{"id":56936,"date":"2017-11-03T18:09:21","date_gmt":"2017-11-03T16:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=56936"},"modified":"2017-11-02T07:44:50","modified_gmt":"2017-11-02T05:44:50","slug":"30-09-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=56936","title":{"rendered":"Szans\u0119 wykorzysta\u0142em. \u201eMiasta \u015bmierci\u201d napisa\u0142em, by uczci\u0107 pami\u0119\u0107 ofiar, a nie, by oskar\u017ca\u0107 [Polemika z recenzj\u0105 Natalii Aleksiun]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Szans\u0119 wykorzysta\u0142em. \u201eMiasta \u015bmierci\u201d napisa\u0142em, by uczci\u0107 pami\u0119\u0107 ofiar, a nie, by oskar\u017ca\u0107 [Polemika autora z recenzj\u0105 Natalii Aleksiun]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Miros\u0142aw Tryczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Natalia Aleksiun w recenzji mojej ksi\u0105\u017cki pod wymownym tytu\u0142em: \u201eZmarnowana szansa. O \u00abMiastach \u015bmierci\u00bb Miros\u0142awa Tryczyka\u201d postawi\u0142a kilka zarzut\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby potraktowa\u0107 powa\u017cnie, pod jednym wszak warunkiem: gdyby by\u0142y prawdziw<\/strong>
\n<\/p>\n

Recenzje merytoryczne, cho\u0107 surowe, dla ka\u017cdego autora s\u0105 wa\u017cne, bo pozwalaj\u0105 rozwija\u0107 warsztat i doskonali\u0107 umiej\u0119tno\u015bci. Jednak podzi\u0119kowania dla Natalii Aleksiun przychodz\u0105 mi z trudem, poniewa\u017c jej recenzj\u0119 do merytorycznych trudno zaliczy\u0107 i raczej traktowa\u0107 j\u0105 mi wypada jako g\u0142os czytelniczki, kt\u00f3ra chcia\u0142aby podzieli\u0107 si\u0119 tym, jak sobie moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 wyobrazi\u0142a. Oczywi\u015bcie, opinia ka\u017cdego czytelnika ma znaczenie i gdyby zosta\u0142a zaprezentowana jako taka, nie mia\u0142bym \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144, tym bardziej \u017ce o gustach dyskutowa\u0107 nie wypada. Niemniej jednak recenzja Natalii Aleksiun zosta\u0142a przedstawiona na \u0142amach \u201eKultury Liberalnej\u201d jako recenzja krytyczna, kt\u00f3rej bez kilku cho\u0107by s\u0142\u00f3w wyja\u015bnie\u0144 pozostawi\u0107 nie mog\u0142em.<\/span><\/p>\n

Po kolei.<\/span><\/p>\n

Przykro mi, \u017ce Natalia Aleksiun zarzuca mi niepotrzebne zamieszczenie w ksi\u0105\u017cce zdj\u0119cia nagiej kobiety, \u017cydowskiej ofiary pogromu. Twierdzi zreszt\u0105, \u017ce umie\u015bci\u0142em je w ksi\u0105\u017cce na stronie 355, cho\u0107 znajdziemy je na stronie 415 oraz kolejne na stronie 475, co \u0142atwo mo\u017cna sprawdzi\u0107.<\/span><\/p>\n

Przykro mi jednak nie dlatego, \u017ce Natalia Aleksiun myli strony, lecz dlatego, \u017ce zdaje si\u0119 zarzuca\u0107 mi bezsensowne epatowanie nago\u015bci\u0105 ofiary pogromu. Tymczasem na wspomnianym zdj\u0119ciu nie nago\u015b\u0107 ofiary jest wa\u017cna. Zapewniam, i\u017c nie jest ona tam u\u017cyta w jakimkolwiek seksualnym kontek\u015bcie, ale po to, by uwypukli\u0107 bezbronno\u015b\u0107 ofiary wobec otaczaj\u0105cego j\u0105 t\u0142umu cywil\u00f3w \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w miasta czy s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rych sylwetki wida\u0107 w tle. Widok sprawc\u00f3w, kt\u00f3rzy obst\u0105pili kobiet\u0119 i beznami\u0119tnie przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 jej tragedii, napawa groz\u0105, gdy\u017c zdajemy ju\u017c sobie spraw\u0119 z tego, co zrobili. Widzimy nie buty \u017co\u0142daka niemieckiego, ale eleganckie, kobiece pantofle, lakierki m\u0119\u017cczyzny, chude nogi jakiego\u015b wyrostka. Te zdj\u0119cia pora\u017caj\u0105, napawaj\u0105 nas przera\u017ceniem. Wielka szkoda, \u017ce Natalia Aleksiun zinterpretowa\u0142a te zdj\u0119cia tak jednoznacznie.<\/span><\/p>\n

Natalia Aleksiun zdaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sugerowa\u0107 w swoim tek\u015bcie, \u017ce win\u0119 za mordy na Podlasiu w 1941 r. przypisuj\u0119 Polakom. Pisze: \u201eW istocie mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce autor chce czytelnika skonfrontowa\u0107 przede wszystkim z tym obrazem okupacji niemieckiej, w kt\u00f3rym Polacy staj\u0105 si\u0119 sprawcami, a nie ofiarami czy cho\u0107by \u015bwiadkami zbrodni dokonywanych na \u017bydach\u201d. Nic bardziej mylnego. Zar\u00f3wno w ksi\u0105\u017cce \u201eMiasta \u015bmierci. S\u0105siedzkie pogromy \u017byd\u00f3w\u201d, jak i w licznych tekstach, jakie na ten temat pisa\u0142em, zawsze podkre\u015bla\u0142em, \u017ce po ucieczce Sowiet\u00f3w w 1941 r. w\u0142adz\u0119 w niekt\u00f3rych miasteczkach Podlasia przej\u0119li ich polscy mieszka\u0144cy, tworz\u0105c stra\u017ce, milicje, ko\u0142a samoobrony. Wbrew temu jednak, co twierdzi Natalia Aleksiun, w ksi\u0105\u017cce pisz\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wskutek rozpadu struktur pa\u0144stwa polskiego, spowodowanego dzia\u0142aniami wojennymi i terrorem okupacyjnym, polscy mieszka\u0144cy wesp\u00f3\u0142 z niemieckimi komandami \u015bmierci przeprowadzili cz\u0119\u015b\u0107 pogrom\u00f3w w podlaskich miasteczkach. Nie pomijam roli okupacji sowieckiej i niemieckiej. M\u00f3wi\u0119 r\u00f3wnie\u017c o przypadkach ratowania \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w, ale jedynie tam, gdzie s\u0105 do tego twarde, udokumentowane podstawy. Nie uprawiam fantazjowania na ten temat. Nie milcz\u0119 za to, cho\u0107 robiono tak do tej pory w polskiej historiografii, o wp\u0142ywie ideologii polskiego nacjonalizmu i wyp\u0142ywaj\u0105cej z niej przemocy, kt\u00f3rej przyk\u0142adem s\u0105 pogromy dokonywane przez ONR w okresie mi\u0119dzywojennym na tamtym terenie m.in. w Radzi\u0142owie, oraz o niechlubnej roli kleru katolickiego. Co z zadowoleniem odnotowuje w recenzji tak\u017ce Natalia Aleksiun.<\/span><\/p>\n

Miros\u0142aw Tryczyk: – Nie pomijam roli okupacji sowieckiej i niemieckiej. M\u00f3wi\u0119 r\u00f3wnie\u017c o przypadkach ratowania \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w, ale jedynie tam, gdzie s\u0105 do tego twarde, udokumentowane podstawy.<\/strong><\/em><\/p>\n

Recenzentka zarzuca mi jednak zaraz, \u017ce nie wspomnia\u0142em w bibliografii dw\u00f3ch badaczy zajmuj\u0105cych si\u0119 zagadnieniem. Nie jest to zarzut powa\u017cny. Natalia Aleksiun zarzuca mi, \u017ce przepisuj\u0119 dwie (!) frazy zdaniowe z ksi\u0105\u017cki Anny Bikont, co wi\u0119cej, stawiaj\u0105c mi tak niedorzeczny zarzut, sama ponownie pope\u0142nia b\u0142\u0119dy. Twierdzi bowiem, \u017ce czyni\u0119 to w ksi\u0105\u017cce na stronie 31, tymczasem ust\u0119py, kt\u00f3re wskazuje, w mojej ksi\u0105\u017cce znajduj\u0105 si\u0119 na stronie 51. Na dodatek pisze, \u017ce przepisa\u0142em fragment artyku\u0142u Andrew Kornblutha, podczas gdy przypis do przywo\u0142ywanego tekstu znajduje si\u0119 jak byk (!) pod nrem 9 na stronie 17. Zarzuca mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce przekr\u0119cam dwa razy imiona ofiar, co jest szczeg\u00f3lnie bolesne, bo wraz z Wydawc\u0105 do\u0142o\u017cyli\u015bmy wszelkich stara\u0144, by do tak obszernego tekstu (499 stron) nie wkrad\u0142y si\u0119 b\u0142\u0119dy. Ponadto Natalia Aleksiun nie wie i nie zadaje sobie pytania, czy owych imion nie zapisa\u0142 w\u0142a\u015bnie w takiej formie polski \u015bledczy w aktach s\u0105dowych. A je\u015bli tak by\u0142o, to czy gdybym dokona\u0142 korekty zapisu, nie narazi\u0142bym si\u0119 natychmiast na zarzut kolejny, tym razem \u2013 ingerencji w zapis tekstu archiwalnego?<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce recenzentka nie przeczyta\u0142a mojej ksi\u0105\u017cki do\u015b\u0107 uwa\u017cnie lub nie zapozna\u0142a si\u0119 z ni\u0105 w ca\u0142o\u015bci, bo najwidoczniej nie doczyta\u0142a fragmentu, w kt\u00f3rym wyja\u015bnia\u0142em powody niepodawania nazwisk ofiar i sprawc\u00f3w. W efekcie z niema\u0142ym trudem przeprowadzon\u0105 w \u201eMiastach \u015bmierci\u201d anonimizacj\u0119 Natalia Aleksiun oceni\u0142a w swojej recenzji jako \u201eniedbalstwo\u201d. A decyzja o ukryciu nazwisk zosta\u0142a podj\u0119ta po wielogodzinnych rozmowach z Wydawc\u0105, konsultacjach z prokuratorami pionu \u015bledczego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Bia\u0142ymstoku, a tak\u017ce po moim w\u0142asnym d\u0142ugim namy\u015ble.<\/span><\/p>\n

Ostatecznie o wszystkim zdecydowa\u0142a racja moralna, kt\u00f3ra powiada, \u017ce \u017cadne dziecko nie powinno odpowiada\u0107 za grzechy swoich rodzic\u00f3w. Podanie zatem nazwisk sprawc\u00f3w w momencie, w kt\u00f3rym ju\u017c niemal wszyscy sprawcy nie \u017cyj\u0105, by\u0142oby obci\u0105\u017caj\u0105c\u0105 i zupe\u0142nie niepotrzebn\u0105 stygmatyzacj\u0105 ich potomk\u00f3w \u2013 ludzi, kt\u00f3rzy odpowiedzialno\u015bci za uczynki swoich bliskich w \u017cadnej mierze nie ponosz\u0105. Utrudni\u0142oby im to, ponad miar\u0119, przej\u015bcie procesu zrozumienia i \u017calu z powodu odkrytej winy oraz pojednania si\u0119 z trudn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 w\u0142asnej rodziny. A taki proces musi si\u0119 w nich dokona\u0107, by mog\u0142a nast\u0105pi\u0107 przemiana, kt\u00f3ra zaowocowa\u0142aby jakim\u015b, cho\u0107by najmniejszym, dobrem polegaj\u0105cym na uwolnieniu si\u0119 od brzemienia przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 tak by si\u0119 nie sta\u0142o, gdybym teraz, jak chce tego Natalia Aleksiun, z zaci\u0119ciem samozwa\u0144czego lustratora podawa\u0142 nazwiska tych, kt\u00f3rzy odpowiadaj\u0105 za \u015bmier\u0107 swoich \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w w sytuacji, w kt\u00f3rej \u017cadnego z nich nie mo\u017cna ju\u017c postawi\u0107 przed s\u0105dem. Co by takie post\u0119powanie zmieni\u0142o? Moim zdaniem utwardzi\u0142oby jedynie mechanizmy obronne stosowane przez ich potomk\u00f3w, kt\u00f3rzy i tak \u2013 zapewniam Natali\u0119 Aleksiun \u2013 wiedz\u0105, o kim jest mowa, gdy czytaj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Ja wiedzia\u0142em. Podawanie nazwisk i stygmatyzowanie niewinnych ludzi by\u0142oby zupe\u0142nie niepotrzebnym mno\u017ceniem cierpienia.<\/span><\/p>\n

Anonimizowa\u0142em r\u00f3wnie\u017c nazwiska postaci wyst\u0119puj\u0105cych w ksi\u0105\u017cce po to, by uczyni\u0107 z historii 1941 r. narracj\u0119 uniwersaln\u0105, m\u00f3wi\u0105c\u0105 o naturze cz\u0142owieka, o tym, czym by\u0142a Zag\u0142ada, jaka by\u0142a jej zbrodnicza logika, wreszcie by odpowiedzie\u0107 na pytanie, dlaczego to by\u0142o mo\u017cliwe. By\u0142a to decyzja trudna i, przyznaj\u0119, bolesna, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do nazwisk ofiar, bo bardzo chcia\u0142em odda\u0107 im cze\u015b\u0107. Wierz\u0119, \u017ce po cz\u0119\u015bci to si\u0119 uda\u0142o, przyznaj\u0119 jednak, \u017ce ten aspekt pisania ksi\u0105\u017cki by\u0142 najtrudniejszy ze wszystkich.<\/span><\/p>\n

Odnosz\u0119 r\u00f3wnie\u017c wra\u017cenie, \u017ce recenzentka mia\u0142a sprzeczne oczekiwania wobec mojej ksi\u0105\u017cki. Z jednej strony zgani\u0142a j\u0105 za zbyt ma\u0142y stopie\u0144 om\u00f3wienia podawanej przez mnie problematyki i zbyt oszcz\u0119dne komentarze odautorskie, ale jednocze\u015bnie podoba\u0142a jej si\u0119 decyzja: \u201eby da\u0107 g\u0142os \u015bwiadkom, by \u017ar\u00f3d\u0142a m\u00f3wi\u0142y w du\u017cym stopniu za siebie, by pozwoli\u0107 czytelnikowi do\u015bwiadczy\u0107 grozy, kt\u00f3ra si\u0119 z tych \u017ar\u00f3de\u0142 wy\u0142ania\u201d. S\u0105 to w istocie zadania nie do pogodzenia.<\/span><\/p>\n

Tu jednak recenzentka dotkn\u0119\u0142a mimowolnie problemu o wiele powa\u017cniejszego, a mianowicie pytania: jak pisa\u0107 o Zag\u0142adzie, by dotrze\u0107 do szerokiego grona odbiorc\u00f3w, zw\u0142aszcza tych z m\u0142odego pokolenia? Jest to jedno z najwa\u017cniejszych zagadnie\u0144 w zakresie popularyzacji historii XX w. Chc\u0119 w tym momencie wyja\u015bni\u0107, \u017ce zdecydowa\u0142em si\u0119 na tak\u0105 form\u0119 ksi\u0105\u017cki, by ju\u017c na wst\u0119pie nie wystraszy\u0107 czytelnika hermetycznym, naukowym tonem wyk\u0142adu i nie przygnie\u015b\u0107 go ci\u0119\u017carem narz\u0119dzi warsztatowych, metodologicznym opracowaniem cytowanych dokument\u00f3w, zezna\u0144, \u015bwiadectw itd. Chcia\u0142em bowiem, by przynajmniej forma nie by\u0142a dla czytelnika ci\u0119\u017carem, skoro tre\u015b\u0107 i tak trudna jest do ud\u017awigni\u0119cia. I to si\u0119 chyba uda\u0142o, czytelnicy po ksi\u0105\u017ck\u0119 si\u0119gaj\u0105 ch\u0119tnie.<\/span><\/p>\n

Miros\u0142aw Tryczyk: – Chodzi\u0142o o to, by pokaza\u0107 m\u0142odemu pokoleniu, czym jest nacjonalizm, szowinizm, rasizm, antysemityzm. Bo m\u0142odzi ludzie coraz mniej czytaj\u0105, coraz s\u0142abiej znaj\u0105 i rozumiej\u0105 histori\u0119 najnowsz\u0105, a jednocze\u015bnie coraz \u0142atwiej prezentuj\u0105 postawy niech\u0119tne Innym.<\/strong><\/em><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce gdybym zastosowa\u0142 pe\u0142ny aparat metodologiczny, powsta\u0142aby kolejna ksi\u0105\u017cka o Zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 pozna\u0142oby w\u0105skie, kilkudziesi\u0119cioosobowe grono specjalist\u00f3w. W\u00f3wczas rzeczywi\u015bcie szansa, o jakiej pisze Natalia Aleksiun, zosta\u0142aby stracona. A przecie\u017c chodzi\u0142o o to, by pokaza\u0107 m\u0142odemu pokoleniu, czym jest nacjonalizm, szowinizm, rasizm, antysemityzm. Bo m\u0142odzi ludzie coraz mniej czytaj\u0105, coraz bardziej uproszczone tre\u015bci przyswajaj\u0105, coraz s\u0142abiej znaj\u0105 i rozumiej\u0105 histori\u0119 najnowsz\u0105, a jednocze\u015bnie coraz \u0142atwiej prezentuj\u0105 postawy niech\u0119tne Innym, wrogie wobec mniejszo\u015bci i ignoruj\u0105ce prawa cz\u0142owieka. Wiem o tym, bo przez jedena\u015bcie lat by\u0142em nauczycielem m\u0142odzie\u017cy.<\/span><\/p>\n

Na koniec jeszcze raz powt\u00f3rz\u0119, chcia\u0142em opowiedzie\u0107 o ofiarach i sprawcach tamtych wydarze\u0144. Przy pomocy tej ksi\u0105\u017cki chcia\u0142em wznie\u015b\u0107 kamie\u0144 nagrobny kobietom \u017cydowskim zha\u0144bionym i zamordowanym we wsi Bzury, spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej spalonej w Radzi\u0142owie, odda\u0107 ho\u0142d \u017bydom ze Szczuczyna, Jedwabnego, Kolna, Suchowoli, Goni\u0105dza, Rajgrodu, Danowa, Lipnik, Bra\u0144ska itd. zamordowanym przez ich s\u0105siad\u00f3w. Patriotyzm, tak jak go rozumiem, wymaga ode mnie, by o tym opowiada\u0107, nauczy\u0107 m\u0142ode pokolenie historii w taki spos\u00f3b, by wystrzega\u0142o si\u0119 totalitarnych idei i wiedzia\u0142o, do czego one prowadz\u0105. Uwa\u017cam, \u017ce gdy to zostanie wreszcie zrobione, b\u0119dziemy mogli zamkn\u0105\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 i \u017cy\u0107 bez jej przekl\u0119tego cienia. Wtedy b\u0119dziemy mieli szans\u0119 \u017cy\u0107 w Polsce wolnej od nienawi\u015bci.<\/span><\/p>\n

Natalia Aleksiun mo\u017ce natomiast napisa\u0107 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o tamtych strasznych wydarzeniach \u2013 lepsz\u0105, ciekawsz\u0105, m\u0105drzejsz\u0105. T\u0119 mojego autorstwa, w sko\u0144czonej wersji wydawniczej, z przyjemno\u015bci\u0105 jej prze\u015bl\u0119, bo recenzentka dysponowa\u0142a dot\u0105d chyba jedynie wersj\u0105 robocz\u0105 tekstu. Prosz\u0119 o kontakt.<\/span><\/p>\n

Ja uwa\u017cam, \u017ce szans\u0119 wykorzysta\u0142em.<\/span><\/p>\n

\n

Miros\u0142aw Tryczyk<\/strong> doktor filozofii, autor g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cki pt. \u201eMiasta \u015bmierci. S\u0105siedzkie pogromy \u017byd\u00f3w\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w ubieg\u0142ym roku staraniem wydawnictwa RM.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szans\u0119 wykorzysta\u0142em. \u201eMiasta \u015bmierci\u201d napisa\u0142em, by uczci\u0107 pami\u0119\u0107 ofiar, a nie, by oskar\u017ca\u0107 [Polemika autora z recenzj\u0105 Natalii Aleksiun] Miros\u0142aw Tryczyk Natalia Aleksiun w recenzji mojej ksi\u0105\u017cki pod wymownym tytu\u0142em: \u201eZmarnowana szansa. O \u00abMiastach \u015bmierci\u00bb Miros\u0142awa Tryczyka\u201d postawi\u0142a kilka zarzut\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby potraktowa\u0107 powa\u017cnie, pod jednym wszak warunkiem: gdyby by\u0142y prawdziw Recenzje merytoryczne, cho\u0107 surowe, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56936"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56936"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56945,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56936\/revisions\/56945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}