{"id":45686,"date":"2016-08-16T17:09:05","date_gmt":"2016-08-16T15:09:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=45686"},"modified":"2016-08-14T10:20:53","modified_gmt":"2016-08-14T08:20:53","slug":"19-09-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=45686","title":{"rendered":"Zofia Kossak \u2013 antysemitka konsekwentna"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zofia Kossak \u2013 antysemitka konsekwentna<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Filip Memches<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"domenadomena publicznaFoto: Wikimedia Commons<\/em><\/span><\/p>\n

Kiedy mowa jest o mi\u0119dzywojennej publicystyce Zofii Kossak i p\u00f3\u017aniejszym zaanga\u017cowaniu pisarki w ratowanie \u017byd\u00f3w, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce mamy do czynienia z dwiema r\u00f3\u017cnymi postaciami.<\/span><\/strong><\/p>\n

Chodzi przecie\u017c o autork\u0119 z jednej strony zjadliwie antysemickiego tekstu \u201eNajpilniejsza sprawa”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w roku 1936 na \u0142amach \u201eProsto z Mostu”, z drugiej za\u015b \u2013 deklaracji \u201eProtest!” z 1942 r., stanowi\u0105cej przejmuj\u0105cy apel do sumie\u0144 Polak\u00f3w o to, aby nie by\u0107 biernym wobec Holokaustu.<\/span><\/p>\n

Najprostsza, wr\u0119cz banalna interpretacja tego, co si\u0119 sta\u0142o, brzmi: Kossak lansowa\u0142a \u017cydo\u017cercze tezy dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie wida\u0107 by\u0142o ich brutalnych konsekwencji, kt\u00f3re da\u0142y o sobie zna\u0107 podczas okupacji niemieckiej. Nasuwa si\u0119 wi\u0119c my\u015bl o przemianie pisarki. Widok koszmaru \u2013 konkretnie: akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim \u2013 mia\u0142 u\u015bwiadomi\u0107 Kossak, \u017ce dekad\u0119 wcze\u015bniej prezentowa\u0142a postaw\u0119 haniebn\u0105.<\/span><\/p>\n

Zreszt\u0105 od s\u0142\u00f3w wa\u017cniejsze by\u0142y czyny \u2013 pisarka nale\u017ca\u0142a do za\u0142o\u017cycieli Rady Pomocy \u017bydom \u201e\u017begota”. Sama przesz\u0142a przez Auschwitz i Pawiak. Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a uhonorowana izraelskim medalem Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/span><\/p>\n

Czy jednak rzeczywi\u015bcie Kossak przezwyci\u0119\u017cy\u0142a swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107? W \u201eProte\u015bcie!” padaj\u0105 przecie\u017c nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eZabieramy (…) g\u0142os my, katolicy-Polacy. Uczucia nasze wzgl\u0119dem \u017cyd\u00f3w [pisownia oryg.] nie uleg\u0142y zmianie. Nie przestajemy uwa\u017ca\u0107 ich za politycznych, gospodarczych i ideowych wrog\u00f3w Polski. Co wi\u0119cej, zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, i\u017c nienawidz\u0105 nas oni wi\u0119cej ni\u017c Niemc\u00f3w, \u017ce czyni\u0105 nas odpowiedzialnymi za swoje nieszcz\u0119\u015bcie. Dlaczego, na jakiej podstawie \u2013 to pozostanie tajemnic\u0105 duszy \u017cydowskiej, niemniej jest faktem nieustannie potwierdzanym. \u015awiadomo\u015b\u0107 tych uczu\u0107 jednak nie zwalnia nas z obowi\u0105zku pot\u0119pienia zbrodni. Nie chcemy by\u0107 Pi\u0142atami”.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bciwie powt\u00f3rzenie tego, co Kossak wy\u0142o\u017cy\u0142a w antysemickiej \u201eNajpilniejszej sprawie”. I warto si\u0119 zatrzyma\u0107 przy tym tek\u015bcie, bo stanowi on klucz do zrozumienia stanowiska pisarki w kwestii \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n

Kossak opisuje pewien incydent w poci\u0105gu na trasie Bielsko\u2013Cieszyn. W zat\u0142oczonym wagonie ubogi g\u00f3ral z \u017bywca nieszcz\u0119\u015bliwie st\u0142uk\u0142 szyb\u0119. Pasa\u017cerowie postanowili go wesprze\u0107 i zebra\u0107 pieni\u0105dze, kt\u00f3re musia\u0142by za ni\u0105 zap\u0142aci\u0107. Udzia\u0142u w zrzutce odm\u00f3wi\u0142 tylko zamo\u017cny \u017byd. Stwierdzi\u0142, \u017ce nie widzi powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych mia\u0142by pom\u00f3c ch\u0142opu.<\/span><\/p>\n

Zemsta nast\u0105pi\u0142a bardzo szybko. Gdy konduktor zapyta\u0142, kto wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119, t\u0142um wskaza\u0142 \u017byda. Ten za\u015b, zaskoczony, zarzeka\u0142 si\u0119, \u017ce tego nie zrobi\u0142. Ale nie uda\u0142o mu si\u0119 konduktora przekona\u0107, wi\u0119c musia\u0142 zap\u0142aci\u0107 za st\u0142uczon\u0105 szyb\u0119.<\/span>
\n Ten incydent mia\u0142 \u2013 zdaniem Kossak \u2013 ilustrowa\u0107 wrogo\u015b\u0107 dziel\u0105c\u0105 Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Pisarka snu\u0142a zatem rozwa\u017cania nad tym, jak si\u0119 ma w Polsce antysemityzm do dominuj\u0105cego w kraju wyznania \u2013 katolicyzmu, bo to z kr\u0119g\u00f3w nacjonalistycznych odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do autorytetu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wychodzi\u0142y \u017cydo\u017cercze postulaty.<\/span><\/p>\n

W II RP \u017bydzi stanowili jednak nie tylko mniejszo\u015b\u0107, kt\u00f3ra by\u0142a dyskryminowana przez takie inicjatywy, jak numerus clausus na wy\u017cszych uczelniach, ale r\u00f3wnie\u017c pot\u0119\u017cny \u017cywio\u0142 wywo\u0142uj\u0105cy w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w rozmaite l\u0119ki. \u017bydowskie mieszcza\u0144stwo mia\u0142o mocn\u0105 pozycj\u0119 w zawodach klasy \u015bredniej (prawo, medycyna) i gospodarce, wi\u0119c rywalizowa\u0142o na tym polu z mieszcza\u0144stwem polskim. Wyznawcy judaizmu, nieraz do\u015bwiadczywszy odrzucenia, nie chcieli si\u0119 ju\u017c integrowa\u0107 z polskim spo\u0142ecze\u0144stwem, a z kolei zsekularyzowani \u017bydzi byli t\u0105 grup\u0105, z kt\u00f3rej wywodzi\u0142a si\u0119 poka\u017ana cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowisk kontrkulturowych \u2013 lewicowo-liberalnej, antyreligijnej inteligencji oraz pozostaj\u0105cych na pasku Moskwy komunist\u00f3w. Sytuacja nie by\u0142a wi\u0119c czarno-bia\u0142a. To nie by\u0142a relacja oprawca\u2013ofiara, lecz skutkuj\u0105ce konfliktami napi\u0119cie mi\u0119dzy dwoma \u017cyj\u0105cymi obok siebie narodowo\u015bciami.<\/span><\/p>\n

W \u201eNajpilniejszej sprawie” czytamy: \u201enazywanie sprawy \u017cydowskiej problemem religijnym jest grzechem. Nale\u017cy m\u00f3wi\u0107: walcz\u0119 o prawo bytu na swojej w\u0142asnej ziemi, walczy\u0107 musz\u0119, bo gin\u0119, ale nie: walcz\u0119, bo jestem katolikiem. (…) M\u0142odzie\u017c polska musi walczy\u0107 z zalewem \u017cydowskim pomimo, a nie z powodu, swego odrodzenia religijnego”.<\/span><\/p>\n

Kossak t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce \u017bydzi s\u0105 wrogami Polak\u00f3w w sensie politycznym, natomiast pozostaj\u0105 ich bli\u017animi w sensie duchowym. Jak rozwik\u0142a\u0107 tak\u0105 sprzeczno\u015b\u0107? XX-wieczny niemiecki my\u015bliciel Carl Schmitt w eseju \u201ePoj\u0119cie polityczno\u015bci” s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce walka z wrogiem nie koliduje z ewangelicznym nakazem mi\u0142owania nieprzyjaci\u00f3\u0142. “W tysi\u0105cletniej historii wojen mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a islamem \u2013 wyja\u015bnia\u0142 \u2013 nigdy \u017caden chrze\u015bcijanin nie wpad\u0142 na pomys\u0142, aby z mi\u0142o\u015bci do Saracen\u00f3w lub Turk\u00f3w wyda\u0107 im na \u0142up Europ\u0119, zamiast stan\u0105\u0107 w jej obronie”. Ewangelia zatem “nie zaleca, aby kocha\u0107 wrog\u00f3w swojego narodu i wspiera\u0107 ich w walce przeciwko w\u0142asnym rodakom”.<\/span><\/p>\n

Pokona\u0107 wroga nie oznacza \u2013 wed\u0142ug Schmitta \u2013 \u017ce mam go unicestwi\u0107. Chodzi tylko o to, \u017ceby uniemo\u017cliwi\u0107 mu sprawowanie w\u0142adzy nad wsp\u00f3lnot\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3rej jestem cz\u0142onkiem. Tak wi\u0119c Kossak, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w obliczu Holokaustu w ratowanie \u017byd\u00f3w, nie odci\u0119\u0142a si\u0119 od swojej mi\u0119dzywojennej publicystyki: by\u0142a konsekwentna. Traktowa\u0142a sw\u00f3j katolicyzm serio.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zofia Kossak \u2013 antysemitka konsekwentna Filip Memches domena publicznaFoto: Wikimedia Commons Kiedy mowa jest o mi\u0119dzywojennej publicystyce Zofii Kossak i p\u00f3\u017aniejszym zaanga\u017cowaniu pisarki w ratowanie \u017byd\u00f3w, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce mamy do czynienia z dwiema r\u00f3\u017cnymi postaciami. Chodzi przecie\u017c o autork\u0119 z jednej strony zjadliwie antysemickiego tekstu \u201eNajpilniejsza sprawa”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45686"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45686"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45722,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45686\/revisions\/45722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}