{"id":52053,"date":"2017-05-10T17:09:27","date_gmt":"2017-05-10T15:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=52053"},"modified":"2017-05-09T07:24:26","modified_gmt":"2017-05-09T05:24:26","slug":"12-05-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=52053","title":{"rendered":"Rachela"},"content":{"rendered":"
<\/a>Rachela<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

EWA HENRY<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Za ca\u0142y salon mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 niewielka \u0142awa i rozk\u0142adana sofa, na kt\u00f3rej od czasu do czasu nocowa\u0142 Jason lub raz czy dwa do roku Miriam, kt\u00f3rej ka\u017cda wizyta ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wzajemnymi zarzutami: Miriam\u201d- \u017ce matka jest too Jewish i Racheli, \u017ce Miriam nie jest\u201d Jewish enough! Po czym kanapa pozostawa\u0142a nieroz\u0142o\u017cona przez nast\u0119pne p\u00f3\u0142 roku.<\/span><\/strong><\/p>\n

Rachela Gothelf by\u0142a jedn\u0105 z tych os\u00f3b, o kt\u00f3rych po latach my\u015bli si\u0119 \u2013 ta mi\u0142a starsza pani, kt\u00f3r\u0105 odwiedzali\u015bmy w domu starc\u00f3w. Po chwili u\u015bwiadamiamy sobie (w\u0142a\u015bciwie bardzo cz\u0119sto nie u\u015bwiadamiamy sobie tego nawet po d\u0142ugiej chwili), \u017ce wcale tak cz\u0119sto jej nie widywali\u015bmy. W ostatnim roku jej \u017cycia odwiedzili\u015bmy j\u0105 mo\u017ce raz czy dwa, za ka\u017cdym razem t\u0142umacz\u0105c si\u0119 m\u0119tnie, \u017ce w zesz\u0142ym miesi\u0105cu wirus, a w poprzednim praca. Wiedz\u0105c, \u017ce te t\u0142umaczenia s\u0105 bardziej obra\u017aliwe ni\u017c nasza u niej nieobecno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Rachela\u201d- osoba praktyczna\u201d- przed laty zdecydowa\u0142a si\u0119 na Baycrest Jewish Senior Centre, bo st\u0105d wsz\u0119dzie bliziutko\u2026 Bliziutko do domu opieki, a stamt\u0105d tylko krok do szpitala geriatrycznego \u201c- \u017cadnych k\u0142opot\u00f3w dla rodziny, kt\u00f3rej zreszt\u0105 Rachela prawie nie mia\u0142a. \u201d<\/span><\/p>\n

Do Baycrest zabra\u0142a ze sob\u0105 tylko \u0142\u00f3\u017cko ze starym, solidnym materacem i kilka drobiazg\u00f3w. Stary komplet z jadalni okaza\u0142 si\u0119 zbyt du\u017cy na kuchenn\u0105 wn\u0119k\u0119, krzes\u0142a przewa\u017ca\u0142y liczbowo ewentualnych go\u015bci, za rad\u0105 wi\u0119c Mani naby\u0142a tzw. zestaw \u015bniadaniowy z dwoma metalowymi krzes\u0142ami i sto\u0142em pokrytym laminatem. Za ca\u0142y salon mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 niewielka \u0142awa i rozk\u0142adana sofa, na kt\u00f3rej od czasu do czasu nocowa\u0142 Jason, lub raz czy dwa do roku Miriam, kt\u00f3rej ka\u017cda wizyta ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wzajemnymi zarzutami: Miriam\u201d- \u017ce matka jest too Jewish (zbyt \u017cydowska) i Racheli, \u017ce Miriam nie jest Jewish enough (wystarczaj\u0105co \u017cydowska)! Po czym kanapa pozostawa\u0142a nieroz\u0142o\u017cona przez nast\u0119pne p\u00f3\u0142 roku.<\/span><\/p>\n

Zarzuty obu na tyle niedorzeczne, \u017ce \u017cydowsko\u015b\u0107 Racheli od nie\u017cydowsko\u015bci Miriam oddziela\u0142a przepa\u015b\u0107 pomi\u0119dzy \u015bwiatem ju\u017c nieistniej\u0105cym, kt\u00f3rego Miriam nie mia\u0142a okazji i mo\u017cliwo\u015bci pozna\u0107, a \u015bwiatem dzisiejszym, w kt\u00f3rym Rachela zawsze by\u0142a outsiderem. Na pewno nie mia\u0142y pod\u0142o\u017ca religijnego \u2013 Rachela nie mia\u0142a wielkiego po\u017cytku z religii. \u017baden z Bog\u00f3w nie sprawdzi\u0142 si\u0119, szczeg\u00f3lnie w O\u015bwi\u0119cimiu. Zorganizowanej religii poddawa\u0142a si\u0119 tylko na tyle, na ile by\u0142o to konieczne i w zasadzie ca\u0142ymi tygodniami ogranicza\u0142a si\u0119 niemal ca\u0142kowicie do u\u017cywania windy szabatowej w dni \u015bwi\u0105teczne \u201c- z tego prostego powodu, \u017ce inna w te dni w Baycrest nie dzia\u0142a\u0142a.<\/span><\/p>\n

Przedmioty nigdy do niej naprawd\u0119 nie przyros\u0142y. Dop\u00f3ki spe\u0142nia\u0142y swoj\u0105 funkcj\u0119, by\u0142y dok\u0142adnie tym, czym by\u0107 powinny\u201d- przedmiotami do siedzenia, spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, przedmiotami do zdobienia \u015bcian, co nie znaczy, \u017ce by\u0142o jej oboj\u0119tne, czym te \u015bciany zdobi. Przywi\u0105zanie do przedmiot\u00f3w nie by\u0142o w zwyczajach Racheli Gothelf. Do bibelot\u00f3w nie mia\u0142a najmniejszego sentymentu, nie ukrywa\u0142a zniecierpliwienia, kiedy Mania lub Ethel rok po roku obdarowywa\u0142y j\u0105 durnymi wieszaczkami z widoczkiem na Morze Martwe czy \u015bwieczniczkiem z napisem \u201cPami\u0105tka z Hajfy\u201d. Izrael przesta\u0142 dla niej istnie\u0107 w 54. Polska mog\u0142a r\u00f3wnie dobrze znikn\u0105\u0107 z mapy \u015bwiata w 1942, od kiedy nie zosta\u0142o w niej nic, co Rachela kocha\u0142a. Stanowczo nie mog\u0142a sobie pozwoli\u0107 na przywi\u0105zanie do miejsc, kt\u00f3re by\u0142y ju\u017c tylko b\u00f3lem.<\/span><\/p>\n

W Baycrest, w s\u0142oneczne dni, wysiaduj\u0105 przed budynkiem bielutcy staruszkowie, kruchutcy jak figurki z porcelany. Pastelowe staruszki w be\u017cowych spodniach z poliestru. Wszystkie z jednakow\u0105 trwa\u0142\u0105\u201d- prze\u015bwituj\u0105cym barankiem w kolorze strawberry blonde (w ka\u017cdy trzeci wtorek miesi\u0105ca przychodzi dziewczyna z salonu na Bathurst Street, bierze grosze i nie trzeba nawet rusza\u0107 si\u0119 z mieszkania). Wystawiaj\u0105 do s\u0142o\u0144ca poplamione wiekiem d\u0142onie, oparte na g\u0142\u00f3wkach lasek, wyci\u0105gaj\u0105 \u017cylaste nogi. Mania i Ethel od lat okupuj\u0105 \u0142awk\u0119 przy drzwiach wej\u015bciowych. Nie umknie im obecno\u015b\u0107 \u017cadnego z odwiedzaj\u0105cych. Tym bardziej nieobecno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\u2013 Fuck! \u2013 rzuca Miriam pod nosem, nawiguj\u0105c z parkingu tak, by omin\u0105\u0107 gwardi\u0119 honorow\u0105.<\/span>
\n \u2013 Havahju Myhiam!?<\/span>
\n \u2013 Just great, Mrs. Lebowitz! And how are YOU?<\/span>
\n\u2013 Oh, oh, oh\u2026<\/span><\/p>\n

Przeciskamy si\u0119 pospiesznie mi\u0119dzy laskami i chudymi nogami do windy. Jak na z\u0142o\u015b\u0107 jest sobota i winda staje na ka\u017cdym pi\u0119trze. Ale uciek\u0142y\u015bmy Mani i jej opowie\u015bci o wnuku\u201d- ortodoncie Samuelu, kt\u00f3ry nic a nic nie chce si\u0119 ustatkowa\u0107, nicpo\u0144 jeden, na kt\u00f3rego matka si\u0119 skar\u017cy, \u017ce odk\u0105d kupi\u0142 to pi\u0119kne mieszkanie w downtown, nie chce przychodzi\u0107 na obiady do domu. \u2013 Tak, tak, czuj\u0119 ten b\u00f3l\u201d- mruczy pod nosem Miriam, kt\u00f3rej syn nie by\u0142 na rodzinnym obiedzie odk\u0105d dosta\u0142 dwa lata za sprzeda\u017c narkotyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej wys\u0142ucha od Racheli za bycie niegrzeczn\u0105 wobec Mani. Rachela nie przepada za Mani\u0105 i Ethel, ale czuje solidarno\u015b\u0107 z tymi kobietami, z kt\u00f3rych ka\u017cda, tak jak ona, spo\u017cywa samotnie \u015bniadanie przy stole z laminatu. I obiad. I kolacj\u0119. Ka\u017cda z nich ma w cz\u0119\u015bci \u201csalonowej\u201d rozk\u0142adan\u0105 kanap\u0119, rozk\u0142adan\u0105 niezmiernie rzadko, zdj\u0119cia wnuk\u00f3w na mikroskopijnej eta\u017cerce. Male\u0144kie mieszkanka zorganizowane jak \u201ctygodniowe\u201d pude\u0142eczka na lekarstwa. Co niedziel\u0119 wiecz\u00f3r przychodzi piel\u0119gniarka \u015brodowiskowa i rozdziela do przedzia\u0142k\u00f3w z nazwami dni tygodnia na wieczku r\u00f3\u017cowe, zielone, niebieskie pastylki. I tak p\u0142ynie tydzie\u0144, od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku odmierzany tabletkami na ci\u015bnienie, artretyzm, cukier, cholesterol, smutek, samotno\u015b\u0107. Na brak pami\u0119ci. I na pami\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

Rachela siada czasem z Ethel i Mani\u0105 na \u0142awce przed wej\u015bciem. Ethel cicha i j\u0119kliwa\u201d- typ s\u0142uchacza, Mania\u201d- lider, prawdziwy survivor, ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 jej cia\u0142a, ka\u017cdy organ to historia sama w sobie. Historia Mani cierpienia\u201d- jej wrzody, \u017cylaki, cysty jak usprawiedliwienie wobec ciotek, wuj\u00f3w, bab\u0107 i dziadk\u00f3w, si\u00f3str, braci, kuzyn\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w getcie, O\u015bwi\u0119cimiu i Przemy\u015blu. Mania dozuje skrzepy, zatory i krwotoki. Mani porody\u201d- dramat w trzech aktach, w\u0105troba Mani \u2013 powie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej Mania odzyskuje siebie z popio\u0142\u00f3w swojej rodziny \u201c- kawa\u0142ek po kawa\u0142ku.<\/span><\/p>\n

Rzeczy zacz\u0119\u0142y ubywa\u0107 z \u017cycia Racheli tu\u017c po \u015bmierci Jakiera, Miriam wyprowadzi\u0142a si\u0119, Racheli nie by\u0142o wiele potrzebne. Nic nie mia\u0142o jakiej\u015b szczeg\u00f3lnej warto\u015bci. Jakier nie by\u0142 ju\u017c pierwszej m\u0142odo\u015bci, kiedy przyjechali z Izraela do Kanady. Nie by\u0142o wi\u0119c wielkiego \u017calu, kiedy trzeba by\u0142o zredukowa\u0107 mieszkanie do kawalerki w Baycrest. Zbyt wiele sto\u0142\u00f3w, kredens\u00f3w, eta\u017cerek obr\u00f3ci\u0142o si\u0119 za nimi w zgliszcza, by nadawa\u0107 im znaczenie ponad to, czym by\u0142y. Co nagromadzone, pocz\u0119\u0142o \u0142uszczy\u0107 si\u0119 jak stara farba olejna. Warstwa po warstwie.<\/span><\/p>\n

Wiedzia\u0142a te\u017c, \u017ce w Baycrest pomieszka mo\u017ce 6-7 lat, a w nast\u0119pny etap nie zabierze ze sob\u0105 wiele, nawet z tego okrojonego gospodarstwa. W domu opieki nie b\u0119dzie ju\u017c sobie gotowa\u0107, dostanie \u0142\u00f3\u017cko ortopedyczne, a posi\u0142ki b\u0119d\u0105 jej przynosi\u0107 na plastikowych tackach.<\/span><\/p>\n

Rachel\u0119 powoli zaczyna\u0142o ogarnia\u0107 poczucie niewa\u017cko\u015bci. Przedmioty zacz\u0119\u0142y zatraca\u0107 ci\u0119\u017cko\u015b\u0107, nie chcia\u0142y pozostawa\u0107 na swoich miejscach, nie wiadomo sk\u0105d zacz\u0119\u0142y wyskakiwa\u0107 kanciaste taborety, szuflady naje\u017ca\u0142y si\u0119 no\u017cami, kubki si\u0119 przewraca\u0142y (dlatego od teraz musia\u0142y by\u0107 plastikowe). Jedynie jej w\u0142asne cia\u0142o stawia\u0142o coraz wi\u0119kszy op\u00f3r. Zadecydowano wi\u0119c, \u017ce \u201cnajlepiej b\u0119dzie\u201d je\u015bli przeniesie si\u0119 Rachel\u0119 do centrum geriatrycznego. Ciekawe, jak wzgl\u0119dne w \u017cyciu jest to, co \u201cb\u0119dzie najlepiej\u201d.<\/span><\/p>\n

Zanim si\u0119 obejrza\u0142a, Rachela nie mia\u0142a ju\u017c nawet w\u0142asnego obrazka na \u015bcianie, bo nagle nie by\u0142o ju\u017c \u015bcian, tylko kolorowe zas\u0142onki wok\u00f3\u0142 szpitalnego \u0142\u00f3\u017cka, przy kt\u00f3rym co rano stawa\u0142 denerwuj\u0105cy m\u0142ody doktor w typie ortodonty Samuela.<\/span><\/p>\n

\u2013 Jak si\u0119 dzisiaj mamy?! \u2013 wo\u0142a\u0142 entuzjastycznie na p\u00f3\u0142 oddzia\u0142u. \u2013 Wygl\u0105damy kwitn\u0105co!<\/span><\/p>\n

Rachela zastanawia\u0142a si\u0119, co sprawia, \u017ce ci ludzie wok\u00f3\u0142 zachowuj\u0105 si\u0119 jakby nie tylko cia\u0142o odm\u00f3wi\u0142o jej pos\u0142usze\u0144stwa, ale i rozum. Zdarza\u0142o jej si\u0119 zapomina\u0107 pewne rzeczy, spowolnia\u0142y jej procesy my\u015blowe, ale ci\u0105gle jeszcze by\u0142a \u015bwiadoma tego, \u017ce posiada imi\u0119 i nazwisko, o czym bezczelny trzydziestoparolatek z kosmetycznie udoskonalonym u\u015bmiechem zdawa\u0142 si\u0119 zapomina\u0107. Wiedzia\u0142a jednak, \u017ce je\u015bli powie to Samuelo-podobnemu, to zostanie jej to poczytane za starcz\u0105 z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107. Zostan\u0105 uniesione brwi, wymienione spojrzenia ponad i poza Rachel\u0105:<\/span><\/p>\n

\u2013 Widzisz, co z ni\u0105 mamy? \u2013 powiedz\u0105 okr\u0105g\u0142e oczy \u201cSamuela\u201d i wysuni\u0119ta do przodu dolna warga.<\/span>
\n -\u201cNo c\u00f3\u017c, czeg\u00f3\u017c mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107\u2026 \u201c- odpowie uniesiony k\u0105cik ust i wzniesiona pytaj\u0105co brew Miriam.<\/span><\/p>\n

Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, Rachela straci\u0142a grunt w tym \u015bwiecie zdalnie wymienianych informacji bez s\u0142\u00f3w ponad jej g\u0142ow\u0105. Nie mia\u0142a ju\u017c energii, a i prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c nie widzia\u0142a sensu by wywalcza\u0107 sobie prawo bytu w rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej nie mia\u0142a ju\u017c punktu zaczepienia. Otacza\u0142y j\u0105 g\u0142adkie \u015bciany, urz\u0119dowe meble, po\u015bciel, plastikowe sztu\u0107ce.<\/span><\/p>\n

Zosta\u0142o takie zdj\u0119cie \u2013 80. urodziny Racheli \u2013 kawa\u0142ek tortu na papierowym talerzyku, jaki\u015b nap\u00f3j w styropianowym kubku, okoliczno\u015bciowa, plastikowa cerata na stole. Wszystko bezosobowe, nietrwa\u0142e, jednorazowe.<\/span><\/p>\n

Rachela powoli traci\u0142a kszta\u0142t\u201d- rozp\u0142ywa\u0142a si\u0119 w tymczasowo\u015bci. Kiedy zmar\u0142a, naturalne wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pochowano j\u0105 w taniutkiej tekturowej trumnie (ka\u017cd\u0105 inn\u0105 sama Rachela uzna\u0142aby za bezsensowny zbytek). Po czym przykryto j\u0105 betonow\u0105 p\u0142yt\u0105, tak\u0105 sam\u0105 jak tysi\u0105ce innych wok\u00f3\u0142 na pot\u0119\u017cnym toronto\u0144skim cmentarzu Mount Sinai \u2013 p\u0142yt\u0105, kt\u00f3ra pozosta\u0142a bezimienna, bo nikt nie zada\u0142 sobie trudu by umie\u015bci\u0107 na niej Racheli nazwisko.<\/span><\/p>\n

Po pogrzebie rabin poinformowa\u0142 Miriam, \u017ce zgodnie ze zwyczajem niestosowne jest odwiedzanie grobu przez przynajmniej miesi\u0105c. Pouczenie na tyle bezcelowe, \u017ce wiadome by\u0142o, \u017ce ju\u017c nikt nigdy nie odwiedzi grobu Racheli.<\/span><\/p>\n

Co jaki\u015b czas Miriam deklaruje, \u017ce rozsypie na jej grobie Jasona, (kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 babk\u0119 tylko o kilka lat). By\u0142oby to oczywi\u015bcie niezgodne z prawem rz\u0105dz\u0105cym tym miejscem\u201d- cho\u0107 nie wiem czy prochy Jasona zaszkodzi\u0142yby sprawiedliwym toronto\u0144skim ksi\u0119gowym, ortodontom i radcom prawnym bardziej, ni\u017c hektolitry pestycyd\u00f3w pryskanych w trosce o muraw\u0119 pokrywaj\u0105c\u0105 ich doczesne szcz\u0105tki.<\/span><\/p>\n

Nie ma jednak sensu odwodzi\u0107 jej od tego pomys\u0142u, kt\u00f3ry nie zostanie zrealizowany z tego prostego wzgl\u0119du, \u017ce Rachela si\u0119 zgubi\u0142a\u201d- nikt ju\u017c nie pami\u0119ta, gdzie zosta\u0142a pochowana.<\/span><\/p>\n

Ewa Henry<\/em><\/p>\n

\n

EWA HENRY<\/strong>\u00a0–<\/em><\/span> Absolwentka York University, w Kanadzie od 1989. Felietonistka, ilustratorka, wyjadaczka chleb\u00f3w z niejednego pieca – ten powszedni wyrabiaj\u0105ca w multimediach. Feministka, wyznawczyni spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Wielbicielka ludzi i kot\u00f3w. Matka Tymka.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rachela EWA HENRY Za ca\u0142y salon mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 niewielka \u0142awa i rozk\u0142adana sofa, na kt\u00f3rej od czasu do czasu nocowa\u0142 Jason lub raz czy dwa do roku Miriam, kt\u00f3rej ka\u017cda wizyta ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wzajemnymi zarzutami: Miriam\u201d- \u017ce matka jest too Jewish i Racheli, \u017ce Miriam nie jest\u201d Jewish enough! Po czym kanapa pozostawa\u0142a nieroz\u0142o\u017cona przez […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52053"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52064,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52053\/revisions\/52064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}