{"id":55030,"date":"2017-08-22T17:09:06","date_gmt":"2017-08-22T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=55030"},"modified":"2017-08-15T06:17:45","modified_gmt":"2017-08-15T04:17:45","slug":"22-09-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=55030","title":{"rendered":"KAPK\u0118 UPARTA: RACHELA AUERBACH CZ. 1"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>KAPK\u0118 UPARTA: RACHELA AUERBACH CZ. 1<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

dr Karolina Szymaniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n


\nOna jest kapk\u0119 uparta,<\/em> ale co to za talent! \u2013 notowa\u0142a w dzienniku pod dat\u0105 7 maja 1944 roku Basia Temkin-Bermanowa, komentuj\u0105c jedn\u0105 z prac Racheli Auerbach napisanych po wyj\u015bciu z getta na zlecenie \u017bydowskiego Komitetu Narodowego. Tak, bez w\u0105tpienia ta wci\u0105\u017c niedostatecznie znana pisarka, krytyczka i dziennikarka, tworz\u0105ca po polsku i w jidysz, by\u0142a uparta i utalentowana, niezwykle zdeterminowana, cz\u0119sto zapewne szorstka i swoj\u0105 bezkompromisowo\u015bci\u0105 nie zawsze jedna\u0142a sobie ludzi. Mia\u0142a jednak poczucie misji i odpowiedzialno\u015bci wobec zamordowanych.<\/span><\/p>\n

Urodzi\u0142a si\u0119\u2026 i tu od razu rodzi si\u0119 k\u0142opot. Wedle danych, kt\u00f3re podawa\u0142a po wojnie w wi\u0119kszo\u015bci oficjalnych dokument\u00f3w, by\u0142 to 18 grudnia 1903 roku (w literaturze przedmiotu funkcjonuje zreszt\u0105 jeszcze kilka innych dat). Jednak, jak to si\u0119 w\u00f3wczas do\u015b\u0107 cz\u0119sto zdarza\u0142o, nie by\u0142a to data w\u0142a\u015bciwa, a autorka odm\u0142odzi\u0142a si\u0119 o kilka lat (ciekawych odsy\u0142am do maj\u0105cej si\u0119 nied\u0142ugo ukaza\u0107 \u017bIH-owej publikacji). Pewne jest natomiast miejsce \u2013 \u201ewie\u015b \u0141anowce, powiat Borszcz\u00f3w, poczta Jeziorany ko\u0142o Czortkowa\u201d. Tak adresowa\u0142o si\u0119 do rodziny Auerbach\u00f3w listy. W okolicy mieszka\u0142a te\u017c znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej krewnych. Ostatni raz by\u0142a Auerbach w tych stronach oko\u0142o roku 1933, by\u0107 mo\u017ce przed przeprowadzk\u0105 ze Lwowa, gdzie ko\u0144czy\u0142a gimnazjum i studiowa\u0142a, do Warszawy, by\u0107 mo\u017ce te\u017c p\u00f3\u017aniej. Obraz \u0141anowc\u00f3w, o kt\u00f3rych autorka cz\u0119sto \u015bni, kilkukrotnie powraca w dzienniku pisanym w getcie, kt\u00f3ry autorka z\u0142o\u017cy\u0142a w Archiwum Ringelbluma, a kt\u00f3ry obecnie znajduje si\u0119 w Archiwum \u017bydowskiego Instytutu Historycznego. Ju\u017c na pierwszej karcie czytamy:<\/span><\/p>\n

(\u2026) sen o kocie. Ja tak bardzo przecie\u017c lubi\u0119 koty. Asocjacja domu, \u0141anowiec, \u015bwie\u017co pra\u017conego mleka, ciszy wiejskiego popo\u0142udnia i tych wszystkich rzeczy, na kt\u00f3rych wspomnienie mog\u0142abym si\u0119 bez niczyjej pomocy rozp\u0142aka\u0107, gdyby wrzesie\u0144 1939 nie zatka\u0142 by\u0142 we mnie na tak d\u0142ugo \u2013 mo\u017ce na zawsze \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142a \u0142ez.<\/em><\/p>\n

Wpis z 4 sierpnia 1941 roku<\/span><\/p>\n

Jednak gettowe sny o domu przeradzaj\u0105 si\u0119 w koszmary:<\/span><\/p>\n

Ale mia\u0142am przecie\u017c zanotowa\u0107 jeszcze jeden moment snu, kt\u00f3ry przy\u015bni\u0142 mi si\u0119 tej nocy. Ot\u00f3\u017c w tym \u015bnie i mnie dosi\u0119gn\u0105\u0142 ju\u017c ten los. By\u0142am ju\u017c z\u0142apana, skr\u0119powana powrozem i tak sp\u0119tan\u0105 zaniesiono mnie do jakiego\u015b ogrodu (teren akcji… \u0141anowce) i z\u0142o\u017cono przed jam\u0105, w kt\u00f3rej otworze siedzia\u0142 ogromny pies. Przeznaczone by\u0142o mi wi\u0119c jakoby \u201epo\u017carcie przez zwierz\u0119ta\u201d. A mo\u017ce s\u0105 to psy w\u015bciek\u0142e w tej jamie, my\u015bla\u0142am, i chocia\u017c nie zagryz\u0105 na \u015bmier\u0107, zara\u017c\u0105 w\u015bcieklizn\u0105, koszmar i straszna m\u0119ka tego snu polega\u0142a jednak przede wszystkim na pr\u00f3bie wymy\u015blenia ratunku. Czy nie b\u0119dzie za mn\u0105 co\u015b \u00e0 la \u201eDaniel w lwiej jamie\u201d, przecie\u017c psy mo\u017cna zwabi\u0107, udobrucha\u0107. I ju\u017c, ju\u017c czyni\u0107 poczyna\u0142am nie\u015bmia\u0142e pr\u00f3by, a ten kolosalny brytan odpowiada\u0142 mi niejasnym w intencji basowym mruczeniem. R\u00f3wnocze\u015bnie gor\u0105czkowo rozwa\u017ca\u0142am, czy wolno przem\u00f3wi\u0107, porozumie\u0107 si\u0119 jako\u015b z kobietami wiejskimi, kt\u00f3re pracowa\u0142y tu\u017c obok. Szuka\u0142am jakich\u015b takich neutralnych s\u0142\u00f3w, by bro\u0144 Bo\u017ce nie mia\u0142y mnie o co denuncjowa\u0107, a r\u00f3wnocze\u015bnie, w razie je\u017celi nie s\u0105 \u201enasadzone\u201d, by je sk\u0142oni\u0107 do uwolnienia mnie i ukrycia przed po\u015bcigiem. W\u0105tpliwo\u015bci i ten l\u0119k. By\u0142a to straszna m\u0119ka, istny koszmar, zbudzi\u0142am si\u0119 ca\u0142a w zimnych potach.<\/em><\/p>\n

Wpis z 15 kwietnia 1942<\/span><\/p>\n

W Zag\u0142adzie straci\u0142a Auerbach niemal ca\u0142\u0105 rodzin\u0119. \u017begna\u0142a j\u0105 we wstrz\u0105saj\u0105cym poemacie \u017ca\u0142obnym \u201eJizkor\u201d, nale\u017c\u0105cym dzi\u015b do kanonu literatury Zag\u0142ady:<\/span><\/p>\n

Ale czuj\u0119, \u017ce ju\u017c, ju\u017c, natychmiast musz\u0119 przesta\u0107, bo tu ko\u0144czy si\u0119 pisanie, a zaczyna si\u0119 p\u0142acz.<\/em><\/p>\n

Nie, nie! Nie mog\u0119 przesta\u0107. W\u0142a\u015bnie przypomnia\u0142a mi si\u0119 inna dziewczynka lat 14-tu. Moja w\u0142asna, kochana brataniczka moja, kt\u00f3r\u0105 na r\u0119kach wynosi\u0142am, jakby c\u00f3reczka mi rodzona \u2013 Lusia. I jeszcze jedna Lusia, kuzyneczka moja i pupilka lat 19-tu z Czortkowa. I jej siostry Chanka, Klarcia i jej zam\u0119\u017cna siostra Ryfcia z c\u00f3reczk\u0105 Dusi\u0105. I jej matka, ukochana stryjeczna siostra, imienniczka moja, wychowanka mych rodzic\u00f3w \u2013 Ruchcia. I matka pierwszej Lusi, wdowa po jedynym bracie, jakby w jednej osobie matka i siostra moja Lonia i zapewne nie \u017cyj\u0105ce ju\u017c po likwidacji obozu janowskiego starsze dziecko jej, a m\u00f3j przybrany w sercu, odk\u0105d osierocia\u0142, synek ukochany Mundek. I inna jeszcze dziewczynka z rodziny, po\u015brednia ofiara wysiedlenia, utalentowana 13-letnia pianistka, kuzyneczka moja Josima. (\u2026) I ca\u0142e moje gniazdo rodzinne ze strony matki \u2013 sch\u0142opiali \u017bydzi dalekiej wsi podolskiej. Ciocia Bejla, wujek Josio, ciocia Dorcia. M\u00f3j idea\u0142 pi\u0119kno\u015bci z lat dziecinnych, ciocia Dorcia\u2026<\/em><\/p>\n

Wspomnie\u0107 musz\u0119 \u2013 o Bo\u017ce \u2013 jeszcze tyle imion! Jak\u017ce kogo\u015b pomin\u0105\u0107 mog\u0119, skoro tam, do Treblinki i Be\u0142\u017cca, poszli moi prawie wszyscy. Nie jestem ich w stanie wyliczy\u0107 \u2013 bliskich, bli\u017cszych i najbli\u017cszych, kt\u00f3rych utraci\u0142am.<\/em><\/p>\n


\n
\n
\n<\/p>\n

czytaj dalej tu: <\/span>KAPK\u0118<\/span> UPARTA: RACHELA AUERBACH CZ. 1<\/a><\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KAPK\u0118 UPARTA: RACHELA AUERBACH CZ. 1 dr Karolina Szymaniak Ona jest kapk\u0119 uparta, ale co to za talent! \u2013 notowa\u0142a w dzienniku pod dat\u0105 7 maja 1944 roku Basia Temkin-Bermanowa, komentuj\u0105c jedn\u0105 z prac Racheli Auerbach napisanych po wyj\u015bciu z getta na zlecenie \u017bydowskiego Komitetu Narodowego. Tak, bez w\u0105tpienia ta wci\u0105\u017c niedostatecznie znana pisarka, krytyczka […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55030"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55030"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55030\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55041,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55030\/revisions\/55041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}