, autora przedwojennego elementarza.<\/span><\/p>\n

Anna Bala, mieszkanka Rabki, zezna\u0142a w 1950 r.: “Ks. Hojo\u0142 J\u00f3zef na terenie Rabki by\u0142 bo\u017cyszczem, mia\u0142 du\u017ce zaufanie w\u015br\u00f3d ludno\u015bci z terenu Rabki oraz by\u0142 bardzo powa\u017cany na terenie gimnazjum. Prowadzi\u0142 stowarzyszenia katolickie oraz hufiec harcerski”.<\/span><\/p>\n

Jak wynika z zezna\u0144 przes\u0142uchiwanych w \u015bledztwie, ksi\u0105dz Hojo\u0142 o wprowadzonym w 1945 r. w Polsce ustroju mia\u0142 m\u00f3wi\u0107, \u017ce prze\u015bladuje religi\u0119 i nie daje swobody wyznania, a “w Polsce rz\u0105dz\u0105 sami \u017bydzi”. To on mia\u0142 by\u0107 autorem list\u00f3w z pogr\u00f3\u017ckami, kt\u00f3re Mieczys\u0142aw Klempka “Kot”, przyw\u00f3dca harcerskiej konspiracji w gimnazjum Wieczorkowskiego, podrzuca\u0142 do sieroci\u0144ca. Napisano w nich, \u017ce je\u015bli dzieci nie opuszcz\u0105 Rabki, b\u0119d\u0105 zastosowane wobec nich represje. “Gro\u017aba ta zosta\u0142a wykonana, gdy\u017c ks. Hojo\u0142 da\u0142 rozkaz cz\u0142onkom nielegalnej organizacji z terenu gimnazjum Wieczorkowskiego” – powiedzia\u0142a \u015bledczym Bala.<\/span><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze pilnuj\u0105 sieroci\u0144ca<\/strong><\/span><\/p>\n

Osiemnastoletni Stanis\u0142aw Wr\u00f3bel “Bimber” zezna\u0142, \u017ce o planowanym napadzie dowiedzia\u0142 si\u0119 od Mieczys\u0142awa Klempki i jego zast\u0119pcy W\u0142adys\u0142awa \u015amietany podczas szkolnej przerwy. Atak mia\u0142 nast\u0105pi\u0107 w niedziel\u0119 12 sierpnia oko\u0142o godziny 23. Zaplanowali zbi\u00f3rk\u0119 godzin\u0119 wcze\u015bniej pod skoczni\u0105 narciarsk\u0105 na G\u00f3rze Grzebie\u0144. Wr\u00f3bel i jego towarzysz czekali oko\u0142o trzech godzin, ale nikt nie przyszed\u0142. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u017ale um\u00f3wiono miejsce spotkania. W napadzie wi\u0119c nie uczestniczyli, s\u0142yszeli jedynie pojedyncze wystrza\u0142y i huk wybuchaj\u0105cego granatu.<\/span><\/p>\n

“Bimber” zezna\u0142: “Na drugi dzie\u0144 w szkole Klempka opowiada\u0142 do nas, \u017ce w drodze powrotnej do domu ko\u0142o sieroci\u0144ca \u017cydowskiego wystrzeli\u0142 z pistoletu w okno sieroci\u0144ca i wrzuci\u0142 przez okno do sieroci\u0144ca granat, nie wiedz\u0105c, jakie powsta\u0142y skutki”.<\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 po ataku krakowski Komitet \u017bydowski zorganizowa\u0142 ochron\u0119 sieroci\u0144ca z dziesi\u0119ciu uzbrojonych m\u0119\u017cczyzn. Do pilnowania zg\u0142osi\u0142o si\u0119 te\u017c czterech \u017co\u0142nierzy pochodzenia \u017cydowskiego ze stacjonuj\u0105cej nieopodal jednostki Armii Czerwonej.<\/span><\/p>\n

“Nie szkodzi, je\u017celi skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119”<\/strong><\/span><\/p>\n

Drugi napad zorganizowano w kolejn\u0105 niedziel\u0119 – 19 sierpnia. Tym razem wszystkie budynki ostrzelano z broni r\u0119cznej i automatycznej, rzucano te\u017c granaty.<\/span><\/p>\n

Ks. Hojo\u0142 tak opisa\u0142 spotkanie po napadzie: \u201eKlempka Mieczys\u0142aw ps. \u00bbKot \u00ab ( ), ucze\u0144 gimnazjalny, syn Klempki W\u0142adys\u0142awa, ( ) bezpo\u015brednio po napadzie referowa\u0142 ca\u0142y przebieg ( ), jak wykonali ten napad ( ): obrzucili granatami, jak \u015bwiat\u0142o elektryczne zosta\u0142o uszkodzone, straszny krzyk dzieci, piel\u0119gniarki lata\u0142y ze \u015bwiecami, po czym wycofali\u015bmy si\u0119, gdy\u017c \u017co\u0142nierze Armii Radzieckiej nast\u0119powali na nas, Klempka W\u0142adys\u0142aw [ ] skrytykowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 swego syna ( ), na co ja ( ) zareagowa\u0142em ( ) i powiedzia\u0142em, \u017ce nie szkodzi, je\u017celi skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119, byleby wypadk\u00f3w nie by\u0142o ( ), ja pochwala\u0142em te czyny ( ). Nast\u0119pnie podzieli\u0142em si\u0119 wiadomo\u015bciami z profesorem Chodakiem ( ). Ja, Hojo\u0142 J\u00f3zef, z mojego osobistego pogl\u0105du aprobowa\u0142em organizowany napad na sierociniec \u017cydowski, jak i za aprobat\u0105 profesora Chodaka\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 po tym ataku do ochrony sieroci\u0144ca przys\u0142ano jedenastoosobowy oddzia\u0142 wydelegowany przez Powiatow\u0105 Komend\u0119 Milicji Obywatelskiej w Nowym Targu. Jeden z milicjant\u00f3w, J\u00f3zef Jama z Kro\u015bcienka, wspomina\u0142 po latach: “Dzieci wychodzi\u0142y na spacer pod naszym ubezpieczeniem. Zaprzyja\u017anili\u015bmy si\u0119 bardzo, kiedy na spacerze uzbiera\u0142y troch\u0119 polnych kwiat\u00f3w, wr\u0119cza\u0142y nam tak po dziecinnemu jedno przez drugie, by\u0142y to chwile bardzo radosne , prawie codziennie przychodzi\u0142y do nas i dzieli\u0142y si\u0119 swoimi wra\u017ceniami i zmartwieniami. Opowiadania te, wyra\u017cone w dziecinnych s\u0142owach i wyobra\u017aniach, by\u0142y tego rodzaju, \u017ce trzeba by\u0142o nieraz silnie zaciska\u0107 z\u0119by, \u017ceby nie rozp\u0142aka\u0107 si\u0119 nad ich dol\u0105. Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 tych ma\u0142ych istot by\u0142a wielka , wzrusza\u0142a nas ogromnie”.<\/span><\/p>\n

Dzieci my\u015bla\u0142y, \u017ce to strzelali Niemcy<\/span><\/strong><\/p>\n

Min\u0105\u0142 tydzie\u0144 i zn\u00f3w kolejny atak – w nocy z niedzieli na poniedzia\u0142ek.<\/span><\/p>\n

Klempka wyst\u0105pi\u0142 do dow\u00f3dcy rabcza\u0144skiego ROAK J\u00f3zefa Maku\u0142y “Tygrysa” o wsparcie jego ludzi oraz o pozwolenie na u\u017cycie oddzia\u0142owej broni i amunicji. Wzi\u0119li ze sob\u0105 dwa rkm-y, jeden granatnik przeciwpancerny (pancerfaust), 15 karabin\u00f3w, dwa karabiny dziesi\u0119ciostrza\u0142owe, pi\u0119\u0107 pistolet\u00f3w maszynowych PPSz, cztery pistolety zwyk\u0142e, jedn\u0105 paczk\u0119 granat\u00f3w i jedn\u0105 skrzyni\u0119 amunicji.<\/span><\/p>\n

Maku\u0142a pocz\u0105tkowo nie chcia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na tak\u0105 pomoc. Zmieni\u0142 zdanie, gdy dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce pomys\u0142odawc\u0105 atak\u00f3w jest ks. Hojo\u0142. Wed\u0142ug zezna\u0144 Stanis\u0142awa Wr\u00f3bla swej zgody udzieli\u0142 tak\u017ce dow\u00f3dca ROAK na rejon nowotarski i limanowski kpt. Jan Stachura “Adam”. W napadzie wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 32 osoby.
\n<\/span>
\n poleci\u0142:<\/span><\/em>
\n Leon Rozenbaum<\/span><\/em><\/strong>
\n \"\"<\/span>Jak zezna\u0142 Andrzej Palarczyk, ich celem by\u0142o “wystraszenie dzieci \u017cydowskich w Rabce”. Dow\u00f3dztwo nad wszystkimi, po otrzymaniu wskaz\u00f3wek od ks. Hojo\u0142a, obj\u0105\u0142 Klempka. Da\u0142 znak do ostrza\u0142u budynk\u00f3w sieroci\u0144ca wystrza\u0142em z pancerfausta. Stanis\u0142aw Wr\u00f3bel zu\u017cy\u0142 trzysta naboi z karabinu maszynowego. Stanis\u0142aw Pyka strzela\u0142 z karabinu do willi Stasin.<\/span><\/p>\n

Jerzy \u0141\u0105czy\u0144ski celowa\u0142 w will\u0119 Juras: “Strzela\u0142em do okien z karabinu, wiedz\u0105c, \u017ce mog\u0119 spowodowa\u0107 zab\u00f3jstwo, gdy\u017c kule wpada\u0142y do \u015brodka willi, ale jednak na to nie patrzy\u0142em, tylko oddawa\u0142em strza\u0142y”.<\/span><\/p>\n

Ostrza\u0142 trwa\u0142 dwie godziny.<\/span><\/p>\n

Dzieci w Rabce pod wp\u0142ywem ci\u0105g\u0142ego strachu straci\u0142y na wadze i jeszcze bardziej podupad\u0142y na zdrowiu. Niekt\u00f3re z nich my\u015bla\u0142y, \u017ce ci\u0105gle trwa wojna i to Niemcy ich atakuj\u0105.<\/span><\/p>\n

“W Rabce ci\u0105gle strzelali”<\/span><\/strong><\/p>\n

Ole\u015b Aronowicz mia\u0142 wtedy siedem lat. Tak opisa\u0142 tamte wydarzenia: \u201eW Rabce ci\u0105gle strzelali. Siostra Gusta zawsze nas posy\u0142a\u0142a pod \u0142\u00f3\u017cko i pod \u0142\u00f3\u017cko, a my\u015bmy nie chcieli. Jednej nocy wystrzelali oni z 2400 kul. Jeden sier\u017cant, kt\u00f3ry nas broni\u0142, opowiada\u0142 mi o tym. Pewnego razu Niemcy [w\u0142a\u015bnie tak postrzega\u0142 atakuj\u0105cych – red.] wrzucili granat do jednego pokoju, gdzie spa\u0142a chora dziewczynka, i \u0142\u00f3\u017cko si\u0119 znalaz\u0142o gdzie\u015b za oknem, a ona na szafie. W Rabce by\u0142y ze trzy napady. Pami\u0119tam drugi. Jak rzucili na nasze wille \u00bbStasia\u201d i \u00bbNiemno\u201d granaty, to zrobili wielkie dziury w \u015bcianie. Potem wille te dosta\u0142y do obrony karabiny maszynowe. P\u00f3\u017aniej zlikwidowano nasz dom w Rabce i pojechali\u015bmy do Zakopanego. Jeden ze znajomych \u017co\u0142nierzy powiedzia\u0142 mi, \u017ce wyje\u017cd\u017camy dlatego, \u017ce Polacy zajmuj\u0105 ca\u0142\u0105 Rabk\u0119. W Zakopanem by\u0142o du\u017co lepiej, by\u0142o naj-, najlepiej. Bo w Rabce, jak si\u0119 posz\u0142o do lasku na chwileczk\u0119, pobawi\u0107 si\u0119, to zaraz kto\u015b m\u00f3wi\u0142: \u00bbO, ja ci tu dam! Chcesz, \u017ceby ci \u0142eb rozwali\u0107? \u00ab. Nie by\u0142o swobody w Rabce \u201d.<\/span><\/p>\n

Rabcza\u0144ski sierociniec zlikwidowano 28 sierpnia 1945 r. Niekt\u00f3rzy z podopiecznych wr\u00f3cili do swych rodzic\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 dzieci wys\u0142ano do dom\u00f3w dziecka w Otwocku i Bielsku. Te najbardziej chore i bez opiekun\u00f3w trafi\u0142y do sieroci\u0144ca w Zakopanem.<\/span><\/p>\n

Pami\u0105tkowa tablica po\u015bwi\u0119cona ks. Hojo\u0142owi<\/strong><\/span><\/p>\n

W akcie oskar\u017cenia przeciwko ks. Hojo\u0142owi i prof. Chodakowi prokurator napisa\u0142, \u017ce pod wp\u0142ywem duchownego i za aprobat\u0105 swego nauczyciela uczniowie dokonali trzykrotnie napad\u00f3w na kolonie dzieci \u017cydowskich w Rabce. Ale w wyroku nie uwzgl\u0119dniono tego zarzutu.<\/span><\/p>\n

Jeden z punkt\u00f3w innego aktu oskar\u017cenia, sporz\u0105dzonego w 1950 r. przeciwko Palarczykowi, \u0141\u0105czy\u0144skiemu i Pyce, brzmia\u0142: “W miesi\u0105cu sierpniu 1945 r. w miejscowo\u015bci Rabka wsp\u00f3lnie z innymi cz\u0142onkami bandy w liczbie oko\u0142o 30 os\u00f3b, przy u\u017cyciu broni, dopu\u015bci\u0142 si\u0119 gwa\u0142townego zamachu na funkcjonariuszy UB i MO, kt\u00f3rzy ochraniali kolonie dzieci \u017cydowskich”.<\/span><\/p>\n

– Taka perspektywa, sformu\u0142owana po raz pierwszy przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Krakowie, neguj\u0105ca to, \u017ce faktycznym celem atak\u00f3w by\u0142y \u017cydowskie dzieci, dominuje do dzisiaj – m\u00f3wi Karolina Panz. – Tak naprawd\u0119 zar\u00f3wno funkcjonariusze rabcza\u0144skiego UB, jak i MO nie brali udzia\u0142u w obronie sieroci\u0144ca. W\u0142adze uzna\u0142y to za podejrzane i nawet wszcz\u0119\u0142y w tej sprawie \u015bledztwo.<\/span><\/p>\n

W trakcie trzech napad\u00f3w \u017cadne z dzieci nie zgin\u0119\u0142o. W jakim stopniu zawdzi\u0119cza\u0107 to mo\u017cna szcz\u0119\u015bliwemu zbiegowi okoliczno\u015bci, a w jakim ograniczonemu charakterowi zbrojnej akcji – trudno dzi\u015b do ko\u0144ca rozstrzygn\u0105\u0107. Ks. J\u00f3zef Hojo\u0142, kt\u00f3ry inspirowa\u0142 napastnik\u00f3w i zarazem nie chcia\u0142, by dosz\u0142o do “wypadk\u00f3w”, ostatecznie sp\u0119dzi\u0142 w wi\u0119zieniu cztery lata z paragrafu “za dzia\u0142alno\u015b\u0107 antypa\u0144stwow\u0105”. Nauczyciela Edmunda Chodaka s\u0105d skaza\u0142 na pi\u0119\u0107 lat, ale dzi\u0119ki amnestii pozosta\u0142 na wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n

W 2011 r. w rabcza\u0144skim ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny umieszczono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 antykomunistyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ks. Hojo\u0142a. O jego wsp\u00f3\u0142udziale w organizowaniu atak\u00f3w na \u017cydowskie dzieci nie wspomniano.<\/span><\/p>\n

* Cytaty pochodz\u0105 m.in. z akt \u015bledztwa i procesu s\u0105dowego z prze\u0142omu lat 40. i 50. oraz ze wspomnie\u0144 uczestnik\u00f3w zdarze\u0144 zebranych przez Karolin\u0119 Panz.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119…”. Napady w Rabce na dzieci ocala\u0142e z Holokaustu Bart\u0142omiej Kura\u015b W 1945 r. uczniowie i nauczyciele gimnazjum w Rabce trzykrotnie organizowali zbrojne napady na sierociniec \u017cydowski, w kt\u00f3rym przebywa\u0142y dzieci ocala\u0142e z Holokaustu. “Nie szkodzi, je\u017celi skupiska \u017cydowskie przep\u0119dzi si\u0119, byleby wypadk\u00f3w nie by\u0142o” – t\u0142umaczy\u0142 ksi\u0105dz J\u00f3zef Hojo\u0142, jeden z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45270"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45270"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45283,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45270\/revisions\/45283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}