{"id":57688,"date":"2017-11-30T18:09:26","date_gmt":"2017-11-30T16:09:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=57688"},"modified":"2017-11-29T14:31:08","modified_gmt":"2017-11-29T12:31:08","slug":"29-09-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=57688","title":{"rendered":"\u017bydzi, sport, Warszawa – “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny”"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>“B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” – \u017bydzi, sport, Warszawa<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Miko\u0142aj Gli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"B\u0105d\u017aFormu\u0142a “\u017cydowski sport” mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 w pierwszej chwili wyra\u017ceniem nietrafionym \u2013 w ko\u0144cu sport jest czym\u015b uniwersalnym i nie powinien podlega\u0107 tego rodzaju podzia\u0142om. Lektura albumu “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” sk\u0142ania jednak do takiego nazwania rzeczy.<\/strong><\/p>\n

Udzia\u0142 mniejszo\u015bci \u017cydowskiej w sukcesach sportowych II Rzeczpospolitej by\u0142 znacz\u0105cy i \u2013 jak pisze autor tekstu towarzysz\u0105cego albumowi, profesor Daniel Grinberg – nieprzypadkowy. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce nar\u00f3d, kt\u00f3ry w swojej tradycji nad cia\u0142o przek\u0142ada\u0142 ducha, zacz\u0105\u0142 masowo uprawia\u0107 sport? I jak ten sport sta\u0142 si\u0119 elementem nowej ponadnarodowej wi\u0119zi, narz\u0119dziem politycznej i spo\u0142ecznej walki – i wreszcie wyzwaniem rzuconym antysemitom?<\/span><\/p>\n

W dwuj\u0119zycznym (polskim i angielskim) albumie “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” mo\u017cemy o tym przeczyta\u0107 w pe\u0142nych erudycji komentarzach profesora Grinberga, a tak\u017ce \u2013 dzi\u0119ki archiwalnym zdj\u0119ciom – zobaczy\u0107, jak wygl\u0105d\u0105\u0142 \u017cydowski sport w przedwojennej Warszawie.<\/span><\/p>\n

Dlaczego sport \u017cydowski?<\/strong><\/p>\n

Jak t\u0142umaczy profesor Grinberg, sport \u017cydowski wyrasta\u0142 z zupe\u0142nie innej tradycji ni\u017c sport europejski, zakorzeniony w starogreckim ideale kaloskagathos, kt\u00f3ry Grek\u00f3w prowadzi\u0142 bezpo\u015brednio do \u0107wicze\u0144 fizycznych i igrzysk sportowych. “W tym samym czasie \u017bydzi szczycili si\u0119 si\u0142\u0105 biblijnego Samsona lub umiej\u0119tno\u015bciami Dawida w strzelaniu z procy, ale grecki kult cia\u0142a by\u0142 im przez wieki zupe\u0142nie obcy, za\u015b m\u0119ska nago\u015b\u0107 budzi\u0142a za\u017cenowanie” \u2013 t\u0142umaczy profesor Grinberg.<\/span><\/p>\n

“B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” [galeria]<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Grinberg dok\u0142adnie pokazuje, w kt\u00f3rym momencie rodzi si\u0119 sport \u017cydowski i te narodziny umieszcza w szerokim kontek\u015bcie politycznym, spo\u0142ecznym i kulturowym. Zwraca uwag\u0119 na szersze zjawiska europejskie, jak przeszczepianie wzorc\u00f3w niemieckiego systemu Jahna, b\u0119d\u0105cego silnie zmilitaryzowan\u0105, opart\u0105 na zbiorowych \u0107wiczeniach gimanstycznych wersj\u0105 kultury fizycznej – czy kopiowanie w ca\u0142ej Europie niemieckich Turnverein\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie pokazuje te\u017c specyfik\u0119 pocz\u0105tk\u00f3w \u017cydowskiego sportu, kt\u00f3re by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z ruchem syjonistycznym, a zw\u0142aszcza z ide\u0105 \u017byda-haluca \u2013 pioniera przygotowywanego w Europie do zada\u0144 czekaj\u0105cych go w kolonizowanej, pustynnej Palestynie. “W odr\u00f3\u017cnieniu od cherlawego, nastawionego na jednostronny rozw\u00f3j umys\u0142owy klasycznego \u017byda miejskiego utrzymuj\u0105cego si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z handlu, mia\u0142 to by\u0107 kto\u015b wszechstronny, nie stroni\u0105cy od pracy fizycznej i rolnictwa” – wyja\u015bnia Grinberg i wprowadza poj\u0119cie “muskularnego \u017cydowstwa”.<\/span>
\n Muskeljudentum<\/span><\/p>\n

W ramach tej koncepcji zaproponowanej przez jednego z tw\u00f3rc\u00f3w syjonizmu, w\u0119gierskiego \u017byda Maxa Simona Nordaua w 1898 r., to w\u0142asnie musku\u0142y mia\u0142y by\u0107 odpowiedzi\u0105 na wyzwania epoki \u2013 to one mia\u0142y zapobiec “degeneracji wielkomiejskich \u017byd\u00f3w” i doprowadzi\u0107 do ”regeneracji rasy \u017cydowskiej”. Co wa\u017cne, dowarto\u015bciowanie witalno\u015bci i pracy fizycznej sz\u0142o tu w parze z wyrabianiem nawyku do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania i pracy zbiorowej.<\/span>
\n Co ciekawe, dzi\u0119ki przyj\u0119ciu si\u0119 koncepcji Nowego \u017byda i popularno\u015bci syjonizmu i socjalizmu w \u015brodowiskach \u017cydowskich we Wschodniej Europie, \u017cydowskie kluby za\u0142o\u017cone w Galicji Wschodniej na pocz\u0105tku XX wieku wyprzedzi\u0142y o dwa lata powstanie klub\u00f3w polskich.<\/span>
\n Makabi Warszawa<\/span><\/p>\n

\"Plakat\u00a0 Plakat 2. Makabiady w 1935 r.<\/em><\/span><\/p>\n

Na pierwszy warszawski klub poczeka\u0107 trzeba by\u0142o do 1915 roku. Wtedy to w okupowanej przez Niemc\u00f3w stolicy powsta\u0142 najwi\u0119kszy \u017cydowski klub sportowy przysz\u0142ej II Rzeczpospolitej – symbol dumy modernizuj\u0105cej si\u0119 \u017cydowskiej mniejszo\u015bci i wa\u017cne ogniwo w \u015bwiatowym ruchu Makabi (wywodz\u0105cym sw\u0105 nazw\u0119 od Judy Machabeusza \u2013 przyw\u00f3dcy \u017cydowskiego powstania 167-160 p.n.e.). <\/span><\/p>\n

Grinberg opowiada, jak w czasie I wojny \u015bwiatowej sportowcy warszawskiego Makabi trenowani byli przez niemieckiego trenera, by\u0142ego policjanta z Bonn, Michaela Alberskircha. To on pododobno zaszczepi\u0142 im i\u015bcie pruski dryl. Jak g\u0142osi legenda, w 1916 r. Alberskirch w ci\u0105gu jednej doby przyswoi\u0142 sobie bezb\u0142\u0119dnie komendy w j\u0119zyku hebrajskim.<\/span><\/p>\n

Siedziba Makabi mie\u015bci\u0142a si\u0119 w presti\u017cowym Pasa\u017cu Simonsa (na rogu D\u0142ugiej i Nalewek), klub dysponowa\u0142 te\u017c trzyhektarowym placem na Pradze z boiskiem i bie\u017cni\u0105 (na terenach le\u017c\u0105cych dzi\u015b obok Stadionu Narodowego). Jego sportowcy zdobyli w mi\u0119dzywojniu wiele tytu\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

O sile polskiego Makabi mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 jego sukces podczas zorganizowanej w Palestynie w 1932 r. pierwszej Makabiady (w 1924 r. reprezentacja \u017cydowska ostatecznie nie zosta\u0142a dopuszczona do zawod\u00f3w olimpiskich). To w\u0142a\u015bnie 66-osobowa reprezentacja polskiego Makabi odnios\u0142a na niej dru\u017cynowe zwyci\u0119stwo. Tytu\u0142owe has\u0142o “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” to w\u0142a\u015bnie dziedzictwo \u015bwiatowego ruchu Makabi.<\/span><\/p>\n

Obok Makabi w Warszawie istnia\u0142y te\u017c inne kluby \u017cydowskie, jak za\u0142o\u017cony w 1923 r. klub “Gwiazda” (“Sztern”), zwi\u0105zany z syjonistyczn\u0105 lewic\u0105. Tu najwa\u017cniejszym sportem by\u0142a pi\u0142ka no\u017cna.<\/span><\/p>\n

\"MeczMecz “Gwiazdy”, fot. materia\u0142y prasowe<\/em><\/span><\/p>\n

Wi\u0119cej ni\u017c sport<\/strong><\/p>\n

Jak pokazuje Grinberg, specyfik\u0105 dzia\u0142alno\u015bci \u017cydowskich klub\u00f3w by\u0142o to, \u017ce nie ogranicza\u0142y si\u0119 one tylko do dzia\u0142alno\u015bci sportowej. W Makabi tworzono k\u00f3\u0142ka dramatyczne i dyskusyjne, zespo\u0142y muzyczne, orkiestry mandolinist\u00f3w, sekcje malarskie i fotograficzne. Kluby by\u0142y nieformalnymi o\u015brodkami wychowawczymi, edukacyjnymi i kulturalnymi i towarzyskimi:<\/span><\/p>\n

– Posiada\u0142y biblioteki, orkiestry, organizaowa\u0142y grupy samokszta\u0142ceniowe, wyjazdy krajoznawcze i \u017cycie towarzyskie. Nierzadko te\u017c do\u017cywianie. S\u0142owem: tworzy\u0142y mikrowsp\u00f3lnoty organizuj\u0105ce swoim cz\u0142onkom cza\u0142y czas wolny – t\u0142umaczy prof. Grinberg.<\/em><\/p>\n

Dla cz\u0119\u015bci sportowc\u00f3w \u017cycie klubowe otwiera\u0142o te\u017c nowe perspektywy nieobecne w szarej codzienno\u015bci:<\/span><\/p>\n

– M\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rych \u017cycie w ca\u0142o\u015bci wype\u0142nia\u0142a nauka i praca, w ko\u0144cu tygodnia, po treningu, znajdowali w salkach klubowych odrobin\u0119 wytchnienia. Mogli pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w lekturze kolorowych czasopism, porozmawia\u0107 z kolegami, flirtowa\u0107 z kole\u017cankami klubowymi, pos\u0142ucha\u0107 najnowszych nagra\u0144 Wiery Gran na p\u0142ytach Odeonu, a nawet nauczy\u0107 si\u0119 najmodniejszego aktualnie ta\u0144ca. Niekt\u00f3rzy za\u015b przychodzili tylko po to by si\u0119 umy\u0107 lub wyk\u0105pa\u0107. W domu brakowa\u0142o cz\u0119sto nie tylko patefonu, radia i prasy, ale nawet wanny i prysznica.<\/em><\/p>\n

Sport i antysemityzm<\/strong><\/p>\n

\"PlakatPlakat klub Gwiazda, fot. materia\u0142y prasowe<\/em><\/span><\/p>\n

Grinberg pokazuje te\u017c, w jaki spos\u00f3b sport stawa\u0142 si\u0119 or\u0119\u017cem w walce z uprzedzeniami i stereotypami.<\/span><\/p>\n

“\u017bydowscy sportowcy przywo\u0142uj\u0105cy pami\u0119\u0107 powstania Machabeuszy lub kr\u00f3la Dawida, usi\u0142owali w\u0142asnym przyk\u0142adem podwa\u017cy\u0107 uprzedzenia mocno ugruntowane przez wieki nie tylko na ziemiach polskich, ale i w ca\u0142ej Europie. Dlatego m\u0119\u017cczy\u017ani ch\u0119tnie pokazywali si\u0119 w sportowych kostiumach, szukali sukces\u00f3w w sportach uwa\u017canych za bastion ‘rasy aryjskiej’, takich jak boks, automobilizm, lub pi\u0142ka no\u017cna”.<\/span><\/p>\n

R\u00f3wnie istotne okazuj\u0105 si\u0119 zwi\u0105zki \u0142\u0105cz\u0105ce \u017cydowski sport \u2013 zw\u0142aszcza wyrabiaj\u0105ce fizyczn\u0105 krzep\u0119 zapasy, podnoszenie ci\u0119\u017car\u00f3w, boks – z antysemityzmem i pogromami, przed kt\u00f3rymi nale\u017ca\u0142o si\u0119 broni\u0107. <\/span><\/p>\n

Sportowcy bardzo cz\u0119sto tworzyli grupy samoobrony – prawdziwe bataliony bojownik\u00f3w. W 1919 r. takie \u0107wiczenia odbywa\u0142y si\u0119 na dziedzi\u0144cu synagogi No\u017cyk\u00f3w na ul. Grzybowskiej. Na pobliskiej Prostej znajdowa\u0142a si\u0119 szko\u0142a handlowa, kt\u00f3rej uczniowie mieli zwyczaj napada\u0107 na \u017byd\u00f3w, gdy wychodzili ze szko\u0142y po lekcjach. Jak wspomina jeden z weteran\u00f3w Makabi Warszawa, ataki te usta\u0142y po kilku starciach z cz\u0142onkami \u017cydowskiej samoobrony.<\/span><\/p>\n

To za spraw\u0105 tego pokolenia \u2013 pisze Grinberg – s\u0142ab\u0142 stereotyp gnu\u015bnego rachitycznego \u017byda \u2013 tch\u00f3rza i niezgu\u0142y.<\/span><\/p>\n

W przypadku kobiet sport m\u00f3g\u0142 te\u017c odgrywa\u0107 rol\u0119 emancypacyjn\u0105. Autor przypomina histori\u0119 \u017cydowskich p\u0142ywaczek, kt\u00f3re w 1925 r. \u2013 nie obawiaj\u0105c si\u0119 skandalu wywo\u0142anego kostiumami p\u0142ywackimi – skaka\u0142y do Wis\u0142y z mostu Kierbedzia. Po pokazie wezwano Polak\u00f3w do powt\u00f3rzenia wyczynu, ale nikt nie podj\u0105\u0142 wyzwania.<\/span><\/p>\n

Najpot\u0119zniejsza mucha Europy<\/strong><\/p>\n

Album to jednak przede wszystkim wiele mikropowie\u015bci, opisanych \u015bwietnym pi\u00f3rem Grinberga i zilustrowanych archiwalnymi zdj\u0119ciami wygrzebanymi przez Macieja Sadowskiego, autora m.in. cyklu fotobiografii po\u015bwi\u0119conych Korczakowi, Kapu\u015bci\u0144skiemu<\/em> <\/span>czy Janowi Karskiemu<\/em><\/span>. Tak\u0105 mikropowie\u015bci\u0105 jest historia pi\u0119\u015bciarza Szapsela Rotholca (1913-1996), ulubie\u0144ca warszawskiej ulicy, najpot\u0119\u017cniejszej “muchy” Europy (u szczytu kariery wa\u017cy\u0142 mniej ni\u017c 35 kilo). W 1936 pojecha\u0142 na Olimpiad\u0119 do Berlina reprezentowa\u0107 Polsk\u0119 – po powrocie za z\u0142amanie bojkotu faszystowskich igrzysk zosta\u0142 usuni\u0119ty z \u017cydowskiego zwi\u0105zku zecer\u00f3w. Odt\u0105d zarabia\u0142 an \u017cycie jako szofer-mechanik. Jako reprezentant Polski Szapsio w 1938 po Nocy Kryszta\u0142owej pokona\u0142 zawodnika hitlerowskich Niemiec Nikolasa Obermauera.<\/span><\/p>\n

Rotholc walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej. W 1940 r. wraz z \u017con\u0105 i dzieckiem trafi\u0142 do warszawskiego getta, gdzie znalaz\u0142 prac\u0119 w \u017cydowskiej policji wspomagaj\u0105cej dzia\u0142ania Judenratu. Oskar\u017cony o brutalno\u015b\u0107 wobec ludno\u015bci getta i wys\u0142ugiwanie si\u0119 Niemcom, prze\u017cy\u0142 zamach \u017bydowskiej Orgaznizacji Bojowej, a potem ukrywa\u0142 si\u0119 poza gettem. Prze\u017cy\u0142, czego \u2013 jak pisze Grinberg – nie mogli mu wybaczy\u0107 niekt\u00f3rzy rodacy. Po wojnie zosta\u0142 skazany na dwa lata wy\u0142\u0105czenia ze spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i trzy lata zawieszenia praw obywatelskich. W 1949 wyemigrowa\u0142 do Belgii, a potem do Kanady, gdzie pracowa\u0142 jako ku\u015bnierz. Zmar\u0142 w zapomnieniu.<\/span><\/p>\n

Grinberg opisuje te\u017c losy Heleny Bersohn, pochodz\u0105cej z wielodzietnej rodziny, c\u00f3rki ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ra w 1931 r. jako siedemnastolatka zdoby\u0142a mistrzostwo Polski w dysku. By\u0142a czo\u0142ow\u0105 polsk\u0105 lekkoatletk\u0105, zanim w 1933 wyjecha\u0142a do Palestyny, gdzie wielokrotnie bi\u0142a rekordy kraju.<\/span>
\n Z albumowych fotografi i z komentarzy Grinberga wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 zapomniane postaci: mistrzyni skok\u00f3w do wody Eugenia Frydman, gwiazda tenisa sto\u0142owego Sztokfisz, Ernest Wittman – tenisista Legii Warszawy i poliglota, kt\u00f3ry wielokrotnie gra\u0142 w parze deblowej z kr\u00f3lem Szwecji Gustawem V; p\u0142ywak, olimpijczyk, wielokrotny mistrz i wicemistrz Polski Lejzor Ilja Szrajbman, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w getcie warszawskim w 1943 (by\u0142 zwi\u0105zany z konspiracj\u0105 ZWZ).<\/span><\/p>\n

Gambit Winawera<\/strong><\/p>\n

Fascynacja histori\u0105 \u017cydowskiego sportu prowadzi Grinberga wg\u0142\u0105b XIX stulecia i do historii \u017cycia Szymona Winawera (1838-1920), okre\u015blanego tu mianem protoplasty \u017cydowskiego sportu. Wybitny szachista (do historii przeszed\u0142 gambit i wariant obronny nazwane jego imieniem) podczas zagranicznych start\u00f3w zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce reprezentuje Polsk\u0119, a nie Cesarstwo Rosyjskie. Z tego powodu odm\u00f3wi\u0142 m.in. startu we wszechrosyjskim turnieju w Petersburgu w 1879 (cztery lata wcze\u015bniej w tym mie\u015bcie pokona\u0142 ca\u0142\u0105 rosyjsk\u0105 czo\u0142\u00f3wk\u0119, ze s\u0142ynnym Czigorinem na czele). Dzi\u0119ki erudycji Grinberga wiemy te\u017c, \u017ce w Warszawie Winawer grywa\u0142 w cukierni Semadeniego, i \u017ce nierzadko dawa\u0142 tam mata Boles\u0142awowi Prusowi.<\/span><\/p>\n

\u017bydowscy szachi\u015bci to zreszt\u0105 osobny i szeroki temat. Oddzielny fragment Grinberg po\u015bwi\u0119ca Dawidowi Przepi\u00f3rce, pierwszemu oficjalnemu mistrzowi Polski w szachach (1926), a czyta si\u0119 to jak porywaj\u0105c\u0105 sportow\u0105 relacj\u0119 sprzed lat:<\/span><\/p>\n

“Podczas haskiej Olimpiady szachowej z 1928 r. 48-letni Przepi\u00f3rka pe\u0142ni\u0142 z powodzeniem podw\u00f3jn\u0105 funkcj\u0119: kapitana i kierownika dru\u017cyny. Debiut w rozgrywkach tej rangi przyni\u00f3s\u0142 naszym reprezentantom br\u0105zowy medal, a kapitanowi satysfakcj\u0119 ze zmuszenia do kapitulacji Holendra Maksa Euwe \u2013 przysz\u0142ego mistrza \u015bwiata. Jeszcze lepiej spisa\u0142a si\u0119 dru\u017cyna polska (z\u0142o\u017cona prawie w ca\u0142o\u015bci z graczy pochodzenia \u017cydowskiego: Rubinstein, Tartakower, Przepi\u00f3rka Frydman, Makarczyk) podczas III Olimpiady rozegranej w Hamburgu (1930). Akiba Rubinstein i Ksawery Tartakower zapewnili z\u0142oty medal wspania\u0142\u0105 gr\u0105 na dw\u00f3ch pierwszych szachownicach, za\u015b mistrz Przepi\u00f3rka dostroi\u0142 si\u0119 do ich poziomu na trzeciej.”<\/em><\/p>\n

Przepi\u00f3rka zgin\u0105\u0142 w Palmirach w 1940 r. – aresztowany wcze\u015bniej za udzia\u0142 w nielegalnym pod okupacj\u0105 turnieju szachowym. Grinberg pisze, \u017ce gdyby by\u0142 m\u0142odszy, m\u00f3g\u0142by prze\u017cy\u0107 Zag\u0142ad\u0119 jak jego koledzy, kt\u00f3rzy latem 1939 roku pop\u0142yn\u0119li do Buenos Aires broni\u0107 polskich barw na kolejnej Olimpiadzie.<\/span><\/p>\n

\n

Autor: Miko\u0142aj Gli\u0144ski<\/strong>, 10.7.2014<\/em><\/span>
\n “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny<\/strong>” – \u017bydzi – sport – Warszawa<\/em><\/span>
\n teksty: Gra\u017cyna Pawlak<\/strong>, Maciej Sadowski<\/strong>, Daniel Grinberg<\/strong><\/em><\/span>
\n opracowanie graficzne: Maciej Sadowski<\/strong><\/em><\/span>
\n wydanie dwuj\u0119zyczne: angielskie i polskie<\/em><\/span>
\n Fundacja Moj\u017cesz Schora<\/strong>, Warszawa 2013<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” – \u017bydzi, sport, Warszawa Miko\u0142aj Gli\u0144ski Formu\u0142a “\u017cydowski sport” mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 w pierwszej chwili wyra\u017ceniem nietrafionym \u2013 w ko\u0144cu sport jest czym\u015b uniwersalnym i nie powinien podlega\u0107 tego rodzaju podzia\u0142om. Lektura albumu “B\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny” sk\u0142ania jednak do takiego nazwania rzeczy. Udzia\u0142 mniejszo\u015bci \u017cydowskiej w sukcesach sportowych II Rzeczpospolitej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57688"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57688"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57857,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57688\/revisions\/57857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}