{"id":50612,"date":"2017-03-04T17:09:48","date_gmt":"2017-03-04T15:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50612"},"modified":"2017-02-28T09:51:26","modified_gmt":"2017-02-28T07:51:26","slug":"03-09-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50612","title":{"rendered":"Czytanie Baumana dzi\u015b"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Czytanie Baumana dzi\u015b<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Cezary Ko\u015bcielniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Autorka:Autorka: Joanna Witek<\/em><\/span><\/p>\n

Jak dzi\u015b czyta\u0107 Baumana? Krytycznie i ca\u0142o\u015bciowo. Bez zacietrzewienia, ale ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jego biograficznego uwik\u0142ania. I bez budowania mitologii \u2013 przez \u017cadn\u0105 ze stron.<\/strong><\/p>\n

Dyskusja o spu\u015bci\u017anie i biografii Zygmunta Baumana zintensyfikowa\u0142a si\u0119 po jego \u015bmierci. Zalet\u0105 pisarstwa Baumana by\u0142o prze\u0142amywanie granic dyscyplin. Dziedzin\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142a socjologia, trudno jednak nie zauwa\u017cy\u0107 w jego ksi\u0105\u017ckach rozbudowanych w\u0105tk\u00f3w filozoficznych, politologicznych, a nawet dotykaj\u0105cych sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Jako intelektualista Zygmunt Bauman sprawnie porusza\u0142 si\u0119 w obr\u0119bie kilku dziedzin, co we wsp\u00f3\u0142czesnej humanistyce jest nie do unikni\u0119cia.<\/span><\/p>\n

Sam warsztat Baumana by\u0142 do\u015b\u0107 specyficzny, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego ksi\u0105\u017cek jest pisana j\u0119zykiem publicystycznym. W swoim za\u0142o\u017ceniu mia\u0142y one dotrze\u0107 nie tylko do specjalist\u00f3w, lecz tak\u017ce do szerokiego grona odbiorc\u00f3w \u2013 co autorowi uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107. Bauman nie da\u0142 si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w hermetycznych analizach czy technicznym j\u0119zyku nauki. Mia\u0142 nieprawdopodobn\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 wymownego metaforyzowania zjawisk wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, np. jego sformu\u0142owanie \u201ep\u0142ynna nowoczesno\u015b\u0107\u201d sta\u0142o si\u0119 punktem odniesienia w debacie nad kondycj\u0105 dzisiejszego spo\u0142ecze\u0144stwa, wywo\u0142uj\u0105c echo i polemik\u0119 m.in. Benedykta XVI. Jednak\u017ce Bauman sam nie aspirowa\u0142 do statusu tw\u00f3rcy idei, raczej omawia\u0142 i komentowa\u0142 to, co wytworzyli inni. W tym znaczeniu bli\u017cszy by\u0142 pisarstwu filozoficznemu, nie tworzy\u0142 w\u0142asnych koncepcji filozoficznych czy spo\u0142ecznych. Cieniem na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 zarzut plagiatu w 2013 r., kiedy zarzucono mu, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 swojej ksi\u0105\u017cki spisa\u0142 z Wikipedii, a jego wydawca nazwa\u0142 to \u201erecyclingiem idei\u201d.<\/span><\/p>\n

Dla mnie istotn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 Baumana pozostanie \u201eNowoczesno\u015b\u0107 i Zag\u0142ada\u201d, w kt\u00f3rej przedstawi\u0142, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 filozofi\u0105 Emmanuela Levinasa, drog\u0119 oddalania si\u0119 od cz\u0142owiecze\u0144stwa, stopniowego zrywania wi\u0119zi, a\u017c do pojawienia si\u0119 maszyny \u015bmierci niszcz\u0105cej miliony ludzi w Zag\u0142adzie. Gdyby postawi\u0107 pytanie, kt\u00f3ra z ksi\u0105\u017cek Baumana przetrwa pr\u00f3b\u0119 czasu, stawia\u0142bym w\u0142a\u015bnie na t\u0119 pozycj\u0119, gdy\u017c prezentuje ona przekonuj\u0105c\u0105 anatomi\u0119 Holokaustu.<\/span><\/p>\n

Stosowany przez Baumana j\u0119zyk publicystyczny prowadzi jednak do nie\u015bcis\u0142o\u015bci. Gdy czytamy \u201eP\u0142ynn\u0105 nowoczesno\u015b\u0107\u201d, przedstawiona w niej diagnoza dotyczy Europy zachodniej, \u015bwiat p\u0142ynno\u015bci obcy jest wielu spo\u0142ecze\u0144stwom tradycyjnym, np. polskiemu lub greckiemu. Nie jest to zatem opis obejmuj\u0105cy ca\u0142\u0105 Europ\u0119. Podobnie w ostatniej ksi\u0105\u017cce, \u201eRetrotopii\u201d, Bauman stawia do\u015b\u0107 kontrowersyjn\u0105 tez\u0119 o powrocie utopii silnych pa\u0144stw, gdy tymczasem jest to reakcja, czy to na zbyt daleko posuni\u0119t\u0105 biurokracj\u0119, jak w przypadku Brexitu, czy te\u017c na procesy odbudowywania si\u0119 to\u017csamo\u015bci pa\u0144stw, co mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 np. we Francji. Co wi\u0119cej, nowa ksi\u0105\u017cka Baumana zdaje si\u0119 zaprzecza\u0107 tezie o p\u0142ynnej nowoczesno\u015bci, jest za\u015b dramatyczn\u0105 obron\u0105 liberalnej wizji Zachodu. Z pewno\u015bci\u0105 diagnozy Baumana stan\u0105 si\u0119 punktem zaczepienia dla konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 na ich kanwie polemizowa\u0107 z liberalnym obrazem \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Cezary Ko\u015bcielniak<\/strong>: – Diagnozy Baumana stan\u0105 si\u0119 punktem zaczepienia dla konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 na ich kanwie polemizowa\u0107 z liberalnym obrazem \u015bwiata.<\/em><\/p>\n

Nie spos\u00f3b odst\u0105pi\u0107 od pytania o biografi\u0119 Baumana, w szczeg\u00f3lno\u015bci o to, w jaki spos\u00f3b czyta\u0107 jego ksi\u0105\u017cki w kontek\u015bcie ciemnych kart jego \u017cyciorysu. Wydaje si\u0119, \u017ce \u2013 za Boche\u0144skim \u2013 nale\u017ca\u0142oby odr\u00f3\u017cni\u0107 autorytet epistemiczny od moralnego. Uwik\u0142anie Baumana w komunistyczny terror jest k\u0142opotliwym rozdzia\u0142em jego biografii, r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce sam autor nigdy nie dokona\u0142 rozliczenia z tym okresem. W tym sensie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, czy Bauman powinien funkcjonowa\u0107 jako autorytet, np. dla Ko\u015bcio\u0142a, a w taki spos\u00f3b przedstawiano go podczas zesz\u0142orocznej konferencji w Asy\u017cu. Nie oznacza to jednak, \u017ce powinno si\u0119 zaprzesta\u0107 lektury jego ksi\u0105\u017cek, a ju\u017c zupe\u0142nie niedopuszczalne by\u0142y formy blokowania czy wygwizdywania Baumana podczas uniwersyteckich wyk\u0142ad\u00f3w. Uniwersytet pe\u0142ni rol\u0119 ponadpolitycznej przestrzeni debaty i niezale\u017cnie od w\u0105tpliwo\u015bci co do postawy Baumana, zak\u0142\u00f3canie wyk\u0142adu jest form\u0105 niedopuszczalnej przemocy. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce sytuacja Baumana nie jest przypadkiem odosobnionym \u2013 wolno w tym miejscu poda\u0107 przyk\u0142ad Heideggera, kt\u00f3rego uwik\u0142anie w faszyzm jest dzisiaj oczywiste, natomiast nie skazuje jego dzie\u0142 na wpisanie do indeksu.<\/span><\/p>\n

Jak zatem czyta\u0107 Baumana? Krytycznie i ca\u0142o\u015bciowo. Bez zacietrzewienia, ale ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jego biograficznego uwik\u0142ania. I bez budowania mitologii \u2013 przez \u017cadn\u0105 ze stron.<\/span><\/p>\n

\n

Cezary Ko\u015bcielniak<\/em><\/span><\/strong>
\n doktor, filozof, pracownik UAM w Poznaniu, ostatnio opublikowa\u0142 \u201eFrunze w meczecie\u201d (wyd. \u015awi\u0119ty Wojciech, Pozna\u0144 2016).<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytanie Baumana dzi\u015b Cezary Ko\u015bcielniak Autorka: Joanna Witek Jak dzi\u015b czyta\u0107 Baumana? Krytycznie i ca\u0142o\u015bciowo. Bez zacietrzewienia, ale ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jego biograficznego uwik\u0142ania. I bez budowania mitologii \u2013 przez \u017cadn\u0105 ze stron. Dyskusja o spu\u015bci\u017anie i biografii Zygmunta Baumana zintensyfikowa\u0142a si\u0119 po jego \u015bmierci. Zalet\u0105 pisarstwa Baumana by\u0142o prze\u0142amywanie granic dyscyplin. Dziedzin\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50612"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50624,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50612\/revisions\/50624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}