{"id":56090,"date":"2017-09-26T17:09:49","date_gmt":"2017-09-26T15:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=56090"},"modified":"2017-09-24T08:21:52","modified_gmt":"2017-09-24T06:21:52","slug":"26-09-17","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=56090","title":{"rendered":"Czeka nas lepsza przysz\u0142o\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Czeka nas lepsza przysz\u0142o\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

ULA RYBICKA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Etgar Keret w Sopocie \/fot. B. Kociumbas<\/em><\/span><\/p>\n

Z ETGAREM KERETEM, IZRAELSKIM PISARZEM OKRZYKNI\u0118TYM MISTRZEM KR\u00d3TKIEJ FORMY, SPOTKA\u0141AM SI\u0118 W DNIU JEGO URODZIN. OPOWIEDZIA\u0141AM MU, \u017bE TO W\u0141A\u015aNIE OD JEGO OPOWIADA\u0143 ZACZ\u0118\u0141A SI\u0118 MOJA PRZYGODA Z HEBRAJSK\u0104 PROZ\u0104. JEDNOCZE\u015aNIE POPROSI\u0141AM, \u017bEBY WYBACZY\u0141 MI ZDRAD\u0118 \u2013 KIEDY\u015a CZYTA\u0141AM TYLKO JEGO OPOWIADANIA, TERAZ SI\u0118GAM PO KSI\u0104\u017bKI WIELU INNYCH IZRAELSKICH PISARZY. U\u015aMIECHN\u0104\u0141 SI\u0118 I POWIEDZIA\u0141, \u017bEBYM SI\u0118 NIE PRZEJMOWA\u0141A, BO ON TE\u017b CZASEM SPOTYKA SI\u0118 Z INNYMI CZYTELNIKAMI.<\/p>\n

Ula Rybicka: Czego mo\u017cna \u017cyczy\u0107 Etgarowi Keretowi w dniu urodzin?<\/strong><\/p>\n

Etgar Keret: Ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107. Gdy by\u0142em m\u0142odszy, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce wiem, czego chc\u0119. Z wiekiem dochodz\u0119 do wniosku, \u017ce \u017cycie to co\u015b w rodzaju happeningu, sztuki teatralnej czy mo\u017ce filmu. A ka\u017cdy dobry film ma to do siebie, \u017ce nie wiadomo, co si\u0119 w nim wydarzy. B\u0119d\u0119 wi\u0119c szcz\u0119\u015bliwy, je\u015bli moje \u017cycie pozostanie interesuj\u0105ce. Nie twierdz\u0119, \u017ce wszystko jest \u0142atwe, czasem bywa trudno, ale i fascynuj\u0105co. \u017byczy\u0142bym sobie, \u017ceby tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o, bo nie chc\u0119 \u0142atwego, nudnego \u017cycia, w kt\u00f3rym nie ma \u017cadnych wyzwa\u0144. To przecie\u017c przygoda. Cz\u0119sto sobie wyobra\u017cam, \u017ce \u017cycie jest jak weso\u0142e miasteczko, do kt\u00f3rego wchodzimy w dniu naszych urodzin, a potem prosz\u0105 nas, \u017ceby\u015bmy udali si\u0119 w stron\u0119 wyj\u015bcia. I tak jak ka\u017cde dziecko, chcia\u0142bym skorzysta\u0107 z jak najwi\u0119kszej liczby atrakcji i zje\u015b\u0107 jak najwi\u0119cej s\u0142odyczy, zanim mnie st\u0105d wyrzuc\u0105.<\/span><\/p>\n

A gdyby prezentem by\u0142o to, \u017ce mo\u017cesz wybra\u0107 kraj, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzisz?<\/strong><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142owieka sk\u0142ada si\u0119 z jego historii, to dzi\u0119ki niej stajemy si\u0119 tym, kim jeste\u015bmy. Dla przyk\u0142adu powiem, \u017ce od dziecka chorowa\u0142em na astm\u0119 i my\u015bl\u0119, \u017ce to dzi\u0119ki niej rozwin\u0105\u0142em styl, w kt\u00f3rym pisz\u0119. Gdy odbywa\u0142em s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105, straci\u0142em najlepszego przyjaciela, a wi\u0119c to poczucie straty oraz zmaganie si\u0119 z niewyobra\u017calnym b\u00f3lem uczyni\u0142y ze mnie pisarza. Nie mog\u0119 oddziela\u0107 tych rzeczy, kt\u00f3re si\u0119 wydarzy\u0142y w moim \u017cyciu, poniewa\u017c jestem sum\u0105 wszystkich do\u015bwiadcze\u0144, zar\u00f3wno traumy, jak i rado\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce nie mo\u017cna ulepszy\u0107 mojego \u017cycia. Mo\u017cna wie\u015b\u0107 inne, ale ja jestem zadowolony z tego, co mam.<\/span><\/p>\n

Niedawno twoje polskie obywatelstwo zosta\u0142o potwierdzone. Do Sopotu przyjecha\u0142e\u015b z najbli\u017cszymi, by sp\u0119dzi\u0107 z nimi urodziny. Czy to pierwszy raz, kiedy zabra\u0142e\u015b ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 do Polski?<\/strong><\/p>\n

Pierwszy raz przyjechali\u015bmy z moj\u0105 mam\u0105 rok temu do Warszawy, w tym roku niestety lekarz zabroni\u0142 jej lata\u0107, wi\u0119c przyjecha\u0142em tylko z \u017con\u0105 i synem. Mamie by\u0142o bardzo przykro, \u017ce nie mo\u017ce odwiedzi\u0107 Polski, w jej wieku dochodzi do tego strach, \u017ce mo\u017ce ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie jej to dane. Mimo wszystko my\u015bl\u0119, \u017ce jest szcz\u0119\u015bliwa przez sam fakt, \u017ce w Polsce mam wielu czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rych moje opowiadania intryguj\u0105 i poruszaj\u0105. To jej daje poczucie blisko\u015bci, kt\u00f3rej nigdy nie mia\u0142a, bo gdy opuszcza\u0142a Polsk\u0119, nie robi\u0142a tego \u015bwiadomie. By\u0142a wtedy dzieckiem przenoszonym z sieroci\u0144ca do sieroci\u0144ca, ostatecznie trafi\u0142a do Izraela. Nigdy nie odci\u0119\u0142a si\u0119 od Polski, ale by\u0142a zmuszona, aby si\u0119 od niej oddali\u0107. A fakt, \u017ce jej dziecko po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z ojczyzn\u0105 na nowo, jest dla niej jak pojednanie, jak zawarcie pokoju.<\/span><\/p>\n

Twoja mama nazywa ci\u0119 polskim pisarzem na wygnaniu. Jak my\u015blisz, czy Polacy czuj\u0105 to, \u017ce jeste\u015b z nimi zwi\u0105zany? Co takiego jest w twoich opowiadaniach, \u017ce my je tak doskonale rozumiemy?<\/strong><\/p>\n

Nigdy nie nauczy\u0142em si\u0119 j\u0119zyka polskiego ani nie dorasta\u0142em w polskiej kulturze, ale jestem synem polskich imigrant\u00f3w. I ta wra\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 przekazali mi w domu, jest \u2013 moim zdaniem \u2013 bliska polskiej wra\u017cliwo\u015bci. To, co wzrusza\u0142o lub roz\u015bmiesza\u0142o moich rodzic\u00f3w, tak samo dzia\u0142a\u0142o na Polak\u00f3w. Urodzi\u0142em si\u0119 w Ramat Ganie, a tam wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w jest pochodzenia irackiego. Kiedy \u017cartowa\u0142em w domu, wszyscy si\u0119 \u015bmiali, ale gdy chcia\u0142em roz\u015bmieszy\u0107 kogo\u015b obcego, to on nie zawsze wiedzia\u0142, o co mi chodzi. Wydaje mi si\u0119, \u017ce nie wiedz\u0105c o tym, dorasta\u0142em w polskim \u015bwiecie. Nie by\u0142o tam na co dzie\u0144 ani j\u0119zyka polskiego, ani polskiej pogody, ale tym, co rodzice przywie\u017ali mi z Polski, by\u0142a w\u0142a\u015bnie wra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n

Jednym z moich ulubionych opowiada\u0144 jest \u201eStrzelaj\u0105 do Tuwii\u201d. To historia o psie, kt\u00f3ry by\u0142 wielokrotnie wyganiany, ale zawsze wraca\u0142 do swojego w\u0142a\u015bciciela, bo go kocha\u0142. Czy ty, kiedy przyje\u017cd\u017casz do Polski, czujesz, \u017ce j\u0105 odwiedzasz, czy \u017ce do niej wracasz?<\/strong><\/p>\n

Przyjazdu do Polski nie traktuj\u0119 jak wizyty w innych krajach. B\u0119d\u0105c tu, czuj\u0119 si\u0119 zupe\u0142nie inaczej, to chyba nie do ko\u0144ca jest ca\u0142kiem \u015bwiadome uczucie. To zabawne, ale wielokrotnie powtarzam, \u017ce rodzice, kiedy si\u0119 ze sob\u0105 k\u0142\u00f3cili, u\u017cywali j\u0119zyka polskiego, \u017cebym nie m\u00f3g\u0142 ich zrozumie\u0107. Kiedy wi\u0119c tu jestem i kto\u015b do mnie m\u00f3wi po polsku, a ja nic nie rozumiem, to czuj\u0119 si\u0119 \u015bwietnie \u2013 jak w domu. Ci\u0105gle nie rozumiem tego j\u0119zyka, ale to nie przeszkadza mi w tym, \u017ceby czu\u0107 si\u0119 kochanym. Oczywi\u015bcie historia moich rodzic\u00f3w sprawia, \u017ce jeste\u015bmy zwi\u0105zani z tym miejscem. Wa\u017cne jest dla mnie jednak to, \u017ce niekt\u00f3re znajomo\u015bci zawierane tutaj s\u0105 bardziej za\u017cy\u0142e, ni\u017c w innych krajach.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/span><\/strong><\/span>
\n<\/a><\/p>\n

Niedawno zosta\u0142e\u015b uhonorowany presti\u017cow\u0105 nagrod\u0105 Charlesa Bronfmana. Jak zareagowa\u0142e\u015b na wie\u015b\u0107 o nagrodzie?<\/strong><\/p>\n

To dla mnie wielkie wyr\u00f3\u017cnienie z tego wzgl\u0119du, \u017ce nie jest to nagroda literacka. Gdy zostajesz laureatem nagrody literackiej, to znaczy po prostu, \u017ce dobrze piszesz. Kiedy jednak dostajesz nagrod\u0119, kt\u00f3rej nigdy jeszcze nie przyznano arty\u015bcie, oznacza to, \u017ce twoja praca ma wielki wp\u0142yw na \u015bwiat, wp\u0142yw poprzez kultur\u0119, czyli to, czego \u017cyczy\u0142by sobie ka\u017cdy tw\u00f3rca. Gdy pisz\u0119 opowiadania, zawsze towarzyszy mi nadzieja, \u017ce wp\u0142yn\u0105 one na czytelnik\u00f3w. Nagroda, kt\u00f3ra w ubieg\u0142ym roku zosta\u0142a przyznana fundacji pomagaj\u0105cej uchod\u017acom, a dwa lata wcze\u015bniej przyznana cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry otworzy\u0142 szpital w Afryce, jest dla mnie znakiem, \u017ce to, co pisz\u0119, ta fikcja, te wymy\u015blone przeze mnie obrazki, ogromnie wp\u0142ywa na ludzi. To dla mnie wielki komplement. Prawd\u0105 jest, \u017ce kiedy jestem nagradzany, czuj\u0119 si\u0119 do\u015b\u0107 niepewnie, bo w nagrodach zawsze jest co\u015b przypadkowego. Oczywi\u015bcie, to cudowne uczucie, ale nie zmienia mojego podej\u015bcia do tego, co robi\u0119. To tak jak wygrana na loterii i nag\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest si\u0119 kim\u015b innym. Cz\u0119sto cytuj\u0119 film \u201eCz\u0142owiek z blizn\u0105\u201d, w kt\u00f3rym Al Pacino gra dilera narkotyk\u00f3w. I w ich \u015bwiecie g\u0142\u00f3wn\u0105 zasad\u0105 jest: nigdy nie bierz w\u0142asnego towaru. My\u015bl\u0119, \u017ce to dobra \u017cyciowa rada dla nas wszystkich. Robisz to, co robisz i czujesz si\u0119 szcz\u0119\u015bliwy, ale gdy zaczynasz \u201ebra\u0107\u201d komplementy zbyt powa\u017cnie, to wtedy te\u017c musisz zmierzy\u0107 si\u0119 z krytyk\u0105. Kiedy kto\u015b pisze w recenzji, \u017ce moja ksi\u0105\u017cka jest najlepsza na \u015bwiecie, jestem przygotowany na to, \u017ce w nast\u0119pnym tygodniu kto\u015b inny mo\u017ce napisa\u0107 co\u015b zgo\u0142a odwrotnego. Musz\u0119 pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce je\u015bli przyjm\u0119 komplement jako prawd\u0119 objawion\u0105, to wtedy b\u0119d\u0119 o wiele bardziej podatny na krytyk\u0119.<\/span><\/p>\n

To istotne, \u017ce nagroda Charlesa Bronfmana zosta\u0142a po raz pierwszy przyznana arty\u015bcie. Jestem marzycielk\u0105 i wierz\u0119, \u017ce literatura mo\u017ce zmienia\u0107 ludzi i \u015bwiat.<\/strong><\/p>\n

Moim zdaniem literatura oraz sztuka w og\u00f3le \u2013 s\u0105 zaproszeniem do zmiany. Czasami jednak jest tak, \u017ce gdzie\u015b nas zapraszaj\u0105, ale wcale nie chcemy tam i\u015b\u0107. Literatura jest jak wyj\u0105tkowo cichy szept i trzeba w\u0142o\u017cy\u0107 bardzo wiele wysi\u0142ku w to, \u017ceby go us\u0142ysze\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017ce zmieni\u0107 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 otwarci i pragn\u0105 czego\u015b wi\u0119cej. Nie zmieni jednak tych, kt\u00f3rzy tego nie chc\u0105.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do tego, co powiedzia\u0142e\u015b o krytyce. Po tym, jak dosta\u0142e\u015b nagrod\u0119, niekt\u00f3rzy byli oburzeni, \u017ce przyznano j\u0105 pisarzowi, kt\u00f3ry wed\u0142ug nich jest antyizraelski.<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce ta debata jest bardzo zbli\u017cona do tego, co teraz dzieje si\u0119 w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie. Podstawowym pytaniem jest to, czy je\u015bli krytykujesz sw\u00f3j kraj, to znaczy, \u017ce go nie kochasz lub do niego nie przynale\u017cysz? Je\u015bli na ulicy spotka\u0142bym obcego narkomana wstrzykuj\u0105cego sobie heroin\u0119, pomy\u015bla\u0142bym, \u017ce to jego sprawa. Jednak, gdybym zobaczy\u0142 w tej samej sytuacji mojego przyjaciela, to poradzi\u0142bym mu, \u017ceby przesta\u0142. A to wcale nie znaczy, \u017ce nie lubi\u0119 mojego kolegi, tylko \u017ce si\u0119 o niego bardziej troszcz\u0119. Narodowa przynale\u017cno\u015b\u0107 jest jak dom. Im bardziej czuj\u0119 si\u0119 jak u siebie, tym cz\u0119\u015bciej powtarzam, \u017ceby domownicy u\u017cywali popielniczki albo nie rzucali \u015bmieci na pod\u0142og\u0119. Robi\u0119 to, poniewa\u017c si\u0119 o ten dom troszcz\u0119. Nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby ludzie, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce wszystko jest cudowne i niczego nie trzeba ulepsza\u0107, lepiej zajmowali si\u0119 swoim domem. I w Polsce, i w Izraelu panuje przekonanie, \u017ce je\u015bli kochasz sw\u00f3j kraj, to nie oczekujesz \u017cadnych zmian. Nie zgadzam si\u0119 z takim podej\u015bciem. Warto zapyta\u0107 kogo\u015b, czy jest co\u015b, czego w sobie nie lubi albo, co chcia\u0142by w sobie zmieni\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce ci, kt\u00f3rzy wykazuj\u0105 si\u0119 samo\u015bwiadomo\u015bci\u0105, a jednocze\u015bnie wi\u0119cej osi\u0105gaj\u0105, s\u0105 w\u0142a\u015bnie tymi, kt\u00f3rzy zauwa\u017caj\u0105 w\u0142asne braki i chc\u0105 si\u0119 zmieni\u0107. Ludzie, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 doskonali, nie znaj\u0105 samych siebie i niewiele te\u017c osi\u0105gaj\u0105. Jednocze\u015bnie s\u0105 bardzo niepewni. Je\u015bli wi\u0119c rozmawiamy o to\u017csamo\u015bci narodowej oraz historii, to wskazanie rzeczy, kt\u00f3re wymagaj\u0105 poprawy, jest oznak\u0105 si\u0142y. Kiedy obserwuj\u0119 to, co dzieje si\u0119 w polityce, to zauwa\u017cam dwa modele dzia\u0142ania. Taki jak w Turcji, kt\u00f3ra nie przyznaje si\u0119 do ludob\u00f3jstwa Ormian, jak w Iranie, kt\u00f3ry zaprzecza wszystkiemu, za co jest krytykowany, jak w Rosji Putina, kt\u00f3ra jest przekonana, \u017ce jest najpot\u0119\u017cniejsza na \u015bwiecie i nie mo\u017cna powiedzie\u0107 inaczej. Jednak jest te\u017c odmienny spos\u00f3b patrzenia na w\u0142asny kraj, jak w Nowej Zelandii lub Australii, gdzie mieszka\u0144cy przyznaj\u0105 si\u0119 do krzywd, kt\u00f3re wyrz\u0105dzili rdzennej ludno\u015bci i pr\u00f3buj\u0105 naprawi\u0107 swoje b\u0142\u0119dy. Niemcy tak\u017ce staraj\u0105 si\u0119 zmierzy\u0107 ze swoj\u0105 histori\u0105. Wola\u0142bym, \u017ceby moja ojczyzna by\u0142a bardziej jak Nowa Zelandia, a nie jak Turcja. Wed\u0142ug mnie to ten w\u0142a\u015bciwszy model.<\/span><\/p>\n

Hanna Arendt pisa\u0142a, \u017ce w polityce nie ma miejsca na mi\u0142o\u015b\u0107, ale jest miejsce na szacunek. Czy w polityce jest miejsce na warto\u015bci?<\/strong><\/p>\n

S\u0142owo polityka pochodzi od greckiego polis oznaczaj\u0105cego miasto i w za\u0142o\u017ceniu zajmuje si\u0119 rozdzielaniem \u015brodk\u00f3w w jego obszarze, gdy\u017c jej celem nadrz\u0119dnym jest dobro wsp\u00f3lne. Tak naprawd\u0119 dialog polityczny cechuje si\u0119 du\u017cym pragmatyzmem. Obecnie chcieliby\u015bmy si\u0119 zajmowa\u0107 poj\u0119ciami bardziej abstrakcyjnymi, wykraczaj\u0105cymi ponad to, ale debata polityczna to pytanie, czy w szkole powinno by\u0107 wi\u0119cej klas, czy w szpitalu wi\u0119cej \u0142\u00f3\u017cek dla chorych. Polityka zajmuje si\u0119 sprawami przyziemnymi, materialistycznymi. Jestem przekonany, \u017ce polityka powinna dba\u0107 o wzajemny szacunek obywateli, poszanowanie odmiennych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, prawa mniejszo\u015bci, powinna pozwala\u0107 na wyra\u017canie r\u00f3\u017cnorodnych opinii, je\u015bli nie s\u0105 one dla innych krzywdz\u0105ce. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli na to si\u0119 nie pozwala, to kieruje tym pot\u0119\u017cny strach. Wydaje mi si\u0119, \u017ce lud\u017ami, kt\u00f3rzy s\u0105 na przyk\u0142ad homofobami lub antysemitami powoduje tylko l\u0119k. Oddzielam to, co nazywamy emocjami pierwotnymi, od tego, co jest ich zniekszta\u0142ceniem. Nienawi\u015b\u0107 jest t\u0105 emocj\u0105, kt\u00f3ra nie wyst\u0119puje w kr\u00f3lestwie zwierz\u0105t. S\u0142onie nie nienawidz\u0105 ptak\u00f3w, mog\u0105 si\u0119 ich ba\u0107, a wi\u0119c by\u0107 agresywne wobec nich. Dialog pomi\u0119dzy libera\u0142ami a konserwatystami jest dialogiem pomi\u0119dzy optymizmem i pesymizmem. To dialog pomi\u0119dzy lud\u017ami pewnymi siebie, kt\u00f3rzy chc\u0105 zmiany na lepsze, a tymi, kt\u00f3rzy s\u0105 tak niepewni siebie, \u017ce chc\u0105 jedynie ochroni\u0107 to, co ju\u017c maj\u0105, od zewn\u0119trznego zagro\u017cenia. I w Polsce, i w Izraelu \u017cyjemy w silnym spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, na odmienne przekonania, poczucie empatii z innymi. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce oboje znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na bezludnej wyspie i jedyn\u0105 szans\u0105 na prze\u017cycie jest to, \u017ce jedno z nas musi zje\u015b\u0107 swojego towarzysza. By\u0107 mo\u017ce empatia by\u0142aby luksusem, na kt\u00f3ry nie mogliby\u015bmy sobie pozwoli\u0107. Na marginesie chc\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wygl\u0105dasz bardzo apetycznie. Jednak nie w takim \u015bwiecie \u017cyjemy. Uczestniczymy w kompetentnym spo\u0142ecze\u0144stwie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu dostrzegamy siebie nawzajem i to nie kosztem \u017cycia lub \u015bmierci. W Izraelu wsp\u00f3\u0142czucie wobec palesty\u0144skich dzieci, kt\u00f3rym grozi \u015bmier\u0107, nie os\u0142abi mojego kraju, tylko je umocni.<\/span><\/p>\n

Nad czym teraz pracujesz? Od polskiej premiery \u201eSiedmiu dobrych lat\u201d min\u0119\u0142y ju\u017c dwa lata.<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie pisz\u0119 opowiadania, ale to z\u0142o\u017cony proces. Czasem wyruszam na ma\u0142e przygody z moim pisaniem, teraz jestem na etapie science fiction, pisz\u0119 opowiadania, kt\u00f3rych akcja rozgrywa si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci. To bardzo interesuj\u0105ce, podoba mi si\u0119 idea miejsc, do kt\u00f3rych mo\u017cemy dotrze\u0107 lub takich do kt\u00f3rych boimy si\u0119 dotrze\u0107. Napisa\u0142em dwie ksi\u0105\u017cki dla dzieci, jedn\u0105 sam, drug\u0105 z \u017con\u0105 (Shir\u0105 Geffen \u2013 przyp.red.), do kt\u00f3rych teraz tworzone s\u0105 ilustracje. Wraz z \u017con\u0105 pracujemy nad serialem dla francuskiej telewizji ARTE i to mnie obecnie g\u0142\u00f3wnie poch\u0142ania. Jest naprawd\u0119 wiele rzeczy, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmuj\u0119, wszystkie s\u0105 dla mnie bardzo atrakcyjne i inspiruj\u0105ce. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 te\u017c mniejsze projekty, jak ten, w ramach kt\u00f3rego kr\u0119c\u0119 czterominutowy film. Nazywamy to Storyvid, klip jest oparty na moim opowiadaniu, kt\u00f3re nie zosta\u0142o jeszcze opublikowane.<\/span><\/p>\n

Czym w\u0142a\u015bciwie jest koncepcja Storyvid?<\/strong><\/p>\n

To literacki odpowiednik muzycznego teledysku. Kiedy ogl\u0105dasz teledysk, widzisz interpretacj\u0119 re\u017cysera, kt\u00f3ry pokazuje, co czu\u0142, kiedy s\u0142ucha\u0142 danej piosenki. Nasza koncepcja powsta\u0142a podczas spotkania z nauczycielami lice\u00f3w na temat interpretacji opowiada\u0144. Nieustannie wtedy m\u00f3wili o dobrej lub z\u0142ej interpretacji, jak gdyby by\u0142a tylko jedna w\u0142a\u015bciwa odpowied\u017a, tak jak w matematyce. T\u0142umaczy\u0142em im, \u017ce wed\u0142ug mnie interpretacja to punkt, w kt\u00f3rym czytelnik spotyka si\u0119 z tekstem. Dla mnie nie jest wa\u017cne, czy czytelnik prawid\u0142owo zrozumia\u0142 opowie\u015b\u0107, ale interesuje mnie to, czy spotkanie z tekstem stworzy\u0142o co\u015b ciekawego i kreatywnego, co daje do my\u015blenia. Wymy\u015blili\u015bmy wi\u0119c, \u017ce kilka os\u00f3b b\u0119dzie interpretowa\u0142o jedno opowiadanie, tworz\u0105c r\u00f3\u017cne filmy. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy pokaza\u0107 czytelnikom, \u017ce jeden tekst mo\u017cna odczyta\u0107 na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w i zach\u0119ci\u0107 ich, \u017ceby sami przeczytali i stworzyli co\u015b nowego. Na przyk\u0142ad, nasz ostatni projekt polega\u0142 na interpretacji opowiadania Orly Castel-Bloom zatytu\u0142owanego \u201eThe Woman Who Wanted to Kill Somebody\u201d. Pierwsza interpretacja zak\u0142ada\u0142a, \u017ce bohaterka jest modelk\u0105 cierpi\u0105c\u0105 na anoreksj\u0119, kt\u00f3ra chce zabija\u0107 oty\u0142ych ludzi. Druga wersja przedstawia\u0142a dziesi\u0119cioletni\u0105 dziewczynk\u0119 z miasta zasypanego \u015bniegiem, kt\u00f3ra wyobra\u017ca sobie, \u017ce zabija ludzi. Obie wariacje s\u0105 uzasadnione, nie ma z\u0142ych i dobrych interpretacji, dzi\u0119ki temu dostrzegamy, jak bardzo czytelnicy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie.<\/span><\/p>\n

A jaka by\u0142a twoja interpretacja tego opowiadania?<\/strong><\/p>\n

Dwie poprzednie interpretacje by\u0142y bardzo realistyczne. Dla mnie to opowiadanie by\u0142o wyj\u0105tkowo ba\u015bniowe. Odczyta\u0142em je bardziej ekstremalnie, groteskowo, jak co\u015b na kszta\u0142t Edwarda No\u017cycor\u0119kiego.<\/span><\/p>\n

Twoja wizja pisarska jest bardzo kompleksowa, dostrzegasz wiele aspekt\u00f3w w obr\u0119bie konkretnej sytuacji. Gdyby\u015bmy chcieli to upro\u015bci\u0107: na przysz\u0142o\u015b\u0107 patrzysz jako optymista czy pesymista?<\/strong><\/p>\n

Instynktownie jestem optymist\u0105, zar\u00f3wno na poziomie osobistym, jak i og\u00f3lnym. M\u00f3j optymizm bierze si\u0119 z tego, \u017ce dostrzegam pi\u0119kno i si\u0142\u0119 ludzko\u015bci. Historia odnotowa\u0142a ju\u017c nasz potencja\u0142 dobroci oraz dokonywania wspania\u0142ych rzeczy, ale istnia\u0142y tak\u017ce okropie\u0144stwa i bezmy\u015blno\u015b\u0107. Nie potrafi\u0142bym \u017cy\u0107 w Izraelu jako pesymista. Nie potrafi\u0142bym tak\u017ce \u017cy\u0107 w Izraelu jako prawicowiec i w przekonaniu, \u017ce to wszystko, na co nas sta\u0107. Chc\u0119 wierzy\u0107 w to, \u017ce mo\u017ce by\u0107 lepiej, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 lepsi i \u017ce czeka nas lepsza przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czeka nas lepsza przysz\u0142o\u015b\u0107 ULA RYBICKA Etgar Keret w Sopocie \/fot. B. Kociumbas Z ETGAREM KERETEM, IZRAELSKIM PISARZEM OKRZYKNI\u0118TYM MISTRZEM KR\u00d3TKIEJ FORMY, SPOTKA\u0141AM SI\u0118 W DNIU JEGO URODZIN. OPOWIEDZIA\u0141AM MU, \u017bE TO W\u0141A\u015aNIE OD JEGO OPOWIADA\u0143 ZACZ\u0118\u0141A SI\u0118 MOJA PRZYGODA Z HEBRAJSK\u0104 PROZ\u0104. JEDNOCZE\u015aNIE POPROSI\u0141AM, \u017bEBY WYBACZY\u0141 MI ZDRAD\u0118 \u2013 KIEDY\u015a CZYTA\u0141AM TYLKO JEGO OPOWIADANIA, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56090"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56090"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56092,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56090\/revisions\/56092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}