{"id":55473,"date":"2017-08-29T17:09:56","date_gmt":"2017-08-29T15:09:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=55473"},"modified":"2017-08-27T11:01:02","modified_gmt":"2017-08-27T09:01:02","slug":"29-09-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=55473","title":{"rendered":"W\u0142adys\u0142aw Szlengel"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>W\u0142adys\u0142aw Szlengel<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Magdalena Sta\u0144czuk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"W\u0142adys\u0142aw<\/span>W\u0142adys\u0142aw Szlengel, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Zydowskiego Instytutu Historycznego<\/em><\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw Szlengel – poeta, publicysta, satyryk, aktor estradowy – urodzi\u0142 si\u0119 w 1914 roku w Warszawie. Przed wojn\u0105 by\u0142 autorem tekst\u00f3w do znanych szlagier\u00f3w muzycznych, jak np. “Jadziem Panie Zielonka”; by\u0142 najwa\u017cniejszym poet\u0105 getta, nazywany “kronikarzem ton\u0105cych”, zgin\u0105\u0142 8 maja 1943 roku podczas powstania w getcie.<\/span><\/p>\n

Stolica ca\u0142kowicie zdominowa\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 W\u0142adys\u0142awa Szlengla – szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany by\u0142 z Wol\u0105, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0142 w kamienicy przy ul. Walic\u00f3w 14. Jego ojciec zajmowa\u0142 si\u0119 malowaniem plakat\u00f3w reklamowych do kin. W 1930 roku przysz\u0142y poeta uko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 Handlow\u0105 Zgromadzenia Kupc\u00f3w miasta sto\u0142ecznego Warszawy. <\/span><\/p>\n

Ju\u017c tam odkry\u0142, \u017ce ma talent do rymowania i bardzo szybko znalaz\u0142 spos\u00f3b na dotarcie ze swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 do dziennik\u00f3w i tygodnik\u00f3w, a tak\u017ce teatr\u00f3w rewiowych.<\/span><\/p>\n

Od pocz\u0105tku lat 30. do wybuchu wojny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z “Naszym Przegl\u0105dem”. W drukowanych tam utworach, m.in. “Kol Nidre”, “Nihil Novi”, “Wiosna na ulicy Pawiej”, “Sukoth”, “Sklepiki”, “P\u0142yn\u0105 okr\u0119ty”,<\/strong> <\/span>podejmowa\u0142 problemy \u017cydowskiego losu, kt\u00f3rego wyrazem by\u0142a tu\u0142aczka, poczucie samotno\u015bci i narastaj\u0105cego zagro\u017cenia. Wa\u017cnym dla Szlengela tematem by\u0142a te\u017c ojczyzna, ukazywana g\u0142\u00f3wnie przez mi\u0142o\u015b\u0107 do Warszawy, oraz tradycja odnajdywana w \u017cydowskich \u015bwi\u0119tach. Wiersze pisane prostym j\u0119zykiem, cz\u0119sto w tonacji p\u00f3\u0142\u017cartobliwej, pozostawa\u0142y w kr\u0119gu poetyki skamandryt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Szlengel publikowa\u0142 tak\u017ce w tygodniku satyrycznym “Szpilki” (“Precz z Kolumbem”, “Ma\u0142\u017ce\u0144stwo dyktatora”),<\/strong> <\/span>a jego teksty o tendencjach politycznych ukazywa\u0142y si\u0119 w “Robotniku” (“Ballada o dyktatorze i t\u0142umie pod balkonem”)<\/strong> <\/span>i lwowskich “Sygna\u0142ach” (“Opowie\u015b\u0107 o muzykalnym generale”).<\/strong> <\/span>Pisa\u0142 wy\u0142\u0105cznie po polsku. Szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142 sobie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kabaretow\u0105. Przed wojn\u0105 tworzy\u0142 skecze dla teatrzyku “13 Rz\u0119d\u00f3w”, w 1939 roku wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z “Ali Bab\u0105” i “Tip Topem”.<\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw Szlengel by\u0142 r\u00f3wnie\u017c p\u0142odnym i znanym autorem tekst\u00f3w piosenek. Spod jego pi\u00f3ra wysz\u0142y takie szlagiery jak “Jadziem Panie Zielonka” czy “Panna Andzia ma wychodne”.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n