{"id":46492,"date":"2016-09-13T17:09:07","date_gmt":"2016-09-13T15:09:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=46492"},"modified":"2016-09-10T20:51:34","modified_gmt":"2016-09-10T18:51:34","slug":"13-09-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=46492","title":{"rendered":"DOBRZE JEST POSIADA\u0106 DOM POD ZIEMI\u0104 …"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>DOBRZE JEST POSIADA\u0106 DOM POD ZIEMI\u0104 …
\n<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n
\n


\nDOBRZE JEST POSIADA\u0106 DOM POD ZIEMI\u0104 …<\/span><\/strong>
\n Losy kobiet ocala\u0142ych z Zag\u0142ady w okolicach D\u0105browy Tarnowskiej<\/span><\/strong>
\n Chaja Rosenblatt , Rywka Schenker , Melania Weissenberg<\/span><\/strong>
\n oprac i wst\u0119pem opatrzy\u0142 Jan Grabowski<\/span><\/strong>
\n Stowarzyszenie Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w<\/span><\/strong>
\n Warszawa 2016<\/span><\/strong>
\n ISBN:978-83-63444-44-0<\/span><\/strong><\/p>\n

Na ksi\u0105\u017ck\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy teksty, napisane przez trzy niezwyk\u0142e kobiety, kt\u00f3rym przysz\u0142o \u017cy\u0107 w strasznych czasach. Chaja Rosenblatt i Rywka Schenker urodzi\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku lat dwudziestych i w wojn\u0119 wesz\u0142y jako m\u0142ode, lecz ju\u017c doros\u0142e kobiety, Melania Weissenberg natomiast by\u0142a od nich znacznie m\u0142odsza \u2013 w 1939 r. mia\u0142a zaledwie dziewi\u0119\u0107 lat. Chaja i Rywka spisa\u0142y w\u0142asne wspomnienia wkr\u00f3tce po wojnie, a Melania prowadzi\u0142a sw\u00f3j dzienniczek na bie\u017c\u0105co, od wiosny 1942 a\u017c do wyzwolenia w styczniu 1945 r. Melania pochodzi\u0142a z Krakowa, a Rywka i Chaja \u2013 z ma\u0142ego ma\u0142opolskiego sztetla. Rodziny Rywki i Chai by\u0142y g\u0142\u0119boko religijne, Melania za\u015b dorasta\u0142a w domu stosunkowo dobrze zasymilowanym. Mimo r\u00f3\u017cnicy wieku i odmiennych typ\u00f3w narracji trzy prezentowane teksty \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 i uzupe\u0142niaj\u0105 na wiele sposob\u00f3w oraz na wielu p\u0142aszczyznach.<\/span><\/p>\n

Przede wszystkim losy Chai, Rywki i Melanii spi\u0119li wsp\u00f3ln\u0105 klamr\u0105 Niemcy, kt\u00f3rzy skazali je \u2013 wraz z reszt\u0105 polskich \u017byd\u00f3w \u2013 na \u015bmier\u0107. \u0141\u0105czy\u0142a je te\u017c geografia \u2013 w momencie gdy rozpocz\u0119to likwidacj\u0119 skupisk \u017cydowskich na terenie Generalnej Guberni, wszystkie trzy znalaz\u0142y si\u0119 w getcie w D\u0105browie Tarnowskiej, ma\u0142ym miasteczku po\u0142o\u017conym kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Tarnowa. W obliczu nadci\u0105gaj\u0105cej Zag\u0142ady ka\u017cda z nich obra\u0142a inn\u0105 strategi\u0119 przetrwania\u2026<\/span><\/p>\n

25 I 1943. [Poniedzia\u0142ek]<\/span><\/em>
\n Wielka zmiana w moim \u017cyciu! Zmieni\u0142y\u015bmy dzi\u015b \u201emieszkanie\u201d. Przenios\u0142y\u015bmy si\u0119 ze skrytki w stodole do skrzyni umieszczonej w ziemi. Jest wprawdzie otw\u00f3r, by niby \u015bwiat\u0142o wchodzi\u0142o i powietrze, ale siedzie\u0107 nie mo\u017cna. Straszne jest to bezczynne le\u017cenie przez ca\u0142e dnie, bo dopiero w nocy mo\u017cna wyj\u015b\u0107, wyprostowa\u0107 si\u0119, na cuchn\u0105c\u0105 stajni\u0119, zimn\u0105 i ciemn\u0105, i dr\u017ce\u0107 na ka\u017cde szczekni\u0119cie psa, ale to ju\u017c rozkosz, bo po przele\u017canym dniu ko\u015bci sobie nie czujemy. Ale jak d\u0142ugo mo\u017cna to tak sta\u0107 w tej ciemno\u015bci, zimnie i smrodzie? \u201c<\/span><\/em>
\n Melania Weissenberg<\/span><\/em><\/p>\n

To ja us\u0142ysza\u0142am straszne krzyki po niemiecku, natychmiast my weszli do kryj\u00f3wki. Jak tylko zamaskowa\u0142am kryj\u00f3wk\u0119, to zaczyna si\u0119 strzelanie. Bardzo mi serce bi\u0142o jak kowad\u0142em, jeden patrzy\u0142 si\u0119 na drugiego, ka\u017cdy milcza\u0142. S\u0142yszeli\u015bmy okropne krzyki: Raus, o ile nie wyjdziecie z kryj\u00f3wki, to wrzucamy granat. Ka\u017cdy z nas by\u0142 jak [s]parali\u017cowany, jeden si\u0119 patrzy\u0142 na drugiego. Tymczasem zacz\u0119li strzela\u0107 do g\u00f3ry, \u017ceby nas przestraszy\u0107. Natychmiast otworzy\u0142am drzwiczki, kt\u00f3re by\u0142y zamaskowane tak pi\u0119knie, \u017ce to nie by\u0142o mo\u017cliwe pozna\u0107. Niemcy krzyczeli: R\u0119ce do g\u00f3ry i jak kto\u015b ma bro\u0144, to wszystko wyrzuci\u0107. My\u015bmy wyszli, ka\u017cdy by\u0142 blady jak trup\u201d<\/span><\/em>
\n Rywka Schenker<\/span><\/em><\/p>\n

O godzinie 20 opu\u015bcili\u015bmy ukradkiem miasto. Czekali\u015bmy w polu, zanim ciemna noc zapadnie, i wyruszyli\u015bmy w drog\u0119. Zostawili\u015bmy nasze ostatnie rzeczy, kt\u00f3re mieli\u015bmy ze sob\u0105, poniewa\u017c wiedzieli\u015bmy z do\u015bwiadczenia, \u017ce nawet bez paczek trudno nam b\u0119dzie dotrze\u0107 do Tarnowa. Trudno sobie wyobrazi\u0107 i opisa\u0107 nasze po\u0142o\u017cenie. Rodzice nie byli w stanie kroku zrobi\u0107, ci\u0105gn\u0119li\u015bmy ich jak s\u0142upy drzewa. By\u0142am przekonana, \u017ce je\u017celi nawet dobrniemy do Tarnowa \u2013 oni nie przyb\u0119d\u0105 \u017cywi (…) By\u0142o to oko\u0142o trzeciej godzinie nad ranem, niebo by\u0142o usiane gwiazdami, na wschodzie horyzont zaledwie zacz\u0105\u0142 ja\u015bnie\u0107. Znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na dr\u00f3\u017cce, niedaleko kt\u00f3rej ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 rzeka i wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wna droga znajdowa\u0142a si\u0119, prowadz\u0105ca z D\u0105browy do Tarnowa. Nagle s\u0142ycha\u0107 by\u0142o piekielne roztrzaskanie. Zwracamy nasz wzrok w kierunku g\u0142\u00f3wnej drogi, na kt\u00f3rej widzieli\u015bmy d\u0142ug\u0105 kolumn\u0119, tocz\u0105c\u0105 si\u0119 w kierunku D\u0105browy. Zawiera\u0142a ona samochody, ci\u0119\u017car\u00f3wki wojskowe oraz samochody pancerne. Szereg tych woz\u00f3w ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 wzd\u0142u\u017c przesz\u0142o kilometra. \u0141atwo zrozumie\u0107: komisja deportacji jedzie prosto do D\u0105browy, aby wyt\u0119pi\u0107 \u017byd\u00f3w.<\/span><\/em>
\n Chaja Rosenblatt<\/span><\/em><\/p>\n

SPIS TRE\u015aCI<\/span><\/strong><\/p>\n

Wst\u0119p<\/span><\/p>\n

I.Melania Weissenberg<\/span><\/strong>
\n Wprowadzenie do dzienniczka Melanii<\/span>
\n Dziennik Melanii Weissenberg, 1942\u20131945<\/span>
\n Fotografie do dziennika Melanii Weissenberg<\/span><\/p>\n

II. Chaja Rosenblatt<\/span><\/strong>
\n Wprowadzenie do wspomnie\u0144 Chai<\/span>
\n Wspomnienia Chai Rosenblatt<\/span>
\n Fotografie do wspomnie\u0144 Chai Rosenblatt<\/span><\/p>\n

III. Rywka Schenker<\/span><\/strong>
\n Wprowadzenie do wspomnie\u0144 Rywki<\/span>
\n Wspomnienia Rywki Schenker<\/span>
\n Fotografie do wspomnie\u0144 Rywki Schenker<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DOBRZE JEST POSIADA\u0106 DOM POD ZIEMI\u0104 … DOBRZE JEST POSIADA\u0106 DOM POD ZIEMI\u0104 … Losy kobiet ocala\u0142ych z Zag\u0142ady w okolicach D\u0105browy Tarnowskiej Chaja Rosenblatt , Rywka Schenker , Melania Weissenberg oprac i wst\u0119pem opatrzy\u0142 Jan Grabowski Stowarzyszenie Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w Warszawa 2016 ISBN:978-83-63444-44-0 Na ksi\u0105\u017ck\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy teksty, napisane przez trzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46492"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46496,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46492\/revisions\/46496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}