{"id":51349,"date":"2017-04-16T17:09:44","date_gmt":"2017-04-16T15:09:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=51349"},"modified":"2017-04-14T14:39:44","modified_gmt":"2017-04-14T12:39:44","slug":"10-09-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=51349","title":{"rendered":"Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marek Szafra\u0144ski (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"RodzinaRodzina \u017byd\u00f3wki s\u0142owackiej Lili Jacob – ciotka Tauba i 4 jej dzieci. Na rampie w Birkenau czekaja na selekcj\u0119. Wszyscy zostali zgladzeni 1944. Fot. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau<\/em><\/span><\/p>\n

\u017bydzi stanowili najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 deportowanych do niemieckiego obozu Auschwitz. Z bada\u0144 historyka Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau Franciszka Pipera wynika, \u017ce w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat istnienia “fabryki \u015bmierci” trafi\u0142o tu oko\u0142o 1,1 miliona \u017byd\u00f3w, czyli oko\u0142o 85 procent og\u00f3lnej liczby deportowanych, kt\u00f3r\u0105 Piper szacuje na co najmniej 1,3 miliona ludzi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Polski \u017byd Dawid Wongczewski, deportowany 20 czerwca 1940 r. z wi\u0119zienia w Wi\u015bniczu Nowym, by\u0142 pierwsz\u0105 \u015bmierteln\u0105 ofiar\u0105 Auschwitz. Po ucieczce 6 lipca 1940 r. Polaka Tadeusza Wiejowskiego (nr 220), Niemcy przeprowadzili karny apel, kt\u00f3ry trwa\u0142 20 godzin. W \u201est\u00f3jce\u201d uczestniczyli wszyscy wi\u0119\u017aniowie obozu, 1311 os\u00f3b. Wongczewski, wcze\u015bniej okrutnie katowany w wi\u0119zieniu, nie prze\u017cy\u0142 apelu. Zmar\u0142 w nocy z 6 na 7 lipca.<\/span><\/p>\n

Zapowiedzi “ostatecznego rozwi\u0105zania problemu \u017cydowskiego” (Endloesung der Judenfrage) widoczne by\u0142y w Niemczech na wiele lat przed obj\u0119ciem 30 stycznia 1933 r. przez Adolfa Hitlera urz\u0119du kanclerza Rzeszy.<\/span><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d 1,1 miliona przywiezionych do KL Auschwitz \u017byd\u00f3w oko\u0142o 200 tys. zosta\u0142o zarejestrowanych jako wi\u0119\u017aniowie. Pozosta\u0142ych 900 tys. zamordowano niemal natychmiast po przyje\u017adzie, bez wprowadzania do obozowej ewidencji. \u0141\u0105cznie Niemcy zg\u0142adzili w Auschwitz oko\u0142o 960 tys. \u017byd\u00f3w. Przedstawiciele tego narodu stanowi\u0105 oko\u0142o 90 procent wszystkich ofiar, kt\u00f3r\u0105 historyk Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau Franciszek Piper szacuje na co najmniej 1,1 miliona os\u00f3b.<\/span><\/strong><\/p>\n

Brytyjski historyk i publicysta Paul Johnson w “Historii \u017byd\u00f3w\u201d uznaje, \u017ce prze\u0142omow\u0105 dat\u0105 dla pr\u00f3b realizacji “ostatecznego rozwi\u0105zania” by\u0142 1 wrze\u015bnia 1939 r. Tego dnia zosta\u0142 napisany na osobistym papierze listowym Hitlera rozkaz nakazuj\u0105cy rozpocz\u0119cie bada\u0144 naukowych usprawiedliwiaj\u0105cych zg\u0142adzenie os\u00f3b umys\u0142owo chorych. Dokument o kryptonimie T-4 nosi\u0142 cechy charakterystyczne dla ca\u0142ego programu ludob\u00f3jstwa: przes\u0105dza\u0142 zaanga\u017cowanie SS, stosowa\u0142 eufemizmy, wskazywa\u0142 na potrzeb\u0119 zachowywania pozor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug Johnsona prawdopodobnie w czerwcu 1941 r. Adolf Hitler wyda\u0142 rozkaz rozpocz\u0119cia masowej eksterminacji \u017byd\u00f3w w obozach. Budowa maszynerii zag\u0142ady trwa\u0142a ca\u0142e lato i jesie\u0144 1941 r.<\/span><\/p>\n

20 stycznia 1942 r. G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy (RSHA) zorganizowa\u0142 w willi w Wannsee na przedmie\u015bciach Berlina konferencj\u0119 na temat zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. Jej zadaniem by\u0142o potwierdzenie “ostatecznego rozwi\u0105zania” oraz koordynacja wysi\u0142k\u00f3w do jego osi\u0105gni\u0119cia. Od tego momentu wszystko, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z realizacj\u0105 “ostatecznego rozwi\u0105zania”, otrzyma\u0142o absolutny priorytet, nawet przed wysi\u0142kiem wojennym.<\/span><\/p>\n

Po konferencji w Wannsee nast\u0105pi\u0142o przyspieszenie dzia\u0142a\u0144. Ob\u00f3z w Be\u0142\u017ccu nadawa\u0142 si\u0119 do “u\u017cytku” ju\u017c w nast\u0119pnym miesi\u0105cu. W marcu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa obozu w Sobiborze. R\u00f3wnocze\u015bnie obozy Auschwitz, na Majdanku, w Treblince zosta\u0142y przekszta\u0142cane w obozy zag\u0142ady. Nazi\u015bci zamierzali obj\u0105\u0107 akcj\u0105 \u017byd\u00f3w zamieszka\u0142ych w Rzeszy, krajach sojuszniczych, terenach okupowanych i neutralnych, a tak\u017ce w krajach koalicji antyhitlerowskiej, kt\u00f3re planowali w przysz\u0142o\u015bci zaj\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n

Piper podaje, \u017ce dok\u0142adna data rozpocz\u0119cia w KL Auschwitz masowej zag\u0142ady \u017byd\u00f3w nie jest znana. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105, \u017ce pojedyncze transporty \u017byd\u00f3w u\u015bmiercano ju\u017c jesieni\u0105 1941 r. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy przyjmuje, \u017ce masowe zab\u00f3jstwa rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w styczniu 1942 r. Najwcze\u015bniejsz\u0105 ustalon\u0105 dot\u0105d dat\u0105 przybycia transportu \u017byd\u00f3w do Auschwitz w ramach \u201eEndloesung\u201d jest 15 lutego 1942 r. Deportowano w\u00f3wczas \u017byd\u00f3w z Bytomia. Wszyscy zostali zg\u0142adzeni.<\/span><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d 1,1 miliona przywiezionych do KL Auschwitz \u017byd\u00f3w oko\u0142o 200 tys. zosta\u0142o zarejestrowanych jako wi\u0119\u017aniowie. Pozosta\u0142ych 900 tys. zamordowano niemal natychmiast po przyje\u017adzie, bez wprowadzania do obozowej ewidencji. \u0141\u0105cznie Niemcy zg\u0142adzili w Auschwitz oko\u0142o 960 tys. \u017byd\u00f3w. Przedstawiciele tego narodu stanowi\u0105 oko\u0142o 90 procent wszystkich ofiar, kt\u00f3r\u0105 historyk szacuje na co najmniej 1,1 miliona os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 \u017byd\u00f3w deportowanych do KL Auschwitz stanowili obywatele W\u0119gier, pa\u0144stwa sojuszniczego Rzeszy. Od maja do lipca 1944 r. do obozu przywieziono 437 402 osoby. Wcze\u015bniej rz\u0105d w\u0119gierski, na czele kt\u00f3rego sta\u0142 Miklosz Kallay, nie akceptowa\u0142 \u017c\u0105da\u0144 zorganizowania deportacji sk\u0142adanych przez Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 \u017byd\u00f3w deportowanych do KL Auschwitz stanowili obywatele W\u0119gier, pa\u0144stwa sojuszniczego Rzeszy. Od maja do lipca 1944 r. do obozu przywieziono 437 402 osoby.<\/span><\/strong><\/p>\n

Dopiero po wkroczeniu 19 marca 1944 r. na W\u0119gry wojsk niemieckich, obaleniu Kallaya i przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Dome Sztojaya rozpocz\u0119to wywo\u017cenie \u017byd\u00f3w. Pod kierunkiem Niemc\u00f3w rozpocz\u0119to koncentracj\u0119 \u017byd\u00f3w w gettach i obozach przej\u015bciowych. Na prze\u0142omie kwietnia i maja 1944 r. w kierunku Auschwitz wyjecha\u0142y dwa pierwsze transporty licz\u0105ce 3,8 tys. os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Organizacj\u0105 transport\u00f3w zajmowa\u0142y si\u0119 podporz\u0105dkowane Niemcom s\u0142u\u017cby w\u0119gierskie. Kierowa\u0142 ni\u0105 jednak osobi\u015bcie Obersturmbannfuehrer SS Adolf Eichmann, kt\u00f3ry w gestapo pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika wydzia\u0142u w G\u0142\u00f3wnym Urz\u0119dzie Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy. By\u0142 odpowiedzialny za sprawy \u017cydowskie; organizowa\u0142 i nadzorowa\u0142 wyw\u00f3z \u017byd\u00f3w do oboz\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Eichmann po kapitulacji Niemiec uciek\u0142 do W\u0142och, a nast\u0119pnie do Argentyny, gdzie zosta\u0142 uj\u0119ty przez wywiad izraelski. W 1962 r. zosta\u0142 os\u0105dzony i stracony w Jerozolimie w wi\u0119zieniu Ramleh.<\/span><\/p>\n

Drug\u0105 pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci by\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska z teren\u00f3w II Rzeczypospolitej. Franciszek Piper szacuje, \u017ce by\u0142o to oko\u0142o 300 tys. os\u00f3b. Do KL Auschwitz trafiali z gett, oboz\u00f3w pracy i oboz\u00f3w przej\u015bciowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi\u0142a z ziem wcielonych do Rzeszy – G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, D\u0105browy G\u00f3rniczej, okr\u0119g\u00f3w ciechanowskiego i bia\u0142ostockiego oraz z Wielkopolski – oko\u0142o 225 tys.. Dalsze 70 tys. os\u00f3b przywieziono z Generalnego Gubernatorstwa.<\/span><\/p>\n

Historyk, profesor Czes\u0142aw Madajczyk podaje, \u017ce og\u00f3\u0142em podczas II wojny \u015bwiatowej zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 2,7 miliona polskich \u017byd\u00f3w, z czego oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona w gettach, 200 tys. w egzekucjach i oko\u0142o 2 miliony w obozach zag\u0142ady. Polscy \u017bydzi gin\u0119li g\u0142\u00f3wnie w innych obozach zag\u0142ady – Treblince, Sobiborze, Be\u0142\u017ccu i Che\u0142mnie. Og\u00f3\u0142em zgin\u0119\u0142o w nich od 1,6 miliona do 1,95 miliona \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi francuscy byli przed deportacj\u0105 do KL Auschwitz gromadzeni w obozie przej\u015bciowym w Drancy. Zosta\u0142 on za\u0142o\u017cony w by\u0142ych koszarach francuskiej \u017candarmerii, 20 sierpnia 1941 r. Do 1 lipca 1943 r. pozostawa\u0142 pod nadzorem francuskiej policji i \u017candarmerii, kontrolowanych przez niemieckiego dow\u00f3dc\u0119 policji bezpiecze\u0144stwa i s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa na tym terenie. Przez ostatni rok kierowany by\u0142 bezpo\u015brednio przez SS.<\/span><\/p>\n

Od za\u0142o\u017cenia do wyzwolenia w sierpniu 1944 r. przez Drancy przesz\u0142o oko\u0142o 70 tys. \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych 65 tys. trafi\u0142o do oboz\u00f3w zag\u0142ady na Wschodzie, w tym 61 tys. do KL Auschwitz. Pocz\u0105tkowo byli to \u017bydzi nap\u0142ywowi, bez obywatelstwa francuskiego, p\u00f3\u017aniej tak\u017ce obywatele Francji.<\/span><\/p>\n

Og\u00f3\u0142em do oboz\u00f3w z teren\u00f3w francuskich deportowano 76 tys. \u017byd\u00f3w, w tym ponad 11 tys. dzieci. Oko\u0142o 69 tys. os\u00f3b trafi\u0142o do KL Auschwitz, blisko 900 do Kowna, 4 tys. do Sobiboru, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 przeniesiono nast\u0119pnie do Majdanka. Spo\u015br\u00f3d wszystkich deportowanych prze\u017cy\u0142o zaledwie trzy procent, oko\u0142o 2,5 tys. ludzi.<\/span><\/p>\n

\u017byd\u00f3w holenderskich w\u0142adze niemieckie koncentrowa\u0142y w obozie przej\u015bciowym Westerbork. W latach 1939-1941 funkcjonowa\u0142 tam holenderski ob\u00f3z internowania dla \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w z Niemiec i innych kraj\u00f3w. Po przej\u0119ciu go przez Niemc\u00f3w w latach 1942-1944 deportowano stamt\u0105d do miejsc zag\u0142ady oko\u0142o 100 tys. os\u00f3b, z czego 54 930 \u017byd\u00f3w do KL Auschwitz. Ostatni transport wyruszy\u0142 3 wrze\u015bnia 1944 r. Znalaz\u0142a si\u0119 w nim rodzina Anny Frank, niemieckiej \u017byd\u00f3wki. Napisany przez ni\u0105 dziennik jest jednym z najwa\u017cniejszych \u015bwiadectw Holokaustu.<\/span><\/p>\n

Franciszek Piper dodaje, \u017ce oko\u0142o 5 tys. \u017byd\u00f3w deportowano do KL Auschwitz tak\u017ce poprzez ob\u00f3z koncentracyjny Herzogenbusch.<\/span><\/p>\n

Og\u00f3\u0142em w KL Auschwitz Niemcy zamordowali blisko 60 tys. \u017byd\u00f3w przywiezionych z terenu Holandii.<\/span><\/p>\n

Z Grecji nazi\u015bci deportowali do KL Auschwitz oko\u0142o 55 tys. \u017byd\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 trafi\u0142a tu w 1943 r. z getta w Salonikach, w kt\u00f3rych spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska by\u0142a najliczniejsza.<\/span><\/p>\n

W 1944 r. do obozu Auschwitz przywieziono kilka tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w z obszar\u00f3w, kt\u00f3re do<\/span>
\n 1943 r. okupowali W\u0142osi. Z og\u00f3lnej liczby 55 tys. oko\u0142o 13 tys. os\u00f3b wybrano do pracy, a pozosta\u0142ych 42 tys. zg\u0142adzono natychmiast po przywiezieniu w komorach gazowych KL Auschwitz II – Birkenau.<\/span><\/p>\n

Z teren\u00f3w Niemiec i Austrii w przedwojennych granicach do KL Auschwitz dotar\u0142y transporty z 23 tys. \u017byd\u00f3w. Najwi\u0119cej os\u00f3b deportowano od lipca 1942 r. do stycznia 1945 r. z Berlina – oko\u0142o 18 tys.<\/span><\/p>\n

W Protektoracie Czech i Moraw \u017bydzi byli koncentrowani od listopada 1941 r. w getcie zorganizowanym w XVIII-wiecznej twierdzy wybudowanej w Terezinie, kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w od Pragi. Od powstania getta do jego wyzwolenia 20 kwietnia 1945 r. do Terezina deportowano ponad 140 tys. \u017byd\u00f3w z Czech, Niemiec, Austrii, Holandii, Danii, S\u0142owacji i W\u0119gier. W wyniku przepe\u0142nienia i katastrofalnych warunk\u00f3w sanitarnych w getcie zmar\u0142o ponad 33 tys. os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Drug\u0105 pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci by\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska z teren\u00f3w II RP. Franciszek Piper szacuje, \u017ce by\u0142o to oko\u0142o 300 tys. os\u00f3b. Do KL Auschwitz trafiali z gett, oboz\u00f3w pracy i oboz\u00f3w przej\u015bciowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi\u0142a z ziem wcielonych do Rzeszy – G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, D\u0105browy G\u00f3rniczej, okr\u0119g\u00f3w ciechanowskiego i bia\u0142ostockiego oraz z Wielkopolski – oko\u0142o 225 tys. Dalsze 70 tys. os\u00f3b przywieziono z Generalnego Gubernatorstwa<\/span>.<\/strong><\/p>\n

W 1943 r. z Terezina wywieziono ponad 87 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy trafili do oboz\u00f3w zag\u0142ady na wschodzie. Do KL Auschwitz wywieziono oko\u0142o 46 tys. \u017byd\u00f3w: oko\u0142o 20 tys. do stworzonego w celu ich przyj\u0119cia obozu familijnego w Birkenau (Familienlager) i oko\u0142o 26 tys. do innych cz\u0119\u015bci Auschwitz lub wprost do kom\u00f3r gazowych Birkenau.<\/span><\/p>\n

Familienlager zlikwidowano ostatecznie nocami z 10 na 11 lipca i 11 na 12 lipca 1944 r. \u017bydzi zostali zg\u0142adzeni. Og\u00f3\u0142em wojn\u0119 prze\u017cy\u0142o niespe\u0142na 4 tys. \u017byd\u00f3w wi\u0119zionych w Terezinie.<\/span><\/p>\n

Do KL Auschwitz przywieziono 27 tys. \u017byd\u00f3w s\u0142owackich. Deportacje z tego kraju by\u0142y konsekwencj\u0105 zar\u00f3wno polityki anty\u017cydowskiej III Rzeszy, jak r\u00f3wnie\u017c antysemickiego nastawienia rz\u0105dz\u0105cej S\u0142owackiej Partii Ludowej, kt\u00f3ra zawar\u0142a z Niemcami umow\u0119 o deportacji \u017byd\u00f3w i przekazaniu ich nazistom.<\/span><\/p>\n

Od marca do pa\u017adziernika 1942 r. S\u0142owacy przekazali Niemcom “w celu zatrudnienia, a potem osiedlenia” 58 600 \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych 18 725 trafi\u0142o do KL Auschwitz, a reszta do gett i innych oboz\u00f3w. Wskutek interwencji Watykanu i pa\u0144stw neutralnych w\u0142adze s\u0142owackie wstrzyma\u0142y dalsze deportacje. Wznowili je Niemcy wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 s\u0142owackiego aparatu rz\u0105dowego na jesieni 1944 r. W ich wyniku do KL Auschwitz trafi\u0142o oko\u0142o 8 tys. \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Do KL Auschwitz przywieziono oko\u0142o 10 tys. \u017byd\u00f3w z teren\u00f3w przedwojennej Jugos\u0142awii, kt\u00f3rzy zamieszkiwali marionetkowe pa\u0144stwo chorwackie. Deportacje przeprowadzi\u0142y wsp\u00f3lnie niemieckie w\u0142adze policyjne i faszy\u015bci chorwaccy, kt\u00f3rzy sami wymordowali wi\u0119kszo\u015b\u0107 tamtejszych \u017byd\u00f3w, mi\u0119dzy innymi w obozie Jasenovac.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi belgijscy trafiali do KL Auschwitz przez ob\u00f3z zbiorczy w Malines (Mechelen), kt\u00f3ry Niemcy utworzyli w 1942 r. Og\u00f3\u0142em wywieziono z niego od sierpnia 1942 r. do lipca 1944 r. oko\u0142o 25 tys. \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug rzecznika Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau Jaros\u0142awa Mensfela wyzwolenia doczeka\u0142o zaledwie oko\u0142o 1,8 tys. os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

W latach 1943-1944 do obozu Auschwitz deportowano oko\u0142o 7,5 tysi\u0105ca \u017byd\u00f3w z W\u0142och. Pomimo sojuszu z Hitlerem faszystowski re\u017cim Mussoliniego do 1943 r. stanowczo odmawia\u0142 wydania \u017byd\u00f3w z W\u0142och i teren\u00f3w przez nie okupowanych.<\/span><\/p>\n

Dopiero po obaleniu rz\u0105d\u00f3w Duce i proklamowaniu we wrze\u015bniu 1943 r. zawieszenia broni przez nowy rz\u0105d Badoglio, Niemcy zaj\u0119li p\u00f3\u0142nocne i \u015brodkowe W\u0142ochy. \u017byd\u00f3w aresztowano. Pierwszy transport, oko\u0142o tysi\u0105ca m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci, trafi\u0142 do KL Auschwitz z Rzymu 23 pa\u017adziernika 1943 r. Do pracy wybrano 196 os\u00f3b. Pozosta\u0142ych zg\u0142adzono. Cztery transporty wyjecha\u0142y tak\u017ce z obozu Fossoli do Capri za\u0142o\u017conego przez w\u0142oskich faszyst\u00f3w w grudniu 1943 r.<\/span><\/p>\n

690 \u017byd\u00f3w zosta\u0142o deportowanych do KL Auschwitz z Norwegii. Grupa ta stanowi\u0142a oko\u0142o po\u0142owy populacji \u017cydowskiej w tym kraju. Franciszek Piper przyzna\u0142, \u017ce dzi\u015b nie wiadomo, ilu spo\u015br\u00f3d nich prze\u017cy\u0142o ob\u00f3z.<\/span><\/p>\n

Niemcy dokonywali masowej zag\u0142ady w Auschwitz II – Birekenau, kt\u00f3rego budowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w pa\u017adzierniku 1941 r. Zadecydowa\u0142 o tym komendant obozu Auschwitz Rudolf Hoess, po tym jak latem 1941 r. Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler wskaza\u0142 Auschwitz jako miejsce “ostatecznego rozwi\u0105zania kwestii \u017cydowskiej”. Pierwsi wi\u0119\u017aniowie trafili do Birkenau na pocz\u0105tku 1942 r.<\/span><\/p>\n

Ofiary mordowano gazem o nazwie “cyklon B”, kt\u00f3rego dzia\u0142anie – na rozkaz kierownika obozu Auschwitz I Karla Fritzscha – nazi\u015bci wcze\u015bniej sprawdzali na je\u0144cach sowieckich.<\/span><\/p>\n

Komendant KL Auschwitz Rudolf Hoess, odpowiedzialny za przygotowanie zag\u0142ady \u017byd\u00f3w na swym terenie, stwierdzi\u0142 skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania gazu. Wkr\u00f3tce powiadomi\u0142 o tym Adolfa Eichmanna. Postanowili, \u017ce \u201ecyklon B\u201d zostanie u\u017cyty do mordowania \u017byd\u00f3w. Niewielka wydajno\u015b\u0107 krematorium w Auschwitz I – w ci\u0105gu doby mo\u017cna by\u0142o spali\u0107 oko\u0142o 340 cia\u0142 – oraz trudno\u015bci w utrzymaniu tajemnicy, spowodowa\u0142y, \u017ce Niemcy zdecydowali si\u0119 przenie\u015b\u0107 akcj\u0119 do Birkenau.<\/span><\/p>\n

Eichmann podczas pierwszej wizytacji wytypowa\u0142 w rejonie Birkenau niewielki budynek po wysiedlonym Polaku. Zamurowano w nim okna, wzmocniono i uszczelniono drzwi, a w \u015bcianach wykonano specjalne otwory wrzutowe. Na drzwiach wej\u015bciowych umieszczono napis: “Do \u0142a\u017ani”. W ten spos\u00f3b powsta\u0142a komora gazowa zwana bunkrem numer 1.<\/span><\/p>\n

U\u015bmiercanie \u017byd\u00f3w w Birkenau Niemcy rozpocz\u0119li w pocz\u0105tkach 1942 r. \u017byd\u00f3w przywo\u017cono na ramp\u0119 wy\u0142adowcz\u0105 dworca towarowego w O\u015bwi\u0119cimiu, a stamt\u0105d prowadzono do bunkra.<\/span><\/p>\n

Franciszek Piper podaje, \u017ce pocz\u0105tkowo nieregularnie, a od lipca 1942 r. stale, Niemcy przeprowadzali selekcje przybywaj\u0105cych transport\u00f3w. Po przyje\u017adzie poci\u0105gu szczelny kordon esesman\u00f3w otacza\u0142 transport. Otwierano wagony. Wychodz\u0105cych ludzi dzielono na dwie grupy. W jednej kolumnie ustawiano m\u0119\u017cczyzn, w drugiej kobiety i dzieci. Towarzyszy\u0142y temu p\u0142acz i krzyk ludzi, kt\u00f3rzy nie chcieli si\u0119 rozstawa\u0107. Ka\u017cdy z przywiezionych musia\u0142 podej\u015b\u0107 do lekarzy SS, kt\u00f3rzy na podstawie zewn\u0119trznego wygl\u0105du decydowali, czy dana osoba mo\u017ce pracowa\u0107.<\/span><\/p>\n

W zale\u017cno\u015bci od zapotrzebowania na si\u0142\u0119 robocz\u0105 od kilku do kilkudziesi\u0119ciu procent przywiezionych kierowano do obozu. Pozosta\u0142ych – chorych, osoby kalekie, matki z dzie\u0107mi, kobiety w ci\u0105\u017cy, s\u0142abszych fizycznie, przeznaczono na \u015bmier\u0107. Esesmani, kt\u00f3rzy prowadzili ich do komory gazowej, starali si\u0119 uspokaja\u0107 ludzi. Osoby przeczuwaj\u0105ce jaki b\u0119dzie fina\u0142 by\u0142y dyskretnie odprowadzane za budynek i zabijane strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. Niemcy obawiali si\u0119 bowiem paniki.<\/span><\/p>\n

W bunkrze mie\u015bci\u0142o si\u0119 oko\u0142o 800 os\u00f3b. Tych, kt\u00f3rzy si\u0119 nie zmie\u015bcili – rozstrzeliwano. Po zamkni\u0119ciu drzwi przeszkoleni dezyfektorzy SS przez otwory w \u015bcianach wsypywali \u201ecyklon B\u201d. \u015amier\u0107 nast\u0119powa\u0142a w ci\u0105gu kilku minut. Po przewietrzeniu komory zw\u0142oki przewo\u017cono kilkaset metr\u00f3w dalej i zakopywano w g\u0142\u0119bokich do\u0142ach. Nazi\u015bci odkopali p\u00f3\u017aniej cia\u0142a i spalili.<\/span><\/p>\n

Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler, ju\u017c po rozpocz\u0119ciu masowego u\u015bmiercania \u017byd\u00f3w, wyda\u0142 rozkaz, by wszystkim kobietom obcina\u0107 w\u0142osy przed \u015bmierci\u0105. Wszystkim wyjmowane mia\u0142y by\u0107 tak\u017ce z\u0142ote z\u0119by oraz zdejmowane obr\u0105czki, pier\u015bcionki i kolczyki. Wszystko wysy\u0142ano do firm w Rzeszy. Osobisty maj\u0105tek deportowani pozostawiali na rampie, sk\u0105d trafia\u0142 do specjalnego komanda zwanego potocznie “Kanad\u0105”.<\/span><\/p>\n

Usuwaniem zw\u0142ok, a tak\u017ce obcinaniem w\u0142os\u00f3w, wyjmowaniem z\u0119b\u00f3w i paleniem cia\u0142, zajmowali si\u0119 wi\u0119\u017aniowie z tak zwanego Sonderkommando. Byli to g\u0142\u00f3wnie \u017bydzi, kt\u00f3rych wi\u0119ziono w podziemiach bloku 11 obozu Auschwitz I, a od po\u0142owy 1944 r. w r\u00f3\u017cnych pomieszczeniach krematori\u00f3w. Ich liczebno\u015b\u0107 maksymalnie wynosi\u0142a oko\u0142o 900 os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Latem 1942 r., gdy coraz wi\u0119cej transport\u00f3w dociera\u0142o do KL Auschwitz, Niemcy uruchomili drug\u0105 komor\u0119 gazow\u0105, zwan\u0105 bunkrem numer 2. Mo\u017cna w niej by\u0142o u\u015bmierci\u0107 jednorazowo oko\u0142o 1,2 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

W po\u0142owie lipca 1942 r., podczas drugiej wizytacji obozu Auschwitz, Reichsfuehrer Heinrich Himmler obserwowa\u0142 selekcj\u0119 i zagazowanie \u017byd\u00f3w w bunkrze numer 2. Po tej wizycie zosta\u0142y zweryfikowane pierwotne plany budowy Birkenau. Mia\u0142o to zwi\u0105zek z poszukiwaniem technicznego rozwi\u0105zania masowych mord\u00f3w oraz szybkiego niszczenia zw\u0142ok. Znowelizowany w sierpniu 1942 r. projekt zak\u0142ada\u0142 stworzenie kompleksu dla 200 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz urz\u0105dze\u0144 do masowej zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. Prace post\u0119powa\u0142y bardzo szybko.<\/span><\/p>\n

Bunkry 1 i 2 funkcjonowa\u0142y do czasu powstania czterech ogromnych kom\u00f3r gazowych i krematori\u00f3w, kt\u00f3rych budowa trwa\u0142a od lata 1942 r. do czerwca 1943 r. Tu\u017c po zako\u0144czeniu prac zacz\u0119\u0142y one funkcjonowa\u0107. Najwcze\u015bniej oddano do u\u017cytku krematorium IV – 22 marca 1943 r., a nast\u0119pnie krematorium II – 31 marca, V – 4 kwietnia i III – 25 czerwca. Nazi\u015bci szacowali, \u017ce dobowa wydajno\u015b\u0107 krematori\u00f3w wynosi\u0142a: I (na terenie obozu macierzystego Auschwitz) – 340 cia\u0142, II i III – po 1440 cia\u0142, IV i V – po 768 cia\u0142. \u0141\u0105cznie w ci\u0105gu doby mo\u017cna by\u0142o spali\u0107 4756 cia\u0142.<\/span><\/p>\n

Franciszek Piper podkre\u015bli\u0142, \u017ce liczba ta jest teoretyczna, gdy\u017c zak\u0142ada prac\u0119 bezawaryjn\u0105. Wed\u0142ug cz\u0142onk\u00f3w Sonderkommand wydajno\u015b\u0107 by\u0142a jednak dwukrotnie wy\u017csza.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119ksze nasilenie zag\u0142ady \u017byd\u00f3w mia\u0142o miejsce wraz z nadej\u015bciem transport\u00f3w z \u017bydami w\u0119gierskimi. Istniej\u0105ce krematoria nie wystarcza\u0142y. Niemcy ponownie uruchomili bunkier numer 2. Odkopano te\u017c do\u0142y paleniskowe i wykopano pi\u0119\u0107 nast\u0119pnych.<\/span><\/p>\n

Pod koniec lata 1944 r. liczba transport\u00f3w zacz\u0119\u0142a si\u0119 powoli zmniejsza\u0107. Teren okupowany przez Niemc\u00f3w kurczy\u0142 si\u0119. Nazi\u015bci postanowili zatrze\u0107 \u015blady zbrodni. W tym przekonaniu utwierdzi\u0142o ich wyzwolenie 24 lipca 1944 r. obozu na Majdanku, gdzie ujawniono liczne \u015bwiadectwa zbrodni.<\/span><\/p>\n

W\u00f3wczas obozowe gestapo z Auschwitz zacz\u0119\u0142o niszczy\u0107 dokumentacj\u0119, m. in. imienne wykazy deportowanych i zg\u0142adzonych \u017byd\u00f3w. Od wrze\u015bnia 1944 r. likwidowano do\u0142y z ludzkimi prochami. Od pa\u017adziernika do ko\u0144ca 1944 r. rozebrano krematorium IV. 2 listopada prawdopodobnie wstrzymano zabijanie gazem cyklonem B w komorach gazowych Birkenau.<\/span><\/p>\n

W listopadzie i grudniu przygotowano do wysadzenia trzy pozosta\u0142e krematoria w Birkenau. Zdemontowano w nich urz\u0105dzenia kom\u00f3r gazowych. Jedynie krematorium V pozostawa\u0142o gotowe do u\u017cycia a\u017c do 26 stycznia 1945 r.<\/span><\/p>\n

Marek Szafra\u0144ski (PAP)<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

\n

Opis fotografii:<\/em><\/span><\/p>\n

Rodzina by\u0142ej wi\u0119\u017aniarki, \u017byd\u00f3wki s\u0142owackiej Lili Jacob – ciotka o imieniu Tauba (siostra ojca Lili) wraz z czw\u00f3rk\u0105 swoich dzieci, w grupie kobiet oczekuj\u0105cych na rampie w Birkenau na selekcj\u0119. Podczas selekcji wszyscy zostali skierowani do komory gazowej. Transport ten wyjecha\u0142 do KL Auschwitz 27.05.1944 r. z getta w Beregszasz na W\u0119grzech. Fot. SS. 1944 r. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w Marek Szafra\u0144ski (PAP) Rodzina \u017byd\u00f3wki s\u0142owackiej Lili Jacob – ciotka Tauba i 4 jej dzieci. Na rampie w Birkenau czekaja na selekcj\u0119. Wszyscy zostali zgladzeni 1944. Fot. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau \u017bydzi stanowili najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 deportowanych do niemieckiego obozu Auschwitz. Z bada\u0144 historyka Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau Franciszka Pipera wynika, \u017ce w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51349"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51349"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51358,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51349\/revisions\/51358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}