{"id":57288,"date":"2017-11-08T18:09:21","date_gmt":"2017-11-08T16:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=57288"},"modified":"2017-11-08T16:39:35","modified_gmt":"2017-11-08T14:39:35","slug":"12-09-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=57288","title":{"rendered":"“Prosi\u0142a, \u017ceby jej zas\u0142oni\u0107 oczka. Kula przesz\u0142a przez g\u0142\u00f3wk\u0119”"},"content":{"rendered":"
<\/a>“Prosi\u0142a, \u017ceby jej zas\u0142oni\u0107 oczka. Kula przesz\u0142a przez g\u0142\u00f3wk\u0119”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Mariusz Nowik<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Co najmniej 42 tysi\u0105ce zabitych w trzy dni. Zaplanowana w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach, dok\u0142adnie przygotowana, najwi\u0119ksza jednorazowa masakra w historii niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych i ostatni akt zag\u0142ady \u017byd\u00f3w we wschodniej Polsce. Tylko kilku osobom uda\u0142o si\u0119 j\u0105 prze\u017cy\u0107 i uciec z masowych grob\u00f3w. Tylko nieliczni odpowiedzieli za t\u0119 zbrodni\u0119. Wkr\u00f3tce przed s\u0105dem mo\u017ce stan\u0105\u0107 jeden z ostatnich oskar\u017conych.<\/em><\/p>\n

Hans. Tak m\u00f3g\u0142 mie\u0107 na imi\u0119 ten Niemiec. Um\u00f3wmy si\u0119, \u017ce tak mia\u0142 na imi\u0119. 22 lata, zielony mundur, zielona fura\u017cerka, w d\u0142oniach karabin mauser. 3 listopada 1943 roku by\u0142o do\u015b\u0107 ch\u0142odno, wi\u0119c Hans zapi\u0105\u0142 gruby zielony p\u0142aszcz po sam\u0105 szyj\u0119. Przemykaj\u0105cy obok niego ludzie nie mieli na sobie ubra\u0144. Wychudzeni, bladzi, s\u0142abi, potykali si\u0119, niekt\u00f3rzy upadali, ale wtedy Hans krzycza\u0142 na nich, potrz\u0105saj\u0105c karabinem, a oni ostatkiem si\u0142 podnosili si\u0119, d\u017awigali na grubszych od ud kolanach, wyci\u0105gani z b\u0142ota cienkimi ramionami takich jak oni istot, bardziej przypominaj\u0105cych cienie ni\u017c ludzi. Hans nie przestawa\u0142 krzycze\u0107, wi\u0119c biegli dalej na swoich chudych nogach, za ciemne baraki, szybko, w stron\u0119, sk\u0105d rozlega\u0142a si\u0119 g\u0142o\u015bna muzyka. Marszowa. Niemiecka. Bardziej pasuj\u0105ca do wojskowej defilady ni\u017c do tego dziwnego wy\u015bcigu nagich cia\u0142. Zag\u0142uszaj\u0105ca dobiegaj\u0105cy z oddali terkot i pojedyncze suche trzaski. Hans dobrze zna\u0142 te d\u017awi\u0119ki i wiedzia\u0142, co oznaczaj\u0105. Przebiegaj\u0105ce obok niego cienie z szeroko otwartymi oczami r\u00f3wnie\u017c to wiedzia\u0142y. Zdawa\u0142y si\u0119 jednak nie s\u0142ysze\u0107, nie rozumie\u0107, co oznaczaj\u0105. <\/span><\/p>\n

74 lata p\u00f3\u017aniej jest o wiele cieplej ni\u017c wtedy. W po\u0142owie pa\u017adziernika 2017 roku Frankfurt tonie w promieniach s\u0142o\u0144ca. Ciep\u0142o. Za ciep\u0142o, jak na t\u0119 por\u0119 roku. Jesie\u0144 zdaje si\u0119 zapomina\u0107, \u017ce za chwil\u0119 przyjdzie zimny i wilgotny listopad. Hans wraca my\u015blami do tego ch\u0142odnego poranka z 1943 roku. Nie dobrowolnie. Wraca na polecenie m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 nieco zak\u0142opotany, \u017ce musi przes\u0142uchiwa\u0107 96\u2013letniego staruszka, ale z mask\u0105 s\u0142u\u017cbisty na twarzy wywi\u0105zuje si\u0119 ze swego prokuratorskiego obowi\u0105zku. Zdanie po zdaniu stawia Hansowi zarzuty. \u2013 Pomocnictwo w morderstwie \u2013 odczytuje akt oskar\u017cenia i patrzy w oczy by\u0142ego SS\u2013mana z obozu koncentracyjnego na Majdanku. By\u0107 mo\u017ce ostatniego, kt\u00f3ry mo\u017ce jeszcze odpowiedzie\u0107 za akcj\u0119 “Do\u017cynki” \u2013 Aktion “Erntefest”, jak zapisano w aktach \u015bledztwa. Za \u015bmier\u0107 ponad 42 tysi\u0119cy m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci.<\/span><\/p>\n

“Problem \u017byd\u00f3w w dystrykcie lubelskim”<\/strong><\/p>\n

Kryptonim ten w makabryczny spos\u00f3b oddawa\u0142 istot\u0119 celu ca\u0142ej akcji. “Erntefest” by\u0142a zwie\u0144czeniem rozpocz\u0119tej ponad rok wcze\u015bniej Aktion “Reinhardt”, operacji stanowi\u0105cej ostatni etap zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, uszczeg\u00f3\u0142owionej w styczniu 1942 roku na naradzie nazistowskich w\u0142adz w Wannsee i formalnie w\u00f3wczas rozpocz\u0119tej. Jesieni\u0105 1943 roku w okupowanej Polsce zosta\u0142y ju\u017c nieliczne skupiska ludno\u015bci \u017cydowskiej. W trakcie operacji “Reinhardt” \u017cycie straci\u0142o oko\u0142o 2 miliony \u017byd\u00f3w \u2013 zagazowanych, rozstrzelanych, zag\u0142odzonych na \u015bmier\u0107. Rozkaz do rozpocz\u0119cia “Do\u017cynek” wyda\u0142 Heinrich Himmler, szef policji, SS i G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy (RSHA), najprawdopodobniej pod koniec sierpnia 1943 roku. Wtedy w\u0142a\u015bnie Jakob Sporrenberg, szef policji i SS w Lublinie, otrzyma\u0142 pismo od Himmlera z kr\u00f3tkim zaleceniem: “Problem \u017byd\u00f3w w dystrykcie lubelskim ur\u00f3s\u0142 do gro\u017anych rozmiar\u00f3w. Ten stan rzeczy musi by\u0107 wyja\u015bniony raz na zawsze”.<\/span><\/p>\n

Reichsf\u00fchrer i szef SS Heinrich Himmler w obozie koncentracyjnym w Dachau \/ \u0179r\u00f3d\u0142o: Friedrich Franz Bauer\/Bundesarchiv, Bild 152-11-12 (CC-BY-SA 3.0)\/Wikipedia (http:\/\/www.tvn24.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

“Gro\u017ane rozmiary” \u2013 to stwierdzenie, zdaniem broni\u0105cych si\u0119 po wojnie przed s\u0105dami SS\u2013man\u00f3w, oznacza\u0142o pozbycie si\u0119 gro\u017aby wybuchu bunt\u00f3w w obozach. Jako przyk\u0142ad podawali rozruchy, do jakich dosz\u0142o w Treblince i Sobiborze, gdzie wi\u0119\u017aniowie zaatakowali stra\u017cnik\u00f3w, zabijaj\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 z nich. Niekt\u00f3rym wi\u0119\u017aniom uda\u0142o si\u0119 przy tej okazji zbiec. Jednym z uciekinier\u00f3w z Treblinki by\u0142 zmar\u0142y w 2016 roku Samuel Willenberg, artysta, p\u00f3\u017aniejszy \u017co\u0142nierz powstania warszawskiego.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

 <\/p>\n

Przyczyna wymordowania \u017byd\u00f3w \u2013 poza tym, \u017ce tak nakazywa\u0142a zbrodnicza ideologia nazizmu \u2013 wydaje si\u0119 bardziej prozaiczna. Kierowana przez Himmlera SS nie chcia\u0142a odda\u0107 kontroli nad \u017cydowskimi robotnikami niemieckim koncernom zbrojeniowym i administracji, kt\u00f3re usilnie zabiega\u0142y o przej\u0119cie “taniej \u017cydowskiej si\u0142y roboczej”. Himmler, nie zgadzaj\u0105c si\u0119 na pozbawienie SS zysk\u00f3w z wynajmowania wi\u0119\u017ani\u00f3w do pracy, najpewniej wykorzysta\u0142 pretekst, jaki da\u0142y mu bunty wi\u0119\u017ani\u00f3w Sobiboru i Treblinki, i zdecydowa\u0142, \u017ce pozb\u0119dzie si\u0119 wszystkich robotnik\u00f3w zamiast pozbawia\u0107 si\u0119 wp\u0142yw\u00f3w od niemieckich firm.<\/span><\/p>\n

SS gorliwie przyst\u0105pi\u0142a do wykonania rozkazu.<\/span><\/p>\n

“Zdaje mi si\u0119, \u017ce si\u0119 nie zobaczymy ju\u017c”<\/strong><\/p>\n

3 listopada 1943 roku wi\u0119\u017aniowie nie wyszli do pracy poza ob\u00f3z. Od samego \u015bwitu s\u0142ycha\u0107 by\u0142o warkot silnik\u00f3w i pokrzykiwania \u017co\u0142nierzy. Przez bram\u0119 na teren Majdanka wje\u017cd\u017ca\u0142y ci\u0119\u017car\u00f3wki, z kt\u00f3rych wyskakiwali SS\u2013mani, na chwil\u0119 ustawiaj\u0105c si\u0119 w szeregu, a po chwili znikaj\u0105c mi\u0119dzy barakami. Wi\u0119\u017aniowie z niepokojem obserwowali te przygotowania. “Doko\u0142a drut\u00f3w do 5 krok\u00f3w \u017candarm w he\u0142mie \u2013 w \u015brodku pola na zewn\u0105trz stanowisko ckm” \u2013 zanotowa\u0142 w wys\u0142anym z obozu grypsie wi\u0119zie\u0144 Jerzy Henryk Szcze\u015bniewski, nauczyciel i cz\u0142onek Armii Krajowej. Tego dnia wcze\u015bniej ni\u017c zwykle wys\u0142ano go do pracy w kuchni za\u0142ogi SS. Wraz z innymi wi\u0119\u017aniami obserwowa\u0142 ukradkiem, jak Niemcy zacz\u0119li wygania\u0107 na plac wi\u0119\u017ani\u00f3w, biciem formuj\u0105c ich w kolumny i przep\u0119dzaj\u0105c uliczkami mi\u0119dzy budynkami. Do\u015b\u0107 szybko zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce wybierali \u017byd\u00f3w. “Blokowy Mietek Szyd\u0142owski podchodzi do mnie \u2013 podaje mi r\u0119k\u0119 i m\u00f3wi: ‘zdaje mi si\u0119, \u017ce si\u0119 nie zobaczymy ju\u017c \u2013 wi\u0119c… do widzenia’. Uspokajam go \u2013 \u017ce to mo\u017ce dla nas nowa gehenna i… odchodzi \u2013 \u0142\u0105czy si\u0119 z g\u0142\u00f3wn\u0105 kolumn\u0105 \u017byd\u00f3w skr\u0119caj\u0105c z bramy na lewo na 5 pole’ \u2013 zanotowa\u0142 Szcze\u015bniewski w sporz\u0105dzonych na gor\u0105co skr\u00f3towych zapiskach. <\/span><\/p>\n

Ob\u00f3z koncentracyjny podzielony by\u0142 na tak zwane pola. Kierownikiem pola IV by\u0142 Heinz Villain, znany ze swego okrucie\u0144stwa SS\u2013man, uczestnik egzekucji wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w Zamku Lubelskim i p\u00f3\u017aniejszy dow\u00f3dca stra\u017cy w Konzentrationslager Warschau, gdzie w lipcu 1944 roku osobi\u015bcie wymordowa\u0142 wszystkich chorych z obozowego szpitala. O \u015bwicie 3 listopada 1943 roku po porannym apelu na Majdanku Villain rozkaza\u0142 oddzieli\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich od nie\u017cydowskich i odprowadzi\u0107 tych pierwszych na pole V. Tam musieli rozebra\u0107 si\u0119 do naga, po czym biec w kierunku wykopanych kilka dni wcze\u015bniej przez wi\u0119\u017ani\u00f3w d\u0142ugich i szerokich do\u0142\u00f3w, kt\u00f3re \u2013 jak wcze\u015bniej t\u0142umaczyli kapo \u2013 mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 jako rowy przeciwlotnicze na wypadek sowieckich bombardowa\u0144. Wp\u0119dzano ich tam grupami, po oko\u0142o 10 os\u00f3b. <\/span><\/p>\n

Przera\u017caj\u0105cy, techniczny opis mechanizmu zbrodni, odtworzony na podstawie zezna\u0144 funkcjonariuszy obozowych, stra\u017cnik\u00f3w SS i oficer\u00f3w, zachowa\u0142 si\u0119 w aktach g\u0142o\u015bnego procesu cz\u0119\u015bci za\u0142ogi Majdanka przed s\u0105dem w D\u00fcsseldorfie, zako\u0144czonego w 1981 roku:<\/span><\/p>\n

Tam [w do\u0142ach wi\u0119\u017aniowie] musieli si\u0119 k\u0142a\u015b\u0107 ‘dach\u00f3wkowato’ zgodnie z kierunkiem row\u00f3w twarz\u0105 do do\u0142u w taki spos\u00f3b, aby pierwsza ofiara le\u017ca\u0142a na ziemi, a nast\u0119pna k\u0142ad\u0142a g\u0142ow\u0119 na plecach ofiary le\u017c\u0105cej pod ni\u0105. Nast\u0119pnie stoj\u0105cy na brzegach row\u00f3w cz\u0142onkowie komanda egzekucyjnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142o oko\u0142o 100 funkcjonariuszy zewn\u0119trznych jednostek SS i policji, zabijali kolejno ofiary, strzelaj\u0105c im w kark lub ty\u0142 g\u0142owy z pistolet\u00f3w maszynowych nastawionych na pojedynczy ogie\u0144. Po wype\u0142nieniu cia\u0142ami podstawy row\u00f3w dalsze ofiary musia\u0142y wchodzi\u0107 na cia\u0142a [wcze\u015bniej rozstrzelanych], tworzy\u0107 nast\u0119pn\u0105 warstw\u0119, po czym rozstrzeliwano je w ten sam spos\u00f3b. Rowy by\u0142y zape\u0142niane cia\u0142ami stopniowo a\u017c do g\u00f3rnego brzegu. W celu zag\u0142uszenia odg\u0142os\u00f3w strza\u0142\u00f3w od pocz\u0105tku akcji z dw\u00f3ch nale\u017c\u0105cych do wydzia\u0142u NSDAP w Lublinie radiowoz\u00f3w nadawano na ca\u0142y ob\u00f3z bardzo g\u0142o\u015bn\u0105 muzyk\u0119 marszow\u0105 i rozrywkow\u0105 [za:]<\/strong><\/span><\/p>\n

“Erntefest. Zapomniany epizod zag\u0142ady”, Pa\u0144stwowe Muzeum na Majdanku<\/span><\/p>\n

“Widzia\u0142em ostatni\u0105 grup\u0119 nagich ludzi przed rozstrzelaniem” \u2013 wspomina\u0142 jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w, J\u00f3zef Weso\u0142owski, kt\u00f3rego relacja przechowywana jest w archiwach muzeum na Majdanku. “Obok sta\u0142 radiow\u00f3z, s\u0142ycha\u0107 by\u0142o przyg\u0142uszone serie strza\u0142\u00f3w z automat\u00f3w i p\u0142yn\u0105ce d\u017awi\u0119ki melodii z radiowozu. Barak, przez kt\u00f3ry nas prowadzono naprzeciwko krematorium, by\u0142 silnie o\u015bwietlony i przepe\u0142niony odzie\u017c\u0105 pomordowanych. Sta\u0142y tam te\u017c skrzynie, do kt\u00f3rych w ostatnich chwilach przed \u015bmierci\u0105 rozebrani wrzucali resztki warto\u015bciowych rzeczy (zegarki, monety, itp.). Stali\u015bmy si\u0119 \u015bwiadkami strasznej zbrodni, esesmani byli podpici, prze\u017cy\u0107 tych nie zapomn\u0119 nigdy”.<\/span><\/p>\n

Szcz\u0105tki ofiar znalezione w niemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku \/ \u0179r\u00f3d\u0142o: UIG \/ Getty Images (http:\/\/www.tvn24.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

czytaj dalej tu: “Prosi\u0142a, \u017ceby jej zas\u0142oni\u0107 oczka. Kula przesz\u0142a przez g\u0142\u00f3wk\u0119”<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Prosi\u0142a, \u017ceby jej zas\u0142oni\u0107 oczka. Kula przesz\u0142a przez g\u0142\u00f3wk\u0119” Mariusz Nowik Co najmniej 42 tysi\u0105ce zabitych w trzy dni. Zaplanowana w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach, dok\u0142adnie przygotowana, najwi\u0119ksza jednorazowa masakra w historii niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych i ostatni akt zag\u0142ady \u017byd\u00f3w we wschodniej Polsce. Tylko kilku osobom uda\u0142o si\u0119 j\u0105 prze\u017cy\u0107 i uciec z masowych grob\u00f3w. Tylko nieliczni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57288"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57375,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57288\/revisions\/57375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}