{"id":46949,"date":"2016-09-30T17:09:13","date_gmt":"2016-09-30T15:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=46949"},"modified":"2016-09-28T15:50:41","modified_gmt":"2016-09-28T13:50:41","slug":"46949","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=46949","title":{"rendered":"Portrety J\u00f3zefa Sandla ze zbior\u00f3w \u017bydowskiego Instytutu Historycznego"},"content":{"rendered":"
\"\u017bydowski<\/a>Portrety J\u00f3zefa Sandla ze zbior\u00f3w \u017bydowskiego Instytutu Historycznego<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

dr Miko\u0142aj Getka-Kenig<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W zbiorach \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, zachowa\u0142o si\u0119 kilka portret\u00f3w J\u00f3zefa Sandla (1894\u20131962), historyka sztuki b\u0119d\u0105cego w\u0142a\u015bciwym tw\u00f3rc\u0105 (cho\u0107 nie pierwszym kierownikiem) Muzeum \u017bIH, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia na badanie dorobku polskich artyst\u00f3w-\u017byd\u00f3w.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"Wide<\/p>\n

Pod wzgl\u0119dem historycznym warto wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa \u2013 odznaczaj\u0105cy si\u0119 oryginaln\u0105 kolorystyk\u0105 portret olejny (jedyny zachowany) z r. 1928, p\u0119dzla Maxa Busyna (A-1434) oraz rysunek tuszem z r. 1949 autorstwa Lei Grundig (A-1452). Maks (w\u0142. Moj\u017cesz) Busyn lub Bussin urodzi\u0142 si\u0119 w \u0141odzi w r. 1900, w p\u00f3\u017aniejszym czasie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 jednak do Niemiec. <\/span><\/p>\n

Uko\u0144czy\u0142 akademi\u0119 sztuk pi\u0119knych w Dre\u017anie i tam w\u0142a\u015bnie zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z Sandlem, kt\u00f3ry w r. 1928 wr\u00f3ci\u0142 po kilkuletniej przymusowej emigracji politycznej we Francji (wywodzi\u0142 si\u0119 z Galicji, ale od r. 1912 pracowa\u0142 w Niemczech). Busyn, kt\u00f3rego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wyra\u017anie pozostawa\u0142a w nurcie antykapitalistycznie zaanga\u017cowanego malarstwa ekspresjonistycznego (czego dobrym przyk\u0142adem r\u00f3wnie\u017c rzeczony portret z kolekcji \u017bIH), nale\u017ca\u0142 do drezde\u0144skiego \u015brodowiska lewicowo usposobionych artyst\u00f3w (cz\u0119sto \u017cydowskiego pochodzenia), kt\u00f3rych na prze\u0142omie lat 20. i 30. Sandel otacza\u0142 opiek\u0105 jako marszand i krytyk artystyczny. <\/span><\/p>\n

W tym gronie znajdowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Lea Grundig, z domu Langer, urodzona w Dre\u017anie w r. 1906. Podobnie jak Busyn, Grundig by\u0142a absolwentk\u0105 tamtejszej akademii i tworzy\u0142a pod silnym wp\u0142ywem sztuki ekspresjonistycznej (zw\u0142aszcza Otto Dixa). Po r. 1945 nale\u017ca\u0142a do czo\u0142owych osobisto\u015bci \u017cycia artystycznego w NRD, i jako jedyna kobieta zasiada\u0142a na stanowisku przewodnicz\u0105cego krajowego Zwi\u0105zku Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Portret Sandla, do\u015b\u0107 typowy dla jej tw\u00f3rczo\u015bci, powsta\u0142 przy okazji wizyty w Warszawie, kiedy spotka\u0142a si\u0119 ze starym przyjacielem. W\u0142a\u015bnie ten wizerunek zosta\u0142 wybrany przez Ernestyn\u0119 Podhorizer-Sandel jako ilustracja rysu biograficznego jej m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w Biuletynie \u017bIH w r. 1973. Portret Sandla stanowi zreszt\u0105 pendant do portretu Ernestyny (A-1453), kt\u00f3ry tak\u017ce znajduje si\u0119 w zbiorach \u017bIH.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Wszystkie te portrety b\u0119dzie mo\u017cna obejrze\u0107 na wystawie czasowej po\u015bwi\u0119conej J\u00f3zefowi Sandlowi, kt\u00f3ra zostanie otwarta w pa\u017adzierniku b.r. w \u017bydowskim Instytucie Historycznym.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Portrety J\u00f3zefa Sandla ze zbior\u00f3w \u017bydowskiego Instytutu Historycznego dr Miko\u0142aj Getka-Kenig W zbiorach \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, zachowa\u0142o si\u0119 kilka portret\u00f3w J\u00f3zefa Sandla (1894\u20131962), historyka sztuki b\u0119d\u0105cego w\u0142a\u015bciwym tw\u00f3rc\u0105 (cho\u0107 nie pierwszym kierownikiem) Muzeum \u017bIH, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia na badanie dorobku polskich artyst\u00f3w-\u017byd\u00f3w. Pod wzgl\u0119dem historycznym warto wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa \u2013 odznaczaj\u0105cy si\u0119 oryginaln\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46949"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46949"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46997,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46949\/revisions\/46997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}