{"id":52898,"date":"2017-06-11T17:09:00","date_gmt":"2017-06-11T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=52898"},"modified":"2017-06-04T08:59:47","modified_gmt":"2017-06-04T06:59:47","slug":"11-09-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=52898","title":{"rendered":"Nagroda im. Ksi\u0119dza Musia\u0142a"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Nagroda im. Ksi\u0119dza Musia\u0142a<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Stanis\u0142aw Krajewski, Miros\u0142aw Skrzypczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Nagrody im. Ksi\u0119dza Stanis\u0142awa Musia\u0142a za rok 2013 – laureat Stanis\u0142aw Krajewski (Fot. Michal Lepecki \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

6 marca br. na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 wr\u0119czenia Nagrody im. Ks. Stanis\u0142awa Musia\u0142a. Nagroda ta \u2013 ustanowiona przez Klub Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w \u201ePrzymierze\u201d \u2013 przyznawana jest w dw\u00f3ch kategoriach: za tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w duchu dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy chrze\u015bcija\u0144sko- i polsko-\u017cydowskiej oraz za inicjatywy spo\u0142eczne na rzecz tego\u017c dialogu i pojednania. Laureatami Nagrody za 2013 r. zostali: Stanis\u0142aw Krajewski \u2013 za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci, oraz Miros\u0142aw Skrzypczyk \u2013 za ocalanie pami\u0119ci o polskich \u017bydach.<\/strong><\/span><\/p>\n

Poni\u017cej zamieszczamy mowy obu laureat\u00f3w oraz wyk\u0142ad prof. Zdzis\u0142awa Macha: Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie i problemy to\u017csamo\u015bci Polak\u00f3w, wyg\u0142oszony podczas uroczysto\u015bci. Teksty zosta\u0142y skr\u00f3cone przez redakcj\u0119 \u201eZnaku\u201d.<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

Stanis\u0142aw Krajewski<\/strong><\/span><\/p>\n

Czy ja jako \u017byd zawdzi\u0119czam co\u015b istotnego chrze\u015bcijanom i chrze\u015bcija\u0144stwu? Ot\u00f3\u017c tak: zawdzi\u0119czam. Nie dlatego \u017ce \u2013 jak przez wieki naucza\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 \u017bydom bez chrze\u015bcija\u0144stwa brakuje czego\u015b zasadniczego. To, rzecz jasna, odrzucam. Judaizm ma w sobie dostateczne zasoby, by rozwin\u0105\u0107 wszelkie wymiary religijno\u015bci. Jednak to w chrze\u015bcijanach mog\u0119 upatrywa\u0107 nie tylko braci (i oczywi\u015bcie siostry), ale i co\u015b jeszcze. Ks. Tom\u00e1\u0161 Hal\u00edk cytuje pewnego \u017byda, z kt\u00f3rym zgadzam si\u0119 ca\u0142kowicie: \u201eChrze\u015bcijanie nie s\u0105 jedynie przyjaci\u00f3\u0142mi \u017byd\u00f3w, ale s\u0105 jedynymi przyjaci\u00f3\u0142mi \u017byd\u00f3w\u201d, to znaczy: \u017byd\u00f3w jako \u017byd\u00f3w, a nie po prostu ludzi. Przez przyja\u017a\u0144 jest tu rozumiane co\u015b, co wykracza poza czysto ludzkie relacje. Chodzi o to, \u017ce chrze\u015bcijanie mog\u0105 zrozumie\u0107, a w ka\u017cdym razie uszanowa\u0107, tajemnic\u0119 Izraela. A my \u2013 jestem o tym przekonany \u2013 mo\u017cemy uszanowa\u0107 tajemnic\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, mo\u017cemy by\u0107 sojusznikami. Jest tak pomimo ciemnych kart historii, pomimo zagro\u017cenia z powodu braku akceptacji. Ten sojusz i ta przyja\u017a\u0144 s\u0105 mo\u017cliwe. Im d\u0142u\u017cej tkwi\u0119 w relacjach \u017cydowsko-chrze\u015bcija\u0144skich, tym bardziej si\u0119 to \u2013 mimo wszystko \u2013 potwierdza. Tak my\u015bli niema\u0142o \u017byd\u00f3w; dowodem jest deklaracja Dabru emet z 2000 r., kt\u00f3rej jestem sygnatariuszem wraz z ponad 200 teologami i intelektualistami \u017cydowskimi.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki chrze\u015bcija\u0144stwu wszyscy wiedz\u0105, \u017ce B\u00f3g prawdziwy to B\u00f3g Izraela. Wszyscy, bo nawet niewierz\u0105cy, nawet ci, kt\u00f3rzy drwi\u0105 z religii, s\u0105 wychowani nie bez wiedzy na temat tradycji biblijnych i na og\u00f3\u0142 inaczej postrzegaj\u0105 te tradycje ni\u017c np. mitologi\u0119 greck\u0105. Gdy chcemy wyja\u015bni\u0107 s\u0142owo \u201eB\u00f3g\u201d, w ca\u0142ym \u015bwiecie naznaczonym przez chrze\u015bcija\u0144stwo czynimy to przez odwo\u0142ywanie si\u0119 do \u017cydowskiego Pisma \u015awi\u0119tego, a nie do opowie\u015bci o bogach olimpijskich. Za to jestem chrze\u015bcija\u0144stwu wdzi\u0119czny.<\/span><\/p>\n

A co \u2013 m\u00f3g\u0142by kto\u015b zapyta\u0107 \u2013 z osob\u0105 Jezusa? Ona dzieli, a raczej dzieli postrzeganie jej statusu. Zgodnie z formu\u0142\u0105: \u201eWiara Jezusa nas \u0142\u0105czy, wiara w Jezusa dzieli\u201d. Nadnaturalna osoba z narracji chrze\u015bcija\u0144skiej, Chrystus z Tr\u00f3jcy, to nie jest figura, kt\u00f3ra do mnie trafia. Natomiast, jego nauczanie \u2013 to, co poznajemy z Nowego Testamentu \u2013 bywa fascynuj\u0105ce. Wskazanie mi\u0142owania nieprzyjaci\u00f3\u0142 \u2013 to my\u015bl, kt\u00f3ra zosta\u0142a uwypuklona w przekazie chrze\u015bcija\u0144skim. Najmocniejszy wyraz tego nauczania to idea nadstawiania drugiego policzka. Oczywi\u015bcie ta idea jest tak radykalna, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nikt jej nie stosuje. Radykalizm jest dla mnie najwa\u017cniejszym motywem Ewangelii. Nie bardzo jest to widoczne w realnym chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3re znamy. Ewangeliczna skrajno\u015b\u0107 obrazuje zasadniczo pogl\u0105dy ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 rych\u0142ym nadej\u015bciem ko\u0144ca \u015bwiata. W takiej sytuacji nie liczy si\u0119 ani bogactwo, ani w\u0142adza, ani nic z przewag doczesnych. Prawie nikt nie \u017cyje zgodnie z takim radykalizmem. Z os\u00f3b, kt\u00f3re zna\u0142em, przyk\u0142adem jest mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ks. Stanis\u0142aw Musia\u0142, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 spocz\u0105\u0107, p\u00f3ki nie rozda\u0142 wszystkich pieni\u0119dzy, jakie mia\u0142 w kieszeni. (\u2026)<\/span><\/p>\n

Istnieje kilka wa\u017cnych dla mnie os\u00f3b, o kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142bym powiedzie\u0107, \u017ce zawdzi\u0119czam je w jakim\u015b sensie chrze\u015bcija\u0144stwu. Pozwol\u0119 sobie wspomnie\u0107 dwie zwi\u0105zane z Krakowem: Jerzego Turowicza, z kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015bci tak wiele skorzysta\u0142em \u2013 cho\u0107 my\u015bl\u0105c o \u201eTygodniku Powszechnym\u201d, my\u015bl\u0119 od razu r\u00f3wnie\u017c o \u201eZnaku\u201d i o warszawskiej \u201eWi\u0119zi\u201d \u2013 oraz Jana Paw\u0142a II, w kt\u00f3rego s\u0142owach wyra\u017ca\u0142a si\u0119 wsp\u00f3lnota polskich chrze\u015bcijan i polskich \u017byd\u00f3w jako w\u0142a\u015bnie: polskich. W tej wyobra\u017conej galerii postaci wybija si\u0119 sylwetka ks. Stanis\u0142awa Musia\u0142a. Jest on jedn\u0105 z tych os\u00f3b, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 dla mnie jasn\u0105 i czyst\u0105 twarz chrze\u015bcija\u0144stwa. W pewnym sensie to chrze\u015bcija\u0144stwu zawdzi\u0119czam mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania tego cz\u0142owieka ukszta\u0142towanego przez sw\u00f3j zakon, do kt\u00f3rego wst\u0105pi\u0142 jako 15-latek. Nie spos\u00f3b nie doda\u0107, \u017ce pod koniec \u017cycia by\u0142 traktowany w spos\u00f3b bolesny nie tylko dla niego, ale nawet dla mnie. Tym bardziej jestem szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce przyznaje si\u0119 nagrod\u0119 jego imienia, co oznacza, i\u017c dziedzictwo ks. Musia\u0142a jest uznane, a jego postawa potraktowana jako godna na\u015bladowania..<\/span><\/p>\n

Miros\u0142aw Skrzypczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

Pierwsze moje spotkanie z \u017bydami si\u0119ga dzieci\u0144stwa i jest zwi\u0105zane z kartkami \u015bwi\u0105tecznymi, kt\u00f3re otrzymywa\u0142 m\u00f3j ojciec od Henryka Szaniawskiego. Rodzice wyja\u015bnili mi wtedy, \u017ce przysy\u0142a je \u017byd lelowski Chaim \u015aroda, kt\u00f3remu m\u00f3j dziadek Kazimierz Skrzypczyk pomaga\u0142 w czasie wojny. Wydaje mi si\u0119, \u017ce gdyby nie te kartki i nie postawa mojego dziadka nie by\u0142oby mnie tu dzisiaj. Nie bez znaczenia by\u0142 r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce ta historia zosta\u0142a przechowana przez moj\u0105 rodzin\u0119 i przekazana mi ze zobowi\u0105zaniem do pami\u0119tania. W rodzinnej tradycji zachowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c druga opowie\u015b\u0107. Oto opr\u00f3cz tych, kt\u00f3rzy pomagali, byli tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy wdarli si\u0119 do domu mego dziadka i pr\u00f3bowali zabi\u0107 \u017cydowskiego s\u0105siada. T\u0119 relacj\u0119 tak\u017ce otrzyma\u0142em w spadku.<\/span><\/p>\n

Dobrze zapami\u0119ta\u0142em obydwie te opowie\u015bci \u2013 w mojej \u015bwiadomo\u015bci funkcjonuj\u0105 one obok siebie i towarzysz\u0105 mi a\u017c do tej pory. Zabra\u0142em je ze sob\u0105, wyruszaj\u0105c do liceum w Cz\u0119stochowie i na studia polonistyczne do \u0141odzi. W czasie studi\u00f3w nieustannie spotyka\u0142em si\u0119 z tematyk\u0105 \u017cydowsk\u0105 w literaturze polskiej \u2013 poznawa\u0142em fascynuj\u0105cy \u015bwiat polskich \u017byd\u00f3w i jego tragiczny koniec podczas Zag\u0142ady. U\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce w Lelowie, gdzie mieszkam, i w Szczekocinach, gdzie pracuj\u0119 jako nauczyciel, mog\u0119 spotka\u0107 \u017byd\u00f3w bliskich \u2013 nie tych z kart ksi\u0105\u017cek, ale tych, kt\u00f3rzy tu \u017cyli przez wieki i kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci zostali zamordowani w czasie Zag\u0142ady. Dostrzeg\u0142em tak\u017ce, \u017ce pami\u0119\u0107 o nich zosta\u0142a wyparta, a \u015blady \u2013 zatarte. To by\u0142 dla mnie prawdziwy wstrz\u0105s, a jednocze\u015bnie ol\u015bnienie. Mo\u017ce to by\u0142o \u015bwiat\u0142o cadyka Dawida Lelowera? Mo\u017ce b\u00f3l wywo\u0142any profanacj\u0105 \u017cydowskich cmentarzy w Szczekocinach i Lelowie? Mo\u017ce wywo\u0142ywane z pami\u0119ci ludzkie opowie\u015bci o dawnych \u017cydowskich s\u0105siadach? Mo\u017ce spotkanie Ocala\u0142ych? A mo\u017ce to wszystko razem? Nie wiem, ale to co\u015b spowodowa\u0142o, \u017ce postanowi\u0142em w moich miejscach przywraca\u0107 pami\u0119\u0107 o ich \u017cydowskiej przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Jestem nauczycielem i mieszka\u0144cem prowincji. Bycie nauczycielem w takim miejscu ma sw\u00f3j szczeg\u00f3lny wymiar. S\u0142awomir Mro\u017cek pisa\u0142 kiedy\u015b o prowincji: \u201eNaoczno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy lud\u017ami. Blisko\u015b\u0107. Jest si\u0119 w \u015brodku, poniewa\u017c prowincja jest \u015brodkiem. Prowincja nie ma peryferii i nie mo\u017cna by\u0107 gdzie indziej, jak tylko w \u015brodku. Chc\u0105c nie chc\u0105c\u201d. Nauczyciel na prowincji jest w \u015brodku, szko\u0142a na prowincji jest w \u015brodku. Oboje powinni by\u0107 centrum \u017cycia spo\u0142ecznego i kulturalnego, powinni wywo\u0142ywa\u0107 zmiany w otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, maj\u0105 obowi\u0105zek wchodzi\u0107 w relacje ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 lokaln\u0105, ale jednocze\u015bnie musz\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 wa\u017cne dyskusje, upomina\u0107 si\u0119 o prawd\u0119, zmienia\u0107 mentalno\u015b\u0107, przeciwdzia\u0142a\u0107 uprzedzeniom i stereotypom. Maj\u0105 do odegrania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 i nie mog\u0105 udawa\u0107, \u017ce zrobi to za nich kto\u015b inny. S\u0105 przecie\u017c w centrum. Czasami musz\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce \u201eczarne jest czarne\u201d. To mo\u017ce du\u017co kosztowa\u0107, ale nie wolno inaczej.<\/span><\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 w Szczekocinach, w kt\u00f3rym pracuj\u0119 jako nauczyciel j\u0119zyka polskiego, sta\u0142 si\u0119 centrum przywracania pami\u0119ci o szczekoci\u0144skich \u017bydach. Wszystkie projekty o tematyce \u017cydowskiej, kt\u00f3re by\u0142y realizowane w Szczekocinach (m.in. sesje popularnonaukowe, spotkania m\u0142odzie\u017cy \u017cydowskiej i polskiej, festiwal kultury \u017cydowskiej, projekty \u201ehistorii m\u00f3wionej\u201d, publikacja kilku ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych szczekoci\u0144skim \u017bydom, wyprawy edukacyjne \u015bladami polskich \u017byd\u00f3w, marsze pami\u0119ci), mia\u0142y swoje oparcie w tej szkole, jej nauczycielach, uczniach i absolwentach. W\u015br\u00f3d bardzo wielu dzia\u0142a\u0144 przywracaj\u0105cych pami\u0119\u0107 o szczekoci\u0144skich \u017bydach najbardziej ceni\u0119 sobie te, kt\u00f3re maj\u0105 charakter edukacyjny; za r\u00f3wnie niezwyk\u0142e uwa\u017cam akcje artystyczne w przestrzeni miasta. Wszystkie one s\u0105 zarazem spotkaniami dawnych i obecnych mieszka\u0144c\u00f3w, m\u0142odzie\u017cy z Izraela i Szczekocin, spo\u0142eczno\u015bci lokalnej z w\u0142asn\u0105 pami\u0119ci\u0105, uczni\u00f3w z opowie\u015bciami przodk\u00f3w oraz ich s\u0105siad\u00f3w. Pragn\u0119 opowiedzie\u0107 o jednej z takich akcji artystycznych, w kt\u00f3r\u0105 zostali zaanga\u017cowani mieszka\u0144cy Szczekocin. Mia\u0142a ona miejsce w 2011 r. podczas Szczekoci\u0144skiego Festiwalu Kultury \u017bydowskiej Yahad-Razem i by\u0142a pr\u00f3b\u0105 wype\u0142nienia cho\u0107by na chwil\u0119 pustego miejsca na starym szczekoci\u0144skim cmentarzu \u017cydowskim, na kt\u00f3rym nie ma ju\u017c macew. Ich szcz\u0105tki by\u0142y zbierane przez lata i zosta\u0142y zgromadzone w jednym miejscu. W\u0142a\u015bnie te fragmenty macew powr\u00f3ci\u0142y w symboliczny spos\u00f3b na swoje miejsce dzi\u0119ki dzia\u0142aniom artystycznym.<\/span><\/p>\n

O tym, jak istotnym i przejmuj\u0105cym do\u015bwiadczeniem by\u0142o to wydarzenie, \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa absolwentki Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Szczekocinach Justyny Odzimek: \u201eNa pocz\u0105tku pojawi\u0142a si\u0119 ciekawo\u015b\u0107 i jednoczesna obawa \u2013 jak mo\u017cna frota\u017cowa\u0107 wielk\u0105 kamienn\u0105 macew\u0119? Czy to w og\u00f3le mo\u017ce si\u0119 uda\u0107? Czy hebrajskie inskrypcje b\u0119d\u0105 czytelne? Zadanie nie by\u0142o \u0142atwe. Papier dar\u0142 si\u0119 pod mocniejszym naciskiem o\u0142\u00f3wka, a wiatr porywa\u0142 zaszkicowane arkusze. (\u2026) Po kilku chwilach zobaczy\u0142am dok\u0142adnie odrysowane na papierze macewy, z kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o odczyta\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 liter. Pracowali\u015bmy do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 ekip\u0105, wi\u0119c z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105 przybywa\u0142o zarysowanych arkuszy. (\u2026) Czu\u0142o si\u0119, \u017ce te kamienne macewy otrzymuj\u0105 drugie \u017cycie. To okaza\u0142o si\u0119 jednak niczym w por\u00f3wnaniu z chwil\u0105, kiedy te wielkie arkusze papieru zawis\u0142y na sznurach w ulewnym deszczu podczas modlitw na \u017cydowskim cmentarzu. Mieszka\u0144cy Szczekocin trzymali w r\u0119kach sznury podobne do tych, na kt\u00f3rych wiesza si\u0119 pranie. Inni, spinaczami od bielizny, przypinali do nich papierowe macewy. Ju\u017c chwil\u0119 potem oczom nas wszystkich ukaza\u0142 si\u0119 obraz niezwyk\u0142y: padaj\u0105cy deszcz roztapia\u0142 kolejne arkusze papieru, kt\u00f3re, spadaj\u0105c, \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z cmentarn\u0105 ziemi\u0105. Macewy wr\u00f3ci\u0142y na swoje miejsce. Dla mnie by\u0142a to nieprawdopodobnie magiczna chwila, nale\u017c\u0105ca do gatunku tych, kt\u00f3rych si\u0119 nigdy nie zapomina\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki czemu takie chwile s\u0105 mo\u017cliwe?<\/span><\/p>\n

Mieszkam w Lelowie, ma\u0142ej miejscowo\u015bci, kt\u00f3rego nazwa u chasyd\u00f3w, jak pisa\u0142 rabin Simcha Krakowski, przewodnicz\u0105cy Fundacji Chasyd\u00f3w Le\u017cajsk Polska, wzbudza dr\u017cenie serca, wzmaga poczucie \u015bwi\u0119to\u015bci oraz symbolizuje miejsce pe\u0142ne cud\u00f3w. Chasydzi zmieniaj\u0105 t\u0119 nazw\u0119 na \u201eLo lew\u201d \u2013 on ma serce, co oznacza, \u017ce Lel\u00f3w ma serce, a tym sercem jest cadyk Dawid Biderman, kt\u00f3ry tu si\u0119 urodzi\u0142, \u017cy\u0142 i zosta\u0142 pochowany na miejscowym cmentarzu. W Gogu i Magogu Martina Bubera mo\u017cemy znale\u017a\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o cadyku Dawidzie: \u201eRaz, jak co roku szed\u0142em d\u0142ug\u0105 drog\u0105 z Lelowa do Le\u017cajska, do rabiego Elimelecha (\u2026). Kiedy by\u0142em ju\u017c blisko celu, doszed\u0142em do lasu dobrze mi znanego, bo przecie\u017c stale chodzi\u0142em t\u0105 drog\u0105. Ale wyobra\u017acie sobie \u2013 zb\u0142\u0105dzi\u0142em! Biegam tam, biegam z powrotem, nie ma ko\u0144ca, nic nie \u015bwita. Mija godzina za godzin\u0105, a ja b\u0142\u0105dz\u0119 w k\u00f3\u0142ko. I jak s\u0105dzicie, co Dawid w ko\u0144cu zrobi\u0142? Zap\u0142aka\u0142! I kiedy tak p\u0142acz\u0119, przechodzi jaki\u015b cz\u0142owiek i pyta: \u00bbCzemu p\u0142aczesz, drogi synu?\u00ab. \u00bbAch \u2013 skar\u017c\u0119 mu si\u0119, nie przestaj\u0105c p\u0142aka\u0107 \u2013 chodz\u0119 przecie\u017c rokrocznie do mego nauczyciela t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 i ten las znam te\u017c jak w\u0142asn\u0105 kiesze\u0144, a nagle zb\u0142\u0105dzi\u0142em i nie umiem da\u0107 sobie rady \u2013 tu dzieje si\u0119 co\u015b niesamowitego i niew\u0105tpliwie ze mn\u0105 samym co\u015b jest nie w porz\u0105dku!\u00ab. \u00bbNie martw si\u0119 \u2013 powiedzia\u0142 cz\u0142owiek \u2013 i chod\u017a ze mn\u0105, ju\u017c razem znajdziemy wyj\u015bcie\u00ab. I ledwo uszli\u015bmy razem par\u0119 krok\u00f3w, gdy zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce skraj lasu jest blisko. \u00bbWiesz teraz \u2013 zapyta\u0142 cz\u0142owiek \u2013 co znaczy: razem?\u00ab. \u00bbWiem\u00ab \u2013 odrzek\u0142em. \u00bbWobec tego \u2013 doda\u0142 \u2013 dam ci co\u015b jeszcze na drog\u0119. Je\u015bli chce si\u0119 zespoi\u0107 mocno dwa kawa\u0142ki drewna, tak by sta\u0142y si\u0119 jak jeden, trzeba najpierw ociosa\u0107 je ze wszystkich nier\u00f3wno\u015bci. Je\u015bli jednak do wypuk\u0142o\u015bci w jednym pasuje wg\u0142\u0119bienie w drugim i na odwr\u00f3t, \u017cadne ociosywanie nie jest potrzebne. Oto jest prawdziwe Razem!\u00ab\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim osobom, z kt\u00f3rymi razem realizowa\u0142em i realizuj\u0119 w Szczekocinach i Lelowie projekty ocalaj\u0105ce pami\u0119\u0107 o polskich \u017bydach. Dzi\u0119kuj\u0119 Pa\u0144stwu za to, \u017ce jeste\u015bmy tutaj razem, w swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci po\u0142\u0105czeni niczym dwa kawa\u0142ki drewna z opowie\u015bci Dawida Bidermana, wierni wsp\u00f3lnemu przekonaniu, \u017ce ocalanie pami\u0119ci, dialog i przymierze maj\u0105 g\u0142\u0119boki sens.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nagroda im. Ksi\u0119dza Musia\u0142a Stanis\u0142aw Krajewski, Miros\u0142aw Skrzypczyk Nagrody im. Ksi\u0119dza Stanis\u0142awa Musia\u0142a za rok 2013 – laureat Stanis\u0142aw Krajewski (Fot. Michal Lepecki \/ Agencja Gazeta) 6 marca br. na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 wr\u0119czenia Nagrody im. Ks. Stanis\u0142awa Musia\u0142a. Nagroda ta \u2013 ustanowiona przez Klub Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w \u201ePrzymierze\u201d \u2013 przyznawana jest w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52898"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52921,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52898\/revisions\/52921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}