{"id":50160,"date":"2017-02-10T17:05:46","date_gmt":"2017-02-10T15:05:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50160"},"modified":"2017-02-08T17:02:01","modified_gmt":"2017-02-08T15:02:01","slug":"10-05-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50160","title":{"rendered":"SNY CHOCIA\u017b MAMY WSPANIA\u0141E"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>SNY CHOCIA\u017b MAMY WSPANIA\u0141E<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Okupacyjne dzienniki \u017byd\u00f3w z okolic Mi\u0144ska Mazowieckiego<\/b><\/p>\n

Adam Kamienny, Brandla Siekierka, Chajcia Goldsztejn z domu Bursztyn i Eli Goldsztejn<\/p>\n

oprac. i wst\u0119pem opatrzy\u0142a Barbara Engelking
\nStowarzyszenie Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w<\/p>\n

Warszawa 2016
\nISBN:978-83-63444-46-4<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na ksi\u0105\u017ck\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 cztery dzienniki, napisane przez dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn i dwie kobiety z okolic Mi\u0144ska Mazowieckiego. \u0141\u0105czy ich nie tylko pochodzenie z tej samej okolicy, wychowanie w religijnych domach i przywi\u0105zanie do tradycji \u2013 nale\u017c\u0105 tak\u017ce do m\u0142odego pokolenia \u017byd\u00f3w, pierwszego wychowanego w niepodleg\u0142ej Polsce, \u015bwiadomego zar\u00f3wno swojej \u017cydowsko\u015bci, jak i swoich praw obywatelskich. Kszta\u0142cili si\u0119 w polskich szko\u0142ach, anga\u017cowali si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u017cydowskich organizacji m\u0142odzie\u017cowych, byli \u015bwiadomi narastaj\u0105cego w Polsce antysemityzmu, by\u0107 mo\u017ce my\u015bleli o emigracji. Mieli jednak liczne rodze\u0144stwo, rodzic\u00f3w potrzebuj\u0105cych pomocy, byli zwi\u0105zani ze swoim miasteczkiem, z \u017cydowskim dziedzictwem i kultur\u0105.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Po wybuchu wojny i wkroczeniu Niemc\u00f3w Brandla, Chaja, Adam i Eli podzielili los wszystkich polskich \u017byd\u00f3w \u2013 prze\u015bladowania, poni\u017cenia, upokorzenia, nast\u0119pnie opaski, prace przymusowe, w ko\u0144cu getta. W czasie wysiedlenia ukryli si\u0119 lub uciekli z gett. W kryj\u00f3wkach pisali swoje dzienniki.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Ukrywali si\u0119 w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w i przed Polakami, doznali \u017cyczliwo\u015bci, oboj\u0119tno\u015bci, zdrady i morderstwa. Mimo ogromu niepowodze\u0144 i nieszcz\u0119\u015b\u0107, jakich do\u015bwiadczali, mimo b\u00f3lu, strachu, smutku, przygn\u0119bienia, apatii i moment\u00f3w ca\u0142kowitej rezygnacji wykazywali si\u0119 energi\u0105, pomys\u0142owo\u015bci\u0105, determinacj\u0105, by ratowa\u0107 siebie i bliskich. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie byli sami, lecz \u017ce od ich pomys\u0142owo\u015bci i odwagi zale\u017ca\u0142o tak\u017ce \u017cycie innych, musieli wci\u0105\u017c na nowo mobilizowa\u0107 si\u0119 do dzia\u0142ania, przezwyci\u0119\u017ca\u0107 zw\u0105tpienie, rozpacz i strach. Ta odwaga, niez\u0142omno\u015b\u0107, gotowo\u015b\u0107 do nara\u017cania w\u0142asnego \u017cycia, by ratowa\u0107 bliskich stanowi \u2013 przy wszystkich r\u00f3\u017cnicach \u2013 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119 ca\u0142ej tej wspania\u0142ej czw\u00f3rki.<\/span><\/p>\n

Jestem g\u0142odna, g\u0142odna \u017cycia, wolno\u015bci, a przede wszystkim chleba. [\u2026]. Nigdy jeszcze nie mia\u0142am takiego ataku g\u0142odu. Le\u017cy mo\u017ce jeszcze kilo chleba, ale jak ja mog\u0119 wzi\u0105\u0107 sobie kawa\u0142ek, a ukroi\u0107 jeszcze trzy kawa\u0142ki? A do soboty jeszcze cztery dni. Kr\u0119ci\u0142am si\u0119 na wszystkie strony, \u0142yka\u0142am \u015blin\u0119, bra\u0142am grudki soli w usta, nic nie pomaga\u0142o. Zaczeka\u0142am wi\u0119c, a kiedy dzieci usn\u0119\u0142y, posz\u0142am i ukroi\u0142am sobie mo\u017ce 3 dkg, aby troch\u0119 za\u0142agodzi\u0107 g\u0142\u00f3d. D\u0142ugo jeszcze nie mog\u0142am zasn\u0105\u0107 [\u2026].<\/em><\/p>\n

Jaka w cz\u0142owieku tkwi silna ch\u0119\u0107 do \u017cycia. \u017beby kto\u015b przyszed\u0142 i powiedzia\u0142: potrzebujesz dwa lata \u017cy\u0107 w takich warunkach, to bym mu w oczy naplu\u0142a. Wyobra\u017ca\u0142am sobie t\u0119 rzecz z g\u00f3ry trzy miesi\u0105ce, ale \u017ce b\u0119dzie tak d\u0142ugo, o tem nie \u015bni\u0142am. Dzisiaj mia\u0142am tak\u0105 noc, \u017ce jeszcze kilka takich nocy, a gotowa bym by\u0142a poder\u017cn\u0105\u0107 sobie gard\u0142o. [\u2026] Oka nie mog\u0142am zmru\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 noc, a pr\u00f3cz tego tak mnie gryz\u0142y wszy i pch\u0142y, \u017ce my\u015bla\u0142am, \u017ce ju\u017c m\u00f3j koniec przyszed\u0142. Szczury za\u015b nad g\u0142ow\u0105 tak bud\u0142owa\u0142y, my\u015bla\u0142am, \u017ce mi lada chwila skocz\u0105 na g\u0142ow\u0119. Ca\u0142e wesele: by\u0142y piski i bud\u0142owanie, ca\u0142a szczurza rodzina. Ciemno, nic nie mog\u0142am zobaczy\u0107, namaca\u0142am tylko grub\u0105 pa\u0142k\u0119 i le\u017ca\u0142am z pa\u0142k\u0105 w r\u0119ku, coraz wal\u0105c w s\u0142om\u0119, ale szczury nic sobie z tego nie robi\u0142y. Dopiero nad ranem, kiedy zacz\u0119\u0142o si\u0119 rozwidnia\u0107, da\u0142y spok\u00f3j. Jestem tak wyczerpana, \u017ce ledwo \u017cyj\u0119 [\u2026].<\/em>
\n fragmenty dziennika Brandli Siekierki<\/em><\/p>\n

Jeszcze mieli\u015bmy nadziej\u0119, \u017ce Mania przyjdzie, bo dlaczego mia\u0142by mordowa\u0107 tak\u0105 niewinn\u0105 istot\u0119? [\u2026] Zdarzy\u0142o si\u0119 jednak to, co przewidywali\u015bmy. Mania nie przysz\u0142a ani za dzie\u0144, ani za dwa dni, ani za tydzie\u0144, ani w og\u00f3le. Nie bez powodu p\u0142aka\u0142a i rozpacza\u0142a. Nie bez powodu wylewa\u0142a gorzkie \u0142zy, siedz\u0105c z nami na strychu przez dwa dni\u2026 Czu\u0142a to lepiej ni\u017c my\u2026 Ale ani nie my, ani ona nie mogli\u015bmy przypuszcza\u0107, \u017ce W\u0105truch j\u0105 zamorduje.<\/em><\/p>\n

[\u2026] Gdy siedzia\u0142em na strychu, przychodzi\u0142o mi wys\u0142uchiwa\u0107 nieprzyjemnych rzeczy o \u017bydach, rzadko kiedy kto\u015b powiedzia\u0142 o nich dobre s\u0142owo. Najcz\u0119\u015bciej jednak bola\u0142y mnie uszy od takiej gadki. Jeden m\u00f3j dobry znajomy powiedzia\u0142, \u017ce bardzo \u017ca\u0142uje, i\u017c nie wzi\u0105\u0142 do siebie 30 \u017byd\u00f3w, bogatych, kt\u00f3rzy go o to prosili, bo wyprowadza\u0142by codziennie jednego, zabiera\u0142, co by chcia\u0142, i zabija\u0142 jednym stukni\u0119ciem.<\/em>
\n fragmenty dziennika Elego Goldsztejna<\/em><\/p>\n

SPIS TRE\u015aCI
\n<\/b><\/p>\n

Wst\u0119p<\/p>\n

I. Adam Kamienny
\nWprowadzenie do dziennika Adama Kamiennego
\nDziennik Adama Kamiennego
\nFotografie do dziennika Adama Kamiennego<\/p>\n

II. Brandla Siekierka
\nWprowadzenie do dziennika Brandli Siekierki
\nJa, Fiszbajn Branka, opisa\u0142am\u2026Dziennik Brandli Siekierki
\nAneks
\nFotografie do dziennika Brandli Siekierki<\/p>\n

III. Chajcia Goldsztejn z domu Bursztyn i Eli Goldsztejn
\nWprowadzenie do dziennik\u00f3w Chajci Goldsztejn z domu Bursztyn i Elego Goldsztejna
\nDziennik Chajci Goldsztejn
\nStraszliwy wyrok \u015bmierci na \u017byd\u00f3w i na wszystko, co \u017cydowskie. Dziennik Elego Goldsztejna
\nFotografie do dziennik\u00f3w Chajci Goldsztejn i Elego Goldsztejna<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Praca naukowa finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego pod nazw\u0105 \u201eNarodowy Program Rozwoju Humanistyki\u201d w latach 2014-2017<\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SNY CHOCIA\u017b MAMY WSPANIA\u0141E Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w Okupacyjne dzienniki \u017byd\u00f3w z okolic Mi\u0144ska Mazowieckiego Adam Kamienny, Brandla Siekierka, Chajcia Goldsztejn z domu Bursztyn i Eli Goldsztejn oprac. i wst\u0119pem opatrzy\u0142a Barbara Engelking Stowarzyszenie Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w Warszawa 2016 ISBN:978-83-63444-46-4 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na ksi\u0105\u017ck\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 cztery dzienniki, napisane przez dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50160"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50164,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50160\/revisions\/50164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}