{"id":50588,"date":"2017-02-28T17:09:58","date_gmt":"2017-02-28T15:09:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50588"},"modified":"2017-02-28T08:52:33","modified_gmt":"2017-02-28T06:52:33","slug":"05-09-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50588","title":{"rendered":"Zygmunt Bauman. Sp\u00f3r trwa"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zygmunt Bauman. Sp\u00f3r trwa<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\u0141ukasz Bertram, Iza Mrzyg\u0142\u00f3d i Karolina Wigura<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Autorka:Autorka: Joanna Witek<\/em><\/span><\/p>\n

Szanowni Pa\u0144stwo,<\/strong><\/span><\/p>\n

\u015bmier\u0107 Zygmunta Baumana w pocz\u0105tkach roku sprowokowa\u0142a powr\u00f3t dyskusji na temat jego wk\u0142adu w \u015bwiatow\u0105 filozofi\u0119 i socjologi\u0119. Wyra\u017cane ponad granicami opinie koncentrowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 jego koncepcji p\u0142ynnej nowoczesno\u015bci, a tak\u017ce g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cki \u201eNowoczesno\u015b\u0107 i Zag\u0142ada\u201d wydanej w 1989 r. Zastanawiano si\u0119 m.in., na ile proponowane przez niego koncepcje wci\u0105\u017c t\u0142umacz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne czasy, a na ile by\u0142y adekwatne w latach 90., czyli okresie najwi\u0119kszego rozkwitu postmodernizmu.<\/strong><\/span><\/p>\n

W Polsce dyskusja mia\u0142a inny odcie\u0144. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce od razu wpad\u0142a w swoiste koleiny, te same, w kt\u00f3re wpada wiele kontrowersyjnych polskich biografii. Po dw\u00f3ch stronach barykady ustawi\u0142y si\u0119 grupy przekonanych. Z jednej strony do\u015b\u0107 bezkrytyczni apologeci tw\u00f3rczo\u015bci, z drugiej \u2013 krytycy totalni biografii Baumana. Wedle tych ostatnich my\u015bliciel ten nie jest godzien g\u0142\u0119bszej refleksji ze wzgl\u0119du na swoje zaanga\u017cowanie w komunistyczny aparat represji w latach 40. XX w.<\/span><\/p>\n

czytaj wst\u0119pniak<\/span>
\n Niniejszy temat tygodnia jest pr\u00f3b\u0105 odczarowania tej dyskusji. Zygmunt Bauman pisa\u0142 dla \u201eKultury Liberalnej\u201d nie raz. Do\u015b\u0107 cho\u0107by przypomnie\u0107 jego wypowied\u017a o przysz\u0142o\u015bci lewicy lub o wp\u0142ywie nowych technologii na demokracj\u0119. Tym bardziej pragniemy dokona\u0107 ogl\u0105du biografii Baumana i jego dzie\u0142a z perspektywy jego d\u0142ugiej ewolucji jako cz\u0142owieka i my\u015bliciela, zamiast koncentrowania si\u0119 na tym lub innym etapie \u017cycia. Przy czym, warto zaznaczy\u0107, nie uwa\u017camy, by sprawa s\u0142u\u017cby Zygmunta Baumana w Korpusie Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego by\u0142a nieistotna. Nie uznajemy samego podnoszenia kwestii biograficznych za przejaw jakiego\u015b polskiego prowincjonalizmu. Pytania, kt\u00f3re nale\u017cy tu zadawa\u0107, powinny dotyczy\u0107 zar\u00f3wno my\u015bli i dorobku autora \u201eP\u0142ynnej nowoczesno\u015bci\u201d, jak i jego \u017cyciowego do\u015bwiadczenia.<\/span><\/p>\n

Na ile jego koncepcje by\u0142y trafnym opisem totalitaryzmu i rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej prze\u0142omu XX i XXI w. i na ile maj\u0105 szans\u0119 przej\u015b\u0107 pr\u00f3b\u0119 czasu? Kt\u00f3re jego prace s\u0105 dzi\u015b najciekawsze, a kt\u00f3re zosta\u0142y zakwestionowane np. przez wsp\u00f3\u0142czesny zwrot ku pa\u0144stwom narodowym? Na ile przyjemny do czytania, lekki styl pisania Zygmunta Baumana przybli\u017ca\u0142 czytelnikowi jego my\u015bl, a na ile czyni\u0142 z niego nie filozofa, a publicyst\u0119?<\/span><\/p>\n

S\u0105 to pytania, od kt\u00f3rych uciekaj\u0105 ci, kt\u00f3rzy widz\u0105 w nim tylko \u201emajora\u201d, wulgaryzuj\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, widz\u0105c w niej pr\u00f3by zamazania odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne czyny. Przy tej okazji mo\u017cna zapyta\u0107, jak to si\u0119 dzieje, \u017ce pot\u0119pieniu Baumana towarzyszy dziwna amnezja niekt\u00f3rych \u015brodowisk prawicowych wzgl\u0119dem przesz\u0142o\u015bci popularnego w\u015br\u00f3d nich Carla Schmitta. Kt\u00f3ry, przypomnijmy, nie by\u0142 oficerem wykonuj\u0105cym rozkazy, lecz jednym z tw\u00f3rc\u00f3w podwalin nazistowskiego porz\u0105dku prawnego.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 o Baumanie jako majorze KBW i zadawa\u0107 pytania o jego uwik\u0142anie w komunizm. Tak jak nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 o jakimkolwiek innym wa\u017cnym bohaterze polskiej historii, w kt\u00f3rego \u017cyciorysie tkwi co\u015b, czego nie da si\u0119 wpasowa\u0107 w hagiograficzn\u0105 czytank\u0119. Rany nale\u017cy drapa\u0107. Nale\u017cy pyta\u0107, dr\u0105\u017cy\u0107 w biografiach Baumana, Tadeusza Mazowieckiego, Leszka Ko\u0142akowskiego. Stara\u0107 si\u0119 poj\u0105\u0107, dlaczego pierwszy premier III RP napisa\u0142 w latach 50. tekst o aresztowanym biskupie Kaczmarku. I dlaczego autor \u201eG\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w marksizmu\u201d pierwotnie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w stalinizacj\u0119 polskiej filozofii.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy to robi\u0107 z dw\u00f3ch co najmniej powod\u00f3w. Po pierwsze, by uzyska\u0107 pe\u0142nowymiarowy obraz ludzi takich jak oni, by dostrzec, jakich cz\u0119sto dramatycznych przewarto\u015bciowa\u0144 wymaga\u0142o zerwanie z systemem opresji. Panteon bohater\u00f3w musi by\u0107 przecie\u017c budowany \u015bwiadomie. Po drugie, by lepiej zrozumie\u0107 logik\u0119 takiego systemu i spos\u00f3b jego funkcjonowania. Jest to tym bardziej istotne, \u017ce dyskusja o pierwszych powojennych latach i charakterystycznych dla nich postawach oporu, przystosowania i zaanga\u017cowania wci\u0105\u017c trwa.<\/span><\/p>\n

O Zygmuncie Baumanie wypowiadaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b w \u201eKulturze Liberalnej\u201d cztery osoby.<\/span><\/p>\n

Jaros\u0142aw Kuisz stawia fundamentalne pytanie o \u015bwiatowy sukces Baumana, kt\u00f3ry, jak pisze, \u201eprzew\u0119drowa\u0142 od komunizmu do tak wysokiej pozycji w humanistyce\u201d, czego ani nie anuluje, ani nie t\u0142umaczy jego m\u0142odzie\u0144cze zaanga\u017cowanie w polski komunizm. Kuisz zastanawia si\u0119 te\u017c nad tym, na ile biografia i pochodzenie Baumana przyczyni\u0142y si\u0119 do takiego, a nie innego rozumienia wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata: \u201eBauman, cytuj\u0105c klasyk\u00f3w my\u015bli oraz modnych intelektualist\u00f3w, opisywa\u0142 \u015bwiat p\u0119kaj\u0105cych granic, upadaj\u0105cych ideologii, rozpuszczaj\u0105cych si\u0119 rodzin i partii politycznych, p\u0142ynnych relacji mi\u0119dzyludzkich. [\u2026] Mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107, w jakim stopniu \u2013 poza uwa\u017cn\u0105 obserwacj\u0105 zjawisk \u2013 Baumanowi pomaga\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 wydobycia z pami\u0119ci do\u015bwiadcze\u0144 z Europy Wschodniej i przetworzenia ich na teorie zrozumia\u0142e na Zachodzie\u201d.<\/span><\/p>\n

O prawicowe i konserwatywne postrzeganie dorobku Baumana Bronis\u0142aw Wildstein spiera si\u0119 z Karolin\u0105 Wigur\u0105. \u201eBauman i jemu podobni, ca\u0142y ten legion o podobnym do\u015bwiadczeniu, reprezentuj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 interpretacj\u0119 komunizmu i totalitaryzmu. Z jednej strony uniemo\u017cliwia ona zrozumienie specyfiki tego, czym by\u0142 totalitaryzm, bo interpretuje go w spos\u00f3b banalny jako przyk\u0142ad my\u015blenia dogmatycznego, jakich wiele w historii. Z drugiej \u2013 umo\u017cliwia przej\u015bcie do porz\u0105dku dziennego nad takim b\u0142\u0119dem\u201d \u2013 przekonuje Wildstein. \u201eIronizuje pan i twierdzi, \u017ce wzi\u0119cie odpowiedzialno\u015bci przez Baumana by\u0142o czysto retoryczne. Kto ma prawo ocenia\u0107, \u017ce czyje\u015b wyrazy skruchy s\u0105 prawdziwe albo nie? Pan?\u201d \u2013 pyta Wigura.<\/span><\/p>\n

Szymon Wr\u00f3bel i Cezary Ko\u015bcielniak proponuj\u0105 w\u0142asne podsumowania tw\u00f3rczo\u015bci Baumana. \u201eGdy my\u015bl\u0119 \u00abZygmunt Bauman\u00bb, my\u015bl\u0119 nade wszystko aktywn\u0105 utopi\u0119 \u2013 pisze Wr\u00f3bel. \u2013 Ta jednak odsy\u0142a mnie do socjalizmu jako znacz\u0105cej korekty liberalizmu. Socjalizm jest niemo\u017cliwy bez kultury socjalistycznej, ale kultura okazuje si\u0119 praktyk\u0105, kt\u00f3ra nie jest ani \u00abzmys\u0142em praktycznym\u00bb, ani \u00abuciele\u015bnionym rozumem\u00bb, ani nawet \u00abrefleksyjnym dzia\u0142aniem\u00bb, ani tym bardziej habitusem lub zbiorem nawyk\u00f3w, ale pr\u00f3b\u0105 dostrojenia si\u0119 do siebie naszych zbiorowych cel\u00f3w ukierunkowanych na ulepszenie \u015bwiata spo\u0142ecznego, tj. rodzaj politycznego zestrojenia, politycznej orkiestracji bez odwo\u0142ywania si\u0119 do idei dyrygenta\u201d.<\/span><\/p>\n

Dla Cezarego Ko\u015bcielniaka Bauman jest ciekawym filozofem, kt\u00f3ry mia\u0142 dar trafnego metaforyzowania opisywanej rzeczywisto\u015bci, ale nie mo\u017cna uciec od jego uwik\u0142ania w stalinizm, przez to te\u017c nie mo\u017cna my\u015ble\u0107 o Baumanie jako autorytecie moralnym: \u201eUwik\u0142anie Baumana w komunistyczny terror jest k\u0142opotliwym rozdzia\u0142em jego biografii, te\u017c dlatego, \u017ce sam autor nigdy nie dokona\u0142 rozliczenia z tym okresem. W tym sensie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, czy Bauman powinien funkcjonowa\u0107 jako autorytet, np. dla Ko\u015bcio\u0142a, a w taki spos\u00f3b przedstawiano go podczas zesz\u0142orocznej konferencji w Asy\u017cu\u201d.<\/span><\/p>\n

W najbli\u017cszym czasie uka\u017c\u0105 si\u0119 tak\u017ce komentarze Richarda Sennetta, Micha\u0142a \u0141uczewskiego i Lecha Nijakowskiego.<\/span><\/p>\n

Zapraszamy do lektury!<\/em><\/p>\n

\u0141ukasz Bertram, Iza Mrzyg\u0142\u00f3d i Karolina Wigura<\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zygmunt Bauman. Sp\u00f3r trwa \u0141ukasz Bertram, Iza Mrzyg\u0142\u00f3d i Karolina Wigura Autorka: Joanna Witek Szanowni Pa\u0144stwo, \u015bmier\u0107 Zygmunta Baumana w pocz\u0105tkach roku sprowokowa\u0142a powr\u00f3t dyskusji na temat jego wk\u0142adu w \u015bwiatow\u0105 filozofi\u0119 i socjologi\u0119. Wyra\u017cane ponad granicami opinie koncentrowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 jego koncepcji p\u0142ynnej nowoczesno\u015bci, a tak\u017ce g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cki \u201eNowoczesno\u015b\u0107 i Zag\u0142ada\u201d wydanej w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50588"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50596,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50588\/revisions\/50596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}