{"id":54072,"date":"2017-07-17T17:00:45","date_gmt":"2017-07-17T15:00:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=54072"},"modified":"2017-07-17T12:45:58","modified_gmt":"2017-07-17T10:45:58","slug":"23-00-18","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=54072","title":{"rendered":"\u201eMuchy, jab\u0142ka i \u017bydzi w Zakopanem\u2026\u201d"},"content":{"rendered":"

\n<\/a>\u201eMuchy, jab\u0142ka i \u017bydzi w Zakopanem\u2026\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Katarzyna Markusz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Nowa biografia Kornela Makuszy\u0144skiego pokazuje autora znakomitych ksi\u0105\u017cek dla m\u0142odzie\u017cy od wcze\u015bniej nieznanej strony. Zwi\u0105zek z prawic\u0105, teksty o wyra\u017anie antysemickim zabarwieniu oraz ingerowanie w relacje towarzysko-artystyczne Magdaleny Samozwaniec, kt\u00f3ra \u201edaje si\u0119 \u017bydom naci\u0105ga\u0107\u201d, to tylko niekt\u00f3re elementy biografii Makuszy\u0144skiego spisanej przez Mariusza Urbanka.<\/span><\/p>\n

Makuszy\u0144ski od pocz\u0105tku kariery dziennikarskiej zwi\u0105zany by\u0142 z pismami prawicowymi, gdzie pisali r\u00f3wnie\u017c publicy\u015bci o radykalnych pogl\u0105dach. Nie ma pewno\u015bci, co do tego, czy sam takie wyznawa\u0142. Z pewno\u015bci\u0105 mu one nie przeszkadza\u0142y, ale by\u0107 mo\u017ce swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 w tym \u015brodowisku widzia\u0142a raczej jako szans\u0119 na karier\u0119, zdobycie nowych mo\u017cliwo\u015bci oraz okazj\u0119 do odniesienia konkretnych korzy\u015bci finansowych, a nie miejsce na prezentowanie pogl\u0105d\u00f3w. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dziennikarska nie nawi\u0105zywa\u0142a do tradycyjnych endeckich motyw\u00f3w. Sam Makuszy\u0144ski stara\u0142 si\u0119 utrzymywa\u0107 dobre kontakty z lud\u017ami z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk i o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach. R\u00f3wnie\u017c ze skamandrytami, z kt\u00f3rymi r\u00f3\u017cni\u0142o go wszystko.<\/span><\/p>\n

Co innego jednak utrzymywa\u0107 poprawne relacje zawodowe, a co innego pozwoli\u0107 pewnej grupie ludzi wej\u015b\u0107 do \u015brodowiska, kt\u00f3re uwa\u017ca si\u0119 za w\u0142asne. Kiedy Antoni S\u0142onimski chcia\u0142 opublikowa\u0107 z Magdalen\u0105 Samozwaniec zbi\u00f3r absurdalnych opowiada\u0144 zatytu\u0142owanych \u201eCzy chcesz by\u0107 dowcipny? Straszliwe opowie\u015bci na weso\u0142o\u201d, Makuszy\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do ojca pisarki, Wojciecha Kossaka, by ostrzec go przed mo\u017cliw\u0105 kompromitacj\u0105 rodzinn\u0105. \u201eDaje si\u0119 \u017bydom naci\u0105ga\u0107, kopie gr\u00f3b swojej s\u0142awie, z takim parszywym \u017bydem drukuje ksi\u0105\u017ck\u0119, nie mo\u017cna i\u015b\u0107 do niej, aby si\u0119 na Tuwima i S\u0142onimskiego nie natkn\u0105\u0107\u201d \u2013 mia\u0142 powiedzie\u0107 Makuszy\u0144ski Kossakowi. S\u0142owa te znamy z relacji samego malarza, nie jest wi\u0119c pewnym, czy nie doda\u0142 on do nich nieco w\u0142asnego antysemityzmu. Czasy bowiem by\u0142y takie, \u017ce \u201ekto z \u017bydem, ten zdrajca ojczyzny, ja osobi\u015bcie tych nawet lubi\u0119, ale na ich nieszcz\u0119\u015bcie s\u0105 z tego przekl\u0119tego plemienia, co nas pcha w przepa\u015b\u0107\u201d. Kossak nie przepada\u0142 za \u017bydami i wcale si\u0119 z tym nie kry\u0142. S\u0142onimskiego i Tuwima nazywa\u0142 \u201enatr\u0119tnymi \u017bydowinami\u201d, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce przyja\u017a\u0144 jego c\u00f3rki z tymi lud\u017ami narusza \u201egodno\u015b\u0107 narodu i nazwiska\u201d. Pseudonim Magdaleny w niczym tu nie pomaga\u0142, poniewa\u017c i tak wszyscy zdawali sobie spraw\u0119 z tego, jak nazywa\u0142a si\u0119 w rzeczywisto\u015bci i kto by\u0142 jej ojcem. Dla Kossaka to by\u0142a kompromitacja. \u201eDonos\u201d Makuszy\u0144skiego przes\u0105dzi\u0142 spraw\u0119. Artysta postawi\u0142 c\u00f3rce ultimatum. Zapowiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli wyda ksi\u0105\u017ck\u0119 ze S\u0142onimskim, zerwie z ni\u0105 stosunki. Gro\u017aba okaza\u0142a si\u0119 skuteczna. \u201eStraszliwe opowie\u015bci\u2026\u201d nigdy nie ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142a dziennego.<\/span><\/p>\n

Makuszy\u0144ski w swoich felietonach i ksi\u0105\u017ckach pisywa\u0142 rzeczy dzi\u015b jednoznacznie uwa\u017cane za antysemickie. W tamtym jednak okresie, w por\u00f3wnaniu do innych publikacji prawicowych, by\u0142a to niewinna publicystyka, kt\u00f3ra \u2013 co nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 \u2013 nie d\u0105\u017cy\u0142a do wysy\u0142ania \u017byd\u00f3w na Madagaskar. W 1937 r. Makuszy\u0144ski opublikowa\u0142 w \u201eKurierze Warszawskim\u201d felieton po\u015bwi\u0119cony upadkowi czytelnictwa w Polsce. \u201eAlarmowa\u0142, \u017ce rynek ksi\u0119garski zalewa literatura pod\u0142ej jako\u015bci, za to bardzo tania, wi\u0119c ch\u0119tnie kupowana. Nie pisa\u0142, \u017ce odpowiadaj\u0105 za to \u017bydzi. Ale skrajnie \u017cydo\u017cercze pisma nie mia\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest. I pisa\u0142y to za Makuszy\u0144skiego, oczywi\u015bcie powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na pisarza\u201d \u2013 wyja\u015bnia w najnowszej biografii autora \u201eAwantury o Basi\u0119\u201d, Mariusz Urbanek.<\/span><\/p>\n

Latem 1920 roku w Jab\u0142onnie ko\u0142o Warszawy utworzono ob\u00f3z dla internowanych \u017co\u0142nierzy \u017cydowskich. Znalaz\u0142o si\u0119 w nim ponad 17 tys. os\u00f3b. Decyzja o utworzeniu obozu wywo\u0142a\u0142a skandal i protesty nie tylko \u017cydowskich, ale r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3rych polskich si\u0142 politycznych. Ob\u00f3z zlikwidowano wi\u0119c we wrze\u015bniu 1920 roku.<\/span><\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1920 roku podpisano zawieszenie broni z Rosj\u0105, a w marcu 1921 roku traktat pokojowy. Zanim do tego dosz\u0142o przez Polsk\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 fala pogrom\u00f3w na \u017bydach, kt\u00f3rych oskar\u017cano o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bolszewikami.<\/span>
\n \u015amier\u0107 Pi\u0142sudskiego w 1935 r. sprawi\u0142a, \u017ce skrajnie prawicowe pogl\u0105dy mo\u017cna by\u0142o wyg\u0142asza\u0107 bez \u017cadnego skr\u0119powania.<\/span><\/p>\n

Gdy Makuszy\u0144ski opublikowa\u0142 wiersz \u201eSerce polskie\u201d o Polakach, kt\u00f3rych dobro\u0107, serdeczno\u015b\u0107 i go\u015bcinno\u015b\u0107 wykorzystuj\u0105 bezwzgl\u0119dnie obcy, inni publicy\u015bci od razu podj\u0119li si\u0119 interpretacji, kim ci obcy s\u0105. Oczywi\u015bcie, \u017bydzi. Sam autor nie prostowa\u0142 takich interpretacji swojego pisarstwa. By\u0142oby to skazane na pora\u017ck\u0119, nie tylko dlatego, \u017ce trudno by\u0142o antysemitom wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce nie wszyscy musz\u0105 podziela\u0107 ich pogl\u0105dy w tym zakresie. Nie ma pewno\u015bci, czy sam Makuszy\u0144ski ich nie podziela\u0142. Nigdy nie pisa\u0142 o tym wprost, ale te\u017c i nie zaprzecza\u0142. Prawdopodobnie wi\u0119c nie chcia\u0142 walczy\u0107 z antysemick\u0105 intencj\u0105 widzian\u0105 w jego tekstach. Ju\u017c w czasie wojny, zaczynaj\u0105c prac\u0119 nad kontynuacj\u0105 przyg\u00f3d Adasia Cisowskiego pod tytu\u0142em \u201eDrugie wakacje Szatana\u201d, w pierwszym zdaniu napisa\u0142: \u201eW roku 1937, w kt\u00f3rym nadzwyczajnie obrodzi\u0142y muchy, jab\u0142ka i \u017bydzi w Zakopanem\u2026\u201d<\/span><\/p>\n

Mariusz Urbanek, \u201eMakuszy\u0144ski. O jednym takim, kt\u00f3remu ukradziono s\u0142o\u0144ce\u201d, wyd. Wydawnictwo Czarne<\/span><\/p>\n

\n

Katarzyna Markusz<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Dziennikarka od 2001 roku, zajmuj\u0105ca si\u0119 histori\u0105 i kultur\u0105 polskich \u017byd\u00f3w, prowadz\u0105ca badania dotycz\u0105ce spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Soko\u0142owie Podlaskim. Redaktor naczelna Jewish.pl.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eMuchy, jab\u0142ka i \u017bydzi w Zakopanem\u2026\u201d Katarzyna Markusz Nowa biografia Kornela Makuszy\u0144skiego pokazuje autora znakomitych ksi\u0105\u017cek dla m\u0142odzie\u017cy od wcze\u015bniej nieznanej strony. Zwi\u0105zek z prawic\u0105, teksty o wyra\u017anie antysemickim zabarwieniu oraz ingerowanie w relacje towarzysko-artystyczne Magdaleny Samozwaniec, kt\u00f3ra \u201edaje si\u0119 \u017bydom naci\u0105ga\u0107\u201d, to tylko niekt\u00f3re elementy biografii Makuszy\u0144skiego spisanej przez Mariusza Urbanka. Makuszy\u0144ski od pocz\u0105tku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54072"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54072"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54076,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54072\/revisions\/54076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}