{"id":50605,"date":"2017-03-03T17:09:06","date_gmt":"2017-03-03T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50605"},"modified":"2017-02-28T09:22:06","modified_gmt":"2017-02-28T07:22:06","slug":"02-09-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50605","title":{"rendered":"Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Szymon Wr\u00f3bel<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Autorka:Autorka: Joanna Witek<\/em><\/span><\/p>\n

Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 o figurze t\u0142umacza i jego zadaniu, kt\u00f3re jest zadaniem nieustannego przek\u0142adu z j\u0119zyka polityki na j\u0119zyk praktyki i indywidualnego do\u015bwiadczenia, z j\u0119zyka nauki na j\u0119zyk dzia\u0142ania zbiorowego, z j\u0119zyka socjologii na j\u0119zyk medi\u00f3w.
\n<\/strong>
\nPo \u015bmierci Zygmunta Baumana, kt\u00f3ra mnie zaskoczy\u0142a, wykona\u0142em prac\u0119 \u017ca\u0142oby polegaj\u0105c\u0105 na pr\u00f3bie odpowiedzi na proste pytanie: co my\u015bl\u0119, gdy m\u00f3wi\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d? Poni\u017cszy tekst jest zapisem tej chwili zastanowienia, namys\u0142u nad znaczeniem i stawk\u0105 pisarstwa Zygmunta Baumana. Jest pr\u00f3b\u0105 domy\u015blenia si\u0119 jego nieoczywistego znaczenia.<\/span><\/p>\n

Aktywna utopia<\/strong><\/p>\n

Kiedy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 nade wszystko o \u201eaktywnej utopii\u201d. Nie jest to chimera poszukiwania wysp szcz\u0119\u015bcia, innych \u015bwiat\u00f3w, fikcyjnych dostatnich spo\u0142ecze\u0144stw. Nie jest to r\u00f3wnie\u017c projekt modernizacji spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego ani racjonalna utopia o\u015bwiecenia. Aktywna utopia to zbi\u00f3r prze\u015bwiadcze\u0144 i postulat\u00f3w, pozwalaj\u0105cych na sta\u0142\u0105 i nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 korekt\u0119 \u015bwiata spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. Bauman swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z 1976 r. zatytu\u0142owan\u0105 \u201eSocialism: The Active Utopia\u201d zaczyna od rozdzia\u0142u \u201eUtopia a rzeczywisto\u015b\u0107\u201d, demonstruj\u0105c, \u017ce utopia to nade wszystko wizja dotycz\u0105ca przysz\u0142o\u015bci, a zatem nadchodz\u0105cej tera\u017aniejszo\u015bci. Utopia nie jest por\u00f3\u017cniona z rzeczywisto\u015bci\u0105, ona jest jedynie korekt\u0105 narzucon\u0105 rzeczywisto\u015bci. Utopia pozwala nam zatem sformu\u0142owa\u0107 odpowied\u017a na jedno z podstawowych pyta\u0144 z Kantowskiej antropologii: na co mo\u017cemy mie\u0107 nadziej\u0119?<\/span><\/p>\n

Dla Baumana utopia jest wype\u0142niona konkretn\u0105 tre\u015bci\u0105. Utopia to utopia socjalistyczna. Bauman pisze explicite: socjalizm ujawni\u0142 si\u0119 w XIX-wiecznej Europie w formie utopii. Ta nakaza\u0142a ludziom my\u015ble\u0107 o spo\u0142ecze\u0144stwie nie jako czym\u015b, co nale\u017cy utrwala\u0107 i konserwowa\u0107, ale jako czym\u015b, co nale\u017cy uszlachetnia\u0107, poprzez ustanowienie spo\u0142ecze\u0144stwa ludzi r\u00f3wnych i wolnych. To umo\u017cliwia tylko demokracja, kt\u00f3ra do dzi\u015b funkcjonuje w my\u015bleniu filozoficznym jako skandal.<\/span><\/p>\n

Demokracja nie jest tu rozumiana jako \u201edyktatura ludu\u201d \u2013 homogenicznej wsp\u00f3lnoty obywateli, kt\u00f3rzy strzeg\u0105 swego prawa do obywatelstwa (lub terytorium) \u2013 ani jako \u201edemokracja proceduralna\u201d, rozumiana jako zbi\u00f3r praw i uprawnie\u0144 silniejszych od woli ludu, ale jako krytyczne rozszerzenie zbioru liberalnych wolno\u015bci. Liberalizm, w swej najbardziej uszlachetnionej formie, widzi r\u00f3wno\u015b\u0107 formalnie jako ustanowienie warunku wolno\u015bci; socjalizm, przeciwnie, widzi r\u00f3wno\u015b\u0107 jako spos\u00f3b urzeczywistnienia i ustanowienia spo\u0142ecze\u0144stwa. St\u0105d has\u0142o: \u201eSocjalizm albo barbarzy\u0144stwo\u201d.<\/span><\/p>\n

Socjalizm jest demokracj\u0105 w dzia\u0142aniu. To uzasadnia i pozwala zrozumie\u0107 tak silne zainteresowanie Baumana socjalizmem brytyjskim, o kt\u00f3rym pisze w swej ksi\u0105\u017cce z 1959 r. zatytu\u0142owanej \u201eSocjalizm brytyjski. \u0179r\u00f3d\u0142a, filozofia, doktryna polityczna\u201d. Demokracja, je\u015bli nie chce by\u0107 tylko emblematem, technik\u0105 rz\u0105dzenia lub procedur\u0105 administrowania \u015bwiatem spo\u0142ecznym, musi by\u0107 praktykowaniem r\u00f3wno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Utopia jest zatem aktywn\u0105 utopi\u0105, aktywnie oddzia\u0142uj\u0105c\u0105 na nasze my\u015blenie, wra\u017cliwo\u015b\u0107 i dzia\u0142anie. Utopia jest utopi\u0105 socjalistyczn\u0105, albowiem to socjalizm pozwala nam my\u015ble\u0107 o ustanowieniu spo\u0142ecze\u0144stwa ludzi r\u00f3wnych i wolnych. Znaczy to jednak, \u017ce socjalizm wymaga kultury socjalistycznej. Socjalizm to nade wszystko \u201ekultura jako praktyka\u201d, a zatem walka z kultur\u0105 hegemoniczn\u0105. To g\u0142\u00f3wny wniosek, jaki Bauman wyprowadza z lektury \u201eList\u00f3w z wi\u0119zienia\u201d Antonio Gramsciego. W ksi\u0105\u017cce \u201eCulture as Praxis\u201d z 1973 r. Bauman powiada zupe\u0142nie otwarcie, \u017ce kultura to nie system (w polemice z Talcottem Parsonsem) i nie struktura (w polemice z Claudem L\u00e9vi\u2013Straussem) ani nawet zbi\u00f3r funkcji (w polemice z Pierre\u2019em Bourdieu), ale wsp\u00f3lne praktykowanie warto\u015bci s\u0142u\u017c\u0105cych ustanowieniu dobrego spo\u0142ecze\u0144stwa. Gdyby kultura by\u0142a tylko kultur\u0105 hegemoniczn\u0105, nie mieliby\u015bmy prawa do jakiejkolwiek zmiany, nie mieliby\u015bmy prawa do nadziei.<\/span><\/p>\n

Szymon Wr\u00f3bel:<\/strong> – Aktywna utopia, socjalizm, kultura jako praktyka, przek\u0142ad \u2013 tym w\u0142a\u015bnie korpusem poj\u0119ciowym i o tym zbiorze warunk\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego my\u015bli Zygmunt Bauman i ja o tym my\u015bl\u0119, gdy przywo\u0142uj\u0119 jego imi\u0119.<\/em><\/p>\n

Podsumujmy zatem: gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 nade wszystko aktywn\u0105 utopi\u0119. Ta jednak odsy\u0142a mnie do socjalizmu jako znacz\u0105cej korekty liberalizmu. Socjalizm jest niemo\u017cliwy bez kultury socjalistycznej, ale kultura okazuje si\u0119 praktyk\u0105, kt\u00f3ra nie jest ani \u201ezmys\u0142em praktycznym\u201d, ani \u201euciele\u015bnionym rozumem\u201d, ani nawet \u201erefleksyjnym dzia\u0142aniem\u201d, ani tym bardziej habitusem lub zbiorem nawyk\u00f3w, ale pr\u00f3b\u0105 dostrojenia si\u0119 do siebie naszych zbiorowych cel\u00f3w ukierunkowanych na ulepszenie \u015bwiata spo\u0142ecznego, tj. rodzaj politycznego zestrojenia, politycznej orkiestracji bez odwo\u0142ywania si\u0119 do idei dyrygenta.<\/span><\/p>\n

Intelektualista jako t\u0142umacz<\/strong><\/p>\n

Dyrygent jest zast\u0105piony intelektualist\u0105 publicznym, kt\u00f3ry jest t\u0142umaczem, a nie m\u0119drcem lub ekspertem. Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 zatem o figurze t\u0142umacza i o jego zadaniu, kt\u00f3re jest zadaniem nieustannego przek\u0142adu z j\u0119zyka polityki na j\u0119zyk praktyki i indywidualnego do\u015bwiadczenia, z j\u0119zyka nauki na j\u0119zyk dzia\u0142ania zbiorowego, z j\u0119zyka socjologii na j\u0119zyk medi\u00f3w etc. T\u0142umacz z tego wzgl\u0119du staje si\u0119 tworem nieczystym, gatunkiem problematycznym, a jego j\u0119zyk z\u0142o\u017cony jest z t\u0142umaczonych j\u0119zyk\u00f3w znajdowanych w \u015bwiecie. Aktywna utopia, socjalizm, kultura jako praktyka, przek\u0142ad \u00ad\u2013 tym w\u0142a\u015bnie korpusem poj\u0119ciowym i o tym zbiorze warunk\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego my\u015bli Zygmunt Bauman i ja o tym my\u015bl\u0119, gdy przywo\u0142uj\u0119 jego imi\u0119. W jakim jednak \u015bwiecie my\u015bli Bauman?<\/span><\/p>\n

W \u015bwiecie pe\u0142nym ambiwalencji, tj. \u017cycia nierytmicznego, \u015bwiecie nieprzejrzysto\u015bci tego, co spo\u0142eczne, tj. \u015bwiecie niezdolnym do dokonania dzia\u0142ania w kierunku ustanowienia socjalizmu. Bauman pisze w \u015bwiecie po dokonaniu demonta\u017cu tego, co spo\u0142eczne, i tego, co wsp\u00f3lne. Poj\u0119cie wsp\u00f3lnoty zosta\u0142o uprowadzone przez niesko\u0144czenie podzielne wyobra\u017cone wsp\u00f3lnoty \u2013 wsp\u00f3lnoty narodowe, etniczne, sportowe, zdrowotne (chorych na bulimi\u0119 lub chorob\u0119 Alzheimera), artystyczne, mieszkaniowe, kulinarne etc. Poj\u0119cie wolno\u015bci zosta\u0142o natomiast uprowadzone przez j\u0119zyk ultraliberalizmu, kt\u00f3ry m\u00f3wi jedynie o wolno\u015bci jako braku przeszk\u00f3d dla dalszych przep\u0142yw\u00f3w i wolno\u015bci zogniskowanej w jednostce.<\/span><\/p>\n

Twierdz\u0119, \u017ce dla Baumana centralnym poj\u0119ciem w opisie \u015bwiata spo\u0142ecznego wcale nie by\u0142a kategoria ambiwalencji z ksi\u0105\u017cki \u201eModernity and Ambivalence\u201d z 1991 r., po polsku funkcjonuj\u0105ca jako \u201ewieloznaczno\u015b\u0107\u201d (\u201eWieloznaczno\u015b\u0107 nowoczesna, nowoczesno\u015b\u0107 wieloznaczna\u201d), ani ponowoczesno\u015bci z \u201ePonowoczesno\u015b\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142a cierpie\u0144\u201d, ani nawet p\u0142ynno\u015bci. Twierdz\u0119, \u017ce najbli\u017csze Baumanowi jest poj\u0119cie wypo\u017cyczone ze s\u0142ownika Norberta Eliasa, tj. poj\u0119cie spo\u0142ecze\u0144stwa jednostek. W przestrzeni ambiwalencji i p\u0142ynno\u015bci mo\u017cna by\u0107, kim si\u0119 chce, mamy pozorn\u0105 swobod\u0119 wyboru symbolicznej to\u017csamo\u015bci, lecz aby tam zaistnie\u0107, musimy wybra\u0107 jedn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, kt\u00f3ra zawsze w pewien spos\u00f3b nas zdradza i kt\u00f3ra co prawda nigdy nie b\u0119dzie w pe\u0142ni adekwatna, ale jest niezb\u0119dna do tego, aby w tym \u015bwiecie zaistnie\u0107.<\/span><\/p>\n

W \u015bwiecie ambiwalencji nie jestem zmuszany do trwa\u0142ej symbolicznej identyfikacji, rezygnuj\u0119 i resetuj\u0119 prawno-polityczn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 mojej ja\u017ani, istniej\u0105cej dzi\u0119ki okre\u015blonemu miejscu w strukturze spo\u0142eczno-symbolicznej, musz\u0119 jednak mie\u0107 pewn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 (ikon\u0119), aby w t\u0119 sie\u0107 w og\u00f3le wej\u015b\u0107, aby si\u0119 w niej zarejestrowa\u0107. P\u0142ynno\u015b\u0107 \u015bwiata prowadzi do skupienia jednostek i skupienia si\u0119 na jednostkach.<\/span><\/p>\n

Krytyka spo\u0142ecze\u0144stwa jednostek<\/strong><\/p>\n

Wszystkie ksi\u0105\u017cki Baumana na temat p\u0142ynno\u015bci to krytyki \u201espo\u0142ecze\u0144stwa jednostek\u201d, spo\u0142ecze\u0144stwa po demonta\u017cu tego, co spo\u0142eczne. \u201eP\u0142ynna nowoczesno\u015b\u0107\u201d z 2000 r. stwarza ram\u0119 teoretyczn\u0105 dla analizy p\u0142ynno\u015bci i powiada o wycofaniu si\u0119 lub skryciu samego poj\u0119cia spo\u0142ecze\u0144stwa, tak jakby Bauman chcia\u0142 do ko\u0144ca przestraszy\u0107 nas (i siebie samego) s\u0142ynnym stwierdzeniem Margaret Thatcher z 1987 r.: \u201eThere is no such thing as society\u201d.<\/span><\/p>\n

Kolejne tomy pisarstwa Baumana m\u00f3wi\u0105 ju\u017c tylko o konsekwencjach tego demonta\u017cu, tj. opowiadaj\u0105 o losach poj\u0119\u0107, kt\u00f3re nie mog\u0105 by\u0107 my\u015blane osobno, ale musz\u0105 by\u0107 my\u015blane razem, lecz z powodu \u201ep\u0142ynno\u015bci\u201d my\u015blane s\u0105 w ramach \u201espo\u0142ecze\u0144stwa jednostek\u201d. S\u0105 to kolejno poj\u0119cia: mi\u0142o\u015bci (\u201eLiquid Love: On the Frailty of Human Bonds\u201d, pol. \u201eRazem osobno\u201d, 2003), \u017cycia (\u201eLiquid Life\u201d, pol. \u201eP\u0142ynne \u017cycie\u201d, 2005), l\u0119ku i bezpiecze\u0144stwa (\u201eLiquid Fear\u201d, pol. \u201eP\u0142ynny l\u0119k\u201d, 2006), czasu i niepewno\u015bci (\u201eLiquid Times: Living in an Age of Uncertainty\u201d, pol. \u201eP\u0142ynne czasy. \u017bycie w epoce niepewno\u015bci\u201d, 2006), wiedzy i inwigilacji (\u201eLiquid Surveillance: A Conversation\u201d, pol. \u201eP\u0142ynna inwigilacja. Rozmowy\u201d, 2013), wreszcie bogactwa i biedy, pracy i bezrobocia (\u201eDoes the Richness of the Few Benefit Us All?\u201d, pol. \u201ePraca, konsumpcjonizm i nowi ubodzy\u201d, 2013).<\/span><\/p>\n

Szymon Wr\u00f3bel:<\/strong> – Mi\u0142o\u015bci, wiedzy, bezpiecze\u0144stwa, pracy, ale tak\u017ce w\u0142asnego \u017cycia i czasu nie da si\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 osobno. Pewnych rzeczy nie da si\u0119 zrobi\u0107 i nie nale\u017cy robi\u0107 w samotno\u015bci.<\/em><\/p>\n

Bauman pisze zatem o spo\u0142ecze\u0144stwie rozmontowanym, tj. o spo\u0142ecze\u0144stwie ludzi rozerotyzowanych, ale pozbawionych mi\u0142o\u015bci, ludzi pracuj\u0105cych, ale pozbawionych miejsc pracy, ludzi poszukuj\u0105cych bezpiecze\u0144stwa, ale stale przera\u017conych, ludzi maj\u0105cych dost\u0119p do wiedzy, ale \u017cyj\u0105cych w niepewno\u015bci, ludzi pragn\u0105cych bogactwa i celebruj\u0105cych bogaczy, ale do\u015bwiadczaj\u0105cych biedy, ludzi, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce jeszcze co\u015b tworz\u0105, ale ju\u017c dawno temu zostali przekszta\u0142ceni w konsument\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po dokonaniu takiej diagnozy na temat rozbi\u00f3rki \u201espo\u0142ecze\u0144stwa\u201d, Bauman zadaje lakoniczne pytanie: czy w zindywidualizowanym spo\u0142ecze\u0144stwie mo\u017ce istnie\u0107 jeszcze polityka? Mi\u0142o\u015bci, wiedzy, bezpiecze\u0144stwa, pracy, ale tak\u017ce w\u0142asnego \u017cycia i czasu nie da si\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 osobno. Pewnych rzeczy nie da si\u0119 zrobi\u0107 i nie nale\u017cy robi\u0107 w samotno\u015bci. To dlatego jedynym przedmiotem my\u015bli Baumana jest samo \u017cycie, kt\u00f3rego czarny wir pr\u00f3bowa\u0142 opisa\u0107 w zwierzeniu zatytu\u0142owanym \u201eTo nie jest dziennik\u201d. \u017bycie jest tym, co wsp\u00f3lne, i nie ma \u017cycia poza tym, co wsp\u00f3lne. Nieobecno\u015b\u0107 socjalizmu w naszym my\u015bleniu o \u017cyciu prowadzi do prywatyzacji \u017cycia. Ta oznacza wszak\u017ce \u015bmier\u0107 \u201eaktywnej utopii\u201d i \u201ekultury jako praktyki\u201d lub raczej \u201ewsp\u00f3lnych mnogich praktyk\u201d. To wszystko \u0142\u0105cznie oznacza \u015bmier\u0107 ludzkich nadziei.<\/span><\/p>\n

Nie tylko przep\u0142ywy<\/strong><\/p>\n

Wyprowadzam wniosek ostateczny. Bauman jest socjologiem g\u0142\u0119boko skonfliktowanym ze swoim czasem. Bauman nie pisze pochwa\u0142y p\u0142ynno\u015bci, swobodnych przep\u0142yw\u00f3w, niepewno\u015bci, wolnej mi\u0142o\u015bci, przera\u017caj\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci, rozproszonego czasu, pustego \u017cycia, iluzji nie\u015bmiertelno\u015bci, \u017cycia na przemia\u0142. Spo\u0142ecze\u0144stwo to nie tylko przep\u0142ywy. Przep\u0142yw nie wystarcza do ustanowienia spo\u0142ecze\u0144stwa, trzeba do tego jeszcze socjalistycznej praktyki. \u017beby co\u015b zasz\u0142o, nie wystarcza, aby co\u015b sz\u0142o, przeciwnie, cz\u0119sto trzeba, aby co\u015b nie posz\u0142o dalej, trzeba jeszcze zatrzymania, po\u0142\u0105czenia, powi\u0105zania, bycia razem. Bauman, w rezultacie, pisze o naszych niespe\u0142nionych nadziejach na lepsze \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Autor \u201eP\u0142ynnych czas\u00f3w\u201d jest pisarzem \u015bmierci aktywnej utopii, opisuj\u0105cym wykluczenie socjalizmu z naszego my\u015blenia i odczuwania. To wykluczenie prowadzi do uniewa\u017cnienia polityki przyja\u017ani, etyki go\u015bcinno\u015bci, niezb\u0119dnej w chwili, gdy bli\u017ani pojawia si\u0119 u naszych drzwi, tj. gdy na granicy, u progu spo\u0142ecze\u0144stwa jednostek, zjawia si\u0119 nieproszony go\u015b\u0107. Nie jest to abstrakcyjny Inny filozof\u00f3w, jest to materialny Inny z wyrazist\u0105 twarz\u0105, niemi\u0142ym oddechem, obc\u0105 mow\u0105, niezrozumia\u0142ymi zwyczajami, bulwersuj\u0105cym ubiorem i niewygodnymi wierzeniami religijnymi. Jest to obcy, kt\u00f3ry szuka u naszych drzwi blisko\u015bci, obcy, o kt\u00f3rym pisze Bauman w ksi\u0105\u017cce \u201eStrangers at Our Door\u201d z 2016 r. w kategoriach paniki moralnej.<\/span><\/p>\n

Kiedy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 jego konkretno\u015b\u0107, my\u015bl\u0119 jego twarz, my\u015bl\u0119 chwil\u0119, kiedy po raz pierwszy przeczyta\u0142 \u201eZim\u0119 o poranku. Opowie\u015b\u0107 dziewczynki z warszawskiego getta\u201d Janiny Bauman. Kiedy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 o swoim ostatnim li\u015bcie od Profesora, gdzie odpowiada na moj\u0105 pro\u015bb\u0119 o podanie tytu\u0142u wyst\u0105pienia na konferencji o ateizmie, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 otwiera\u0107 w pa\u017adzierniku tego roku na wydziale \u201eArtes Liberales\u201d UW. Odpowiedzia\u0142 na moj\u0105 pro\u015bb\u0119 najpro\u015bciej, jak potrafi\u0142, kieruj\u0105c si\u0119 jak zwykle przyja\u017ani\u0105 dla \u015bwiata: \u201eO niesamowystarczalnym Cz\u0142owieku w poszukiwaniu Boga\u2026\u201d i doda\u0142: \u201eJe\u015bli do\u017cyj\u0119 i je\u015bli w pa\u017adzierniku b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 polskich przyjaci\u00f3\u0142 bez szkody dla nich odwiedza\u0107\u2026\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

Szymon Wr\u00f3bel<\/span><\/em><\/strong>
\n profesor zwyczajny na Wydziale \u201eArtes Liberales\u201d UW oraz w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie. Psycholog i filozof. Absolwent Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142ecznych (psychologia) UAM w Poznaniu. Ostatnio opublikowa\u0142: \u201ePolska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mro\u017cka i z powrotem\u201d (wyd. Universitas, Krak\u00f3w 2015) oraz \u201eFilozof i terytorium. Polityka idei w my\u015bli Leszka Ko\u0142akowskiego, Bronis\u0142awa Baczki, Krzysztofa Pomiana i Marka J. Siemka\u201d (wyd. IFiS PAN, Warszawa 2016).<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d Szymon Wr\u00f3bel Autorka: Joanna Witek Gdy my\u015bl\u0119 \u201eZygmunt Bauman\u201d, my\u015bl\u0119 o figurze t\u0142umacza i jego zadaniu, kt\u00f3re jest zadaniem nieustannego przek\u0142adu z j\u0119zyka polityki na j\u0119zyk praktyki i indywidualnego do\u015bwiadczenia, z j\u0119zyka nauki na j\u0119zyk dzia\u0142ania zbiorowego, z j\u0119zyka socjologii na j\u0119zyk medi\u00f3w. Po \u015bmierci Zygmunta Baumana, kt\u00f3ra mnie zaskoczy\u0142a, wykona\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50605"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50611,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50605\/revisions\/50611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}