{"id":53726,"date":"2017-07-16T17:09:44","date_gmt":"2017-07-16T15:09:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=53726"},"modified":"2017-07-12T07:26:35","modified_gmt":"2017-07-12T05:26:35","slug":"lud-zyjacy-w-odosobnieniu-parsza-balak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=53726","title":{"rendered":"Lud \u017cyj\u0105cy w odosobnieniu – [Parsza Balak]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Lud \u017cyj\u0105cy w odosobnieniu – [Parsza Balak]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

RABIN JONATHAN SACKS
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Wioleta Urba\u0144ska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Prorok Balaam i anio\u0142. Obraz angielskiego malarza Johna Linnella. Fot. Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

BALAK \u2013 8 LIPCA 2017\/14 TAMUZ 5777<\/strong><\/p>\n

W parszy na ten tydzie\u0144 znajdujemy s\u0142owa poga\u0144skiego proroka Balaama, kt\u00f3re s\u0105 jednym z najg\u0142\u0119bszych i najbardziej znacz\u0105cych komentarzy dotycz\u0105cych przeznaczenia narodu \u017cydowskiego.<\/span><\/p>\n

\u201eOto ze szczytu ska\u0142 widz\u0119 go, a z pag\u00f3rk\u00f3w spogl\u0105dam na\u0144: Oto lud, kt\u00f3ry oddzielnie mieszka, a mi\u0119dzy narody si\u0119 nie zalicza!\u201d (Be-midbar 23:9).<\/span><\/p>\n

Dla wielu \u2013 nie tylko dla \u017byd\u00f3w, ale i dla tych, kt\u00f3rzy ich podziwiaj\u0105 lub krytykuj\u0105 \u2013 te s\u0142owa podsumowuj\u0105 po\u0142o\u017cenie narodu \u017cydowskiego. Oto lud, znajduj\u0105cy si\u0119 poza histori\u0105 i wyj\u0119ty spod prawa rz\u0105dz\u0105cego losami innych narod\u00f3w. Dla \u017byd\u00f3w by\u0142o to powodem do dumy. U nie-\u017byd\u00f3w wywo\u0142ywa\u0142o niech\u0119\u0107 i nienawi\u015b\u0107. Jak twierdzi Max Weber, w chrze\u015bcija\u0144skiej Europie \u017bydzi przez wieki byli uwa\u017cani za parias\u00f3w. Wszyscy byli wi\u0119c zgodni co do tego, \u017ce \u017bydzi s\u0105 inni. Pozostaje jednak pytanie, jak odmienni byli i dlaczego? Odpowied\u017a zawarta w Biblii jest zaskakuj\u0105ca.<\/span><\/p>\n

Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie jest prawd\u0105 to, \u017ce tylko \u017bydzi poznali Boga. Balaam \u2013 prorok, kt\u00f3remu przypisujemy s\u0142owa przytoczone wcze\u015bniej, nie by\u0142 przecie\u017c Izraelit\u0105. Do ludu Izraela nie nale\u017celi r\u00f3wnie\u017c Abimelek i Laban, kt\u00f3rym w ksi\u0119dze Be-reszit ukaza\u0142 si\u0119 B\u00f3g. \u017byj\u0105cy w czasach Abrahama Melchizedek \u2013 kr\u00f3l Salem (miasta, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zostanie nazwane Jerozolim\u0105) \u2013 jest okre\u015blany mianem kap\u0142ana najwy\u017cszego Boga. Jetro \u2013 te\u015b\u0107 Moj\u017cesza \u2013 by\u0142 madianickim kap\u0142anem, a przecie\u017c to od jego imienia pochodzi nazwa parszy, w kt\u00f3rej jest opisany najwa\u017cniejszy moment w historii \u017byd\u00f3w \u2013 objawienie na G\u00f3rze Synaj. Nawet faraon, kt\u00f3ry w czasach J\u00f3zefa rz\u0105dzi\u0142 Egiptem, powiedzia\u0142 o nim: \u201eCzy\u017c znajdziem podobnego m\u0119\u017ca, w kt\u00f3rym by by\u0142 duch Bo\u017cy?\u201d (Be-reszit 41:38).<\/span><\/p>\n

B\u00f3g nie objawia si\u0119 jedynie nale\u017c\u0105cym do narodu przymierza, nie s\u0142ucha modlitw pochodz\u0105cych tylko od \u017byd\u00f3w. Przy po\u015bwi\u0119ceniu \u015awi\u0105tyni kr\u00f3l Salomon wyg\u0142osi\u0142 nast\u0119puj\u0105ca pro\u015bb\u0119:<\/span><\/p>\n

\u201eAle i cudzoziemca, kt\u00f3ry do ludu Twojego izraelskiego nie nale\u017cy, je\u017celiby z dalekiej ziemi przyby\u0142 gwoli imieniu Twojemu. Albowiem us\u0142ysz\u0105 o wielkim imieniu Twojem, o r\u0119ce Twej przemo\u017cnej i ramieniu Twojemu wyci\u0105gni\u0119tem \u2013 je\u017celiby przyby\u0142 a pomodli\u0142 si\u0119 w przybytku tym \u2013 chciej tedy wys\u0142ucha\u0107 z nieba, miejsca siedziby Twojej, i spe\u0142ni\u0107 wszystko, o co zawo\u0142a do ciebie \u00f3w cudzoziemiec, aby pozna\u0142y wszystkie ludy ziemi imi\u0119 Twoje, aby Ci\u0119 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tak obawia\u0142y jak lud Tw\u00f3j izraelski, a pozna\u0142y, \u017ce imi\u0119 Twoje mianowane nad przybytkiem tym, kt\u00f3rym zbudowa\u0142\u201d (Pierwsza Ksi\u0119ga Kr\u00f3lewska 8:41).<\/span><\/p>\n

M\u0119drcy kontynuowali t\u0119 wspania\u0142\u0105 my\u015bl, m\u00f3wi\u0105c \u201esprawiedliwi w\u015br\u00f3d narod\u00f3w tego \u015bwiata maj\u0105 udzia\u0142 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry nadejdzie\u201d. W muzeum Jad wa-Szem w Jerozolimie znajduj\u0105 si\u0119 imiona i nazwiska ponad 20 000 sprawiedliwych nie-\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy ratowali \u017cycie innych podczas Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

Fakt, \u017ce B\u00f3g zawar\u0142 przymierze z dzie\u0107mi Izraela, nie oznacza, \u017ce \u017bydzi s\u0105 uznani za bardziej sprawiedliwych od innych. Malachiasz \u2013 ostatni z prorok\u00f3w \u2013 mocno zaznaczy\u0142 to w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201eOto od wschodu s\u0142o\u0144ca do zachodu jego wielkiem jest imi\u0119 Moje mi\u0119dzy narodami, a na ka\u017cdem miejscu kadzid\u0142o si\u0119 przynosi imieniu Mojemu, ale tylko ofiara czysta, albowiem wielkie imi\u0119 Moje mi\u0119dzy narodami, rzecze Wiekuisty zast\u0119p\u00f3w. Wy za\u015b zniewa\u017cacie je\u2026\u201d (Ksi\u0119ga Malachiasza 1:11-12).<\/span><\/p>\n

Judaizm nigdy te\u017c nie naucza\u0142, \u017ce fakt, i\u017c nar\u00f3d \u017cydowski jest narodem wybranym, ma by\u0107 przywilejem. Zawsze wi\u0105za\u0142a si\u0119 z tym natomiast (i wci\u0105\u017c si\u0119 wi\u0105\u017ce) odpowiedzialno\u015b\u0107. Kluczowe s\u0142owa, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 to zrozumie\u0107, znajdziemy w wersie pochodz\u0105cym z proroctwa Amosa: \u201eTylko was pozna\u0142em z po\u015br\u00f3d wszystkich rod\u00f3w ziemi, przeto i was nawiedz\u0119 za wszystkie winy wasze\u201d (Ksi\u0119ga Amosa 3:2).<\/span><\/p>\n

Na czym polega wi\u0119c wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w? Odpowied\u017a znajdujemy w s\u0142owach, kt\u00f3rymi Balaam b\u0142ogos\u0142awi\u0142 Izrael: \u201eOto lud, kt\u00f3ry oddzielnie mieszka\u201d. To ten lud B\u00f3g wybra\u0142 na potomk\u00f3w Abrahama i zawar\u0142 z nim przymierze na g\u00f3rze Synaj. To ten lud wyprowadzi\u0142 z Egiptu, da\u0142 mu prawo i zapisa\u0142 si\u0119 w jego historii. Na Synaju powiedzia\u0142: \u201eA wy b\u0119dziecie mi pa\u0144stwem kap\u0142an\u00f3w i narodem \u015bwi\u0119tym\u201d. Judaizm jest jedyn\u0105 religi\u0105, w kt\u00f3rej nar\u00f3d buduje swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 definicj\u0119 umiejscawiaj\u0105c Boga w centrum. \u017bydzi to jedyny nar\u00f3d, kt\u00f3rego to\u017csamo\u015b\u0107 jest okre\u015blana za pomoc\u0105 religii.<\/span><\/p>\n

Wiele staro\u017cytnych narod\u00f3w mia\u0142o swoich bog\u00f3w. Dwie wywodz\u0105ce si\u0119 z judaizmu religie \u2013 chrze\u015bcija\u0144stwo i islam \u2013 g\u0142osz\u0105 wiar\u0119 we wszechobecnego Boga. Jednak jedynie judaizm podkre\u015bla wiar\u0119 w uniwersalnego Boga, osi\u0105galnego dla ka\u017cdego, a jednocze\u015bnie szczeg\u00f3lnie wp\u0142ywaj\u0105cego na \u017cycie i manifestuj\u0105cego swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 w losach jedynego narodu.<\/span><\/p>\n

\u201eWy\u015bcie \u015bwiadkowie Moi, rzecze Wiekuisty, i s\u0142ug\u0105 Moim, kt\u00f3regom wybra\u0142 [\u2026] a wy\u015bcie \u015bwiadkowie Moi, rzecze Wiekuisty, \u017cem Ja B\u00f3g\u201d (Izajasz 43:10-12).<\/span><\/p>\n

Poprzez swoj\u0105 histori\u0119 i prawo Izrael mia\u0142 za\u015bwiadcza\u0107 o czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko o sobie samym. Tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o. Historyczka Barbara Tuchman w ksi\u0105\u017cce \u201eBible and sword\u201d pisze:<\/span><\/p>\n

\u201eHistoria \u017byd\u00f3w jest\u2026 wyj\u0105tkowa, dlatego \u017ce to z niej wyp\u0142ywa przekazana zachodniej cywilizacji idea jej pocz\u0105tk\u00f3w, poj\u0119cie monoteizmu, tradycja etyczna i podwaliny dominuj\u0105cej religii. Pomimo tego, \u017bydzi \u017cyli w rozproszeniu, bez w\u0142asnego pa\u0144stwa, byli nara\u017ceni na nieustanne prze\u015bladowania, a nie tak dawno ludob\u00f3jstwo poch\u0142on\u0119\u0142o niemal ca\u0142y nar\u00f3d. Dopiero po tym nast\u0105pi\u0142o spe\u0142nienie si\u0119 nigdy nieporzuconego marzenia o powrocie do ojczyzny. Patrz\u0105c na t\u0119 osobliw\u0105 histori\u0119, nie mo\u017cna nie ulec wra\u017ceniu, \u017ce musi mie\u0107 ona wyj\u0105tkowe znaczenie dla historii ludzko\u015bci oraz \u017ce \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy wierzymy w boski zamiar, czy te\u017c w zagadkowy splot okoliczno\u015bci \u2013 \u017bydzi, w pewien spos\u00f3b, zostali wybrani do tego, aby nie\u015b\u0107 histori\u0119 ludzkiego losu\u201d.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span><\/span>
\n<\/a>Je\u015bli B\u00f3g jest Bogiem wszelkiego istnienia, mo\u017cliwy do poznania przez ka\u017cd\u0105 istot\u0119 ludzk\u0105, dlaczego mia\u0142by wybra\u0107 jeden nar\u00f3d, aby ni\u00f3s\u0142 jego \u015bwiadectwo po\u015br\u00f3d ludzko\u015bci? To bardzo g\u0142\u0119bokie pytanie, na kt\u00f3re nie spos\u00f3b znale\u017a\u0107 kr\u00f3tk\u0105 odpowied\u017a. Jednak, jak s\u0105dz\u0119, przynajmniej jej cz\u0119\u015b\u0107 jest nast\u0119puj\u0105ca: B\u00f3g jest ca\u0142kowicie Inny. Dlatego wybra\u0142 lud, kt\u00f3ry dla ludzko\u015bci tak\u017ce b\u0119dzie \u201einnym\u201d. Tacy w\u0142a\u015bnie byli \u017bydzi \u2013 inni, poza spo\u0142ecze\u0144stwem, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119. Szli pod pr\u0105d i przeciwstawiali si\u0119 bogom danych czas\u00f3w. Judaizm jest g\u0142osem przeciwstawnym wszystkim innym w debacie, kt\u00f3r\u0105 prowadzi ludzko\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Mimo dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat \u017cycia w rozproszeniu, \u017bydzi jako jedyna spo\u0142eczno\u015b\u0107 oparli si\u0119 asymilacji i przyj\u0119ciu dominuj\u0105cej religii. Przysporzy\u0142o im to cierpienia, ale lekcja, kt\u00f3r\u0105 odebrali, jest nie tylko dla nich. Pokazali, \u017ce nar\u00f3d nie musi by\u0107 ani silny, ani wielki, aby spodoba\u0107 si\u0119 Bogu. Udowodnili, \u017ce nar\u00f3d mo\u017ce straci\u0107 wszystko: ziemi\u0119, si\u0142\u0119, prawa, dom, ale nie nadziej\u0119. Pokazali, \u017ce B\u00f3g nie zawsze stoi po stronie wielkich imperi\u00f3w czy du\u017cych armii. Pokazali te\u017c, \u017ce nar\u00f3d mo\u017ce by\u0107 nienawidzony, prze\u015bladowany, zniewa\u017cany, a mimo to nadal b\u0119dzie kochany przez Boga. Dzi\u0119ki narodowi \u017cydowskiemu uczymy si\u0119, \u017ce od ka\u017cdej regu\u0142y w historii jest wyj\u0105tek, oraz \u017ce to, co w danym momencie s\u0105dzi wi\u0119kszo\u015b\u0107, nie musi by\u0107 prawd\u0105. Judaizm jest znakiem zapytania, kt\u00f3ry B\u00f3g stawia obok tego, co w danych czasach jest uznawane za m\u0105dro\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Los ludu, kt\u00f3ry \u201e\u017cyje w odosobnieniu\u201d, nie jest ani \u0142atwy, ani wygodny, ale zdecydowanie stawia wiele wyzwa\u0144 i inspiruje.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lud \u017cyj\u0105cy w odosobnieniu – [Parsza Balak] RABIN JONATHAN SACKS T\u0142umaczenie: Wioleta Urba\u0144ska Prorok Balaam i anio\u0142. Obraz angielskiego malarza Johna Linnella. Fot. Wikipedia BALAK \u2013 8 LIPCA 2017\/14 TAMUZ 5777 W parszy na ten tydzie\u0144 znajdujemy s\u0142owa poga\u0144skiego proroka Balaama, kt\u00f3re s\u0105 jednym z najg\u0142\u0119bszych i najbardziej znacz\u0105cych komentarzy dotycz\u0105cych przeznaczenia narodu \u017cydowskiego. \u201eOto […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53726"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53734,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53726\/revisions\/53734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}