{"id":51766,"date":"2017-05-02T17:09:49","date_gmt":"2017-05-02T15:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=51766"},"modified":"2017-04-27T08:53:55","modified_gmt":"2017-04-27T06:53:55","slug":"30-09-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=51766","title":{"rendered":"\u015awiat\u0142o \u015bwi\u0119to\u015bci [Parsza Szemini]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u015awiat\u0142o \u015bwi\u0119to\u015bci [Parsza Szemini]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Rabin Jonathan Sacks
\n<\/strong> T\u0142umaczenie: Wioleta Urba\u0144ska
\n\u00a9 CHIDUSZ 2017<\/em><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Ofiara Aarona \/fot. Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

Nadesz\u0142a wa\u017cna chwila. Przez siedem dni \u2013 zaczynaj\u0105c od 23 dnia miesi\u0105ca adar \u2013 Moj\u017cesz konsekrowa\u0142 Aarona i innych kap\u0142an\u00f3w. Teraz, w rosz chodesz miesi\u0105ca nisan nadszed\u0142 czas, aby Aaron rozpocz\u0105\u0142 swoje zadanie, s\u0142u\u017c\u0105c ludziom w imieniu Boga:<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eNadesz\u0142o to \u00f3smego dnia, Moj\u017cesz wezwa\u0142 Aarona i jego syn\u00f3w, i starszych Izraela, i powiedzia\u0142 do Aarona, we\u017a m\u0142odego byka jako ofiar\u0119 za grzechy oraz barana bez skazy jako ofiar\u0119 ca\u0142opaln\u0105 i z\u0142\u00f3\u017c je przed Panem\u201d.<\/p>\n

Jakie jest znaczenie s\u0142\u00f3w \u201e\u00f3smego dnia\u201d, od kt\u00f3rych pochodzi nazwa naszej sidry \u2013 szmone (hebr. osiem)? Aby zrozumie\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105 symbolik\u0119 liczby osiem, musimy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do historii stworzenia.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku, kiedy wszystko by\u0142o \u201ezam\u0119tem i bez\u0142adem\u201d, B\u00f3g stworzy\u0142 wszech\u015bwiat. Dzie\u0144 po dniu akt stworzenia rozszerza\u0142 si\u0119 na kolejne sfery. Jako pierwsze powsta\u0142y \u015bwiat\u0142o i ciemno\u015b\u0107, wody g\u00f3rne i dolne, morze i suchy l\u0105d. Nast\u0119pnie pojawi\u0142y si\u0119 elementy wype\u0142niaj\u0105ce te przestrzenie: s\u0142o\u0144ce, ksi\u0119\u017cyc i gwiazdy, ryby i ptaki; a na ko\u0144cu zwierz\u0119ta l\u0105dowe, a\u017c dzie\u0142o stworzenia zosta\u0142o zako\u0144czone na cz\u0142owieku. Po nim nast\u0105pi\u0142 szabat \u2013 dzie\u0144 si\u00f3dmy \u2013 czas ogranicze\u0144 i \u015bwi\u0119to\u015bci, kiedy to B\u00f3g, a potem ludzie, z kt\u00f3rymi zawar\u0142 przymierze, odpoczywali, aby pokaza\u0107, \u017ce istniej\u0105 granice tworzenia (\u201eDlaczego imi\u0119 Boga to Szadaj? Gdy\u017c on powiedzia\u0142 \u015bwiatu \u2013 wystarczy \u2013 sze-amar le-olam daj\u201d). Natura jest sp\u00f3jna, ka\u017cdy jej element ma swoje miejsce, funkcje i godno\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci istnienia. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 polega na przestrzeganiu granic i szanowaniu naturalnego porz\u0105dku.<\/span><\/p>\n

Oto siedem dni. Jednak na czym polega znaczenie dnia \u00f3smego \u2013 dnia po stworzeniu? Aby to zrozumie\u0107, musimy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do Tory sze-be-al pe, do tradycji ustnej.<\/span><\/p>\n

Sz\u00f3stego dnia B\u00f3g podj\u0105\u0142 najbardziej donios\u0142\u0105 decyzj\u0119 \u2013 stworzy\u0107 istot\u0119, kt\u00f3ra tak jak On, b\u0119dzie mia\u0142a zdolno\u015b\u0107 tworzenia. Jest wprawdzie zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy ludzk\u0105 kreatywno\u015bci\u0105 (\u201eco\u015b z czego\u015b\u201d) a Bosk\u0105 zdolno\u015bci\u0105 tworzenia (\u201eczego\u015b z niczego\u201d) i to w\u0142a\u015bnie dlatego ludzie s\u0105 \u201ena obraz Boga\u201d, a nie, jak twierdzi\u0142 Nietzsche, samymi bogami.<\/span><\/p>\n

Umiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia idzie jednak w parze ze zdolno\u015bci\u0105 do niszczenia. Jedno nie mo\u017ce istnie\u0107 bez drugiego. Ka\u017cdy nowy wynalazek mo\u017ce by\u0107 u\u017cyty zar\u00f3wno do tego, aby uzdrawia\u0107, jak i rani\u0107. Ka\u017cda si\u0142a mo\u017ce by\u0107 przekszta\u0142cona w dobro, jak i z\u0142o. To w\u0142a\u015bnie dlatego, inaczej ni\u017c w przypadku pozosta\u0142ych element\u00f3w boskiej kreacji, biblijny opis stworzenia cz\u0142owieka rozpoczyna si\u0119 od s\u0142owa \u201euczy\u0144my\u201d, jakby zapowiadaj\u0105c ryzyko, kt\u00f3re zawiera si\u0119 w stworzeniu kogo\u015b, kto posiada\u0107 b\u0119dzie zdolno\u015b\u0107 m\u00f3wienia, kreatywno\u015bci i woln\u0105 wol\u0119. Jedynego stworzenia, kt\u00f3re b\u0119dzie mog\u0142o okaza\u0107 Bogu niepos\u0142usze\u0144stwo i zagrozi\u0107 porz\u0105dkowi natury. Niebezpiecze\u0144stwo szybko staje si\u0119 jasne. B\u00f3g m\u00f3wi pierwszemu cz\u0142owiekowi, aby nie jad\u0142 owocu jednego z drzew. Rodzaj tego drzewa nie ma znaczenia, wa\u017cna jest jego symboliczna funkcja. Drzewo ma pokaza\u0107, \u017ce stworzenie ma granice, a najwa\u017cniejsza z nich to ta pomi\u0119dzy dozwolonym i zakazanym. W\u0142a\u015bnie dlatego, nawet w raju, musia\u0142o znajdowa\u0107 si\u0119 co\u015b zakazanego. Kiedy pierwsi ludzie zjedli owoc z zakazanego drzewa, harmonia pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a przyrod\u0105 zosta\u0142a zachwiana, ludzko\u015b\u0107 zatraci\u0142a swoj\u0105 niewinno\u015b\u0107. Po raz pierwszy dosz\u0142o do konfliktu pomi\u0119dzy przyrod\u0105 (\u015bwiatem, kt\u00f3ry zastali\u015bmy), a kultur\u0105 (\u015bwiatem, kt\u00f3ry tworzymy). Skutkiem tego konfliktu by\u0142a utrata raju.<\/span><\/p>\n

M\u0119drcy zastanawiali si\u0119 nad chronologi\u0105 zdarze\u0144 w tej narracji. Wed\u0142ug nich dramat stworzenia i niepos\u0142usze\u0144stwa Adama i Ewy mia\u0142 miejsce sz\u00f3stego dnia. W dniu, w kt\u00f3rym zostali stworzeni, otrzymali r\u00f3wnie\u017c zakaz spo\u017cywania z drzewa, zakaz ten nast\u0119pnie z\u0142amali i zostali wygnani z raju. Ich kar\u0105 by\u0142o jednak nie tylko wygnanie. Gdy dzie\u0144 mia\u0142 si\u0119 ku ko\u0144cowi i nadchodzi\u0142a noc, po raz pierwszy Adam i Ewa do\u015bwiadczyli ciemno\u015bci. W swoim mi\u0142osierdziu B\u00f3g odroczy\u0142 jednak wyrok i pozwoli\u0142 im na pozostanie w ogrodzie Eden jeszcze przez jeden dzie\u0144 \u2013 szabat. Przez ca\u0142y ten dzie\u0144 s\u0142o\u0144ce nie zachodzi\u0142o, kiedy jednak zacz\u0119\u0142a zbli\u017ca\u0107 si\u0119 noc, B\u00f3g pokaza\u0142 pierwszym ludziom, jak rozpala\u0107 ogie\u0144. \u015awiat\u0142o niebios zaczyna\u0142o gasn\u0105\u0107 wraz z ko\u0144cz\u0105cym si\u0119 szabatem. Adam obawia\u0142 si\u0119 w\u0119\u017ca, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zaatakowa\u0107 go w ciemno\u015bci. Dlatego te\u017c B\u00f3g roz\u015bwietli\u0142 jego umys\u0142 i nauczy\u0142 go, jak u\u017cywaj\u0105c krzesiwa rozpali\u0107 ogie\u0144 i jak wykorzystywa\u0107 go do w\u0142asnych potrzeb. W\u0142a\u015bnie ten moment, wed\u0142ug m\u0119drc\u00f3w, upami\u0119tniamy podczas hawdali, gdy na zako\u0144czenie szabatu zapalamy \u015bwiec\u0119 i w ten spos\u00f3b rozpoczynamy nowy tydzie\u0144.<\/span><\/p>\n

Jest zatem zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy \u015bwiat\u0142em dnia pierwszego (\u201eI rzek\u0142 B\u00f3g: niech si\u0119 stanie \u015bwiat\u0142o\u2026\u201d) oraz \u015bwiat\u0142em dnia \u00f3smego. \u015awiat\u0142o dnia pierwszego pochodzi\u0142o bezpo\u015brednio od Boga. \u015awiat\u0142o dnia \u00f3smego mog\u0142o za\u015bwieci\u0107, gdy\u017c B\u00f3g nauczy\u0142 nas je wznieca\u0107. Symbolizuje to nasze \u201epartnerstwo z Bogiem w dziele stworzenia\u201d. Nie ma nic pi\u0119kniejszego od tego, jak B\u00f3g pozwala nam razem z nim przynosi\u0107 \u015bwiatu \u015bwiat\u0142o. Szabat upami\u0119tnia dzie\u0142o, jakiego B\u00f3g dokona\u0142. \u00d3smego dnia (mocej szabat) \u015bwi\u0119tujemy nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do tworzenia jako istoty stworzone na obraz Boga i jego partnerzy.<\/span><\/p>\n

Aby w pe\u0142ni zrozumie\u0107 m\u0119drc\u00f3w, nale\u017cy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do jednego z najstarszych na \u015bwiecie mit\u00f3w: do historii Prometeusza. Wed\u0142ug Grek\u00f3w bogowie byli zasadniczo wrogo nastawieni wobec ludzi. Zeus chcia\u0142 zachowa\u0107 tajemnic\u0119 rozpalania ognia, jednak Prometeusz wykrad\u0142 kilka iskier i nauczy\u0142 ludzi go u\u017cywa\u0107. Kiedy jego wyst\u0119pek wyszed\u0142 na jaw, Zeus ukara\u0142 go przywi\u0105zaniem do ska\u0142y, tak aby w\u0105troba Prometeusza by\u0142a w niesko\u0144czono\u015b\u0107 rozszarpywana przez or\u0142a. W tym kontek\u015bcie mo\u017cemy zobaczy\u0107 prawdziwie rewolucyjny charakter judaizmu. Wierzymy w to, \u017ce B\u00f3g chce, aby ludzie korzystali ze swojej si\u0142y, ale w spos\u00f3b odpowiedzialny, kreatywny i przestrzegaj\u0105c granic, kt\u00f3re stanowi\u0105 o integralno\u015bci natury. Rabiniczna wersja tego, jak B\u00f3g nauczy\u0142 Adama i Ew\u0119 rozpalania ognia, jest dok\u0142adnym przeciwie\u0144stwem historii o Prometeuszu. Akt mi\u0142o\u015bci Boga przejawia si\u0119 w nadaniu godno\u015bci ludziom, kt\u00f3rych stworzy\u0142 na sw\u00f3j obraz. Nie ukrywa przed nami tajemnic wszech\u015bwiata. Nie chce, aby ludzie \u017cyli w stanie nie\u015bwiadomo\u015bci czy podda\u0144stwa. B\u00f3g, kt\u00f3ry tworzy, uprawomocnia nas do tego, aby\u015bmy te\u017c tworzyli i pokazuje nam, jak to robi\u0107. Chce, aby\u015bmy strzegli \u015bwiat, kt\u00f3ry On powierzy\u0142 nam w opiek\u0119. Takie jest w\u0142a\u015bnie znaczenie dnia \u00f3smego \u2013 ludzki odpowiednik pierwszego dnia stworzenia.<\/span><\/p>\n

Teraz rozumiemy symboliczne znaczenie tego dnia w odniesieniu do Przybytku. Jak ju\u017c wcze\u015bniej zauwa\u017cyli\u015bmy, paralele j\u0119zykowe w Torze pokazuj\u0105, \u017ce konstrukcja Miszkanu na pustyni mia\u0142a odzwierciedla\u0107 stworzenie \u015bwiata przez Boga. Przybytek mia\u0142 by\u0107 miniatur\u0105 wszech\u015bwiata stworzon\u0105 przez cz\u0142owieka. Tak jak B\u00f3g stworzy\u0142 \u015bwiat po to, by mogli w nim mieszka\u0107 ludzie, tak Izraelici na pustyni zbudowali Przybytek jako symboliczny dom dla Boga. To by\u0142o ich dzie\u0142o stworzenia.<\/span><\/p>\n

Wszystko zatem musia\u0142o zacz\u0105\u0107 si\u0119 \u00f3smego dnia, tak jak wtedy, kiedy Adam i Ewa zacz\u0119li u\u017cywa\u0107 swojego potencja\u0142u tw\u00f3rczego. Tak jak B\u00f3g nauczy\u0142 ludzi, jak rozpala\u0107 ogie\u0144, wieki p\u00f3\u017aniej pokaza\u0142 Izraelitom, jak stworzy\u0107 miejsce dla Boskiej obecno\u015bci, aby towarzyszy\u0142o im \u015bwiat\u0142o \u2013 \u015awiat\u0142o Boga w postaci ognia, w kt\u00f3rym sk\u0142ada si\u0119 ofiary i w postaci \u015bwiat\u0142a p\u0142yn\u0105cego z menory. Je\u015bli pierwszy dzie\u0144 symbolizuje Boskie dzie\u0142o stworzenia, to dzie\u0144 \u00f3smy obrazuje dzie\u0142o stworzenia, kt\u00f3rego dzi\u0119ki instrukcjom Boga, dokonuje cz\u0142owiek.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cemy teraz zrozumie\u0107 znaczenie innego wa\u017cnego tematu zawartego w Szemini, a mianowicie spisu dozwolonego i zakazanego po\u017cywienia. Wiele razy t\u0142umaczono zasady dotycz\u0105ce pokarm\u00f3w. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 je za motywowane przyczynami higienicznymi. Zwierz\u0119ta, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 chore, nie powinny by\u0107 spo\u017cywane. Inni postrzegaj\u0105 te zasady, jako nauk\u0119 dyscypliny i pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci. Jak m\u00f3wi\u0142 Raw: \u201ePrzykazania zosta\u0142y dane, aby udoskonali\u0107 ludzko\u015b\u0107\u201d. Jednak s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie nale\u017cy dopatrywa\u0107 si\u0119 w nich logiki, lecz traktowa\u0107 je po prostu jako nadane przez Boga. Z tego punktu widzenia \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u2013 nasze spojrzenie na Niesko\u0144czono\u015b\u0107 \u2013 przekracza ludzkie pojmowanie.<\/span><\/p>\n

Niemniej jednak naj\u0142atwiejsze, a zarazem najbardziej przenikliwe wyja\u015bnienie daje nam parsza Szemini: \u201eAlbowiem Ja Wiekuisty B\u00f3g Wasz: po\u015bwi\u0119cajcie si\u0119, a b\u0105d\u017acie \u015bwi\u0119tymi, bom Ja \u015bwi\u0119ty [\u2026] Aby rozr\u00f3\u017cnia\u0107 [lehawdil] mi\u0119dzy czystem, a nieczystem, i mi\u0119dzy zwierz\u0119ciem, kt\u00f3re jadanem by\u0107 mo\u017ce, a zwierz\u0119ciem, kt\u00f3re jadanem by\u0107 nie ma\u201d.<\/span><\/p>\n

Podobne stwierdzenie pojawia si\u0119 p\u00f3\u017aniej, w ksi\u0119dze Wa-jikra (20:24-26): \u201eJam Wiekuisty, B\u00f3g Wasz, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cni\u0142em [hiwdalti] was spo\u015br\u00f3d lud\u00f3w! A tak rozr\u00f3\u017cniajcie [we-hiwdaltem] mi\u0119dzy byd\u0142em czystem, a nieczystem i mi\u0119dzy ptactwem nieczystem, a czystem, a nie splugawiajcie dusz waszych byd\u0142em i ptactwem i czemkolwiek, co si\u0119 porusza na ziemi, kt\u00f3re wyr\u00f3\u017cni\u0142em [hiwdalti], aby je poczyta\u0107 za nieczyste dla Was. I b\u0119dziecie mi \u015bwi\u0119tymi, bom \u015bwi\u0119ty Ja, Wiekuisty, i wyr\u00f3\u017cni\u0142em [we-awdil] Was spo\u015br\u00f3d lud\u00f3w, aby\u015bcie byli Moimi\u201d.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejsze s\u0105 s\u0142owa \u201e\u015bwi\u0119ty\u201d i \u201elehawdil\u201d \u2013 (rozr\u00f3\u017cnia\u0107) pojawiaj\u0105 si\u0119 w tych fragmentach odpowiednio siedem i pi\u0119\u0107 razy.<\/span><\/p>\n

By\u0107 \u015bwi\u0119tym, to znaczy rozr\u00f3\u017cnia\u0107, rozpoznawa\u0107 i szanowa\u0107 Boski porz\u0105dek stworzenia. Pierwotnie, wed\u0142ug tego, co m\u00f3wi nam Tora, zar\u00f3wno ludzie, jak i zwierz\u0119ta, byli wegetarianami (\u201eOto oddaj\u0119 Wam wszelkie ziele rozsiewaj\u0105ce nasienie, b\u0119d\u0105ce na powierzchni ca\u0142ej ziemi [\u2026] wam niechaj b\u0119d\u0105 na pokarm\u201d.). Po potopie ludzie otrzymali zgod\u0119 na jedzenie mi\u0119sa, jednak bez krwi, kt\u00f3ra jest oznak\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci \u017cycia. Takie ust\u0119pstwo zosta\u0142o uczynione ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 zdolno\u015b\u0107 do przemocy. To tak, jakby B\u00f3g powiedzia\u0142: je\u015bli musisz zabija\u0107, zabijaj zwierz\u0119ta, nie ludzi. Niemniej jednak lud Izraela mia\u0142 by\u0107 wzorem wy\u017cszego idea\u0142u. M\u00f3g\u0142 zabija\u0107 zwierz\u0119ta na swoje po\u017cywienie, ale tylko te, kt\u00f3re najlepiej przedstawia\u0142y Boski porz\u0105dek. Tak wi\u0119c p\u0142azy zosta\u0142y zakazane ze wzgl\u0119du na brak okre\u015blonego miejsca. Inne by\u0142y wy\u0142\u0105czone ze wzgl\u0119du na brak okre\u015blonej formy: stworzenia morskie, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u0142usek i p\u0142etw, zwierz\u0119ta l\u0105dowe, je\u015bli nie prze\u017cuwaj\u0105 lub nie maj\u0105 wyra\u017anie zaznaczonego rozdzielonego kopyta. Stworzenia, kt\u00f3re \u017ceruj\u0105 na innych istotach, r\u00f3wnie\u017c s\u0105 zakazane. Og\u00f3lny sens przepis\u00f3w dotycz\u0105cych po\u017cywienia polega na wezwaniu ludzi do \u015bwi\u0119to\u015bci \u2013 dozwolone jest spo\u017cywanie tylko tych zwierz\u0105t, kt\u00f3re s\u0105 najlepszym przyk\u0142adem porz\u0105dku i \u0142adu.<\/span><\/p>\n

Najlepiej b\u0119dzie, je\u015bli zacytuj\u0119 w tym momencie s\u0142owa Leona Kassa z ksi\u0105\u017cki \u201eHungry Soul\u201d (\u201eG\u0142odna dusza\u201d):
\n<\/span><\/p>\n

\u201cPrzepisy dotycz\u0105ce spo\u017cywania pokarm\u00f3w z Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej wyposa\u017caj\u0105 cz\u0142owieka-zwierz\u0119 w wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 go postaw\u0119 uczciwo\u015bci: ho\u0142duj\u0105c regule racjonalnego rozdzielenia, celebruj\u0105 nie tylko racjonalno\u015b\u0107 samego cz\u0142owieka, ale tak\u017ce jego otwarto\u015b\u0107 na zrozumienie tajemnicy uciele\u015bnionych form. [\u2026] To, co niskie, zostaje postawione wysoko (lub przynajmniej nieco wy\u017cej) poprzez przyznanie, \u017ce jest zale\u017cne od tego, co wysoko. To, co wysokie, zostaje postawione ni\u017cej, zdemokratyzowane, jak r\u00f3wnie\u017c przyznaje mu si\u0119 konkretn\u0105 form\u0119 ekspresji w codziennym \u017cyciu. Monotonia naszego istnienia i up\u0142yw czasu zostaj\u0105 u\u015bwi\u0119cone, kiedy podzia\u0142 na pozosta\u0142e dni i Dzie\u0144 Si\u00f3dmy zostaje wprowadzony w formie szabatu. Podobnie u\u015bwi\u0119cana jest prozaiczna czynno\u015b\u0107 jedzenia, kiedy przestrzegane s\u0105 Boskie przykazania, maj\u0105ce na celu przypomina\u0107 o tym, \u017ce to B\u00f3g jest najwy\u017cszym prawodawc\u0105\u201d.<\/p>\n

Ludzie jako zwierz\u0119ta u\u015bwi\u0119cani s\u0105 poprzez zdolno\u015b\u0107 do rozr\u00f3\u017cniania, rozpoznawania i respektowania granic natury.<\/span><\/p>\n

Teraz widzimy nadzwyczajny i bliski zwi\u0105zek pomi\u0119dzy tymi pi\u0119cioma zagadnieniami:<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Stworzenie wszech\u015bwiata<\/li>\n
  2. Budowa \u015bwi\u0105tyni<\/li>\n
  3. Prawa dotycz\u0105ce pokarm\u00f3w<\/li>\n
  4. Ceremonia hawdali na zako\u0144czenie szabatu<\/li>\n
  5. Liczba osiem.<\/li>\n<\/ol>\n

    Prenumerata<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

    <\/p>\n

    Historia stworzenia pokazuje nam, \u017ce przyroda to nie tylko \u015blepa walka rywalizuj\u0105cych ze sob\u0105 si\u0142, w kt\u00f3rej wygrywa najsilniejszy, a si\u0142a jest najwa\u017cniejszym darem. Wr\u0119cz przeciwnie: wszech\u015bwiat jest z za\u0142o\u017cenia dobry. Jest to miejsce harmonii, to zrozumia\u0142y projekt jednego tw\u00f3rcy. Harmonia ta jednak jest stale w obliczu zagro\u017cenia ze strony ludzko\u015bci. W przymierzu z Noem B\u00f3g ustanowi\u0142 minimalne granice dla wszystkich ludzi, w przymierzu za\u015b z Izraelem ustanowi\u0142 wy\u017cszy kodeks \u015bwi\u0119to\u015bci. Cech\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci, tak jak tworzenia, jest zachowanie granic, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wszystko, co \u017cywe, otrzymuje to, co mu nale\u017cne.<\/span><\/p>\n

    Podzia\u0142y wewn\u0105trz \u015awi\u0105tyni reprezentuj\u0105 granice, kt\u00f3re tworzone s\u0105 w przestrzeni. Prawa dotycz\u0105ce po\u017cywienia, czyli oddzielanie zakazanego od dozwolonego, to granice, kt\u00f3re tworzy si\u0119 w \u017cyciu podczas jedzenia, czyli najbardziej naturalnej czynno\u015bci, jak\u0105 wykonuje cz\u0142owiek. Kap\u0142an, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry najpe\u0142niej uosabia \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, jest definiowany poprzez umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozr\u00f3\u017cniania (zadaniem Kohena jest \u201eodr\u00f3\u017cnianie\u201d [lehawdil] pomi\u0119dzy sacrum i profanum, pomi\u0119dzy nieczystym i czystym \u2013 po raz kolejny, najwa\u017cniejszymi s\u0142owami s\u0105 \u201e\u015bwi\u0119ty\u201d i \u201elehawdil\u201d \u2013 \u201eodr\u00f3\u017cnia\u0107\u201d).<\/span><\/p>\n

    Podczas ceremonii hawdali, kiedy zaczyna si\u0119 dzie\u0144 \u00f3smy, towarzyszymy Bogu w dziele stworzenia. Tak jak On, zaczynamy od stworzenia \u015bwiat\u0142a i przyst\u0119pujemy do rozr\u00f3\u017cniania (\u201eB\u0142ogos\u0142awiony jeste\u015b Ty [\u2026] oddzielaj\u0105cy \u015bwi\u0119te od powszedniego, \u015bwiat\u0142o od ciemno\u015bci\u2026\u201d). \u00d3smy dzie\u0144 to wielka chwila, w kt\u00f3rej B\u00f3g powierza Jego dzie\u0142o ludziom, z kt\u00f3rymi zawar\u0142 przymierze. Tak post\u0105pi\u0142 podczas budowania Przybytku, tak post\u0119puje te\u017c z nami.<\/span><\/p>\n

    Ta wizja obrazuje kap\u0142a\u0144ski g\u0142os w judaizmie. To wizja wielkiego pi\u0119kna. Pokazuje ona \u015bwiat jako miejsce porz\u0105dku, w kt\u00f3rym wszystko ma miejsce i godno\u015b\u0107 po\u015br\u00f3d silnie zr\u00f3\u017cnicowanej uk\u0142adanki stworzenia. By\u0107 \u015bwi\u0119tym to strzec tego porz\u0105dku, wype\u0142nia\u0107 zadanie, kt\u00f3re powierzy\u0142 nam B\u00f3g. Jest to wyzwanie zar\u00f3wno intelektualne, jak i moralne: nale\u017cy umie\u0107 zauwa\u017ca\u0107 granice i ograniczenia natury oraz mie\u0107 pokor\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do strze\u017cenia i uchronienia \u015bwiata dla dobra przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/span><\/p>\n

    \n
    \n
    \n
    \n

    twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

     <\/p>\n

    \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u015awiat\u0142o \u015bwi\u0119to\u015bci [Parsza Szemini] Rabin Jonathan Sacks T\u0142umaczenie: Wioleta Urba\u0144ska \u00a9 CHIDUSZ 2017 Ofiara Aarona \/fot. Wikipedia Nadesz\u0142a wa\u017cna chwila. Przez siedem dni \u2013 zaczynaj\u0105c od 23 dnia miesi\u0105ca adar \u2013 Moj\u017cesz konsekrowa\u0142 Aarona i innych kap\u0142an\u00f3w. Teraz, w rosz chodesz miesi\u0105ca nisan nadszed\u0142 czas, aby Aaron rozpocz\u0105\u0142 swoje zadanie, s\u0142u\u017c\u0105c ludziom w imieniu Boga: […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51766"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51766"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51799,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51766\/revisions\/51799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}