{"id":48228,"date":"2016-11-18T17:09:19","date_gmt":"2016-11-18T15:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=48228"},"modified":"2016-11-17T09:34:18","modified_gmt":"2016-11-17T07:34:18","slug":"18-09-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=48228","title":{"rendered":"I nie wr\u00f3ci\u0142e\u015b. Historia t\u0119sknoty Marceline Loridan \u2013 Ivens"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>I nie wr\u00f3ci\u0142e\u015b. Historia t\u0119sknoty Marceline Loridan \u2013 Ivens<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

MICHA\u0141 BOJANOWSKI<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"MarcelineMarceline Loridan-Ivens na Place de la Concorde w Pary\u017cu. Kadr z filmu Chronique d\u2019un \u00e9t\u00e9<\/span><\/em><\/p>\n

[Podesz\u0142am do grupy facet\u00f3w. Szwendali si\u0119 tam ca\u0142ymi grupkami, disoccupati. Zapyta\u0142am, czy pocz\u0119stowaliby mnie papierosem. Jeden z nich pobieg\u0142 do sklepu, a reszta zebra\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 mnie. Kt\u00f3ry\u015b zauwa\u017cy\u0142 m\u00f3j wytatuowany numer. Nie mia\u0142 poj\u0119cia, co to, wi\u0119c \u0142amanym w\u0142oskim wyja\u015bni\u0142am: \u201eniemiecki ob\u00f3z koncentracyjny podczas wojny\u201d. Wytrzeszczy\u0142 oczy i pobieg\u0142 przyprowadzi\u0107 dziesi\u0119ciu innych kumpli. Pokaza\u0142 im moj\u0105 r\u0119k\u0119, wyj\u0105\u0142 o\u0142\u00f3wek i zapisa\u0142 sobie numer, m\u00f3wi\u0105c, \u201ena loteri\u0119!\u201d. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce to fantastyczne. Po pierwsze, mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 tylko we W\u0142oszech, po drugie, by\u0142o tak inne od tych typowych nonsensownych pyta\u0144 w stylu \u201etw\u00f3j ojciec jest marynarzem?\u201d, \u201eto tw\u00f3j numer telefonu?\u201d. Albo g\u0142upich, melodramatycznych odzywek: \u201eo, m\u00f3j Bo\u017ce! C\u00f3\u017c to jest? Powiedz mi koniecznie, co to jest!\u201d On po prostu zapisa\u0142 sobie ten numer, \u017ceby zagra\u0107 nim na loterii. Mam nadziej\u0119, \u017ce wygra\u0142].<\/span><\/p>\n

Marceline Loridan jeszcze nie raz poka\u017ce sw\u00f3j obozowy tatua\u017c.<\/span>
\n Jeden z tych moment\u00f3w na zawsze przejdzie do historii \u015bwiatowego kina, gdy, przechodz\u0105c po paryskim Place de la Concorde, wyzna, \u017ce t\u0119skni za ojcem, kt\u00f3rego zostawi\u0142a w Auschwitz. Pi\u0119kna, m\u0142oda kobieta wtula r\u0119ce w p\u0142aszcz, od czasu do czasu pr\u00f3buje co\u015b zanuci\u0107 i opowiada:<\/span><\/p>\n

[Place de la Concorde jest pusty. Pusty tak, jak dwadzie\u015bcia czy pi\u0119tna\u015bcie lat temu. Nie pami\u0119tam dok\u0142adnie.<\/span><\/p>\n

\u201ePitchipoi\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eZobaczysz\u2026 Pojedziemy tam, b\u0119dziemy pracowa\u0107 w fabrykach. Niedziele b\u0119dziemy sp\u0119dza\u0107 razem\u201d. \u2013 powiedzia\u0142 mi ojciec.<\/span><\/p>\n

I powiedzia\u0142e\u015b do mnie: \u201eJeste\u015b m\u0142oda, wr\u00f3cisz. Ja nigdy nie wr\u00f3c\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

No i jestem. Place de la Concorde.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3ci\u0142am, Ty nie wr\u00f3ci\u0142e\u015b.<\/span><\/p>\n

Zobaczy\u0142am Ci\u0119 w sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy po przyje\u017adzie do obozu. Wpadli\u015bmy sobie w ramiona. A wtedy ten dra\u0144, oficer SS, rzuci\u0142 si\u0119 na mnie i uderzy\u0142 na Twoich oczach. Powiedzia\u0142e\u015b mu, \u201eona jest moj\u0105 c\u00f3rk\u0105\u201d. Odgra\u017ca\u0142 si\u0119, \u017ce i Ciebie pobije.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142e\u015b cebul\u0119 w r\u0119ku. W\u0142o\u017cy\u0142e\u015b j\u0105 do mojej r\u0119ki, a ja wtedy zemdla\u0142am.<\/span><\/p>\n

Gdy Ci\u0119 zobaczy\u0142am, zapyta\u0142e\u015b, \u201eCo u matki i Michela?\u201d.<\/span><\/p>\n

Nazywa\u0142e\u015b mnie Twoj\u0105 ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0105.<\/span><\/p>\n

By\u0142am niemal szcz\u0119\u015bliwa, \u017ce jestem razem z Tob\u0105 w obozie \u2013 tak bardzo Ci\u0119 kocha\u0142am. Tato, jak bardzo bym chcia\u0142a, \u017ceby\u015b tu teraz by\u0142!].<\/span><\/p>\n

Pary\u017c, rok 1960.<\/span>
\n Dw\u00f3ch francuskich re\u017cyser\u00f3w, Jean Rouch i Edgar Morin zastanawia si\u0119, jak dalece mo\u017cliwa jest szczero\u015b\u0107 przed kamer\u0105. Po chwili prosz\u0105 Marceline, aby pyta\u0142a przechodni\u00f3w na ulicy, czy s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi. Tak rozpoczyna si\u0119 \u201eKronika jednego lata\u201d (fr. \u201eChronique d\u2019un \u00e9t\u00e9\u201d), uznana za jeden z najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w wszechczas\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zaskoczeni pary\u017canie r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na banalne pytanie o szcz\u0119\u015bcie. Jednak chyba wa\u017cniejsze od ich odpowiedzi b\u0119dzie to, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Marceline je zadaje.<\/span><\/p>\n

Uliczna sonda nie trwa d\u0142ugo, rozpoczyna si\u0119 po niej cykl rozm\u00f3w o \u017cyciu i szcz\u0119\u015bciu z r\u00f3\u017cnymi przedstawicielami francuskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. M\u00f3wi\u0105 sporo o pieni\u0105dzach, biedzie, tocz\u0105cej si\u0119 wojnie w Algierii.<\/span><\/p>\n

Jedna z takich rozm\u00f3w, gdzie\u015b w kawiarni na \u015bwie\u017cym, letnim powietrzu w Pary\u017cu schodzi na temat numeru wytatuowanego na przedramieniu Marceline. P\u00f3\u017aniej nast\u0119puje przytoczona wy\u017cej scena z Place de la Concorde.<\/span><\/p>\n

\u201eKronika\u201d rewolucyjnie stawia i, co istotne, pr\u00f3buje odpowiedzie\u0107 na pytanie o moralne zaanga\u017cowanie, kt\u00f3re le\u017cy u podstaw dokumentu filmowego, jak i o sam gatunek, zapocz\u0105tkowuj\u0105c tym samym niewielki, maj\u0105cy jednak ogromny wp\u0142yw na francusk\u0105 now\u0105 fal\u0119 \u2013 nurt kina prawdy (fr. cin\u00e9ma-v\u00e9rit\u00e9).<\/span><\/p>\n

Jednak ten doskona\u0142y i subtelny obraz jest te\u017c jednym z pierwszych i najwa\u017cniejszych film\u00f3w o Zag\u0142adzie, cho\u0107 punktem wyj\u015bcia i wsp\u00f3lnym elementem przeprowadzanych w nim rozm\u00f3w jest, zadane najr\u00f3\u017cniejszym osobom, nie\u0142atwe pytanie o szcz\u0119\u015bcie. Trudno jednak nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Marceline jest w \u201eKronice\u201d centraln\u0105 postaci\u0105.<\/span><\/p>\n

Kilku bohater\u00f3w odpowiada, \u017ce s\u0105 prawie szcz\u0119\u015bliwi, przyk\u0142adowo, \u017ce maj\u0105 w ko\u0144cu swoje w\u0142asne mieszkanie, a brakuje im do pe\u0142nego szcz\u0119\u015bcia tylko wi\u0119cej pieni\u0119dzy. Marceline, niepytana, ko\u0144czy sw\u00f3j monolog na Place de la Concorde stwierdzeniem, \u017ce w obozie, b\u0119d\u0105c niedaleko ojca, by\u0142a prawie szcz\u0119\u015bliwa, nikt jednak nie pyta, dlaczego prawie.<\/span><\/p>\n

\n
\n

\n