{"id":49164,"date":"2016-12-30T17:09:55","date_gmt":"2016-12-30T15:09:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=49164"},"modified":"2016-12-29T06:35:18","modified_gmt":"2016-12-29T04:35:18","slug":"29-09-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=49164","title":{"rendered":"Oslo widziane przez pryzmat honoru i ha\u0144by"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Oslo widziane przez pryzmat honoru i ha\u0144by<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Richard Landes
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"NaNa zdj\u0119ciu palesty\u0144ski mural z Edwardem Saidem. Said skupi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie wielu akolit\u00f3w ideologii \u201cpostkolonializmu\u201d reprezentuj\u0105cych wszystkie dziedziny nauk spo\u0142ecznych. Jednak\u017ce zachodni uczeni i dziennikarze id\u0105cy \u015bladami Saida niedoceniali znaczenia dominuj\u0105cej w spo\u0142ecze\u0144stwach muzu\u0142ma\u0144skich kultury honoru i wstydu i jej wp\u0142ywu na formy religijno\u015bci, zjawiska zamazanego przez Saida przy pomocy pogardliwego poj\u0119cia \u201eorientalizmu\u201d<\/em><\/span><\/p>\n

Niewiele niepowodze\u0144 lepiej ilustruje szale\u0144stwo ignorowania dynamiki \u201chonor-ha\u0144ba\u201d ni\u017c \u201cproces pokojowy\u201d w Oslo, kt\u00f3rego logika opiera\u0142a si\u0119 na zasadzie \u201eziemia za pok\u00f3j\u201d: Izrael ceduje ziemi\u0119 na rzecz Palesty\u0144czyk\u00f3w (wi\u0119kszo\u015b\u0107 Zachodniego Brzegu i Gazy), by mogli stworzy\u0107 niepodleg\u0142e pa\u0144stwo; Palesty\u0144czycy zakopuj\u0105 top\u00f3r wojenny, poniewa\u017c dostaj\u0105 to, czego podobno chc\u0105, bez potrzeby wojny.<\/strong><\/span><\/p>\n

Tak wi\u0119c zak\u0142adano, \u017ce Palesty\u0144czycy przejd\u0105 od zdefiniowanego w ich statutach zobowi\u0105zania do odzyskania arabskiego i muzu\u0142ma\u0144skiego honoru przez wymazanie ha\u0144by, jak\u0105 jest Izrael, do gotowo\u015bci zaakceptowania prawomocnego istnienia Izraela. Wiara w tak\u0105 zmian\u0119 opiera\u0142a si\u0119 na przekonaniu, \u017ce to obiecane ust\u0119pstwo na rzecz Izraela da Palesty\u0144czykom to, \u201eczego pragn\u0105\u201d, a mianowicie wolno\u015b\u0107 rz\u0105dzenia sob\u0105 w pokoju i godno\u015bci. Wydawa\u0142o si\u0119 to tak oczywist\u0105 wygran\u0105 dla obu stron, \u017ce Gavin Esler z BBC powiedzia\u0142, \u017ce \u201emo\u017cna to by\u0142o rozwi\u0105za\u0107 przez e-mail”[32].<\/span><\/p>\n

Czego architekci Oslo i ich zachodni sympatycy zupe\u0142nie nie wzi\u0119li pod uwag\u0119, to \u0142a\u0144cucha, kt\u00f3ry trzyma\u0142 przewodnicz\u0105cego Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP), Jasera Arafata w jego rodzinnym \u015bwiecie honoru. Ten brak zrozumienia nie tylko dominowa\u0142 w kr\u0119gach zachodnich (kt\u00f3re nie by\u0142y zagro\u017cone przez takie ryzykowne przedsi\u0119wzi\u0119cie), ale tak\u017ce w izraelskich kr\u0119gach politycznych i wywiadowczych, kt\u00f3re mia\u0142y wiele do stracenia. Jest jasne, \u017ce nie tylko kierownictwo polityczne Izraela by\u0142o zak\u0142adnikiem tej urojonej koncepcji, \u017ce rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era pokoju z Autonomi\u0105 Palesty\u0144sk\u0105; wywiad wojskowy i s\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa Szin Bet mia\u0142y k\u0142opoty z wyzwoleniem si\u0119 z tego samego przekonania. Oficerowie wywiadu nie zawsze pozwalali niepokoj\u0105cym faktom, by zak\u0142\u00f3ca\u0142y ich r\u00f3\u017cowe postrzeganie rzeczywisto\u015bci[33].<\/span><\/p>\n

Tylko to, \u017ce analitycy zachodni i izraelscy nie potrafili tego dostrzec, nie oznacza\u0142o, \u017ce prawa honoru-ha\u0144by przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107. Po uroczystym podpisaniu umowy na trawniku Bia\u0142ego Domu przewodnicz\u0105cy OWP, Arafat, sta\u0142 si\u0119 obiektem nat\u0119\u017conej wrogo\u015bci ze strony arabskich i muzu\u0142ma\u0144skich grup honoru za zha\u0144bienie siebie, swojego ludu, wszystkich Arab\u00f3w i wszystkich muzu\u0142man\u00f3w. Kiedy przyby\u0142 do Gazy w lipcu 1994 r., Hamas stanowczo go pot\u0119pi\u0142: \u201eJego wizyta jest haniebna i poni\u017caj\u0105ca, bo dzieje si\u0119 w cieniu okupacji i w cieniu upokarzaj\u0105cej kapitulacji Arafata przed rz\u0105dem wroga i przed jego wol\u0105. Nie da si\u0119 przedstawi\u0107 pora\u017cki jako zwyci\u0119stwa”[34]. Edward Said, dumny cz\u0142onek Palesty\u0144skiej Rady Narodowej, quasi-parlamentu OWP, powtarza\u0142 to samo co m\u00f3wi\u0142 Hamas: kompromisy poci\u0105gn\u0119\u0142y za sob\u0105 upokarzaj\u0105cy i \u201edegraduj\u0105cy\u2026 akt z\u0142o\u017cenia ho\u0142du\u2026 kapitulacj\u0119\u201d, kt\u00f3ra stworzy\u0142a stan \u201ebezwolnej s\u0142u\u017calczo\u015bci\u2026 haniebnie poddaj\u0105c si\u0119 Izraelowi”[35]. Tak wi\u0119c ten \u201epostkolonialny\u201d intelektualista m\u00f3wi\u0142 j\u0119zykiem gry o sumie zerowej, plemiennym j\u0119zykiem arabskiego i muzu\u0142ma\u0144skiego honoru-ha\u0144by, atakuj\u0105c negocjacje jako haniebne; to by\u0142 ten sam j\u0119zyk, kt\u00f3rego unikali ludzie Zachodu, bo mogliby \u201eorientalizowa\u0107 Orient\u201d.<\/span><\/p>\n

Niemniej sam Arafat u\u017cywa\u0142 tego samego j\u0119zyka honoru-ha\u0144by po arabsku od momentu podpisania porozumie\u0144 i przyznania Nagrody Nobla[36].<\/span><\/p>\n

Sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy po powrocie z Tunezji w lipcu 1994 r. na terytoria, kt\u00f3re w wyniku porozumienia znalaz\u0142y si\u0119 pod panowaniem Palesty\u0144czyk\u00f3w, Arafat broni\u0142 swojej polityki przed wsp\u00f3\u0142wyznawcami muzu\u0142ma\u0144skimi w Afryce Po\u0142udniowej, nie przez m\u00f3wienie o \u201cpokoju odwa\u017cnych\u201d[37], ale przez powo\u0142anie si\u0119 an Traktat Mahometa z Hudajbija, podpisany w sytuacji s\u0142abo\u015bci, zerwany w sytuacji si\u0142y. Dla Arab\u00f3w przekonanych do procesu z Oslo, by\u0142 to ko\u0144 troja\u0144ski, nie za\u015b (koniecznie) upokarzaj\u0105ce ust\u0119pstwo; plan honorowej wojny, nie za\u015b haniebnego pokoju[38]. W kulturach, w kt\u00f3rych dla honoru \u201cto, co zosta\u0142o zabrane si\u0142\u0105, musi zosta\u0107 odebrane si\u0142\u0105\u201d, wszelkie negocjacje s\u0105 haniebne i tch\u00f3rzliwe[39].<\/span><\/p>\n

Og\u00f3lnie, dziennikarze i politycy zachodni, w\u0142\u0105cznie z \u201cobozem pokojowym\u201d w Izraelu, ignorowali wielokrotne przywo\u0142ywanie Hudajbija[40] przez Arafata. Or\u0119downicy pokoju uwa\u017cali je za wybieg maj\u0105cy na celu uspokojenie opinii publicznej (co samo w sobie warte jest zastanowienia) i pozostawali przekonani, \u017ce w ko\u0144cu bardziej dojrza\u0142e wezwania spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej przeci\u0105gn\u0105 Arafata na stron\u0119 rozumowania o wyniku pozytywnym dla obu stron. Praktykuj\u0105cy \u201cdziennikarstwo pokoju\u201d w Izraelu, zazwyczaj \u015bwiadomie unikali przekazywania zniech\u0119caj\u0105cych informacji, a szczeg\u00f3lnie m\u00f3wienia o znaczeniu Hudajbija[41]. W licz\u0105cych 800 stron wspomnieniach o fiasku Oslo Dennis Ross, wys\u0142annik USA na Bliski Wsch\u00f3d, kt\u00f3ry by\u0142 najg\u0142\u0119biej zaanga\u017cowany w negocjacje z przyw\u00f3dztwem palesty\u0144skim, nie m\u00f3wi ani s\u0142owa o kontrowersji wok\u00f3\u0142 Hudajbija, mimo tego, \u017ce sprawa zgadza\u0142a si\u0119 z jego ocen\u0105 problematycznego zachowania Arafata i jego \u201enieprzygotowaniu swoich ludzi na kompromisy niezb\u0119dne dla pokoju”[42]. W rzeczywisto\u015bci grzechem Arafata nie by\u0142o zaniechanie ale aktywno\u015b\u0107: systematycznie przygotowywa\u0142 swoj\u0105 ludno\u015b\u0107 do wojny tu\u017c pod nosem Izraelczyk\u00f3w i Zachodu.<\/span><\/p>\n

Zamiast rozwa\u017cy\u0107 implikacje ewidentnych dowod\u00f3w wiaro\u0142omno\u015bci, ci, kt\u00f3rzy popierali proces, atakowali ka\u017cdego, kto zwraca\u0142 na nie uwag\u0119. Council on American-Islamic Relations (CAIR), tak zwana organizacja muzu\u0142ma\u0144skich praw obywatelskich z wi\u0119zami z tym samym Bractwem Muzu\u0142ma\u0144skim, kt\u00f3rego ga\u0142\u0119zi\u0105 jest Hamas, prowadzi\u0142a atak w imi\u0119 obrony reputacji Proroka Mahometa. Daniel Pipes pisa\u0142 wielokrotnie o przem\u00f3wieniu Arafata w Johannesburgu, o znaczeniu Traktatu z Hudajbija i o k\u0142opotach, w jakie wpadali ludzie Zachodu, kt\u00f3rzy poruszali ten temat. Mimo jego skrupulatnej dokumentacji w opisie historycznym, Pipes wywo\u0142a\u0142 w\u015bciek\u0142e pot\u0119pienia i wczesne oskar\u017cenie o \u201cislamofobi\u0119[43].<\/span><\/p>\n

Krzyki protestu w zasadzie powstrzyma\u0142y krytyk\u00f3w od badania dowod\u00f3w budz\u0105cych wzrastaj\u0105cy niepok\u00f3j dzia\u0142a\u0144. Zamiast tego entuzja\u015bci pokoju uwa\u017cali Arafata i kierownictwo palesty\u0144skie za pe\u0142noprawnych, nowoczesnych partner\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 dobra w\u0142asnego narodu i kt\u00f3rym mo\u017cna ufa\u0107, \u017ce dotrzymaj\u0105 zobowi\u0105za\u0144. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 s\u0105dzi\u0142a, \u017ce Arafat, kiedy nadarzy si\u0119 okazja, wybierze niedoskona\u0142\u0105 sytuacj\u0119 o sumie pozytywnej, wygran\u0105 dla obu stron, zamiast gry o sumie zerowej – wszystko lub nic – jeden wygrywa, drugi przegrywa. \u201eWierzyli\u201d w przyw\u00f3dc\u00f3w palesty\u0144skich i zawstydzali ka\u017cdego, kto odwa\u017cy\u0142 si\u0119 sugerowa\u0107, \u017ce Palesty\u0144czycy nadal trzymaj\u0105 si\u0119 kurczowo atawistycznego pragnienia zemsty. Tak wi\u0119c, kiedy Jerozolima i Waszyngton przygotowywali si\u0119 do wielkiego fina\u0142u procesu pokojowego w Camp David latem 2000 r., media Arafata przygotowywa\u0142y Palesty\u0144czyk\u00f3w na wojn\u0119[44]. I \u017caden z kluczowych decydent\u00f3w nie zwraca\u0142 na to najmniejszej uwagi.<\/span><\/p>\n

Niezdolno\u015b\u0107 zrozumienia dynamiki zachowania honoru (poprzez walk\u0119 z Izraelem) i unikania ha\u0144by (spowodowanej p\u00f3j\u015bciem na kompromis z Izraelem) od pocz\u0105tku skaza\u0142o Oslo na pora\u017ck\u0119. Ludzie zaanga\u017cowani w ten proces, kt\u00f3rzy s\u0105dzili, \u017ce byli \u201ctak blisko\u201d i \u017ce gdyby tylko Izrael da\u0142 troch\u0119 wi\u0119cej, uda\u0142oby si\u0119, zostali zwyczajnie wykiwani[45]. Dla palesty\u0144skich decydent\u00f3w nigdy nic nie by\u0142o \u201eblisko\u201d. Tak\u017ce pomy\u015blna umowa doprowadzi\u0142aby do wojny. Istotnie, wed\u0142ug tej logiki, im lepsza dla Palesty\u0144czyk\u00f3w umowa \u2013 tj. \u201es\u0142abszy\u201d Izrael \u2013 tym wi\u0119cej agresji towarzyszy\u0142oby wprowadzaniu jej w \u017cycie[46].<\/span><\/p>\n

Od redakcji: Jest to fragment znacznie d\u0142u\u017cszego artyku\u0142u z Medforum. Link do ca\u0142o\u015bci jest w angielskim.<\/em><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Richard Allen Landes<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Ameryka\u0144ski historyk, wyk\u0142adowca na Boston University, dyrektor bosto\u0144skiego Center for Millennial Studies. Autor szeregu ksi\u0105\u017cek o \u015bredniowieczu i ruchach apokaliptycznych. Obserwator konfliktu na Bliskim Wschodzie (to on uku\u0142 poj\u0119cie \u201ePallywood\u201d na wyprodukowane ze statystami filmy maj\u0105ce by\u0107 \u201edowodami\u201d przeciwko Izraelowi). Jest r\u00f3wnie\u017c autorem dwucz\u0119\u015bciowej druzgocz\u0105cej analizy tzw. \u201eRaportu Goldstone\u2019a\u201d.<\/em><\/span>
\n “Goldstone’s Gaza Report, Part I: A Failure of Intelligence”, Middle East Review of International Affairs (MERIA), January 2010.<\/em><\/span>
\n “Goldstone’s Gaza Report, Part II: A Miscarriage of Human Rights,” Middle East Review of International Affairs (MERIA), January 2010.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oslo widziane przez pryzmat honoru i ha\u0144by Richard Landes T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Na zdj\u0119ciu palesty\u0144ski mural z Edwardem Saidem. Said skupi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie wielu akolit\u00f3w ideologii \u201cpostkolonializmu\u201d reprezentuj\u0105cych wszystkie dziedziny nauk spo\u0142ecznych. Jednak\u017ce zachodni uczeni i dziennikarze id\u0105cy \u015bladami Saida niedoceniali znaczenia dominuj\u0105cej w spo\u0142ecze\u0144stwach muzu\u0142ma\u0144skich kultury honoru i wstydu i jej wp\u0142ywu na formy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49164"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49164"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49170,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49164\/revisions\/49170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}