{"id":50804,"date":"2017-03-11T17:09:37","date_gmt":"2017-03-11T15:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=50804"},"modified":"2017-03-11T06:57:09","modified_gmt":"2017-03-11T04:57:09","slug":"50804","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=50804","title":{"rendered":"Wspomnienia “tych co zostali” – 49. rocznica Marca ’68"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Wspomnienia “tych co zostali” – 49. rocznica Marca ’68<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

akn\/ pat\/<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"SewerynSeweryn Blumsztajn. Fot. PAP\/A. Rybczy\u0144ski<\/em><\/span><\/p>\n

Uwa\u017ca\u0142em, \u017ce jako uczestnik wydarze\u0144 na UW ponosz\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107. Na pocz\u0105tku by\u0142em oburzony na tych, co wyje\u017cd\u017cali. Ale potem zrozumia\u0142em czym by\u0142a dla nich ta fala propagandy i samotno\u015b\u0107 – powiedzia\u0142 Seweryn Blumsztajn w rocznic\u0119 wydarze\u0144 marcowych 1968 r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Spotkanie “Ci, kt\u00f3rzy zostali. Marzec \u201968” odby\u0142o si\u0119 w \u015brod\u0119 w tymczasowej siedzibie sto\u0142ecznego Teatru \u017bydowskiego.<\/span><\/p>\n

Opowiadaj\u0105c o okresie poprzedzaj\u0105cym protesty studenckie Blumsztajn przyzna\u0142, \u017ce mieli w\u00f3wczas wizj\u0119 zrobienia z Uniwersytetu Warszawskiego “oazy wolno\u015bci”. “Przychodzili\u015bmy na zebrania, pyskowali\u015bmy. I brn\u0119li\u015bmy w to coraz bardziej, potem przysz\u0142a sprawa +Dziad\u00f3w+ i szli\u015bmy w to tak +g\u0142ow\u0105 do przodu+, w og\u00f3le nie zadaj\u0105c sobie pytania co dalej” – powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

“Potem kiedy zdecydowali\u015bmy si\u0119 by wezwa\u0107 do wiecu uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce to b\u0119dzie prawdopodobnie nasz koniec. Ale nie mamy wyj\u015bcia, bo jak wyrzucaj\u0105 naszych koleg\u00f3w to musimy ju\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107. A wiec to by\u0142o jakie\u015b takie przekroczenie bariery w tamtych czasach. Zachowywali\u015bmy si\u0119 troch\u0119 jak ci porucznicy w powstaniu listopadowym, ale oni mieli chyba wi\u0119ksze szanse. A my\u015bmy nawet nie przypuszczali, \u017ce to mo\u017ce tak wybuchn\u0105\u0107 w ca\u0142ej Polsce” – wspomina\u0142.<\/span><\/p>\n

Konstanty Gebert przypomnia\u0142, \u017ce marzec 1968 r. to by\u0142o dopiero 25 lat po powstaniu w getcie warszawskim. “Pami\u0119tam te rozmowy u rodzic\u00f3w +znowu b\u0119dziemy g\u0142upi, znowu b\u0119dziemy czeka\u0107 tak jak w 1938 r.?+. Ale rodzice byli upartymi lud\u017ami i powiedzieli +jak wyrzucaj\u0105 to zostajemy+. I jestem im strasznie wdzi\u0119czny, ale wtedy nie wiedzia\u0142em czego oni tak si\u0119 boj\u0105. A oni znakomicie wiedzieli i teraz z perspektywy czasu wiemy, \u017ce jak na kampani\u0119 antysemick\u0105 nie by\u0142o tak \u017ale. Ale wtedy tego naprawd\u0119 nie wiedzieli\u015bmy” – m\u00f3wi\u0142.<\/span>
\n Odnosz\u0105c si\u0119 do wyjazd\u00f3w os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego podkre\u015bli\u0142, \u017ce r\u00f3\u017cne by\u0142y przyczyny tego, \u017ce on zosta\u0142 w Polsce, cho\u0107 jego bliscy wyjechali. “Po pierwsze ten ca\u0142y marzec nic z \u017cydostwem moim nie mia\u0142 wsp\u00f3lnego. Nie robi\u0142em tego jako \u017byd, to by\u0142o zupe\u0142nie obok tego. I uwa\u017ca\u0142em, \u017ce ponosimy odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co si\u0119 wydarzy\u0142o i w tej sytuacji si\u0119 nie wyje\u017cd\u017ca. A po drugie uwa\u017ca\u0142em, \u017ce nie b\u0119dzie \u017caden Gomu\u0142ka, ani inni towarzysze decydowali o tym kim jestem. To m\u00f3j wyb\u00f3r, moje \u017cycie” – powiedzia\u0142 Blumsztajn.<\/span><\/p>\n

“I by\u0142em oburzony, kiedy ju\u017c podczas pobytu w wi\u0119zieniu dochodzi\u0142y do mnie g\u0142osy, \u017ce przyjaciele, z kt\u00f3rymi dzia\u0142ali\u015bmy na UW podj\u0119li decyzj\u0119 o wyje\u017adzie. Bo uwa\u017ca\u0142em, \u017ce na nas spoczywa odpowiedzialno\u015b\u0107, nie powinni\u015bmy wyje\u017cd\u017ca\u0107. Ale kiedy wyszed\u0142em i wys\u0142ucha\u0142em tych opowie\u015bci, troch\u0119 poczyta\u0142em uzna\u0142em, \u017ce mieli prawo. To taki stary \u017cydowski dylemat +kiedy \u017byd ma prawo ucieka\u0107+. I ten dylemat oni musieli rozstrzyga\u0107 w 1968 r. A by\u0142o okropnie – fala propagandy i samotno\u015b\u0107 tych ludzi. Bo nie by\u0142o tak, \u017ce otrzymywali powszechne wsparcie – mogli wi\u0119c uwa\u017ca\u0107, \u017ce to si\u0119 sko\u0144czy gorzej ni\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Wi\u0119c nie mam do nikogo pretensji, a oni do dzisiaj to jako\u015b prze\u017cywaj\u0105” – m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n

Inny z uczestnik\u00f3w dyskusji Sergiusz Kowalski zaznaczy\u0142, \u017ce jako osoba urodzona w g\u0142\u0119bi Rosji w okolicach Workuty, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a tu jako dziecko odby\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej “pewn\u0105 pielgrzymk\u0119” i “takie rzeczy jak marzec 1968 r. a\u017c tak bardzo jego rodziny nie przera\u017ca\u0142y”. “Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tej rodziny, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a wojn\u0119 nie kwapi\u0142a si\u0119 do wyjazdu i to by\u0142o takie wsp\u00f3lne postanowienie” – zauwa\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n

“Poza tym to s\u0105 zawsze trudne decyzje, bo kiedy si\u0119 jest obywatelem kraju, czuje si\u0119 jego cz\u0119\u015bci\u0105 – jego kultury, j\u0119zyka, historii, a tu nagle jaka\u015b tam wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u00f3wi, \u017ce jeste\u015b obywatelem drugiego sortu i masz si\u0119 st\u0105d wynosi\u0107, to sytuacja nieprzyjemna wielce. Ale na szcz\u0119\u015bcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie zawsze taka nienawistna wi\u0119kszo\u015b\u0107 dyktuje warunki. Jak jestem m\u0142odszym pokoleniem, 8 marca 1968 r. by\u0142em w szkole, mia\u0142em prawie 15 lat, wi\u0119c nie by\u0142em w centrum wydarze\u0144. Ale widzia\u0142em i zapami\u0119ta\u0142em to jako jeden z najmroczniejszych moment\u00f3w powojennej polskiej historii” – powiedzia\u0142 Kowalski.<\/span><\/p>\n

Konstanty Gebert przypomnia\u0142, \u017ce marzec 1968 r. to by\u0142o dopiero 25 lat po powstaniu w getcie warszawskim. “Pami\u0119tam te rozmowy u rodzic\u00f3w +znowu b\u0119dziemy g\u0142upi, znowu b\u0119dziemy czeka\u0107 tak jak w 1938 r.?+. Ale rodzice byli upartymi lud\u017ami i powiedzieli +jak wyrzucaj\u0105 to zostajemy+. I jestem im strasznie wdzi\u0119czny, ale wtedy nie wiedzia\u0142em czego oni tak si\u0119 boj\u0105. A oni znakomicie wiedzieli i teraz z perspektywy czasu wiemy, \u017ce jak na kampani\u0119 antysemick\u0105 nie by\u0142o tak \u017ale. Ale wtedy tego naprawd\u0119 nie wiedzieli\u015bmy” – m\u00f3wi\u0142.<\/strong><\/span><\/p>\n

Dyrektor Fundacji Shalom Go\u0142da Tencer doda\u0142a, \u017ce ona zosta\u0142a, bo jej ojciec nigdy nie chcia\u0142 wyjecha\u0107. “Bo po Holokau\u015bcie, gdzie zgin\u0119\u0142a ca\u0142a rodzina powiedzia\u0142, \u017ce zostaje i b\u0119dzie pilnowa\u0142 proch\u00f3w, bo ju\u017c nikt nie prze\u017cy\u0142. Ale traum\u0119 mam do dzisiaj. Ogromn\u0105 traum\u0119, bo wyjecha\u0142 m\u00f3j brat, my\u015bmy te\u017c my\u015bleli, \u017ce wyjedziemy. Nie ukrywam, \u017ce to ca\u0142y czas jest dla mnie bardzo bolesne. Prawie wszyscy bliscy, znajomi wyjechali, ale nasze przyja\u017anie przetrwa\u0142y do dzisiaj i to jest nasze zwyci\u0119stwo” – podsumowa\u0142a.<\/span>
\n Zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119 na fakt, \u017ce z tamtego okresu prawie nie ma zdj\u0119\u0107. “Bo zdj\u0119cia si\u0119 robi z czego\u015b, co si\u0119 chce pami\u0119ta\u0107, a to wszyscy chcieli\u015bmy zapomnie\u0107. Ja straci\u0142em wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyjaci\u00f3\u0142, w\u0142a\u015bciwie z dnia na dzie\u0144. I nagle si\u0119 zrobi\u0142o strasznie pusto” – podkre\u015bli\u0142.<\/span><\/p>\n

Dyrektor Fundacji Shalom Go\u0142da Tencer doda\u0142a, \u017ce ona zosta\u0142a, bo jej ojciec nigdy nie chcia\u0142 wyjecha\u0107. “Bo po Holokau\u015bcie, gdzie zgin\u0119\u0142a ca\u0142a rodzina powiedzia\u0142, \u017ce zostaje i b\u0119dzie pilnowa\u0142 proch\u00f3w, bo ju\u017c nikt nie prze\u017cy\u0142. Ale traum\u0119 mam do dzisiaj. Ogromn\u0105 traum\u0119, bo wyjecha\u0142 m\u00f3j brat, my\u015bmy te\u017c my\u015bleli, \u017ce wyjedziemy. Nie ukrywam, \u017ce to ca\u0142y czas jest dla mnie bardzo bolesne. Prawie wszyscy bliscy, znajomi wyjechali, ale nasze przyja\u017anie przetrwa\u0142y do dzisiaj i to jest nasze zwyci\u0119stwo. Ale zosta\u0142 b\u00f3l i tablica na Dworcu Gda\u0144skim, gdzie co roku 8 marca sk\u0142adamy kwiaty” – podsumowa\u0142a.<\/span><\/strong><\/p>\n

Dyskusji towarzyszy\u0142a projekcja filmu “Dokument podr\u00f3\u017cy” w re\u017c. Go\u0142dy Tencer i Zvi Slepona opowiadaj\u0105cego o losach czterech spo\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re wyjecha\u0142y w\u00f3wczas z PRL.<\/span><\/p>\n

8 marca 1968 r. na dziedzi\u0144cu Uniwersytetu Warszawskiego odby\u0142 si\u0119 wiec protestacyjny w zwi\u0105zku ze zdj\u0119ciem ze sceny przez w\u0142adze komunistyczne wystawianych w Teatrze Narodowym “Dziad\u00f3w” Adama Mickiewicza w re\u017c. Kazimierza Dejmka oraz relegowaniem z uczelni Adama Michnika i Henryka Szlajfera. Zgromadzeni na wiecu studenci zostali brutalnie zaatakowani przez oddzia\u0142y milicji oraz tzw. “aktyw robotniczy”.<\/span><\/p>\n

Zapocz\u0105tkowa\u0142o to tzw. wydarzenia marcowe – czyli fal\u0119 studenckich protest\u00f3w oraz walk\u0119 polityczn\u0105 wewn\u0105trz PZPR, rozgrywan\u0105 w atmosferze antysemickiej i antyinteligenckiej propagandy. W ich wyniku w latach 1968-69 z Polski wyemigrowa\u0142o ponad 15 tys. os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego. (PAP)<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomnienia “tych co zostali” – 49. rocznica Marca ’68 akn\/ pat\/ Seweryn Blumsztajn. Fot. PAP\/A. Rybczy\u0144ski Uwa\u017ca\u0142em, \u017ce jako uczestnik wydarze\u0144 na UW ponosz\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107. Na pocz\u0105tku by\u0142em oburzony na tych, co wyje\u017cd\u017cali. Ale potem zrozumia\u0142em czym by\u0142a dla nich ta fala propagandy i samotno\u015b\u0107 – powiedzia\u0142 Seweryn Blumsztajn w rocznic\u0119 wydarze\u0144 marcowych 1968 r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50804"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50804"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50806,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50804\/revisions\/50806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}