{"id":56624,"date":"2017-10-18T17:09:57","date_gmt":"2017-10-18T15:09:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=56624"},"modified":"2017-10-16T17:18:22","modified_gmt":"2017-10-16T15:18:22","slug":"18-00-20","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=56624","title":{"rendered":"Pozosta\u0107 m\u0142odym [We-zot ha-bracha]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Pozosta\u0107 m\u0142odym [We-zot ha-bracha]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

RABIN JONATHAN SACKS
\n<\/strong>t\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o <\/strong>\u00a9 CHIDUSZ 2017<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\n

“Odnalezienie Moj\u017cesza”, obraz Lawrance Alma-Tademy z 1904 roku. Fot. Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

WE-ZOT HA-BRACHA 5778 \u2013 13 PA\u0179DZIERNIKA 2017 \/ 23 TISZRI 5778<\/strong><\/span><\/p>\n

Tora wyr\u00f3\u017cnia Moj\u017cesza pod koniec jego d\u0142ugiego i burzliwego \u017cycia s\u0142owami: \u201eMoj\u017cesz za\u015b mia\u0142 sto dwadzie\u015bcia lat, gdy umar\u0142; nie przyt\u0119pi\u0142o si\u0119 oko jego i nie znik\u0142a \u015bwie\u017co\u015b\u0107 jego\u201d (Dwarim 34:70).<\/strong><\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w pewnym sensie Moj\u017cesz zaprzecza drugiej zasadzie termodynamiki, wed\u0142ug kt\u00f3rej wszystkie systemy trac\u0105 z czasem energi\u0119. Zasada ta dotyczy te\u017c ludzi, a w szczeg\u00f3lno\u015bci przyw\u00f3dc\u00f3w. Moj\u017cesz obra\u0142 wyczerpuj\u0105c\u0105 strategi\u0119, sk\u0142aniaj\u0105c ludzi do zmiany, przekonuj\u0105c, \u017ce powinni porzuci\u0107 my\u015blenie o sobie jako o niewolnikach i przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z wolno\u015bci\u0105. Wielokrotnie do\u015bwiadcza\u0142 rozpaczy, jednak nawet w ostatnich latach \u017cycia jego energia nie os\u0142ab\u0142a. Jak to mo\u017cliwe?<\/span><\/p>\n

Odpowied\u017a kryje si\u0119 w tym samym, zagadkowym fragmencie. Nie od razu zrozumia\u0142em, \u017ce dwa elementy opisu przyw\u00f3dcy nie s\u0105 r\u00f3wnorz\u0119dne, a w rzeczywisto\u015bci pierwszy (\u201enie przyt\u0119pi\u0142o si\u0119 oko jego\u201d) jest wyja\u015bnieniem drugiego (\u201ei nie znik\u0142a \u015bwie\u017co\u015b\u0107 jego\u201d). \u015awie\u017co\u015b\u0107 Moj\u017cesza nie znik\u0142a, poniewa\u017c nie przyt\u0119pi\u0142o si\u0119 jego oko. Idea\u0142y i pasja, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y mu w m\u0142odo\u015bci, nie opu\u015bci\u0142y go na staro\u015b\u0107. Jego oddanie sprawiedliwo\u015bci, mi\u0142osierdziu, wolno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci nie ust\u0119powa\u0142o, pomimo wielu rozczarowa\u0144. Mora\u0142 jest jasny: je\u015bli chcesz zachowa\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107, pozosta\u0144 wierny swoim idea\u0142om.<\/span><\/p>\n

Doskonale pami\u0119tam jedno z bardziej znacz\u0105cych dla mnie do\u015bwiadcze\u0144, gdy prawie czterdzie\u015bci lat temu zaczyna\u0142em dopiero swoje studia rabinackie. Zawsze, kiedy kt\u00f3ry\u015b z rabin\u00f3w zachorowa\u0142 lub wyje\u017cd\u017ca\u0142 na wakacje i potrzebowano kogo\u015b na zast\u0119pstwo, zg\u0142asza\u0142em si\u0119 na ochotnika. Zazwyczaj by\u0142a to ci\u0119\u017cka i niewdzi\u0119czna praca. Wi\u0105za\u0142a si\u0119 z byciem poza domem w szabat, przemawianiem w prawie pustej synagodze i \u2013 zazwyczaj \u2013 zupe\u0142nym brakiem uznania. Pewnego razu poskar\u017cy\u0142em si\u0119 rabinowi, kt\u00f3rego zast\u0119powa\u0142em. W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142em: \u201eA wi\u0119c jeste\u015b cz\u0142owiekiem idei? Zobaczymy, jak daleko ci\u0119 to zaprowadzi\u201d.<\/span><\/p>\n

By\u0142o mi \u017cal tego rozgoryczonego cz\u0142owieka. By\u0107 mo\u017ce los nie by\u0142 dla niego \u0142askawy. Nigdy nie dowiedzia\u0142em si\u0119, dlaczego tak zareagowa\u0142, ale wiem, \u017ce gdzie\u015b po drodze po prostu zaakceptowa\u0142 swoj\u0105 pora\u017ck\u0119. Nadal wype\u0142nia\u0142 swoje obowi\u0105zki, ale nie wk\u0142ada\u0142 w to serca. Kierowanie si\u0119 idea\u0142ami wydawa\u0142o mu si\u0119 m\u0142odzie\u0144cz\u0105 iluzj\u0105, skazan\u0105 na roztrzaskanie o twarde ska\u0142y rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Zawsze uwa\u017ca\u0142em, i nadal si\u0119 tego trzymam, \u017ce nie mo\u017cna by\u0107 wp\u0142ywowym przyw\u00f3dc\u0105 bez pasji. Jak kto\u015b, kto sam nie jest pe\u0142en inspiracji, ma inspirowa\u0107 innych? Moj\u017cesz zawsze pami\u0119ta\u0142 o swoim pierwszym spotkaniu z Bogiem, kt\u00f3ry ukaza\u0142 mu si\u0119 w gorej\u0105cym krzewie. Taka jest moja wizja Moj\u017cesza \u2013 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry p\u0142on\u0105\u0142 ogniem, ale nie sp\u0142on\u0105\u0142 od niego. Pozosta\u0142 pe\u0142en energii tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo ten obraz go nie opuszcza\u0142, do ko\u0144ca \u017cycia. Da si\u0119 to wyczu\u0107 w mocy s\u0142\u00f3w ksi\u0119gi Dwarim, b\u0119d\u0105cej zbiorem najbardziej znacz\u0105cych przem\u00f3w w ca\u0142ym Tanachu.<\/span><\/p>\n

Idea\u0142y sprawiaj\u0105, \u017ce nie stygnie nasz zapa\u0142 i nie umiera duch walki. Potwierdza to historia najbardziej represyjnych re\u017cim\u00f3w \u2013 stalinowskiej Rosji czy komunistycznych Chin. Kiedy idea\u0142y na sta\u0142e zagoszcz\u0105 w ludzkich sercach, nabieraj\u0105 niezwyk\u0142ej zdolno\u015bci do podtrzymywania oporu.<\/span><\/p>\n

Moj\u0105 zasad\u0105 jest, by nigdy nie porzuca\u0107 idea\u0142\u00f3w. Je\u015bli jedna furtka oka\u017ce si\u0119 zamkni\u0119ta, szukaj innej. Zawsze pr\u00f3buj patrze\u0107 na spraw\u0119 z kilku r\u00f3\u017cnych perspektyw i nie poddawaj si\u0119, je\u015bli sukces nie przychodzi od razu. Zazwyczaj oczekiwany rezultat przychodzi, kiedy jeste\u015b ju\u017c prawie przekonany, \u017ce ponios\u0142e\u015b kl\u0119sk\u0119. Tak by\u0142o w przypadku Churchilla Lincolna, oraz wielu pisarzy, kt\u00f3rym wielokrotnie odmawiano publikacji, zanim wdrapali si\u0119 na szczyty s\u0142awy. Osi\u0105gni\u0119cia nie by\u0142yby powodem do dumy, gdyby nie wszystkie trudno\u015bci na drodze do ich realizacji. Geniusz wymaga wytrwa\u0142o\u015bci. Wielcy przyw\u00f3dcy nigdy si\u0119 nie poddaj\u0105, nie ustaj\u0105, nap\u0119dzani przez swoje niebledn\u0105ce wizje.<\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c wstecz, Moj\u017cesz na pewno kwestionowa\u0142 sw\u00f3j sukces. Przez czterdzie\u015bci lat prowadzi\u0142 ludzi do Ziemi Obiecanej, kt\u00f3rej mieli nigdy nie ujrze\u0107. Prawa, kt\u00f3re dawa\u0142 swojemu ludowi, cz\u0119sto by\u0142y \u0142amane. Mimo cud\u00f3w, kt\u00f3re czyni\u0142, ludzie nie przestawali narzeka\u0107. Jego st\u0142umione emocje s\u0142yszymy w s\u0142owach: \u201ePrzekorni byli\u015bcie Wiekuistemu od dnia, kt\u00f3rego was pozna\u0142em\u2026\u201d (Dwarim 9:24) i \u201eAlbowiem znam up\u00f3r tw\u00f3j i kark tw\u00f3j twardy; wszak i dzisiaj, p\u00f3kim jeszcze \u017cyw przy was, przekorni jeste\u015bcie Wiekuistemu; o ile\u017c bardziej po \u015bmierci mojej!\u201d (31:27). Jednak Moj\u017cesz nie poddaje si\u0119 i pozostaje wierny idea\u0142om, jego s\u0142owa pozostaj\u0105 \u017cywe nawet po jego \u015bmierci. Cho\u0107 jego cia\u0142o si\u0119 zestarza\u0142o, pozosta\u0142 m\u0142ody duchem.<\/span><\/p>\n

Cynicy to niepraktykuj\u0105cy ideali\u015bci. Na pocz\u0105tku maj\u0105 wielkie oczekiwania, szybko jednak zaczynaj\u0105 rozumie\u0107, \u017ce \u017cycie nie jest \u0142atwe i \u017ce nie zawsze wszystko idzie po ich my\u015bli. Czasami realizacja plan\u00f3w schodzi na zupe\u0142nie inny tor. Cz\u0119sto wycofujemy si\u0119, kiedy nie spotyka nas oczekiwane uznanie. Zrzucamy win\u0119 za swoje pora\u017cki na innych. W staraniach innych ludzi dostrzegamy tylko b\u0142\u0119dy i niedoci\u0105gni\u0119cia i wmawiamy sobie, \u017ce sami lepiej by\u015bmy sobie poradzili w ich sytuacji. By\u0107 mo\u017ce, ale dlaczego w takim razie tego nie zrobili\u015bmy? Poniewa\u017c przestali\u015bmy pr\u00f3bowa\u0107, przestali\u015bmy dojrzewa\u0107. Pocieszamy siebie samych, umniejszaj\u0105c zas\u0142ugi innych, szydz\u0105c z idea\u0142\u00f3w, w kt\u00f3re wierz\u0105. Tego rodzaju cynizm to nie spos\u00f3b na \u017cycie, a raczej pewien rodzaj \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

Jako naczelny rabin wielokrotnie odwiedza\u0142em domy spokojnej staro\u015bci. Podczas jednej z takich wizyt pozna\u0142em Florence, kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a 103 lata, a mimo to otacza\u0142a j\u0105 aura m\u0142odej kobiety. By\u0142a pe\u0142na \u017cycia i przepe\u0142nia\u0142 j\u0105 entuzjazm, a w jej oczach mo\u017cna by\u0142o dostrzec, \u017ce cieszy si\u0119 ka\u017cd\u0105 chwil\u0105. Zapyta\u0142em j\u0105 o sekret wiecznej m\u0142odo\u015bci. Z u\u015bmiechem powiedzia\u0142a: \u201eNigdy nie b\u00f3j si\u0119 uczy\u0107 nowych rzeczy\u201d. Wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce mo\u017cemy pozosta\u0107 m\u0142odymi duchem nawet w wieku stu lat, je\u015bli zawsze b\u0119dziemy gotowi si\u0119 uczy\u0107. (Talmud w podobny spos\u00f3b m\u00f3wi o Kr\u00f3lu Dawidzie. Tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo nie przestawa\u0142 si\u0119 uczy\u0107, anio\u0142 \u015bmierci nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 do niego zbli\u017cy\u0107.)<\/span><\/p>\n

Moj\u017cesz nigdy nie przesta\u0142 poznawa\u0107, dojrzewa\u0107, naucza\u0107, przewodzi\u0107. Ko\u0144cowe rozdzia\u0142y Dwarim, kt\u00f3re powsta\u0142y pod koniec jego \u017cycia, sw\u0105 elokwencj\u0105 i pasj\u0105 przewy\u017cszaj\u0105 wszystko, co do tej pory zd\u0105\u017cy\u0142 powiedzie\u0107. Nigdy si\u0119 nie poddawa\u0142. W \u201eThe Times\u201d pojawi\u0142 si\u0119 kiedy\u015b wywiad z do\u015b\u0107 zas\u0142u\u017conym cz\u0142onkiem gminy \u017cydowskiej, przeprowadzony z okazji jego 92. urodzin. Dziennikarz zacz\u0105\u0142 rozmow\u0119: \u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi w pa\u0144skim wieku zwalnia i zaczyna prowadzi\u0107 spokojne \u017cycie, a pan wydaje si\u0119 przyspiesza\u0107. Dlaczego?\u201d. Na co ten cz\u0142owiek odpowiedzia\u0142: \u201eKiedy si\u0119 starzejesz, zauwa\u017casz, \u017ce drzwi si\u0119 przed tob\u0105 zamykaj\u0105. Mam wci\u0105\u017c tyle do zrobienia, zanim moje drzwi si\u0119 zamkn\u0105, \u017ce im jestem starszy, tym szybciej musz\u0119 pracowa\u0107\u201d. W tym s\u0142owach zawiera si\u0119 kolejna recepta na arichut jamim, d\u0142ugie \u017cycie, kt\u00f3re nie blednie.<\/span><\/p>\n

Psalm 92, pie\u015b\u0144 na dzie\u0144 szabatu, ko\u0144czy si\u0119 s\u0142owami: \u201eZaszczepieni w domu Bo\u017cym, w dworcach Pana naszego zakwitn\u0105. Jeszcze owocem si\u0119 pokryj\u0105 [sprawiedliwi] w staro\u015bci, pe\u0142ni sok\u00f3w i zieleni b\u0119d\u0105. By opowiada\u0107, \u017ce sprawiedliwym B\u00f3g, opoka moja, a nie ma krzywdy w Nim\u201d. Co \u0142\u0105czy te dwie rzeczy: sprawiedliwych, kt\u00f3rzy pokryj\u0105 si\u0119 owocem w staro\u015bci i sprawiedliwego Boga? Sprawiedliwi nie wini\u0105 Boga za z\u0142o i cierpienie \u015bwiata. Wiedz\u0105, \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 nas jako cz\u0119\u015b\u0107 fizycznego wszech\u015bwiata, kt\u00f3rego sta\u0142ym elementem jest b\u00f3l i \u017ce to od nas zale\u017cy, czy b\u0119dziemy czyni\u0107 dobro i czy b\u0119dziemy zach\u0119ca\u0107 do tego innych. Sprawiedliwi przyjmuj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, \u017ce jest ona najwi\u0119kszym przywilejem, mimo wszystkich udr\u0119k rodzaju ludzkiego. Pokryj\u0105 si\u0119 oni owocem w staro\u015bci, jak m\u00f3wi Tora, bo nie porzucili idea\u0142\u00f3w swojej m\u0142odo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Nigdy nie wyrzekaj si\u0119 wi\u0119c swoich idea\u0142\u00f3w. Nie poddawaj si\u0119 pora\u017cce i rozpaczy. Nigdy nie przestawaj poszukiwa\u0107 tylko dlatego, \u017ce droga jest d\u0142uga i kr\u0119ta, bo ona zawsze taka jest. Oko Moj\u017cesza nie przyt\u0119pi\u0142o si\u0119, nie opu\u015bci\u0142a go wizja, kt\u00f3ra w m\u0142odo\u015bci sprawi\u0142a, \u017ce sta\u0142 si\u0119 obro\u0144c\u0105 sprawiedliwo\u015bci. Nie popad\u0142 w cynizm, nie sta\u0142 si\u0119 smutnym i zgorzknia\u0142ym starcem, mimo \u017ce mia\u0142 ku temu powody. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce sam nie osi\u0105gnie wszystkiego, uczy\u0142 wi\u0119c kolejne pokolenie, jak do tego doj\u015b\u0107. W rezultacie zachowa\u0142 \u015bwie\u017co\u015b\u0107 ducha i umys\u0142u, mimo \u017ce jego cia\u0142o si\u0119 postarza\u0142o. Jako \u015bmiertelnik, Moj\u017cesz osi\u0105gn\u0105\u0142 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Ka\u017cdy z nas jest do tego zdolny. Dobro, kt\u00f3re czynimy, nie umiera. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, kt\u00f3re wnosimy do \u017cycia innych, nigdy nie ginie.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pozosta\u0107 m\u0142odym [We-zot ha-bracha] RABIN JONATHAN SACKS t\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o \u00a9 CHIDUSZ 2017 “Odnalezienie Moj\u017cesza”, obraz Lawrance Alma-Tademy z 1904 roku. Fot. Wikipedia WE-ZOT HA-BRACHA 5778 \u2013 13 PA\u0179DZIERNIKA 2017 \/ 23 TISZRI 5778 Tora wyr\u00f3\u017cnia Moj\u017cesza pod koniec jego d\u0142ugiego i burzliwego \u017cycia s\u0142owami: \u201eMoj\u017cesz za\u015b mia\u0142 sto dwadzie\u015bcia lat, gdy umar\u0142; nie przyt\u0119pi\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56624"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56660,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56624\/revisions\/56660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}