{"id":51208,"date":"2017-04-02T17:09:28","date_gmt":"2017-04-02T15:09:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=51208"},"modified":"2017-04-02T08:08:09","modified_gmt":"2017-04-02T06:08:09","slug":"04-09-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=51208","title":{"rendered":"Premiera ksi\u0105\u017cki “Rejwach” Miko\u0142aja Grynberga"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Premiera ksi\u0105\u017cki “Rejwach” Miko\u0142aja Grynberga<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\"\"\u00a0\u00a0\u00a0 Nisza<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Miko\u0142aj<\/p>\n

Muzeum POLIN i Wydawnictwo Nisza zapraszaj\u0105 na premier\u0119 najnowszej ksi\u0105\u017cki Miko\u0142aja Grynberga “Rejwach”. To trzydzie\u015bci jeden opowie\u015bci o byciu \u017bydem w dzisiejszej Polsce. Ich narratorzy pozostaj\u0105 anonimowi.<\/strong><\/span><\/p>\n

27 kwietnia (czwartek), 18:00, wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n

Lepiej nie by\u0107 \u017bydem, bo sam pan widzi, \u017ce amatorzy nie ustawiaj\u0105 si\u0119 do tego w dzikich kolejkach \u2013 radzi narrator Rejwachu, tytu\u0142owej historii opisanej w ksi\u0105\u017cce.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy narratorzy wci\u0105\u017c si\u0119 ukrywaj\u0105, inni niedopuszczaj\u0105 my\u015bli, \u017ce mog\u0105 by\u0107 \u017bydami, jeszcze inni “w dobrej wierze” opowiadaj\u0105 antysemickie frazesy. Autor uwa\u017cnie s\u0142ucha. To wszystko normalnemu cz\u0142owiekowi w g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci \u2013 m\u00f3wi narrator innej historii. I zaraz dodaje: Troch\u0119 pan nawymy\u015bla\u0142 tych historii, co? Pewnie z po\u0142owa jest wymy\u015blona, to znaczy, \u017ce pozosta\u0142e s\u0105 prawdziwe, tak?<\/span><\/p>\n

Tekstom towarzysz\u0105 zdj\u0119cia Miko\u0142aja Grynberga. Nieoczywiste \u2013 jak te historie.<\/span><\/p>\n

Z Autorem rozmawia\u0107 b\u0119dzie Justyna D\u0105browska<\/strong>.
\nFragmenty ksi\u0105\u017cki przeczyta aktor Fabian Koci\u0119cki<\/strong>.
\nWsp\u00f3\u0142organizator: Wydawnictwo Nisza<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\"\"
\n<\/em><\/span><\/p>\n

Przypomn\u0119, \u017ce w grudniu mieli\u015bmy przyjemno\u015b\u0107 go\u015bci\u0107 w Sztokholmie Miko\u0142aja Grynberga. Rozmow\u0119 o spotkaniach, pisaniu, fotografowaniu oraz pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105 wok\u00f3\u0142 \u201eMarca 1968\u201d prowadzi\u0142a Joanna Rose.<\/span>
\n M. Grynberg przeczyta\u0142 nam kilka opowiada\u0144 ze zbioru, kt\u00f3ry przygotowywa\u0142 do wydania. Uczestnicy spotkania zapewne pami\u0119taj\u0105 jego atmosfer\u0119, kt\u00f3ra nam si\u0119 udzieli\u0142a podczas czytania. Poprosili\u015bmy wtedy M. Grynberga, by wybra\u0142 jedno, aby\u015bmy mogli je udost\u0119pni\u0107 czytelnikom. Obieca\u0142, \u017ce to zrobi, tu\u017c przed premier\u0105 ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/p>\n

Z rado\u015bci\u0105 informuj\u0119, \u017ce obietnicy dotrzyma\u0142, ksi\u0105\u017cka jest w\u0142a\u015bnie w druku, a jej premiera odb\u0119dzie si\u0119 27 kwietnia, czwartek, godz. 18 w MH\u017bP POLIN!<\/span>
\nhttp:\/\/www.polin.pl\/pl\/wydarzenie\/czytelnia-polin-premiera-ksiazki-rejwach-mikolaja-grynberga<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

pozdrowienia<\/em><\/span>
\nMarta Prochwicz<\/em><\/span>
\n Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 MH\u017bP POLIN<\/strong><\/em><\/span>
\n promarta13@hotmail.com<\/em><\/span>
\n T. 070 747 44 43<\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"No<\/p>\n

Nast\u0119pna \u015bwietna ksi\u0105\u017cka w druku: “Rejwach” Miko\u0142aja Grynberga.<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

Tytu\u0142owa opowie\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 tak:<\/span>
\n “Co\u015b mi si\u0119 dzisiaj wydaje, \u017ce \u0142atwiejsze od bycia \u017bydem jest niebycie \u017bydem. Mam troch\u0119 lat i do\u015bwiadcze\u0144, ch\u0119tnie panu opowiem ca\u0142y ten rejwach.<\/em>
\n Cz\u0142owiek si\u0119 rodzi i nie wie, kim jest. Urodzi si\u0119 w lepszym domu, to mu lepiej, w gorszym, to gorzej. Pocz\u0105tki cz\u0142owieka s\u0105 najprzyjemniejsze dla rodzic\u00f3w. Pan rozumie, o czym ja m\u00f3wi\u0119? Same, samiutkie pocz\u0105tki powstania cz\u0142owieka bywaj\u0105 godne polecenia. P\u00f3jd\u0105 na spacer, potrzymaj\u0105 si\u0119 za r\u0105czki, pole\u017c\u0105, a potem wstan\u0105 i cz\u0142owiek gotowy. Mogliby pomy\u015ble\u0107 zawczasu, co\u015b zaradzi\u0107, ale oni wtedy, prosz\u0119 pana, nie my\u015bl\u0105. Oni maj\u0105 ju\u017c tylko w g\u0142owie i\u015b\u0107 pole\u017ce\u0107. O niczym nie my\u015bl\u0105, nawet o tym, \u017ce \u015bwiat b\u0119dzie bogatszy o pana, znaczy o mnie, bo na panu to ja si\u0119 nie znam, a na sobie ostatnio ju\u017c ca\u0142kiem, ca\u0142kiem.<\/em>
\n Troch\u0119 czasu mija i cz\u0142owiek si\u0119 rodzi, zupe\u0142nie jak w podr\u0119czniku po\u0142o\u017cnictwa. U nas na le\u017c\u0105co, u innych na kucaj\u0105co. Szkoda gada\u0107, bo kiedy si\u0119 ju\u017c tym naszym mahoniowym powietrzem zaci\u0105gnie, to wpad\u0142. Musi tu \u017cy\u0107 a\u017c do \u015bmierci. Czy wyro\u015bnie na m\u0105dral\u0119, czy na szmoka, \u017cy\u0107 musi, rady innej nie ma.<\/em>
\n Gdy taki cz\u0142owiek, powiedzmy Mironek, urodzi si\u0119 u Izaaka i Nehumy, to nie to samo, co gdyby si\u0119 urodzi\u0142 u Stanis\u0142awa i Jadwigi. A niech pan jeszcze pomy\u015bli, \u017ceby za prosto nie by\u0142o, \u017ce on si\u0119 urodzi w kraju, kt\u00f3ry bardziej jest tego Stanis\u0142awa i jego Jadwigi ni\u017c Izaaka i Nehumy. Tak my\u015bl\u0105 ci pierwsi i nie s\u0105 jedynymi, wi\u0119c ci drudzy, mimo \u017ce mieszkaj\u0105 tutaj od o\u015bmiu albo wi\u0119cej pokole\u0144, z tym nie dyskutuj\u0105”.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

REJWACH, Miko\u0142aj Grynberg, wyd. Nisza, kwiecie\u0144 2017<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

KRZES\u0141O
\n<\/strong>( z ksia\u017cki )<\/em><\/span>
\n
\n<\/strong><\/p>\n

\u017bydzi chcieli nam ostatnio zabra\u0107 krzes\u0142o. Krzes\u0142o jak krzes\u0142o, nawet za wygodne nie by\u0142o, ale go nie oddamy.<\/p>\n

Lata temu dziadek pokaza\u0142 mi, \u017ce na spodzie siedziska jest zamazana piecz\u0105tka \u201eGermany\u201d. Stawiaj\u0105c je z powrotem na nogi, mrugn\u0105\u0142 do mnie. Nic nie powiedzia\u0142, ale ni\u0107 porozumienia zosta\u0142a nawi\u0105zana. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce pewnie jest to krzes\u0142o zdobyczne. Z dziadka jest ch\u0142op na schwa\u0142, wi\u0119c kto wie, mo\u017ce to krzes\u0142o po prostu Niemcom ukrad\u0142. I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego nikt na nim nie siada\u0142. Sta\u0142o w kuchni mi\u0119dzy szafk\u0105 a oknem, wysuni\u0119ty parapet zniech\u0119ca\u0142 do siadania na nim. Pe\u0142ni\u0142o funkcj\u0119 podstawki pod \u015bwie\u017co przyniesione zakupy. Czarne i brzydkie by\u0142o, nie pasowa\u0142o do pozosta\u0142ych mebli. Za mojej pami\u0119ci nigdy nie dost\u0105pi\u0142o zaszczytu zbli\u017cenia si\u0119 do sto\u0142u w jadalnym.<\/p>\n

Sta\u0142oby tam sobie spokojnie, gdyby nie list, kt\u00f3ry przyszed\u0142 do dziadka z Hajfy. Babcia odebra\u0142a go od listonosza i po\u0142o\u017cy\u0142a na szafce przy wej\u015bciu. Dziadek wr\u00f3ci\u0142 do domu, obejrza\u0142 list z ka\u017cdej strony i od\u0142o\u017cy\u0142. Przez pierwszy tydzie\u0144 babcia kpi\u0142a, \u017ce pewnie jaka\u015b \u017byd\u00f3weczka si\u0119 w dziadku zakocha\u0142a. Dziadek by\u0142 twardy. Nie komentowa\u0142, listu nie otwiera\u0142.<\/p>\n

Nieotwarty list pole\u017ca\u0142 na moje oko d\u0142u\u017cej ni\u017c miesi\u0105c. Ja nie pyta\u0142em, siedzia\u0142em cicho. Mama naciska\u0142a na dziadka, \u017ceby otworzy\u0142, ale on nie odpowiada\u0142, tylko do mnie puszcza\u0142 oczko. Te\u017c mruga\u0142em, chocia\u017c nie mia\u0142em zielonego poj\u0119cia, o co chodzi.<\/p>\n

W ko\u0144cu mama nie wytrzyma\u0142a i sama otworzy\u0142a izraelski list. Ku naszemu zdziwieniu by\u0142 napisany po polsku.<\/p>\n

Drodzy Pa\u0144stwo,
\n<\/em>piszemy do Was, bo wreszcie, po tylu latach, uda\u0142o nam si\u0119 znale\u017a\u0107 Wasz adres. Jeste\u015bmy wnukami b\u0142ogos\u0142awionej pami\u0119ci Menachema, kt\u00f3ry wraz z dwiema siostrami znalaz\u0142 w Waszym domu schronienie w latach 1942\u20131945. Jego siostry zosta\u0142y zabite dwa dni po opuszczeniu Waszego domu, o czym pewnie nie wiecie. Nasz dziadek wiele nam o Was opowiada\u0142. Od czasu opuszczenia Polski na pocz\u0105tku 1946 roku nigdy tam nie wr\u00f3ci\u0142. Rozumiemy, \u017ce jego do\u015bwiadczenia z czasu Szoa nie pozwoli\u0142y mu na powr\u00f3t, ale my bardzo chcieliby\u015bmy Was pozna\u0107.<\/em><\/p>\n

Gdyby nie Wy, nie by\u0142oby nas!
\n<\/em>Spotkajmy si\u0119!
\n<\/em>Je\u015bli chcecie do nas przyjecha\u0107, wszystkie wydatki b\u0119d\u0105 po naszej stronie. Napiszcie tylko, ile bilet\u00f3w, na kiedy i na jakie nazwiska kupi\u0107.
\n<\/em>Czekamy na Was, drodzy polscy przyjaciele.
\n<\/em>Rodzina Menachema<\/em><\/p>\n

Dziadek wys\u0142ucha\u0142, machn\u0105\u0142 r\u0119k\u0105 i poszed\u0142 na podw\u00f3rko. Na wszystkie pytania odpowiada\u0142: \u201eStare dzieje\u201d.<\/p>\n

Ani on, ani nikt z naszej rodziny nie wybra\u0142 si\u0119 do Izraela.
\nIzraelczycy przyjechali do nas. Kt\u00f3rego\u015b dnia zobaczyli\u015bmy ich przy naszym p\u0142ocie. Z daleka by\u0142o wida\u0107, \u017ce nietutejsi. Syn Menachema z \u017con\u0105 i doros\u0142ymi synem i c\u00f3rk\u0105 stali przed naszym domem.<\/p>\n

Babcia ich ugo\u015bci\u0142a ciastem dro\u017cd\u017cowym i herbat\u0105. Rozmawia\u0142o nam si\u0119 trudno, bo tylko ten ich ojciec troch\u0119 m\u00f3wi\u0142 po polsku. Powiedzia\u0142, \u017ce dok\u0142adnie wie, gdzie byli przechowywani jego ojciec i ciotki, ale musi wyj\u015b\u0107 z domu, \u017ceby znale\u017a\u0107 to miejsce. Ojciec mu wiele razy opowiada\u0142, jak chodzi\u0142 tam po ciemku.<\/p>\n

Wyszli\u015bmy przed cha\u0142up\u0119 i zacz\u0119\u0142o si\u0119 liczenie. Siedem krok\u00f3w od progu, a nast\u0119pnie w lewo, w drzwi do kuchni. Dalej cztery kroki, obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w prawo i jeszcze cztery. Schyli\u0107 si\u0119 i podnie\u015b\u0107 w\u0142az do piwnicy. Wszystko si\u0119 zgadza\u0142o, w\u0142az by\u0142 na swoim miejscu. Izraelski ojciec spojrza\u0142 pytaj\u0105co na dziadka, a dziadek kiwn\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105. Ca\u0142a rodzina<\/p>\n

zesz\u0142a do piwnicy i zamkn\u0119li w\u0142az. Zapad\u0142a cisza. Po chwili dziadek nachyli\u0142 si\u0119 i mocnym ruchem podni\u00f3s\u0142 klap\u0119 w pod\u0142odze. Wyszli w milczeniu, przera\u017ceni.<\/p>\n

Izraelski ojciec rozejrza\u0142 si\u0119 po kuchni i zatrzyma\u0142 wzrok na niemieckim krze\u015ble. \u201eCzy to jest to krzes\u0142o, na kt\u00f3rym m\u00f3j ojciec siedzia\u0142 co noc, patrz\u0105c, czy nikt obcy si\u0119 nie zbli\u017ca?\u201d Na to dziadek odpowiedzia\u0142: \u201eTo jest krzes\u0142o, kt\u00f3re stawia\u0142em na w\u0142azie, gdy przychodzili s\u0105siedzi. Siedzia\u0142em na nim, a\u017c zamkn\u0119li za sob\u0105 furtk\u0119.<\/p>\n

Siedzia\u0142em i modli\u0142em si\u0119, \u017ceby ju\u017c sobie poszli\u201d.
\nIzraelczycy chcieli zabra\u0107 krzes\u0142o ich dziadka na pami\u0105tk\u0119, ale nie mogli\u015bmy odda\u0107, bo to by\u0142o krzes\u0142o naszego dziadka. Proponowali, \u017ce je kupi\u0105, dziadek nawet nie podj\u0105\u0142 rozmowy na ten temat.<\/p>\n

Kiedy odjechali, zani\u00f3s\u0142 krzes\u0142o do drewutni, por\u0105ba\u0142 je i powiedzia\u0142: \u201eJa ju\u017c si\u0119 na nie napatrzy\u0142em, a im te\u017c \u0142atwiej b\u0119dzie \u017cy\u0107 bez niego\u201d.<\/p>\n

\n

Miko\u0142aj Grynberg<\/strong> \u2013 fotograf i pisarz, z wykszta\u0142cenia psycholog. Prowadzi Pracowni\u0119 Portretu w Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w oraz grupy fotograficzne – “Osobiste Projekty Fotograficzne” w Warszawie, Sankt Petersburgu i Archangielsku. Jego zdj\u0119cia by\u0142y prezentowane niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/em> Autor album\u00f3w \u201eDu\u017co kobiet\u201d (2009), \u201eAuschwitz \u2013 co ja tu robi\u0119?\u201d (2010), oraz ksi\u0105\u017cek \u201eOcaleni z XX wieku\u201d, wyd. \u015awiat ksi\u0105\u017cki 2012, \u201eOskar\u017cam Auschwitz. Opowie\u015bci rodzinne\u201d, wyd. Czarne 2014. Od lat zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 \u017byd\u00f3w w XX wieku. W ca\u0142ej swej tw\u00f3rczo\u015bci przyjmuje szczeg\u00f3ln\u0105 perspektyw\u0119 dialogu, koncentruj\u0105c si\u0119 na spotkaniu z innymi, otwarciu na ich osobiste prze\u017cycia i historie.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premiera ksi\u0105\u017cki “Rejwach” Miko\u0142aja Grynberga \u00a0\u00a0\u00a0 Nisza Muzeum POLIN i Wydawnictwo Nisza zapraszaj\u0105 na premier\u0119 najnowszej ksi\u0105\u017cki Miko\u0142aja Grynberga “Rejwach”. To trzydzie\u015bci jeden opowie\u015bci o byciu \u017bydem w dzisiejszej Polsce. Ich narratorzy pozostaj\u0105 anonimowi. 27 kwietnia (czwartek), 18:00, wst\u0119p wolny Lepiej nie by\u0107 \u017bydem, bo sam pan widzi, \u017ce amatorzy nie ustawiaj\u0105 si\u0119 do tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51208"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51230,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51208\/revisions\/51230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}