{"id":51561,"date":"2017-04-18T17:09:27","date_gmt":"2017-04-18T15:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=51561"},"modified":"2017-04-18T07:12:00","modified_gmt":"2017-04-18T05:12:00","slug":"21-09-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=51561","title":{"rendered":"Armia Krajowa: Nie damy broni \u017bydom"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Armia Krajowa: Nie damy broni \u017bydom<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Rafa\u0142 Kuzak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"\"
\nMarek Edelman wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce celem powstania w getcie warszawskim by\u0142a godna \u015bmier\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku. Jednak w chwili rozpocz\u0119cia star\u0107, tylko niewielki odsetek bojownik\u00f3w posiada\u0142 bro\u0144 paln\u0105. Dlaczego by\u0142o jej tak ma\u0142o? Odpowied\u017a jest prosta. Dow\u00f3dztwo Armii Krajowej po prostu nie wierzy\u0142o w sens przekazywania \u017bydom jakiegokolwiek uzbrojenia.<\/strong><\/span><\/p>\n

Po utworzeniu w lipcu 1942 r. \u017bydowskiej Organizacji Bojowej jej g\u0142\u00f3wnym celem sta\u0142o si\u0119 jak najlepsze dozbrojenie \u017cydowskiego ruchu oporu. Pocz\u0105tkowo liczono, \u017ce uda si\u0119 kupi\u0107 bro\u0144 na czarnym rynku. Pieni\u0105dze nie stanowi\u0142y problemu. W getcie przecie\u017c mieszka\u0142o ci\u0105gle wielu bogatych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy dobrowolnie lub pod przymusem sfinansowaliby ca\u0142\u0105 operacj\u0119.<\/span> Szybko jednak\u017ce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142o to \u015bmiertelnie ryzykowne przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/span><\/p>\n

Potrzebujemy broni. Pomo\u017cecie?<\/strong><\/span><\/h4>\n

Dow\u00f3dca<\/span> \u017bOB Mordechaj
\nAnielewicz<\/strong> (fotografia z ksi\u0105\u017cki \u201eArmia Izaaka\u201d).<\/em>
\n<\/p>\n

Jak s\u0142usznie zauwa\u017ca w swojej nowej ksi\u0105\u017cce \u201eArmia Izaaka. Walka i op\u00f3r polskich \u017byd\u00f3w\u201d<\/span> Matthew Brzezi\u0144ski, na targowisku w pobli\u017cu Dworca Centralnego, gdzie handlowano broni\u0105, kr\u0119ci\u0142o si\u0119 pe\u0142no kanciarzy i informator\u00f3w Gestapo. W efekcie \u017bOB jednorazowo mog\u0142a kupi\u0107 zaledwie jeden lub dwa pistolety, gdy\u017c w tym czasie wi\u0119ksze zam\u00f3wienie wzbudzi\u0142oby podejrzenia.<\/span><\/p>\n

W tej sytuacji \u017cobowcom nie pozostawa\u0142o nic innego jak liczy\u0107 na wsparcie ze strony polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/span><\/p>\n

Pierwszy krok w tym wzgl\u0119dzie stanowi\u0142o uznanie 11 listopada 1942 r. przez Armi\u0119 Krajow\u0105 istnienia \u017bydowskiej Organizacji Bojowej. Gdy tylko do tego dosz\u0142o przyst\u0105piono do negocjacji w sprawie dostaw broni dla getta. Od samego pocz\u0105tku sz\u0142y one jednak jak po grudzie. W pewnym momencie zdawa\u0142o si\u0119 nawet, \u017ce pro\u015bba zostanie w og\u00f3le zignorowana.<\/span><\/p>\n

Dopiero pod naciskiem samego Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego, dow\u00f3dca AK gen. Grot-Rowecki zdecydowa\u0142 o przerzuceniu niewielkiej partii uzbrojenia za mury dzielnicy \u017cydowskiej. Wcze\u015bniej wszak\u017ce \u2013 zgodnie z tym co pisze w swojej ksi\u0105\u017cce Matthew Brzezi\u0144ski:<\/span><\/p>\n

W zamian za udzielenie jakiejkolwiek pomocy za\u017c\u0105da\u0142 on pisemnego zapewnienia, \u017ce \u017bydzi podejm\u0105 walk\u0119 ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, je\u015bli zajdzie potrzeba zbrojnego wyst\u0105pienia przeciwko Armii Czerwonej.<\/em><\/p>\n

Bojownicy \u017bOB ruszyli do walki z Niemcami maj\u0105c tylko jeden cel: zgin\u0105\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku. Dow\u00f3dztwo Armii Krajowej nie mia\u0142o zamiaru u\u0142atwia\u0107 im tego i nie zgodzi\u0142o si\u0119 na przekazywanie wi\u0119kszych partii uzbrojenia za mury getta. Na zdj\u0119ciu Niemcy obserwuj\u0105 p\u0142on\u0105ce budynki podczas powstania w getcie.<\/em><\/span><\/p>\n

Na to z kolei nie chcia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 dow\u00f3dca \u017bOB, Mordechaj Anielewicz. Ostatecznie stan\u0119\u0142o na tym, \u017ce w li\u015bcie wys\u0142anym do Roweckiego zapewni\u0142 on, i\u017c decyzje rz\u0105du polskiego s\u0105 dla nas wi\u0105\u017c\u0105ce. Taka deklaracja mimo wszystko nie przekona\u0142a \u201eGrota\u201d, a wr\u0119cz pog\u0142\u0119bi\u0142a jego w\u0105tpliwo\u015bci. Dobitnie \u015bwiadczy\u0142 o tym meldunek, wys\u0142any w grudniu 1942 r. do Londynu, w kt\u00f3ry pisa\u0142:<\/span><\/p>\n

\u017bydzi poniewczasie z r\u00f3\u017cnych grupek, r\u00f3wnie\u017c komuni\u015bci, zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do nas po bro\u0144 [\u2026]. Tytu\u0142em pr\u00f3by wyda\u0142em troch\u0119 pistolet\u00f3w, nie mam pewno\u015bci, czy w og\u00f3le t\u0119 bro\u0144 u\u017cyj\u0105.<\/em><\/span><\/p>\n

Zawiedzione nadzieje.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Artyku\u0142 powsta\u0142 g\u0142\u00f3wnie w oparciu o ksi\u0105\u017ck\u0119 Matthew Brzezinskiego, <\/em><\/span>
\n\u201eArmia Izaaka. Walka i op\u00f3r polskich<\/span> \u017byd\u00f3w\u201d (Znak 2013).<\/em>
\n<\/p>\n

Wspomnianych pistolet\u00f3w by\u0142o w sumie \u201ea\u017c\u201d dziesi\u0119\u0107, z tego cztery okaza\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie niezdatne do u\u017cytku. Dla Anielewicza i innych \u017cydowskich przyw\u00f3dc\u00f3w w getcie, przekazanie tak ma\u0142ej dostawy by\u0142o bolesnym ciosem. Nie tego si\u0119 spodziewali po wielomiesi\u0119cznych negocjacjach.<\/span><\/p>\n

Stoj\u0105cy na czele syjonist\u00f3w Icchak Cukierman uzna\u0142 to nawet nie tyle za brak zaufania, co po prostu za przejaw antysemityzmu.<\/strong><\/span> Po latach napisa\u0142 w swoich wspomnieniach: \u0141atwiej im by\u0142o powiedzie\u0107: \u201eNie wierz\u0119 ci, ty si\u0119 nie bronisz\u201d ni\u017c \u201eNienawidz\u0119 ci\u0119\u201d.<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 nieznacznie po 18 stycznia 1943 r. W\u0142a\u015bnie tego dnia \u017bydzi z warszawskiego getta po raz pierwszy chwycili za bro\u0144 i skierowali j\u0105 przeciw swoim oprawcom. Od kul bojownik\u00f3w \u017bOB zgin\u0119\u0142o kilku Niemc\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w kolejnej akcji wysiedle\u0144czej. W efekcie przyw\u00f3dcy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego uznali, \u017ce nale\u017cy wznowi\u0107 dostawy broni dla \u017byd\u00f3w planuj\u0105cych wzniecenie powstania.<\/span><\/p>\n

Nie wszyscy akowcy jednak\u017ce chcieli pogodzi\u0107 si\u0119 z tak\u0105 decyzj\u0105. Przyk\u0142adowo por. Boles\u0142aw Nanowski \u201eZadora\u201d, ze sto\u0142ecznego kontrwywiadu AK, 11 lutego 1943 r. jasno stwierdzi\u0142, \u017ce:<\/span><\/p>\n

Nie mo\u017cna liczy\u0107 na taki op\u00f3r \u017byd\u00f3w, dla kt\u00f3rego warto by by\u0142o dawa\u0107 im bro\u0144. Straty Niemc\u00f3w nie wyr\u00f3wnaj\u0105 warto\u015bci broni, a op\u00f3r \u017byd\u00f3w nie zas\u0142u\u017cy nawet na zaszczytn\u0105 wzmiank\u0119 o honorze polskich \u017byd\u00f3w.<\/em><\/span><\/p>\n

Jego g\u0142os wcale nie by\u0142 odosobniony. Dlatego te\u017c do 19 kwietnia Armia Krajowa dostarczy\u0142a \u017bOB zaledwie jeden r\u0119czny karabin maszynowy, jeden pistolet maszynowy, 50 pistolet\u00f3w i rewolwer\u00f3w oraz kilkadziesi\u0105t granat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nastawienie dow\u00f3dztwa AK wzgl\u0119dem bojownik\u00f3w \u017bOB uleg\u0142o niewielkiej zmianie dopiero po tym jak ci zacz\u0119li strzela\u0107 do Niemc\u00f3w. Na zdj\u0119ciu genera\u0142 J\u00fcrgen Stroop i \u017co\u0142nierze jednostek pomocniczych na Umschlagplatzu w trakcie powstania w getcie.<\/em><\/span><\/p>\n

Za mur przerzucono tak\u017ce pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w wybuchowych oraz nafty. Dodatkowo cz\u0142onek \u201eBundu\u201d, in\u017cynier Micha\u0142 Klepfisz, zosta\u0142 przeszkolony w zakresie konstruowania bomb i granat\u00f3w. Wszystko to by\u0142o u\u0142amkiem tego na co liczyli \u017cobowcy. I tylko w minimalnym stopniu wspomog\u0142o powstanie.<\/span><\/p>\n

Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce powodem tak skromnych dostaw by\u0142y nie tyle ma\u0142e zapasy broni, jak\u0105 w tym czasie posiada\u0142a AK, ale w dalszym ci\u0105gu przede wszystkim postawa gen. Grota-Roweckiego. Nadal bowiem odnosi\u0142 si\u0119 ze sceptycyzmem wobec sympatii politycznych i lojalno\u015bci \u017bydowskiej Organizacji Bojowej.<\/span><\/em> Zaowocowa\u0142o to tym, \u017ce w dniu wybuchu powstania w getcie tylko jeden na dziesi\u0119ciu walcz\u0105cych mia\u0142 szanse na \u2013 jak to uj\u0105\u0142 Marek Edelman \u2013 godn\u0105 \u015bmier\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku.<\/span><\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Matthew Brzezinski,<\/strong> Armia Izaaka. Walka i op\u00f3r polskich \u017byd\u00f3w, Spo\u0142eczny Instytut Wydawniczy 2013.<\/em><\/span>
\n Alina Ca\u0142a,<\/strong> Antysemicki \u015bwiat antywarto\u015bci, \u201eRzeczpospolita\u201d, 16 czerwca 2009.<\/em><\/span>
\n Marek Edelman, Rudi Assuntino, Wlodek Goldkorn<\/strong>, Stra\u017cnik. Marek Edelman opowiada, Spo\u0142eczny Instytut Wydawniczy Znak 1999.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Armia Krajowa: Nie damy broni \u017bydom Rafa\u0142 Kuzak Marek Edelman wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce celem powstania w getcie warszawskim by\u0142a godna \u015bmier\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku. Jednak w chwili rozpocz\u0119cia star\u0107, tylko niewielki odsetek bojownik\u00f3w posiada\u0142 bro\u0144 paln\u0105. Dlaczego by\u0142o jej tak ma\u0142o? Odpowied\u017a jest prosta. Dow\u00f3dztwo Armii Krajowej po prostu nie wierzy\u0142o w sens przekazywania […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51561"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51568,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51561\/revisions\/51568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}