{"id":55572,"date":"2017-09-02T17:09:49","date_gmt":"2017-09-02T15:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=55572"},"modified":"2017-09-02T15:37:55","modified_gmt":"2017-09-02T13:37:55","slug":"08-05-22","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=55572","title":{"rendered":"Mord rytualny \u2013 d\u0142ugie \u017cycie legendy"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/wszechnica.org.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/wszechnica.org.pl\/wp-content\/themes\/wszechnica\/assets\/img\/wsz-logo.png\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/wszechnica.org.pl\/wyklad\/mord-rytualny-dlugie-zycie-legendy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mord rytualny \u2013 d\u0142ugie \u017cycie legendy<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>dr hab. Anna Micha\u0142owska-Mycielska,<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/l0VxbPdV-9o\" width=\"710\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Legenda o mordach rytualnych dokonywanych na chrze\u015bcija\u0144skich dzieciach przez \u017byd\u00f3w trwa\u0142a w Polsce jeszcze w XX w. Leg\u0142a u podstaw pogromu kieleckiego w 1946 roku. Jej \u015blady mo\u017cna znale\u017a\u0107 do dzi\u015b. O \u017ar\u00f3d\u0142ach i rozwoju tego mitu opowiedzia\u0142a podczas XIX Festiwalu Nauki dr hab. Anna Micha\u0142owska-Mycielska z Instytutu Historycznego UW.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pierwsze wzmianki o oskar\u017ceniach \u017byd\u00f3w o mord rytualny, jak wskaza\u0142a historyk, pojawi\u0142y si\u0119 w Anglii w po\u0142owie XII w. W 1144 r. w Norwich znaleziono zw\u0142oki dwunastoletniego Williama. Cia\u0142o nosi\u0142o \u015blady tortur i mia\u0142o przebity lewy bok. Powsta\u0142a legenda, \u017ce ch\u0142opiec zosta\u0142 ukrzy\u017cowany. Zw\u0142oki Williama z\u0142o\u017cono w tamtejszej katedrze \u2013 mia\u0142y s\u0142yn\u0105\u0107 cudami i sta\u0142y si\u0119 celem pielgrzymek. Ch\u0142opiec zosta\u0142 og\u0142oszony \u015bwi\u0119tym.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Oskar\u017cenia wysuwane wobec \u017byd\u00f3w przenios\u0142y si\u0119 z Anglii na kontynent \u2013 znane s\u0105 przekazy na ten temat z XII i XIII w. pochodz\u0105ce z Francji i Niemiec, gdzie istniej\u0105ca w Anglii legenda uleg\u0142a modyfikacji. Celem sprawc\u00f3w mordu rytualnego nie by\u0142o ju\u017c ukrzy\u017cowanie, ale pozyskanie krwi ofiary. Wedle autor\u00f3w anty\u017cydowskich tekst\u00f3w mia\u0142a ona by\u0107 przez \u017byd\u00f3w wykorzystywana do pieczenia macy (chleb przygotowywany bez u\u017cycia zakwasu z okazji \u015bwi\u0119ta Pesach), leczenia ran powsta\u0142ych w wyniku obrzezania i \u201em\u0119skiej menstruacji\u201d, przemywania oczu noworodkom (wierzono, \u017ce rodz\u0105 si\u0119 \u015blepe \u2013 jak psy i wszystkie \u201egorsze\u201d nacje) oraz pozbywania si\u0119 odoru wydobywaj\u0105cego si\u0119 z cia\u0142a.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jak m\u00f3wi\u0142a dr Micha\u0142owska-Mycielska, dojrza\u0142a legenda opisuj\u0105ca mord rytualny dokonany przez \u017byd\u00f3w zosta\u0142a pokazana na sztychu przedstawiaj\u0105cym m\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Szymona z Trydentu (1475 r.). Historia w takiej wersji by\u0142a powielana w licznych odpisach, t\u0142umaczona i przerabiana. Historyk opisa\u0142a sta\u0142e elementy konstrukcyjne tej wersji legendy. Wed\u0142ug autor\u00f3w owych przekaz\u00f3w ofiara, ma\u0142e dziecko, by\u0142a zawsze zabijana w trakcie Wielkiego Tygodnia. W zbrodni\u0119 zaanga\u017cowana by\u0142a ca\u0142a gmina \u017cydowska. Cia\u0142o ofiary sprawcy nakuwali w celu spuszczenia krwi. Gminy \u017cydowskie mia\u0142y si\u0119 te\u017c dzieli\u0107 krwi\u0105 ofiar mi\u0119dzy sob\u0105. Cz\u0119stym elementem owych legend by\u0142o doprowadzenie dziecka do \u017byd\u00f3w przez z\u0142ego chrze\u015bcijanina, najcz\u0119\u015bciej kobiet\u0119. Odnalezienie zw\u0142ok odbywa\u0142o sie zwykle dzi\u0119ki cudownym wydarzeniom. Niekiedy cia\u0142o same wskazywa\u0142o winowajc\u00f3w zbrodni, np. poprzez krew s\u0105cz\u0105c\u0105 si\u0119 z ran, gdy w jego pobli\u017cu pojawiali si\u0119 \u017bydzi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wedle opisywanych przez historyk przekaz\u00f3w rzekomi schwytani sprawcy mieli wyznawa\u0107 podczas \u015bledztwa, \u017ce ich zbrodnia zosta\u0142a podyktowana zapisami Talmudu. Ofiary tych \u2013 jak wierzono \u2013 mord\u00f3w cz\u0119sto otaczano kultem \u2013 budowano ku ich czci sanktuaria, tworzono po\u015bwi\u0119cone im \u015bwi\u0119ta i modlitwy. Jak podkre\u015bli\u0142a dr Micha\u0142owska-Mycielska, jedynymi prawdziwymi elementami historii o mordach rytualnych by\u0142y zagini\u0119cia dzieci. Religia \u017cydowska zabrania bowiem w og\u00f3le spo\u017cywania krwi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Historie o mordach rytualnych by\u0142y popularne w\u015br\u00f3d ni\u017cszego kleru. Do ich rozpowszechniania przyczynili si\u0119 franciszkanie. Papiestwo pozosta\u0142o wobec nich wstrzemi\u0119\u017aliwe.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pierwsza wzmianka o mordach rytualnych dokonywanych przez \u017byd\u00f3w pojawi\u0142a si\u0119 w Polsce, jak wskaza\u0142a historyk, w drugiej po\u0142owie XIII w. W przywileju nadanym \u017bydom przez ksi\u0119cia Boles\u0142awa Pobo\u017cnego w 1254 r. zakazuje si\u0119 wysuwania wobec nich tego rodzaju oskar\u017ce\u0144, bo \u2013 jak podkre\u015blono \u2013 ich religia zabrania spo\u017cywania krwi. Zdaniem badaczy nie \u015bwiadczy to o lokalnych oskar\u017ceniach \u017byd\u00f3w o tego rodzaju proceder, a jedynie o ich obawie przed nimi wskutek proces\u00f3w maj\u0105cych miejsce w Europie Zachodniej. Dopiero wzmianka z 1407 r. w \u201eAnnales\u201d D\u0142ugosza mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o zakorzenieniu si\u0119 w Polsce przekonania o dokonywanych przez nich mordach rytualnych. Kronikarz wspomina o tumulcie w Krakowie, kt\u00f3rego jedn\u0105 z przyczyn mia\u0142o by\u0107 zabicie chrze\u015bcija\u0144skiego dziecka przez \u017byd\u00f3w. Do rozpowszechnienia legendy o mordach rytualnych przyczni\u0142y si\u0119 znacznie zdaniem historyk \u201e\u017bywoty \u015bwi\u0119tych\u201d Piotra Skargi \u2013 wydane po raz pierwszy w 1577 r. i dziesi\u0119ciokrotnie wznawiane.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jak wskaza\u0142a dr Micha\u0142owska-Mycielska, najbardziej znane oskar\u017cenie \u017byd\u00f3w o mord rytualny w Polsce mia\u0142o miejsce w Sandomierzu (1710). \u017bydzi byli te\u017c kilkakrotnie pos\u0105dzani tam o ten proceder wcze\u015bniej \u2013 kilkakrotnie w XVII w. i u schy\u0142ku XVIII. W sandomierskiej katedrze znajduje si\u0119 tak\u017ce obraz Karola de Prevot z XVIII w. z cyklu \u201e\u017bywoty \u015bwi\u0119tych\u201d, kt\u00f3ry przedstawia mord rytualny dokonywany przez \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na koniec swojego wyk\u0142adu dr Micha\u0142owska-Mycielska opowiedzia\u0142a o kulcie Gabriela Zab\u0142udowskiego (1684-1690), \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego, kt\u00f3ry do dzi\u015b jest silnie obecny na Bia\u0142ostocczy\u017anie i Grodzie\u0144szczy\u017anie. Gabriel urodzi\u0142 si\u0119 we wsi Zwierki w ubogiej rodzinie ch\u0142opskiej. \u017bywot jego podkre\u015bla, \u017ce w\u015br\u00f3d innych dzieci wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 spokojem i \u0142agodno\u015bci\u0105, nie wchodzi\u0142 w b\u00f3jki i konflikty. Przed zabaw\u0119 przedk\u0142ada\u0142 kontemplacj\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wedle przekaz\u00f3w Gabriel w wieku 6 lat zosta\u0142 porwany z domu przez jednego z dzier\u017cawc\u00f3w Zwierek, a nast\u0119pnie wywieziony do Bia\u0142egostoku. Ch\u0142opiec zosta\u0142 tam ukrzy\u017cowany, a jego cia\u0142o mia\u0142o by\u0107 r\u00f3wnie\u017c nakuwane w celu pozyskania krwi. Oprawcy porzucili zw\u0142oki Gabriela w lesie na skraju jego rodzinnej wsi. Zosta\u0142y one odnalezione przez dzikie psy. Zwierz\u0119ta nie tylko zaalarmowa\u0142y wyciem o znalezieniu zw\u0142ok, ale te\u017c uchroni\u0142y je przed rozszarpaniem przez inne zwierz\u0119ta. Jak zaznaczy\u0142a historyk, mamy w tym przypadku do czynienia z dwoma charakterystycznymi elementami legend o mordzie rytualnym. Po pierwsze, ch\u0142opiec zosta\u0142 zabity w wieku 6 lat. Dzieci do 7 roku \u017cycia by\u0142y uwa\u017cane za wolne od grzechu, co nasuwa analogi\u0119 z cierpi\u0105cym Chrystusem. Pod drugie, odkryciu cia\u0142a ofiary towarzyszy\u0142y cudowne wydarzenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W 1720 roku wybuch\u0142a epidemia cholery. Gr\u00f3b ch\u0142opca na cmentarzu w Zwierkach zosta\u0142 w\u00f3wczas naruszony i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jego zw\u0142oki mimo up\u0142ywu kilkudziesi\u0119ciu lat nie uleg\u0142y rozk\u0142adowi. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 odt\u0105d kszta\u0142towa\u0107 kult dziecka m\u0119czennika. Towarzyszy\u0142y mu rzekomo kolejne cudowne wydarzenia. Zw\u0142oki ch\u0142opca przetrwa\u0142y po\u017car cerkwi w Zwierkach, gdzie zosta\u0142y wyeksponowane po jego ekshumacji. Uszkodzona r\u0119ka mia\u0142a si\u0119 w cudowny spos\u00f3b zabli\u017ani\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Cia\u0142o Gabriela zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej przeniesione do Zab\u0142udowa, a nast\u0119pnie do S\u0142ucka \u2013 \u00f3wczesnej ostoi prawos\u0142awia na terenie Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Przeniesieniu zw\u0142ok na odcinku 300 km towarzyszy\u0142a procesja. Przyczyni\u0142a si\u0119 ona do popularazacji kultu m\u0119czennika. W 1820 roku zosta\u0142 on kanonizowany. Zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 po\u015bwi\u0119cone \u015bwi\u0119temu modlitwy, gdzie mowa jest o \u017bydach jako oprawcach. Ze zbi\u00f3rek urz\u0105dzonych na Podlasiu zosta\u0142 zakupiony nowy sarkofag, w kt\u00f3rym z\u0142o\u017cono cia\u0142o ch\u0142opca. Stary sarkofag pielgrzymowa\u0142 za\u015b z miejsca na miejsce. Ostatecznie trafi\u0142 do Soboru Wasyla B\u0142ogos\u0142awionego w Moskwie, gdzie w l. 30. XX w. zagin\u0105\u0142 wraz cz\u0105stk\u0105 relikwii.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Cia\u0142o Gabriela w nowym sarkofagu zosta\u0142o w czasach komunizmu przeniesione do Muzeum Ateizmu w Mi\u0144sku. Zosta\u0142o jednak stamt\u0105d wydostane przez wiernych i przeniesione do monasteru Przemienienia Pa\u0144skiego. W 1944 r. zw\u0142oki trafi\u0142y do Grodna, a w 1992 r. przeniesiono je ostatecznie do Soboru \u015bw. Miko\u0142aja w Bia\u0142ymstoku.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Co roku, 2 lub 3 maja \u2013 w rocznic\u0119 \u015bmierci Gabriela, cia\u0142o przenoszone jest w procesji z Bia\u0142egostoku do Zwierek. W miejscu, gdzie mia\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 dom Gabriela w Zwierkach, postawione s\u0105 krzy\u017ce. W jego rodzinnej wsi przy Klasztorze Narodzenie NMP znajduje si\u0119 te\u017c cerkiew pw. \u015bw. M\u0119czennika Gabriela. Jest on te\u017c patronem dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Nie wiadomo jednak, na ile w\u015br\u00f3d wiernych obecna jest \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce kult m\u0119czennika wi\u0105\u017ce si\u0119 antysemickimi oskar\u017ceniami. W jednej ze wsp\u00f3\u0142czesnych broszurek po\u015bwi\u0119conych \u017cyciu \u015bw. Gabriela Zab\u0142udodowskiego, kt\u00f3r\u0105 przytoczy\u0142a historyk, jako winowajcy jego zab\u00f3jstwa nie s\u0105 wskazani \u017bydzi, ale dok\u0142adnie niesprecyzowana \u201emroczna sekta\u201d.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/festiwalnauki.edu.pl\/sites\/default\/files\/festiwal-nauki-logo-300.png\" width=\"50%\" \/><span style=\"color: #808080;\">Inicjatywa organizacji Festiwali Nauki w Warszawie, zapocz\u0105tkowana przez prof. Davida Shugara (fizyka i biologa molekularnego, tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y biofizyki molekularnej) narodzi\u0142a si\u0119 w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) UW we wrze\u015bniu 1996 roku. Dokumentem formalnie powo\u0142uj\u0105cym Festiwal by\u0142o Porozumienie podpisane w grudniu 1996 roku przez Rektor\u00f3w Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej i Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Dyrektorem Festiwalu Nauki w Warszawie zosta\u0142 dr hab. Maciej Geller z Wydzia\u0142u Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\">Od stycznia 2006 roku Festiwal nie jest ju\u017c zwi\u0105zany organizacyjnie z ICM. Jego animatorami s\u0105 Wydzia\u0142 Fizyki UW i Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, a oficjalnym reprezentantem, na mocy porozumienia Sygnatariuszy Porozumienia, pozostaje od pocz\u0105tku Uniwersytet Warszawski. Od 2010 roku tytu\u0142 animatora otrzyma\u0142 tak\u017ce Wydzia\u0142 Fizyki Politechniki Warszawskiej. W 2014 roku nowym dyrektorem Festiwalu zosta\u0142a dr Zuzanna Toeplitz, zwi\u0105zana z Wydzia\u0142em Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.<\/span><\/p>\n<p>\u017ar\u00f3d\u0142o: <span style=\"text-decoration: underline;\"><em><strong><a href=\"http:\/\/www.festiwalnauki.edu.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">festiwalnauki.edu.pl<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mord rytualny \u2013 d\u0142ugie \u017cycie legendy dr hab. Anna Micha\u0142owska-Mycielska, &nbsp; Legenda o mordach rytualnych dokonywanych na chrze\u015bcija\u0144skich dzieciach przez \u017byd\u00f3w trwa\u0142a w Polsce jeszcze w XX w. Leg\u0142a u podstaw pogromu kieleckiego w 1946 roku. Jej \u015blady mo\u017cna znale\u017a\u0107 do dzi\u015b. O \u017ar\u00f3d\u0142ach i rozwoju tego mitu opowiedzia\u0142a podczas XIX Festiwalu Nauki dr hab. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55572"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55588,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55572\/revisions\/55588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}