{"id":50174,"date":"2017-02-11T17:09:05","date_gmt":"2017-02-11T15:09:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50174"},"modified":"2017-02-09T15:06:32","modified_gmt":"2017-02-09T13:06:32","slug":"11-09-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50174","title":{"rendered":"Ludowe diab\u0142y i panika moralna"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ludowe diab\u0142y i panika moralna<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Powiedzmy sobie szczerze, bojownicy o sprawiedliwo\u015b\u0107 to czasem ma\u0142o rozgarni\u0119ta, niebezpieczna, a nierzadko mordercza zgraja. Kiedy patrzymy na przewracaj\u0105cych samochody kiboli, nie mamy na ten temat wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, ale wtedy odmawiamy im szlachetnego tytu\u0142u bojownik\u00f3w o sprawiedliwo\u015b\u0107. Nies\u0142usznie, we w\u0142asnych oczach s\u0105 r\u00f3wnie pi\u0119kni, a wr\u0119cz jeszcze pi\u0119kniejsi ni\u017c tabuny moralnie podburzonych przez innych duchowych przyw\u00f3dc\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n

Czytaj\u0105c swego czasu w \u201eStudio Opinii\u201d bardzo ciekawy tekst Jerzego \u0141ukaszewskiego o zbrodni wo\u0142y\u0144skiej wynotowa\u0142em refleksj\u0119, kt\u00f3r\u0105 tak dobrze zna\u0142em i kt\u00f3ra powraca nieodmiennie podczas studiowania masowego amoku, zbrodni mordowania s\u0105siad\u00f3w. Jerzy \u0141ukaszewski pisze:<\/span><\/p>\n

Nie wiem czy to, co si\u0119 dzieje z cz\u0142owiekiem w nieludzkich warunkach mo\u017ce podlega\u0107 jakiejkolwiek ocenie cz\u0142owieka normalnego. Czytaj\u0105c wspomnienia oficera AK, kt\u00f3ry pisze o wzajemnym mordowaniu si\u0119 Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w wewn\u0105trz mieszanych rodzin, czuj\u0119, \u017ce przerasta to moje mo\u017cliwo\u015bci.<\/em><\/p>\n

Historycy, pami\u0119tnikarze, \u015bwiadkowie dostarczaj\u0105 nam opis\u00f3w fakt\u00f3w i nieodmiennie pozostajemy wobec tych fakt\u00f3w ca\u0142kowicie bezradni. Tak, cz\u0119sto mamy do czynienia z trwaj\u0105cym przez dziesi\u0105tki, a czasem setki lat antagonizmem, a jednak ka\u017cda odpowied\u017a na pytanie, jak udaje si\u0119 doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej najbardziej patologiczne jednostki zaczynaj\u0105 narzuca\u0107 ton, porywaj\u0105c za sob\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej mogli wyra\u017ca\u0107 zdecydowane pogl\u0105dy, ale nic nie wskazywa\u0142o na to, aby byli gotowi do zerwania z podstawowymi normami \u017cycia spo\u0142ecznego, nieodmiennie wydaje si\u0119 abstrakcj\u0105.<\/span><\/p>\n

Niemal we wszystkich opisach zbrodni ludob\u00f3jstwa pojawia si\u0119 jaki\u015b incydent (czasem cz\u0119\u015bciowo prawdziwy, cz\u0119sto zupe\u0142nie fa\u0142szywy), kt\u00f3ry pozwala na wyzwolenie czego\u015b, co brytyjski socjolog, Stanley Cohen, nazwa\u0142 moraln\u0105 panik\u0105. W Rwandzie by\u0142o to zestrzelenie samolotu z prezydentem na pok\u0142adzie, w \u015bredniowieczu (ale r\u00f3wnie\u017c w XIX wieku) mordercze napady na \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w poprzedza\u0142y fa\u0142szywe oskar\u017cenia o porywanie chrze\u015bcija\u0144skich dzieci lub zatruwanie studni. Rozbudzanie moralnej paniki jest nieodmiennie dzie\u0142em duchowych pasterzy, kt\u00f3rzy cz\u0119sto otrzymuj\u0105 ciche, lub nie ca\u0142kiem ciche przyzwolenie ze strony, czy to w\u0142adz pa\u0144stwowych, czy hierarch\u00f3w instytucji religijnych.<\/span><\/p>\n

Stanley Cohen w swoim studium z 1972 roku, analizowa\u0142 reakcje medi\u00f3w brytyjskich na podkultury m\u0142odzie\u017cowe. Kiedy bulwarowe media wyst\u0119puj\u0105 w obronie moralno\u015bci, \u0142\u0105czy si\u0119 to nieodmiennie z silnym pot\u0119pieniem, cz\u0119sto podpartym jednostkowymi przypadkami naruszenia zasad obyczajowych, zazwyczaj anegdotycznymi, opartymi o wiadomo\u015bci zas\u0142yszane i nieodmiennie wyolbrzymione, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do zbiorowej paniki i histerii. Media s\u0105 tu kluczowe. Przed nowoczesnymi masowymi mediami t\u0119 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142y ambony, w czasach nazizmu podstawow\u0105 rol\u0119 w nakr\u0119caniu paniki moralnej odgrywa\u0142o radio, podobnie by\u0142o w Rwandzie. Dzi\u015b s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie rozg\u0142o\u015bnie telewizyjne i media spo\u0142eczno\u015bciowe, kt\u00f3re, podobnie jak kap\u0142ani, nie powstrzymuj\u0105 si\u0119 przed przekazywaniem niesprawdzonych fakt\u00f3w, \u015bwiadomie i z premedytacj\u0105 pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem skrajnie emocjonalnym, zmierzaj\u0105cym do sprowokowania maksymalnego oburzenia moralnego. To oburzenie moralne przynosi zar\u00f3wno zyski finansowe, jak i wzmacnia wi\u0119\u017a spo\u0142eczn\u0105, przydaj\u0105c mediom rol\u0119 duchowego przyw\u00f3dcy (lub jak one same wol\u0105 to okre\u015bla\u0107, rol\u0119 \u201eopiniotw\u00f3rcz\u0105\u201d).<\/span><\/p>\n

Na naszym krajowym podw\u00f3rku polaryzacja postaw politycznych z ka\u017cdym dniem coraz bardziej upodabnia zwa\u015bnione strony do siebie. Wszystko wydaje si\u0119 by\u0107 podporz\u0105dkowane prezentacji przeciwnika w maksymalnie czarnym \u015bwietle, nie jest wa\u017cne, czy wiadomo\u015b\u0107 jest prawdziwa czy fa\u0142szywa, wa\u017cne, \u017ceby dostarcza\u0142a przyjemno\u015bci pog\u0142\u0119bienia niech\u0119ci, czy wr\u0119cz nienawi\u015bci.<\/span><\/p>\n

Jacek Rakowiecki zwraca uwag\u0119 na drobn\u0105 spraw\u0119 wrzuconej do sieci fotokopii zgody kogo\u015b kto podpisa\u0142 si\u0119 jako Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski, kto w pa\u017adzierniku 1989 (czyli ju\u017c po obaleniu komunizmu) wyra\u017ca zgod\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wywiadem wojskowym. Nie wiadomo sk\u0105d kopia, czy autentyczna, czy dotyczy TEGO Kaczy\u0144skiego, nie wspominaj\u0105c nawet analizy, czego niby taka wsp\u00f3\u0142praca mia\u0142aby dowodzi\u0107.<\/span><\/p>\n

Po przedstawieniu tak \u201edruzgocz\u0105cego\u201d dowodu, autor krytykowanej przez Rakowieckiego notki zabiera si\u0119 za ojca Jaros\u0142awa i Lecha Kaczy\u0144skich i stawia zarzuty podobne do tych, jakie Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski stawia \u015brodowisku sympatyk\u00f3w KOD-u i \u201eGazety Wyborczej\u201d.<\/span><\/p>\n

Nie by\u0142oby o czym m\u00f3wi\u0107, gdyby nie fakt, \u017ce sam widzia\u0142em t\u0119 osobliw\u0105 denuncjacj\u0119 w kilku miejscach w sieci, czyli, \u017ce spotka\u0142a si\u0119 z zachwytem i zacz\u0119\u0142a \u017cy\u0107 swoim w\u0142asnym \u017cyciem.<\/span><\/p>\n

Jest wiele powod\u00f3w, aby nie \u017cywi\u0107 sympatii do Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, a wszystkie zwi\u0105zane s\u0105 z jego konkretnymi zachowaniami na arenie politycznej. Na pierwszym miejscu postawi\u0142bym brak poszanowania parlamentarnych regu\u0142 gry oraz systematyczne pos\u0142ugiwanie si\u0119 insynuacjami i fa\u0142szerstwami zmierzaj\u0105cymi do wywo\u0142ania okre\u015blonych nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski zajmuje si\u0119 szczuciem i analiza j\u0119zyka, kt\u00f3rym ten polityk si\u0119 pos\u0142uguje, nie pozostawia tu miejsca na \u017cadne w\u0105tpliwo\u015bci. Tak, Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski jest klasycznym organizatorem moralnej paniki z zamiarem doprowadzenia do napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych pozwalaj\u0105cych na stosowanie przemocy.<\/span><\/p>\n

Krytyka tego rodzaju postaw jako z gruntu niemoralnych powinna z natury rzeczy prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do pi\u0119tnowania pr\u00f3b zwalczania polityki Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego metodami, kt\u00f3re stanowi\u0105 sam\u0105 istot\u0119 tej polityki. Tu w\u0142a\u015bnie widzimy zjawisko upodabniania si\u0119 opozycji do zwalczanej w\u0142adzy. Kiedy emocje zast\u0119puj\u0105 analiz\u0119, kiedy rzetelno\u015b\u0107 przegrywa z ch\u0119ci\u0105 dokopania, kiedy zamiast badania co jest prawd\u0105, a co fa\u0142szem, wszystko jest podporz\u0105dkowane podzia\u0142owi my-oni, przeciwnicy racjonalizmu i parlamentarnego \u0142adu spo\u0142ecznego odnosz\u0105 pe\u0142ne zwyci\u0119stwo. Jest gorzej, bowiem tu w\u0142a\u015bnie, jak si\u0119 wydaje, rozpoczyna si\u0119 r\u00f3wnia pochy\u0142a, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do zachowa\u0144 spo\u0142ecznych dyktowanych przez jednostki najbardziej patologiczne, przez tych kt\u00f3rzy w najwi\u0119kszym stopniu ulegli owej panice moralnej.<\/span><\/p>\n

K\u0142amstwo, insynuacja, \u015bwiadome, wzgl\u0119dnie nie\u015bwiadome, powielanie wiadomo\u015bci nieprawdziwych maj\u0105cych na celu wzmocnienie niech\u0119ci lub nienawi\u015bci, to zjawisko, kt\u00f3re jest zawsze obecne w \u017cyciu spo\u0142ecznym. Podstawowym pytaniem jest to, czy istniej\u0105 si\u0142y przeciwstawiaj\u0105ce si\u0119 tym praktykom. Kiedy morderczy amok ogarnia znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 lub wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, przeciwstawianie si\u0119 bandom morderc\u00f3w wymaga heroizmu. Kiedy zaledwie wkraczamy na r\u00f3wni\u0119 pochy\u0142\u0105, wystarczy zwyk\u0142a ludzka przyzwoito\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 przeciwstawienia si\u0119 manii prezentowania \u015bwiata w czarno-bia\u0142ych kolorach, odmowa gotowo\u015bci na bycie cz\u0119\u015bci\u0105 rozwrzeszczanego t\u0142umu.<\/span><\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce polityka insynuacji i k\u0142amstw nie jest wy\u0142\u0105cznie udzia\u0142em jakiej\u015b mrocznej \u201edrugiej strony\u201d, \u017ce cz\u0119sto odgrywaj\u0105 w niej siln\u0105 rol\u0119 r\u00f3\u017cne szacowne instytucje, takie jak ko\u015bcio\u0142y, redakcje renomowanych pism, organizacje spo\u0142eczne ciesz\u0105ce si\u0119 znakomit\u0105 opini\u0105.<\/span><\/p>\n

W kr\u00f3tkim artykule, z konieczno\u015bci pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 musz\u0119 jednostkowym przyk\u0142adem pokazuj\u0105cym rozmiary tolerancji dla k\u0142amstwa i insynuacji w \u017cyciu publicznym w imi\u0119 wzmacniania promowanych \u201ewarto\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n

30 wrze\u015bnia 2000 roku redakcja \u201eThe New York Times\u201d opublikowa\u0142a poni\u017csze zdj\u0119cie z nast\u0119puj\u0105cym podpisem:<\/span>
\n \u201eIzraelski policjant w konfrontacji z rannym Palesty\u0144czykiem, a w tle p\u0142on\u0105cy samoch\u00f3d podczas wczorajszych star\u0107 w Jerozolimie.\u201d<\/span><\/p>\n

\"\"<\/em><\/p>\n

\u201eIzraelski policjant w konfrontacji z rannym Palesty\u0144czykiem, a w tle p\u0142on\u0105cy samoch\u00f3d podczas wczorajszych star\u0107 w Jerozolimie.\u201d<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Wlasne zbiory (Webmaster Reunion68) Publikacja w Associated Press – podpis An Israeli policeman and a Palestinian on the Temple Mount.<\/em><\/span><\/p>\n

\"tuvi-false.jpg<\/p>\n

Sam artyku\u0142 mia\u0142 tytu\u0142: \u201eCzterech Palesty\u0144czyk\u00f3w zabitych przez policj\u0119 na Wzg\u00f3rzu \u015awi\u0105tynnym\u201d.<\/span><\/p>\n

Niebawem redakcja otrzyma\u0142a nast\u0119puj\u0105cy list:<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z zamieszczonym przez was na stronie pi\u0105tej zdj\u0119ciem izraelskiego \u017co\u0142nierza i Palesty\u0144czyka na Wzg\u00f3rzu \u015awi\u0105tynnym \u2013 ten Palesty\u0144czyk to m\u00f3j syn, Tuvia Grossman, student \u017cydowskiego pochodzenia z Chicago.<\/span> On i dwaj jego przyjaciele zostali wyci\u0105gni\u0119ci z taks\u00f3wki przez t\u0142um palesty\u0144skich Arab\u00f3w, zostali pobici i ranieni no\u017cami.<\/span> To zdj\u0119cie nie mog\u0142o by\u0107 zrobione na Wzg\u00f3rzu \u015awi\u0105tynnym, poniewa\u017c nie ma tam stacji benzynowych, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie z hebrajskimi napisami, jak ta wyra\u017anie widoczna za plecami izraelskiego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry stara si\u0119 ochroni\u0107 mojego syna przed t\u0142uszcz\u0105.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Redakcja zamie\u015bci\u0142a m\u0119tne sprostowanie. To co jest naprawd\u0119 interesuj\u0105ce, to fakt, \u017ce zdj\u0119cie zosta\u0142o przekazane przez Associated Press i wykorzystane przez dziesi\u0105tki pism na obu p\u00f3\u0142kulach. By\u0142o r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej wykorzystane przez propagand\u0119 arabsk\u0105 i walnie przyczyni\u0142o si\u0119 do nasilenia \u015bmiertelnych atak\u00f3w na \u017byd\u00f3w tak w Izraelu, jak i poza Izraelem.<\/span><\/p>\n

Ani redakcja \u201eNew York Times\u201d, ani \u017cadna inna redakcja na \u015bwiecie nie wesz\u0142a na drog\u0119 prawn\u0105 i nie oskar\u017cy\u0142a AP o fa\u0142szerstwo, kt\u00f3re (przynajmniej dla reportera, kt\u00f3ry robi\u0142 zdj\u0119cie i dostarczy\u0142 jego opisu), musia\u0142o by\u0107 fa\u0142szerstwem \u015bwiadomym i zamierzonym. Tak wi\u0119c redakcja NYT (ani \u017cadna inna, kt\u00f3ra zamie\u015bci\u0142a to zdj\u0119cie) nie uzna\u0142a, \u017ce jej dobre imi\u0119 zosta\u0142o nara\u017cone na szwank przez nieuczciw\u0105 agencj\u0119 prasow\u0105. Redakcja NYT zawstydzi\u0142a si\u0119 nie samego k\u0142amstwa, a tego, \u017ce zosta\u0142a z\u0142apana na k\u0142amstwie. Czytelnicy NYT nie protestowali, dla 99 procent odbiorc\u00f3w wiadomo\u015bci tej szacownej gazety sprawa by\u0142a stokrotnie mniej istotna ni\u017c afera rozporkowa prezydenta Clintona. Clinton sk\u0142ama\u0142 i zas\u0142ugiwa\u0142 na powszechne pot\u0119pienie, ich gazeta uczestniczy\u0142a w pod\u017ceganiu do nienawi\u015bci i spo\u0142ecze\u0144stwo dawa\u0142o na to pe\u0142ne przyzwolenie. (W kwietniu 2002 roku S\u0105d Okr\u0119gowy w Pary\u017cu nakaza\u0142 redakcji \u201eLiberation\u201d oraz Associeted Press wyp\u0142acenie Grossmanowi odszkodowania w wysoko\u015bci 4,500 euro.)<\/span><\/p>\n

Kiedy zastanawiamy si\u0119 nad pytaniem gdzie zaczyna si\u0119 droga do tego, aby najbardziej patologiczne jednostki narzuca\u0142y wi\u0119kszo\u015bci bestialskie zachowania spo\u0142eczne, by\u0107 mo\u017ce musimy si\u0119 cofn\u0105\u0107 do sytuacji, gdy kulminacja nasilenia z\u0142a jest jeszcze bardzo odleg\u0142a, ale kiedy amoralne zachowania staj\u0105 si\u0119 codzienn\u0105 praktyk\u0105 szacownych instytucji, a my uznajemy to za nie do\u015b\u0107 istotne, aby wchodzi\u0107 w konflikt z mi\u0142ymi znajomymi i reagowa\u0107. Ludowe diab\u0142y nie s\u0105 tak ludowe jak mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107. Nadzwyczaj cz\u0119sto rodz\u0105 si\u0119 w kulturalnym otoczeniu i s\u0105 ho\u0142ubione dla dobra takiej czy innej sprawy. Kiedy powtarzamy, \u017ce warto by\u0107 przyzwoitym, warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce wszyscy lubimy klarowny czarno-bia\u0142y obraz i \u017ce zaczernianie mo\u017ce nam r\u00f3wnie\u017c dostarcza\u0107 sporo przyjemno\u015bci.<\/span><\/p>\n

P.S. Wieloletni pracownik Associated Press, Matti Friedman, opisywa\u0142 do jakiego stopnia fa\u0142szowanie wiadomo\u015bci jest sta\u0142\u0105 praktyk\u0105 tej agencji informacyjnej:<\/span>
\n By\u0142y korespondent Associated Press wyja\u015bnia<\/span>
\n Jak i dlaczego prasa zniekszta\u0142ca wiadomo\u015bci<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ludowe diab\u0142y i panika moralna Andrzej Koraszewski Powiedzmy sobie szczerze, bojownicy o sprawiedliwo\u015b\u0107 to czasem ma\u0142o rozgarni\u0119ta, niebezpieczna, a nierzadko mordercza zgraja. Kiedy patrzymy na przewracaj\u0105cych samochody kiboli, nie mamy na ten temat wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, ale wtedy odmawiamy im szlachetnego tytu\u0142u bojownik\u00f3w o sprawiedliwo\u015b\u0107. Nies\u0142usznie, we w\u0142asnych oczach s\u0105 r\u00f3wnie pi\u0119kni, a wr\u0119cz jeszcze pi\u0119kniejsi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50174"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50180,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50174\/revisions\/50180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}