{"id":46186,"date":"2016-09-02T17:09:58","date_gmt":"2016-09-02T15:09:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=46186"},"modified":"2016-09-02T15:17:46","modified_gmt":"2016-09-02T13:17:46","slug":"02-09-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=46186","title":{"rendered":"\u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Andrzej Fedorowicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Wojsku Polskim s\u0142u\u017cb\u0119 odby\u0142o 180 tys.Mi\u0119dzywojenne Wojskow Polskie<\/em><\/span><\/p>\n

W powszechnej opinii w 1939 roku Hitlerowi przeciwstawili si\u0119 wy\u0142\u0105cznie Polacy. Tymczasem a\u017c jedn\u0105 trzeci\u0105 wrze\u015bniowej armii stanowi\u0142y mniejszo\u015bci narodowe, do walki stan\u0119\u0142o m.in. 100 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Ma\u0142o o nich wiemy.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eMobilizacja! S\u0142owo, kt\u00f3re zelektryzowa\u0142o ca\u0142y \u015bwiat, nie omin\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c mojego miasteczka. Dzie\u0144 24 sierpnia zasta\u0142 je jak gdyby w jakie\u015b uroczyste \u015bwi\u0119to. Na ulicach pe\u0142no m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra entuzjastycznie szykuje si\u0119 do z\u0142o\u017cenia ofiary krwi. W mie\u015bcie, jak gdyby nigdy nie istnia\u0142o ONR czy inne antysemickie organizacje, zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna ca\u0142kowite zbratanie mi\u0119dzy nacjami. M\u0142odzie\u017c polska i \u017cydowska, z\u0142\u0105czona wsp\u00f3lnym celem, r\u0119ka w r\u0119k\u0119 przechadza si\u0119 i \u017cegna znajomych. Stosunkowo wielu z nas zosta\u0142o powo\u0142anych. Poczucie \u00bbr\u00f3wnouprawnienia\u00ab dodaje nam animuszu. Ja otrzyma\u0142em wezwanie do 68. Pu\u0142ku Piechoty we Wrze\u015bni. Poniewa\u017c mundur mia\u0142em jeszcze ze s\u0142u\u017cby czynnej, przeobra\u017cenie si\u0119 z cywila w wojskowego zaj\u0119\u0142o mi zaledwie kilka minut\u201d.<\/span><\/p>\n

Ta relacja anonimowego uczestnika kampanii wrze\u015bniowej, z\u0142o\u017cona po kilku latach ju\u017c w warszawskim getcie (archiwum Emanuela Ringelbluma), jest jedn\u0105 z wielu pokazuj\u0105cych, jaka przemiana nast\u0105pi\u0142a tu\u017c przed wybuchem wojny w relacjach mi\u0119dzy Polakami i \u017bydami. Znikn\u0119\u0142y dotychczasowe izolacja i nieufno\u015b\u0107. Autor relacji widzi to nawet po przybyciu do Wrze\u015bni, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca za miasto \u201eultraantysemickie\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eDot\u0105d \u017bydzi, kt\u00f3rzy tylko nielicznie je zamieszkiwali, byli jak gdyby wi\u0119\u017aniami, nie wolno im prawie by\u0142o ukazywa\u0107 si\u0119 na ulicach miasteczka, a o wyj\u015bciu wieczorem, by nie natkn\u0105\u0107 si\u0119 na czynne zniewagi, mowy by\u0107 nie mog\u0142o. Perspektywa wojny to zmieni\u0142a. Sam widzia\u0142em, jak ci dotychczas znienawidzeni mieszka\u0144cy z \u0142opatami, kilofami szli w szeregach razem z innymi kopa\u0107 rowy OPL\u201d \u2013 wspomina\u0142 \u017co\u0142nierz.<\/span><\/p>\n

1 wrze\u015bnia 1939 roku w gazecie mniejszo\u015bci \u017cydowskiej \u201eNasz Przegl\u0105d\u201d ukazuje si\u0119 o\u015bwiadczenie: \u201eOrganizacja Syjonistyczna i nar\u00f3d \u017cydowski stoj\u0105 po stronie polskiej, gotowe do walki o sw\u0105 godno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107. To o\u015bwiadczenie powinno by\u0107 drogowskazem dla \u015bwiatowego \u017cydostwa. Miejsce \u017byd\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata jest po stronie polskiej\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej w tym samym dzienniku odezw\u0119 publikuje Zarz\u0105d i Rada Naczelna Zwi\u0105zku Rabin\u00f3w RP: \u201eBracia w Izraelu, Obywatele Najja\u015bniejszej Rzeczypospolitej Polskiej! Odwieczny wr\u00f3g napad\u0142 w niecny, nikczemny spos\u00f3b na nasz\u0105 tak gor\u0105co przez nas umi\u0142owan\u0105 Ojczyzn\u0119, Polsk\u0119. (\u2026) My, \u017bydzi, dzieci tej ziemi od zamierzch\u0142ych czas\u00f3w, stajemy wszyscy w karnym ordynku, zwarci i opanowani na wezwanie Pana Prezydenta Rzeczypospolitej i Naczelnego Wodza, aby broni\u0107 naszej ukochanej Ojczyzny, ka\u017cdy na wyznaczonym mu przez w\u0142adze posterunku, i oddamy, gdy zajdzie tego potrzeba, na o\u0142tarzu Ojczyzny, nasze \u017cycie i nasze mienie bez reszty. Jest to naszym najszczytniejszym obowi\u0105zkiem obywatelskim i religijnym, wed\u0142ug nakaz\u00f3w naszej \u015awi\u0119tej Wiary, kt\u00f3ry z najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015bci\u0105 spe\u0142nimy \u2013 tak nam i Polsce dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d.<\/span><\/p>\n

Izrael Bursztyn dostaje Krzy\u017c Walecznych<\/strong><\/span><\/p>\n

W nocy 18 sierpnia 1939 r. Izraela Bursztyna, 31-letniego jubilera mieszkaj\u0105cego przy ulicy Mirowskiej w Warszawie, budzi walenie w drzwi. Kiedy je otwiera, widzi wojskowego \u017candarma. Ten wr\u0119cza mu nakaz mobilizacji. Bursztyn s\u0142u\u017cy\u0142 w 65. Pu\u0142ku Piechoty w Grudzi\u0105dzu, specjalizuje si\u0119 w ci\u0119\u017ckich karabinach maszynowych i walkach przeciw czo\u0142gom. Ma przydzia\u0142 do batalion\u00f3w przeciwpancernych, kilkakrotnie uczestniczy\u0142 w czterotygodniowych \u0107wiczeniach rezerwist\u00f3w. Jednak mimo doskona\u0142ej historii s\u0142u\u017cby jako \u017byd nie otrzyma\u0142 dot\u0105d \u017cadnego odznaczenia ani awansu.<\/span><\/p>\n

Bursztyn ubiera si\u0119 i idzie na dworzec kolejowy, sk\u0105d jedzie do pu\u0142ku w Radomiu. Nast\u0119pnego dnia zostaje mianowany dow\u00f3dc\u0105 dru\u017cyny z funkcj\u0105 kaprala i wys\u0142any na \u0107wiczenia. 30 sierpnia razem z innymi \u017bydami sk\u0142ada przysi\u0119g\u0119 przed majorem Baruchem Steinbergiem, naczelnym rabinem Wojska Polskiego. Tego samego dnia wyje\u017cd\u017ca pod Wielu\u0144, by zaj\u0105\u0107 stanowisko w pobli\u017cu niemieckiej granicy. Jego grupa znajduje si\u0119 na pierwszej linii natarcia. 1 wrze\u015bnia o 5 rano przed pozycj\u0105 dru\u017cyny Bursztyna pojawiaj\u0105 si\u0119 czo\u0142gi, a za nimi oddzia\u0142y liniowe SS.<\/span><\/p>\n

\u201eSzturm by\u0142 bardzo ci\u0119\u017cki, ale stawili\u015bmy twardy op\u00f3r \u2013 wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej. \u2013 Dowodzi\u0142em i jednocze\u015bnie sam du\u017co strzela\u0142em z ckm-u. Nasza pozycja pozosta\u0142a nietkni\u0119ta, ale pad\u0142y pierwsze, liczne ofiary. Pami\u0119tam dobrze pierwszego zabitego z naszej grupy, mojego przyjaciela Elenberga, \u015blusarza. Po ci\u0119\u017ckim dniu nieustannych szturm\u00f3w i atak\u00f3w nasz front zosta\u0142 jednak w wielu miejscach przerwany. Musieli\u015bmy wycofa\u0107 si\u0119 do Wierzchlasu\u201d.<\/span><\/p>\n

Tam Bursztyn i jego oddzia\u0142 bior\u0105 udzia\u0142 w jednym z najbardziej zaci\u0119tych epizod\u00f3w bitwy granicznej. \u201eWalczyli\u015bmy trzy dni bez przerwy, bardzo cz\u0119sto na bagnety. Nasza grupa prowadzi\u0142a najbardziej bohaterskie walki. Zostali\u015bmy jednak rozbici. Wielu oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy uratowali si\u0119 od \u015bmierci z r\u0119ki wroga, pope\u0142ni\u0142o tam samob\u00f3jstwo\u201d \u2013 notowa\u0142. Pluton, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy Bursztyn, rusza w stron\u0119 \u0141odzi, spotykaj\u0105c po drodze inne pozbawione dow\u00f3dztwa grupy. Znajduje ich komendantura polowa, kt\u00f3ra na nowo organizuje oddzia\u0142y i przywraca im zdolno\u015b\u0107 bojow\u0105. Dru\u017cyna Bursztyna, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c ma uratowany z walk ckm, stacza nad rzek\u0105 kr\u00f3tk\u0105, wygran\u0105 potyczk\u0119 z Niemcami, po czym zostaje skierowana do pilnowania mostu.<\/span><\/p>\n

W \u015brodku nocy, walcz\u0105c ze zm\u0119czeniem i snem, \u017co\u0142nierz zauwa\u017ca, \u017ce kto\u015b kr\u0119ci si\u0119 pod mostem. M\u0119\u017cczyzna ubrany jest jak ch\u0142op i na pytanie, co tam robi, odpowiada: \u201eMam chleb do sprzedania\u201d. Bezsensowna odpowied\u017a i dziwny akcent wydaj\u0105 si\u0119 Bursztynowi podejrzane. Chwyta m\u0119\u017cczyzn\u0119 i zaczyna przes\u0142uchanie. \u201eBi\u0142em go tak d\u0142ugo, a\u017c wybi\u0142em z niego prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 podejrzewa\u0142em. By\u0142 Niemcem. Pod ch\u0142opskim paltem mia\u0142 wojskowy mundur. Prawdopodobnie by\u0142 strzelcem spadochronowym. Obieg\u0142em wszystkie miejsca pod mostem i znalaz\u0142em tam pod\u0142o\u017cony dynamit. Faceta kaza\u0142em odprowadzi\u0107 do komendantury polowej. Zosta\u0142 zabity na miejscu\u201d \u2013 wspomina\u0142.<\/span><\/p>\n

Za ten czyn nast\u0119pnego dnia Izrael Bursztyn zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Walecznych i otrzyma\u0142 upragniony awans na plutonowego. We\u017amie jeszcze udzia\u0142 w najwi\u0119kszej bitwie Wrze\u015bnia, nad Bzur\u0105, i ucieknie razem z kolegami z niewoli, zabijaj\u0105c niemieckiego konwojenta. Po powrocie do Warszawy zostanie przyj\u0119ty jak bohater. Organizuj\u0105cy ewakuacj\u0119 polskich \u017co\u0142nierzy do Francji oficerowie wielokrotnie b\u0119d\u0105 namawiali go do wyjazdu. Jednak, ulegaj\u0105c pro\u015bbom \u017cony, Bursztyn pozostanie w okupowanej stolicy.<\/span><\/p>\n

To jedynie fragment tekstu. Ca\u0142y artyku\u0142 “\u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia” przeczytasz w najnowszym numerze “Newsweek Historia”.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia Andrzej Fedorowicz W Wojsku Polskim s\u0142u\u017cb\u0119 odby\u0142o 180 tys.Mi\u0119dzywojenne Wojskow Polskie W powszechnej opinii w 1939 roku Hitlerowi przeciwstawili si\u0119 wy\u0142\u0105cznie Polacy. Tymczasem a\u017c jedn\u0105 trzeci\u0105 wrze\u015bniowej armii stanowi\u0142y mniejszo\u015bci narodowe, do walki stan\u0119\u0142o m.in. 100 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Ma\u0142o o nich wiemy. \u201eMobilizacja! S\u0142owo, kt\u00f3re zelektryzowa\u0142o ca\u0142y \u015bwiat, nie omin\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c mojego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46186"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46234,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46186\/revisions\/46234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}