{"id":51008,"date":"2017-03-23T17:09:06","date_gmt":"2017-03-23T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=51008"},"modified":"2017-03-23T14:32:26","modified_gmt":"2017-03-23T12:32:26","slug":"26-05-12","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=51008","title":{"rendered":"WYWIAD Z JOANN\u0104 MICHLIC"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/zih-1.png\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/blog\/2016-12-28-wywiad-z-joanna-michlic\" target=\"_blank\">WYWIAD Z JOANN\u0104 MICHLIC<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bartek Borys<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ksi\u0105\u017cka \u201eObcy jako zagro\u017cenie\u201d autorstwa Joanny Michlic zosta\u0142a w tym roku nominowana do Nagrody Historycznej im. K. Moczarskiego.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8849\/wide_Zrzut_ekranu_2016-12-13_o_14.39.52.png\" alt=\"Wide zrzut ekranu 2016 12 13 o 14.39.52\" width=\"100%\" data-2x-src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8849\/wide_Zrzut_ekranu_2016-12-13_o_14.39.52@2x.png\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ksi\u0105\u017cka \u201eObcy jako zagro\u017cenie\u201d autorstwa Joanny Michlic zosta\u0142a w tym roku nominowana do Nagrody Historycznej im. K. Moczarskiego. Zwi\u0105zana z tym wydarzeniem obecno\u015b\u0107 w \u017bydowskim Instytucie Historycznym pracuj\u0105cej na co dzie\u0144 w Wielkiej Brytanii historyk by\u0142a okazj\u0105 do rozmowy na temat problemu antysemityzmu w Polsce oraz samym badaniom naukowym, kt\u00f3re zaowocowa\u0142y publikacj\u0105 ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Czy Pani zdaniem antysemityzm jest w Polsce \u201ezjawiskiem kulturowym w najszerszym tego s\u0142owa znaczeniu\u201d, jak twierdzi prof. Andrzej Paczkowski?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">My\u015bl\u0119, \u017ce tak. O tym te\u017c jest moja ksi\u0105\u017cka \u201eObcy jako zagro\u017cenie\u201d. Pokazuj\u0119 w niej w jaki spos\u00f3b i jak bardzo antysemickie tropy i wyobra\u017cenia wp\u0142yn\u0119\u0142y na polsk\u0105 kultur\u0119 i polsk\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105. W swojej pracy odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do bada\u0144 Shulamit Volkow, kt\u00f3ra ten problem porusza w kontek\u015bcie Niemiec.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Omawiaj\u0105c zasi\u0119g i destrukcyjno\u015b\u0107 antysemityzmu warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce tworzy\u0142 si\u0119 on w tym samym czasie co polska to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa, jeszcze przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. Ju\u017c wtedy posta\u0107 \u017byda traktowano jako kogo\u015b, kim Polacy nie powinni by\u0107, \u017bydzi mieli by\u0107 ich negatywnym zwierciad\u0142em. Mamy r\u00f3\u017cne aspekty antysemityzmu, zar\u00f3wno w polityce i w \u017cyciu codziennym, jak te\u017c w kulturze niskiej i wysokiej. Jednym z trop\u00f3w pokazuj\u0105cych, na ile \u017byd jako konstrukcja negatywna funkcjonuje w kulturze codziennej s\u0105 \u017carty, np. \u201eniech si\u0119 pani nie rozpycha tak, jak w \u017cydowskiej kawiarni\u201d, kt\u00f3ry mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 w tramwaju czy w autobusie. Z kolei osoby przechowuj\u0105ce \u017cydowskie dzieci m\u00f3wi\u0142y im nieraz: \u201enie ko\u0142ysz biodrami jak \u017byd\u00f3wka\u201d, \u201enie chod\u017a jak \u017byd\u201d, \u201enie gestykuluj jak \u017byd\u201d. To jest ta sfera, w kt\u00f3rej wida\u0107 jak bardzo te stereotypy s\u0105 utrwalone.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podobnie jest w kulturze politycznej. Je\u015bli dany polityk nam si\u0119 nie podoba, mo\u017cemy o nim m\u00f3wi\u0107, \u017ce jest \u017bydem bez wzgl\u0119du na to, czy ta osoba rzeczywi\u015bcie nim jest. A najcz\u0119\u015bciej nie jest. Jest to kwestia delegitymizacji danej osoby, kt\u00f3ra jest postrzegana jako \u017byd, co jest zwi\u0105zane z my\u015bleniem, \u017ce \u017byd nie jest jednym z nas, jest wrogiem. Takie podej\u015bcie by\u0142o silne ju\u017c przed 1918 r., ale najsilniej rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennym i jak wiemy mia\u0142o destrukcyjny wp\u0142yw na wielu ludzi w czasie wojny, w czasie PRL-u czy po 1989 roku.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Stereotypy na temat \u017byd\u00f3w nadal funkcjonuj\u0105, ale po 1989 roku pojawi\u0142a si\u0119 ich krytyczna analiza. Moja ksi\u0105\u017cka jest pr\u00f3b\u0105 rekonstrukcji tych stereotyp\u00f3w, pokazania ich destrukcyjnego wp\u0142ywu na polsk\u0105 kultur\u0119 narodow\u0105, na to\u017csamo\u015b\u0107 i na wywodz\u0105cy si\u0119 z matrycy etnicznej nacjonalizm. M\u00f3wimy cz\u0119sto, \u017ce jest to nacjonalizm endek\u00f3w, natomiast obserwuj\u0105c kultur\u0119 polityczn\u0105 widzimy, \u017ce te wzorce endeckie przejmowane by\u0142y jeszcze w czasie II RP przez inne ugrupowania, zar\u00f3wno przez partie ch\u0142opskie, jak i Stronnictwo Pracy czy te\u017c sanacj\u0119. To pokazuje, jak g\u0142\u0119bokie s\u0105 te wzorce i \u017ce odej\u015bcie od nich wymaga\u0107 b\u0119dzie du\u017co pracy, zw\u0142aszcza na polu edukacji, gdy\u017c wa\u017cne jest uczenie m\u0142odych ludzi na temat r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy nacjonalizmem obywatelskim i nacjonalizmem etnicznym, kt\u00f3ry widzi w\u015br\u00f3d innych religii i kultur wrog\u00f3w. \u017byd jest oczywi\u015bcie tym centralnym wrogiem w kulturze polskiej. My\u015bl\u0119, \u017ce sprawa rekonstrukcji zosta\u0142a ju\u017c podj\u0119ta, ale czeka nas d\u0142ugi okres pracy u podstaw po to, by pokaza\u0107 elitom i nie-elitom, kt\u00f3re nadal u\u017cywaj\u0105 anty\u017cydowskich stereotyp\u00f3w, \u017ce poruszaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d tych stereotyp\u00f3w czasem nawet nie zdaj\u0105c sobie z tego sprawy.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8847\/thumb_2_big_ok_adka.jpg\" width=\"45%\" data-2x-src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8847\/thumb_2_big_ok_adka@2x.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>We wnioskach zawartych w ksi\u0105\u017cce pisze Pani, \u017ce uk\u0142ad si\u0142 w kwestii stosunku do \u017byd\u00f3w przesuwa si\u0119 na korzy\u015b\u0107 modelu traktuj\u0105cego ich jako wsp\u00f3\u0142obywateli. Czy takie stwierdzenie dotycz\u0105ce Polski roku 2016 nie jest zbyt optymistyczne?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>J.M.:<\/strong><\/span> Z dzisiejszej perspektywy mo\u017cemy my\u015ble\u0107, \u017ce moje przemy\u015blenia by\u0142y bardzo optymistyczne lub \u017ce nawet pope\u0142ni\u0142am pomy\u0142k\u0119. Ale je\u015bli spojrzymy na to kompleksowo, to zobaczymy, \u017ce wzrost antysemityzmu \u2013 przy wszystkich regionalnych r\u00f3\u017cnicach \u2013 nast\u0119puje na ca\u0142ym \u015bwiecie. Radykalne ruchy muzu\u0142ma\u0144skie s\u0105 w pewien spos\u00f3b odpowiedzialne za ten problem i za towarzysz\u0105c\u0105 antysemityzmowi przemoc. S\u0105 przypadki, m.in. w Manchesterze czy w Pary\u017cu, \u017ce m\u0142odzi ludzie w jarmu\u0142kach s\u0105 atakowani. W Polsce przypadk\u00f3w przemocy wobec \u017byd\u00f3w jest mniej, co wykorzystuje si\u0119 w propagandowy spos\u00f3b twierdz\u0105c, \u017ce Polska jest najbezpieczniejszym krajem dla \u017byd\u00f3w w ca\u0142ej Europie. Nie jest to jednak realny obraz, bo przemocy jest co prawda mniej, ale stare stereotypy s\u0105 jeszcze obecne.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8848\/thumb_1__44A3519_3.jpg\" width=\"100%\" data-2x-src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/8848\/thumb_1__44A3519_3@2x.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W konkluzjach zawartych na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki pisz\u0119, \u017ce proces burzenia stereotyp\u00f3w nie zosta\u0142 zako\u0144czony. To wymaga czasu, a wp\u0142yw na to ma w du\u017cej mierze rz\u0105d. Polityka odgrywa tu bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 tym bardziej, \u017ce w niekt\u00f3rych ugrupowaniach stereotypy antysemickie pojawiaj\u0105 si\u0119 do dzi\u015b. Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c o Ko\u015bciele katolickim jako autorytecie moralnym w spo\u0142ecze\u0144stwie. Trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ile Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 tak\u0105 drog\u0119 spojrzenia krytycznego na u\u017cywanie antysemityzmu w epoce posoborowej, a na ile te elementy w jego przekazie nadal funkcjonuj\u0105. Pami\u0119tam, \u017ce w podr\u00f3\u017cy po Norwegii i Finlandii mia\u0142am okazj\u0119 podr\u00f3\u017cowa\u0107 z bardzo mi\u0142ym ksi\u0119dzem, kt\u00f3ry wspomnia\u0142 o tym, \u017ce Gazeta Wyborcza to \u201e\u017cydokomuna\u201d nie zdaj\u0105c sobie sprawy z tego, jak bardzo operuje antysemickimi stereotypami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dekonstrukcja tych mit\u00f3w jest zawsze dynamiczna i w pewnym momencie, maj\u0105c do czynienia z rz\u0105dami liberalnymi i systemem demokratycznym, mo\u017cemy pomy\u015ble\u0107, \u017ce wszystko w spo\u0142ecze\u0144stwie si\u0119 zmieni. Jednak zmiany na wsi i w miastach, w szkole i w ko\u015bciele wymagaj\u0105 bardzo du\u017co pracy. Ten proces ju\u017c si\u0119 jednak zacz\u0105\u0142 i je\u015bli chodzi o pozytywy to warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce w polskiej polityce antysemityzm po raz ostatni zosta\u0142 u\u017cyty w czasie kampanii prezydenckiej w 1995 rok. Od tamtego czasu nikt g\u0142o\u015bno nie m\u00f3wi, \u017ce nie popiera danego kandydata, bo jest on jego zdaniem \u017bydem. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce taki dyskurs i takie my\u015blenie nie funkcjonuje, gdy\u017c mo\u017ce by\u0107 wypowiedziane w inny, bardziej z\u0142agodzony spos\u00f3b z wykorzystaniem pewnych kod\u00f3w. Bardzo wa\u017cne jest jednak, \u017ceby to pokazywa\u0107 i \u017ceby spo\u0142ecze\u0144stwo mia\u0142o tego \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Je\u017celi m\u00f3wimy o tym, \u017ce zar\u00f3wno pan prezydent jak i pani premier twierdz\u0105, \u017ce pot\u0119piaj\u0105 antysemityzm, to ich wypowiedzi trzeba traktowa\u0107 powa\u017cnie. Przy czym r\u00f3wnie\u017c powa\u017cnie powinni t\u0105 spraw\u0119 potraktowa\u0107 politycy, gdy\u017c deklaracje to nie wszystko. Za tym musi sta\u0107 program edukacyjny i stawianie na rozw\u00f3j nauk, kt\u00f3re pokazuj\u0105 jak bardzo destrukcyjny by\u0142 antysemityzm i postrzeganie \u017byda jako obcego w kulturze politycznej i codziennej, w ekonomii i w \u017cyciu spo\u0142ecznym i jak negatywny wp\u0142yw mia\u0142 na spo\u0142ecze\u0144stwo polskie, relacje polsko-\u017cydowskie i sam\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 w Polsce. Dzisiaj ta spo\u0142eczno\u015b\u0107 jest niewielka i nie zawsze jej g\u0142os jest symetryczny do g\u0142osu polskiej wi\u0119kszo\u015bci. Tym wa\u017cniejsze jest, by osoby reprezentuj\u0105ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u00f3wi\u0142y o tym, \u017ce potrzebna jest pewnego rodzaju rewolucja spo\u0142eczna i kulturowa. Wymaga ona jednak bardzo du\u017cej pracy i krytycznego spojrzenia na nasz\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To nie jest \u0142atwe, bo co zrobi\u0107 chocia\u017cby z Kornelem Makuszy\u0144skim, kt\u00f3rego bajki czyta si\u0119 dzieciom, ale kt\u00f3ry operowa\u0142 te\u017c antysemickimi stereotypami. Podobnie jak Roman Dmowski, ojciec polskiego nacjonalizmu etnicznego. Czasami t\u0105 posta\u0107 si\u0119 odbarwia, ale jak wiemy cho\u0107by z bardzo wa\u017cnej publikacji Grzegorza Krzywca \u201eSzowinizm po polsku. Przypadek Romana Dmowskiego\u201d antysemityzm w my\u015bleniu Dmowskiego by\u0142 podstaw\u0105. To jest w\u0142a\u015bnie taki ciemny baga\u017c polskiej historii i kultury politycznej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Czy prowadz\u0105c badania i czytaj\u0105c pras\u0119 oraz materia\u0142y archiwalne, kt\u00f3re zosta\u0142y wykorzystane w ksi\u0105\u017cce znalaz\u0142a Pani co\u015b, co w kontek\u015bcie polskiego antysemityzmu wyj\u0105tkowo Pani\u0105 zaskoczy\u0142o?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>J.M.:<\/strong> Cz\u0119sto si\u0119 m\u00f3wi, \u017ce antysemityzm nie mia\u0142 w Polsce charakteru rasistowskiego, tak\u017ce w przypadku operuj\u0105cych nim ugrupowa\u0144 politycznych. Gdzie\u015b w tle pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 zapewnienia, \u017ce my, Polacy nie jeste\u015bmy nazistami. Oczywi\u015bcie, rasizm jako my\u015bl rozwin\u0105\u0142 si\u0119 pod koniec XIX w., a antysemityzm o pod\u0142o\u017cu rasistowskim obecny by\u0142 chocia\u017cby we Francji i w Austro-W\u0119grach, powinni\u015bmy jednak spojrze\u0107 na to zjawisko z polskiej perspektywy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">L\u0119k, \u017ce polski antysemityzm b\u0119dzie por\u00f3wnany do antysemityzmu nazist\u00f3w widoczny jest w edukacji z okresu mi\u0119dzywojennego. W pracach wielu pedagog\u00f3w przyjmuj\u0105cych perspektyw\u0119 nacjonalizmu etnicznego pojawia\u0142y si\u0119 pogl\u0105dy, \u017ce polskie dzieci nie powinny przebywa\u0107 w towarzystwie dzieci \u017cydowskich poniewa\u017c zagra\u017ca to ich umys\u0142om. Podobne zagro\u017cenie widziano w osobie \u017cydowskiego nauczyciela ucz\u0105cego polskie dzieci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podobnie jest ze spraw\u0105 konwertyt\u00f3w. Warto zwr\u00f3ci\u0107 tu uwag\u0119 na posta\u0107 Zofii Kossak-Szczuckiej, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca si\u0119 zawsze za bohaterk\u0119 jako antysemitk\u0119 ratuj\u0105c\u0105 \u017byd\u00f3w. Cho\u0107 nigdy nie by\u0142a oficjalnie cz\u0142onkini\u0105 \u017begoty to ma jednak na swoim koncie pi\u0119kn\u0105 kart\u0119. Trzeba sobie jednak zdawa\u0107 spraw\u0119, \u017ce jej pisarstwo nacechowane jest niech\u0119ci\u0105 do \u017byd\u00f3w, a jej prace z okresu mi\u0119dzywojennego po prostu pora\u017caj\u0105. Pisze ona w nich bowiem, \u017ce nawet konwertyci i dzieci z mieszanych polsko-\u017cydowskich ma\u0142\u017ce\u0144stw nigdy nie b\u0119d\u0105 Polakami, a w dodatku to w\u0142a\u015bnie oni zagra\u017caj\u0105 Polakom najbardziej. Bo ortodoksyjny \u017byd mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo odizolowany, tym bardziej, \u017ce sam si\u0119 izoluje od spo\u0142ecze\u0144stwa. Natomiast ci \u201eukryci\u201d \u017bydzi mog\u0105 mie\u0107 na nas, na Polak\u00f3w, najwi\u0119kszy wp\u0142yw ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 krew. Natalia Aleksiun w swoich pracach wspomina o tych rasistowskich w\u0105tkach, kt\u00f3re wymagaj\u0105 jednak jeszcze zbadania. Pomocna mo\u017ce by\u0107 praca komparatystyczna dotycz\u0105ca rasizmu w r\u00f3\u017cnych krajach. Bardzo ciekawe by\u0142oby zbadanie sytuacji w Polsce, we Francji i Austro-W\u0119grzech.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podobnej sprawy dotyczy stygmatyzacja cz\u0119\u015bci Polak\u00f3w sympatyzuj\u0105cych z \u017bydami, okre\u015blanych jako szabes-goje, \u017cydowscy wujkowie, \u017cydowskie ciotki. Ten w\u0105tek w kontek\u015bcie okresu mi\u0119dzywojennego nie jest jeszcze do ko\u0144ca zbadany. Niemniej jednak mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce stygmatyzacja wi\u0105za\u0142a si\u0119 wtedy z o\u015bmieszaniem np. nauczycieli akademickich, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 na to, \u017ce \u017cydowscy studenci musz\u0105 by\u0107 odseparowani od student\u00f3w polskich w ramach przepis\u00f3w getta \u0142awkowego. Ta stygmatyzacja mia\u0142a przera\u017caj\u0105cy i destrukcyjny wp\u0142yw na postrzeganie os\u00f3b ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Bardzo du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o osobach ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w jako o naszej pi\u0119knej karcie w historii Polski, kt\u00f3ra niejako ma zakry\u0107 te czarne karty antysemityzmu. Jest to jednak manipulacja i upolitycznienie postaci ratuj\u0105cych. Je\u015bli natomiast chodzi o badania historyczne nad osobami ratuj\u0105cymi \u017byd\u00f3w, to wynika z nich, \u017ce osoby te by\u0142y te\u017c nieraz w czasie wojny wydawane niemieckim okupantom przez innych Polak\u00f3w za to, \u017ce pomagali \u017bydom. Osoby pomagaj\u0105ce \u017bydom, okre\u015blane jako szabes-goje, by\u0142y uznawane za zdrajc\u00f3w polskiej racji stanu. Jest to w\u0105tek, kt\u00f3ry mnie osobi\u015bcie w czasie bada\u0144 nad tematem porazi\u0142 i nad tym teraz pracuj\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>poleci\u0142: <strong>Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/ico\/leon-r.jpg\" alt=\"\" width=\"15%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zdarza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce polskie kobiety za pomoc \u017bydom by\u0142y \u201ekarane\u201d przez r\u00f3\u017cnego rodzaju bandy z lasu obci\u0119ciem w\u0142os\u00f3w. Wiemy, \u017ce w historii ruchu oporu kobietom obcinano w\u0142osy za kolaboracj\u0119 lub bli\u017csze relacje z Niemcami. Nie tylko w Polsce, ale te\u017c w Czechach czy we Francji. Co wi\u0119c znaczy obci\u0119cie kobiecie w\u0142os\u00f3w za to, \u017ce pomaga\u0142a \u017bydom? Czy zgwa\u0142cenie jej? Jest to bardzo wstydliwy temat dla samych ofiar, kt\u00f3re przez bardzo d\u0142ugi czas o tym nie m\u00f3wi\u0142y. Wielu z nich ju\u017c nie ma, ale s\u0105 ich dzieci i wnuki. Jest to trudny, przera\u017caj\u0105cy temat, ale trzeba o tym m\u00f3wi\u0107, bo \u017cyjemy w rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej nie patrzymy krytycznie na temat antykomunistycznego podziemia po 1945 r. Nazywa si\u0119 ich dzi\u015b \u201e\u017co\u0142nierzami wykl\u0119tymi\u201d, ale zajmuj\u0105cy si\u0119 tym tematem historyk Rafa\u0142 Wnuk zwraca uwag\u0119, jak z\u0142y jest to termin, bowiem kryj\u0105 si\u0119 pod nim r\u00f3\u017cne formacje, r\u00f3\u017cni ludzie o r\u00f3\u017cnym sposobie my\u015blenia. Wielu z nich by\u0142o bohaterami, wielu jednak dokona\u0142o zbrodni na ocala\u0142ych \u017bydach czy Polakach, kt\u00f3rzy \u017byd\u00f3w ratowali, ale te\u017c na innych cz\u0142onkach polskiej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 z ich pogl\u0105dami. To s\u0105 na pewno bardzo bolesne tematy, kt\u00f3re nie powinny ulega\u0107 upolitycznieniu niszcz\u0105cemu \u015bwietni\u0105 prac\u0119 historyk\u00f3w. Bardzo wa\u017cne jest to, \u017ceby prace pokazywa\u0142y z\u0142o\u017cony obraz tego kim jeste\u015bmy, zar\u00f3wno z naszymi pi\u0119knymi kartami, a jedn\u0105 z nich jest ratowanie \u017byd\u00f3w, jak i z ciemnymi kartami, a jedn\u0105 z nich jest antysemityzm, kt\u00f3ry tak funkcjonowa\u0142 w kulturze i w \u017cyciu codziennym. Trzeba si\u0119 z t\u0105 kart\u0105 rozliczy\u0107, \u017ceby zrozumie\u0107 nas samych.<\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WYWIAD Z JOANN\u0104 MICHLIC Bartek Borys Ksi\u0105\u017cka \u201eObcy jako zagro\u017cenie\u201d autorstwa Joanny Michlic zosta\u0142a w tym roku nominowana do Nagrody Historycznej im. K. Moczarskiego. Ksi\u0105\u017cka \u201eObcy jako zagro\u017cenie\u201d autorstwa Joanny Michlic zosta\u0142a w tym roku nominowana do Nagrody Historycznej im. K. Moczarskiego. Zwi\u0105zana z tym wydarzeniem obecno\u015b\u0107 w \u017bydowskim Instytucie Historycznym pracuj\u0105cej na co dzie\u0144 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51008"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51031,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51008\/revisions\/51031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}