{"id":58694,"date":"2018-01-08T17:09:33","date_gmt":"2018-01-08T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=58694"},"modified":"2018-01-08T15:51:47","modified_gmt":"2018-01-08T13:51:47","slug":"13-09-17","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=58694","title":{"rendered":"Bikont o Sendlerowej"},"content":{"rendered":"
<\/a>Bikont o Sendlerowej: Ateistka i socjalistka sta\u0142a si\u0119 idolk\u0105 prawicy i Ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\u00a0\u00a0 Mike Urbaniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Irena Sendlerowa w Wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia 1944 r. (fot. Wikimedia.org \/ Domena publiczna \/ Marta Kondrusik \/ Gazeta.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

Zafascynowa\u0142o mnie to, \u017ce Irena Sendlerowa by\u0142a taka lewicowa, taka niezale\u017cna i \u017ce do ko\u0144ca nie m\u00f3wi\u0142a prawdy – m\u00f3wi Anna Bikont, autorka biografii “Sendlerowa. W ukryciu”.<\/strong><\/p>\n

To mo\u017ce by\u0107 lektura dla wielu szokuj\u0105ca.<\/span><\/p>\n

– Chyba tylko dla tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105 \u017cy\u0107 w \u015bwiecie mit\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie mit\u00f3w opowiadaj\u0105cych o szlachetnych Polakach w szlachetnej Polsce. Historia tymczasem jest zazwyczaj nieco bardziej skomplikowana, szczeg\u00f3lnie w czasie wojny.<\/span><\/p>\n

Jest dzisiaj w naszym kraju wielu uwa\u017caj\u0105cych, \u017ce wojna mo\u017ce by\u0107 czym\u015b dobrym, bo hartuje ducha i super jest zgin\u0105\u0107 w powstaniu.<\/span><\/strong><\/p>\n

– W mojej ksi\u0105\u017cce nic nie jest super, poza bohaterskim kr\u0119giem kobiet, kt\u00f3re wraz z Iren\u0105 Sendlerow\u0105 pomaga\u0142y ratowa\u0107 \u017cydowskie dzieci. Oczywi\u015bcie opowiadam historie tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, wi\u0119c w tym sensie ksi\u0105\u017cka jest nazbyt optymistyczna. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie prze\u017cy\u0142a. I to jest okropne, smutne i przygn\u0119biaj\u0105ce.<\/span><\/p>\n

Dzieci uratowane przez Sendlerow\u0105. Zdj\u0119cie z 1943 r. (fot. Eastnews)<\/em><\/span><\/p>\n

Dlaczego pani napisa\u0142a biografi\u0119 Sendlerowej?<\/strong><\/p>\n

– Przypadkiem. Nie chcia\u0142am o niej pisa\u0107. Chcia\u0142am opisa\u0107 to, jak trudno by\u0142o uratowa\u0107 jedno \u017cydowskie dziecko, a co dopiero mityczne dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca. Dlatego w\u0142a\u015bnie du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki stanowi\u0105 opowie\u015bci uratowanych.<\/span><\/p>\n

Kiedy ju\u017c zebra\u0142am te historie, postanowi\u0142am je zderzy\u0107 z mitem o bohaterstwie Polak\u00f3w ratuj\u0105cych rzekomo masowo \u017byd\u00f3w. I tu pojawi\u0142a si\u0119 Sendlerowa: im d\u0142u\u017cej w jej \u017cyciu grzeba\u0142am, tym bardziej wyda\u0142a mi si\u0119 interesuj\u0105ca. W ko\u0144cu zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce sama sta\u0142a u \u017ar\u00f3de\u0142 wielu mit\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y wykorzystywane przez polskie w\u0142adze w odpowiedzi na ksi\u0105\u017ck\u0119 Jana Tomasza Grossa o Jedwabnem. M\u00f3wiono, \u017ce Sendlerowa jest prawdziw\u0105 twarz\u0105 Polski, a nie ci, co podpalili stodo\u0142\u0119 z \u017bydami.<\/span><\/p>\n

“Jestem narodowym alibi” – m\u00f3wi\u0142a.<\/strong><\/p>\n

– To prawda, ale z drugiej strony dzi\u0119ki Grossowi w ko\u0144cu zaistnia\u0142a w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci. Bo to dzi\u0119ki Grossowi zacz\u0119to po latach milczenia m\u00f3wi\u0107 o Polakach ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w, o polskich Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Zacz\u0119to ich honorowa\u0107, pisa\u0107 o nich, zaprasza\u0107. Sendlerowa sta\u0142a si\u0119 po\u017c\u0105danym rewersem Jedwabnego i ostatnie lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142a jako naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwa kobieta, co jej si\u0119 bardzo nale\u017ca\u0142o. Irena Sendlerowa – nigdy do\u015b\u0107 powtarzania – by\u0142a wielk\u0105 bohaterk\u0105.<\/span><\/p>\n

I “\u017bmijk\u0105”.<\/strong><\/p>\n

– Takie mia\u0142a przezwisko przed wojn\u0105, bo by\u0142a stanowcza i pryncypialna. Ten obrazek s\u0142odkiej staruszki na w\u00f3zku, kt\u00f3rym nas raczono w ostatnich latach jej \u017cycia, nie mia\u0142 \u017cadnego zwi\u0105zku z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Dom ks. Boduena w Warszawie, w kt\u00f3rym w trakcie II wojny \u015bwiatowej udzielono schronienia ok. 200 \u017cydowskim dzieciom (fot. Wikimedia.org \/ Domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

Co pani\u0105 w niej najbardziej zaintrygowa\u0142o?<\/span><\/strong><\/p>\n

– To, \u017ce mimo po\u015bwi\u0119cenia swojego \u017cycia dla ratowania \u017byd\u00f3w ci\u0105gle co\u015b sobie dodawa\u0142a do biografii, ubarwia\u0142a j\u0105, zmienia\u0142a. Po co kto\u015b tak heroiczny mia\u0142by to robi\u0107? I im bardziej si\u0119 zag\u0142\u0119bia\u0142am, tym bardziej nieoczywist\u0105 postaci\u0105 okazywa\u0142a si\u0119 by\u0107 Sendlerowa. Nieoczywist\u0105 i id\u0105c\u0105 w poprzek dzisiejszych czas\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Niesamowite jest to, \u017ce my wszyscy tak si\u0119 dali\u015bmy z\u0142apa\u0107 na ten lep s\u0142odkiej staruszki.<\/strong><\/p>\n

– Ja to rozumiem, bo taki lep jest silny. Wszyscy lubimy daj\u0105ce otuch\u0119 obrazki i w tym sensie mit jest czym\u015b dobrym. Ale z drugiej strony ten lukrowany mit, paradoksalnie, pomniejsza jej zas\u0142ugi, bo Sendlerowa jest w nim jedn\u0105 z niezliczonych Polek i Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w, a prawda jest zupe\u0142nie inna. Ratowanie \u017byd\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 w najlepszym razie w atmosferze polskiej oboj\u0119tno\u015bci, a zdarza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce w atmosferze nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w i pr\u00f3b czerpania z \u017cydowskiego dramatycznego losu zysk\u00f3w. \u017badnego masowego ratowania \u017byd\u00f3w nie by\u0142o.<\/span><\/p>\n

Sendlerowa doskonale zdawa\u0142a sobie z tego wszystkiego spraw\u0119 i sk\u0142ada\u0142a na ten temat zeznanie w jednym izraelskim archiwum. Wiedzia\u0142a, \u017ce w Polsce to jest temat tabu i nie mo\u017cna o tym publicznie m\u00f3wi\u0107.<\/span><\/p>\n

O tym, czyli o powszechnym antysemityzmie i szmalcownictwie. W Marcu ’68 dzwoni do swojej przyjaci\u00f3\u0142ki i wsp\u00f3\u0142pracowniczki Jadwigi Piotrowskiej, m\u00f3wi\u0105c: “Jaga, bij\u0105 \u017byd\u00f3w! Zak\u0142adamy now\u0105 \u017begot\u0119!”.<\/strong><\/p>\n

– Nie chcia\u0142abym umniejsza\u0107 \u00f3wczesnego poziomu antysemityzmu w Polsce, ale Sendlerowa przesadza\u0142a. Ta jej przesada czy przewra\u017cliwienie wynika\u0142y z wojennego do\u015bwiadczenia, z cz\u0119stego pewnie s\u0142uchania, \u017ce “dobrze, \u017ce \u017cydki si\u0119 pal\u0105!”. Sendlerowa uwa\u017ca\u0142a, \u017ce polsko\u015b\u0107 jest przesi\u0105kni\u0119ta antysemityzmem. By\u0142a przekonana, \u017ce jej wnuczka nie zda matury, je\u015bli kto\u015b si\u0119 dowie o \u017cydowskim pochodzeniu dziadka.<\/span><\/p>\n

Posta\u0107 Sendlerowej jest znana na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na zdj\u0119ciu fragment artyku\u0142u, jaki o Sendlerowej napisa\u0142 jeden z ameryka\u0144skich dziennikarzy tu\u017c po jej \u015bmierci (fot. Jake \/ Flickr.com \/ CC BY 2.0)<\/em><\/span><\/a><\/p>\n

Ma\u0142o tego, powtarza\u0142a, \u017ce jej dzieci nie dosta\u0142y si\u0119 na studia dlatego, \u017ce pomaga\u0142a \u017bydom.<\/strong><\/p>\n

– Nie ma to, co potwierdza c\u00f3rka Sendlerowej, \u017cadnego zwi\u0105zku z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Uratowany z warszawskiego getta przez Sendlerow\u0105 prof. Micha\u0142 G\u0142owi\u0144ski, m\u00f3wi, \u017ce “ona przej\u0119\u0142a \u017cydowski strach”.<\/strong><\/p>\n

– Po wojnie nawet jej najbli\u017csi przyjaciele, poza oczywi\u015bcie tymi z czas\u00f3w wojennych, nie wiedzieli, \u017ce jej drugi m\u0105\u017c by\u0142 uratowanym w getta \u017bydem.<\/span><\/p>\n

D\u0142ugo nie wiedzia\u0142y o tym ich w\u0142asne dzieci!<\/strong><\/p>\n

– Sendlerowa twierdzi\u0142a – i by\u0142o to bardzo mo\u017cliwe – \u017ce jej m\u0105\u017c nie chcia\u0142 o tym nikomu m\u00f3wi\u0107, tak\u017ce dzieciom. Po Holocau\u015bcie wielu \u017byd\u00f3w przyjmowa\u0142o tak\u0105 postaw\u0119, czego najlepszym przyk\u0142adem jest moja mama. Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce jestem \u017byd\u00f3wk\u0105, kiedy mia\u0142am trzydzie\u015bci trzy lata. I ja rodzic\u00f3w rozumiem, bo oni chc\u0105 jak najlepiej dla swoich dzieci. Chc\u0105 je chroni\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119. A Polska to nie jest kraj, w kt\u00f3rym szczeg\u00f3lnie dobrze jest by\u0107 \u017bydem.<\/span><\/p>\n

I co teraz poczn\u0105 z Sendlerow\u0105 rz\u0105dz\u0105ca Polsk\u0105 i przewra\u017cliwiona na punkcie oskar\u017ce\u0144 o antysemityzm prawica wraz ze wspieraj\u0105cym j\u0105 Ko\u015bcio\u0142em katolickim? Sejm ustanowi\u0142 rok 2018 Rokiem Ireny Sendlerowej. S\u0105 szko\u0142y jej imienia, ulice, skwery, a ona nie tylko mia\u0142a jasne pogl\u0105dy w sprawie polskiego antysemityzmu, ale by\u0142a te\u017c wysokiej rangi funkcjonariuszk\u0105 komunistyczn\u0105 i cz\u0142onkini\u0105 PZPR. IPN, chc\u0105c by\u0107 konsekwentnym, musi teraz te wszystkie szko\u0142y i skwery pozbawi\u0107 jej imienia. Jak dekomunizacja, to dekomunizacja.<\/strong><\/p>\n

– Wie pan, czasy, w kt\u00f3rych obowi\u0105zuje prawda, ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142y, wi\u0119c my\u015bl\u0119, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy nic z Iren\u0105 Sendlerow\u0105 nie zrobi\u0105, \u017ce akurat w jej sprawie nie b\u0119d\u0105 zawzi\u0119tymi lustratorami. Towarzysz G\u0142\u00f3wczyk [Jan, sekretarz KC PZPR w latach 1982-1988] m\u00f3wi\u0142 w ko\u0144c\u00f3wce stanu wojennego na partyjnej naradzie: “S\u0142yszalno\u015b\u0107 naszych s\u0142\u00f3w jest chybiona”. Dzisiaj mam poczucie, \u017ce \u017cyj\u0119 w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym s\u0142yszalno\u015b\u0107 moich s\u0142\u00f3w, czy te\u017c s\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cnych przyzwoitych ludzi jest chybiona.<\/span><\/p>\n

Bezdomne dzieci w getcie warszawskim. Zdj\u0119cie z 1941 r. (fot. Wikimedia.org \/ Domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

Mimo piastowania rozlicznych kierowniczych stanowisk w Polsce Ludowej Sendlerowa czu\u0142a si\u0119 nieustannie krzywdzona, mia\u0142a \u017cal, pretensje – tak przynajmniej wynika z jej list\u00f3w. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

– My\u015bl\u0119, \u017ce to mog\u0142o bra\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce nie uk\u0142ada\u0142o jej si\u0119 \u017cycie ma\u0142\u017ce\u0144skie, \u017ce mia\u0142a wyrzuty sumienia dotycz\u0105ce dzieci, kt\u00f3rymi nie bardzo si\u0119 zajmowa\u0142a, bo pracowa\u0142a od rana do nocy. W ko\u0144cu nie bez znaczenia mog\u0142o by\u0107 poczucie obco\u015bci zwi\u0105zane z jej stosunkiem do \u017byd\u00f3w. Sendlerowa m\u00f3wi\u0142a, \u017ce za ka\u017cdym razem, kiedy rozmowa z kim\u015b schodzi\u0142a na \u017byd\u00f3w, spotyka\u0142a si\u0119 z murem niech\u0119ci. Nie umia\u0142a i nie mog\u0142a si\u0119 z tym pogodzi\u0107.<\/span><\/p>\n

“To jest mo\u017ce inna Polska, ale to s\u0105 ci sami Polacy” – m\u00f3wi\u0142a.<\/strong><\/p>\n

– Antysemityzm by\u0142 jej otwart\u0105 ran\u0105. Nie dawa\u0142a sobie z ni\u0105 rady.<\/span><\/p>\n

Pozna\u0142a j\u0105 pani?<\/strong><\/p>\n

– My\u015bla\u0142am o tym, ale ona by\u0142a nieustannie otoczona korowodami wa\u017cnych os\u00f3b, kt\u00f3re w ostatnich latach jej \u017cycia pielgrzymowa\u0142y do niej. \u017ba\u0142uj\u0119 te\u017c, \u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0142am porozmawia\u0107 o niej z \u017cadn\u0105 z moich \u015bwietnych trzech ciotek, kt\u00f3re j\u0105 dobrze zna\u0142y.<\/span><\/p>\n

Irena Sendlerowa bardzo pilnowa\u0142a swojej biografii, kt\u00f3r\u0105 – o czym ju\u017c m\u00f3wili\u015bmy – tu i \u00f3wdzie podkoloryzowa\u0142a. Na ile to by\u0142o konfabulowanie z premedytacj\u0105, a na ile takie, a nie inne dzia\u0142anie pami\u0119ci? Wiadomo przecie\u017c, \u017ce pami\u0119\u0107 potrafi p\u0142ata\u0107 figle, \u017ce cz\u0119sto ludzie, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Zag\u0142ad\u0119, mieszaj\u0105 to, co widzieli z tym, co p\u00f3\u017aniej przeczytali. I wreszcie, Sendlerowa musia\u0142a ca\u0142y czas zmy\u015bla\u0107, bo na tym polega\u0142a jej praca – ukrywanym dzieciom trzeba by\u0142o wymy\u015bla\u0107 ci\u0105gle nowe to\u017csamo\u015bci, nowe historie rodzinne.<\/strong><\/p>\n

– Linia podzia\u0142u jest tu p\u0142ynna. S\u0105 takie rzeczy, kt\u00f3re \u015bwiadomie pomija\u0142a, jak wspomniane \u017cydowskie pochodzenie jej drugiego m\u0119\u017ca. Swojej biografce Annie Mieszkowskiej po prostu zabroni\u0142a o tym pisa\u0107. Na pewno nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o Sendlerowej, \u017ce \u015bwiadomie k\u0142ama\u0142a.<\/span><\/p>\n

Irena Sendler w 2001 r. (fot. Maciej Zienkiewicz \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Pisz\u0105c t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, wykona\u0142a pani benedykty\u0144sk\u0105 robot\u0119. Ma ona ponad tysi\u0105c przypis\u00f3w. Trudne by\u0142o rozszyfrowywanie \u017cycia Sendlerowej?<\/strong><\/p>\n

– Piekielnie trudne, dlatego zaj\u0119\u0142o mi to cztery lata.<\/span><\/p>\n

We\u017amy na przyk\u0142ad tak zwan\u0105 list\u0119 Sendlerowej z mityczn\u0105 liczb\u0105 dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca uratowanych dzieci. Tej listy po prostu nie ma, cho\u0107 z kilku \u015bwiadectw wiemy, \u017ce mia\u0142a by\u0107 przekazana do archiwum Kibucu Bohater\u00f3w Getta.<\/span><\/p>\n

W mojej poprzedniej ksi\u0105\u017cce “My z Jedwabnego” napisa\u0142am, \u017ce Szmul Wasersztajn, g\u0142\u00f3wny \u015bwiadek zbrodni, nie m\u00f3g\u0142 widzie\u0107 tego, co m\u00f3wi, \u017ce widzia\u0142, bo ukrywa\u0142 si\u0119 wtedy w innej cz\u0119\u015bci miasteczka. Wtedy zadzwoni\u0142 do mnie Marek Edelman i powiedzia\u0142: “Nie mo\u017cesz nigdy pisa\u0107, \u017ce cz\u0142owiek czego\u015b nie widzia\u0142! Ilu ja znam \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy widzieli rzeczy niemo\u017cliwe do zobaczenia, a widzieli je naprawd\u0119”.<\/span><\/p>\n

Trudno wi\u0119c powiedzie\u0107 na pewno, \u017ce czego\u015b nie ma, ale po latach pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105 chyba mog\u0119 z pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce nie ma czego\u015b takiego jak lista Sendlerowej.<\/span><\/p>\n

Przed pani\u0105 do napisania biografii Sendlerowej zabiera\u0142a si\u0119 Teresa Tora\u0144ska, ale rzuci\u0142a t\u0119 robot\u0119. Pani nie chcia\u0142a jej rzuci\u0107?<\/strong><\/p>\n

– Teresa chcia\u0142a napisa\u0107 o szlachetnej kobiecie, kt\u00f3ra uratowa\u0142a dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca \u017cydowskich dzieci, ale jak si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce zar\u00f3wno osoba ratuj\u0105cej, jak i jej historia s\u0105 znacznie bardziej skomplikowane, Teresa zez\u0142o\u015bci\u0142a si\u0119 na Sendlerow\u0105 i zaniecha\u0142a dalszej pracy.<\/span> Ja natomiast, poniewa\u017c zajmuj\u0119 si\u0119 Holocaustem, od pocz\u0105tku wiedzia\u0142am, \u017ce nie jest mo\u017cliwe, by Sendlerowa uratowa\u0142a dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca dzieci. Nie jest to zreszt\u0105 moje odkrycie. Wie o tym ka\u017cdy badacz Holocaustu.<\/span><\/p>\n

El\u017cbieta Ficowska (z lewej) urodzi\u0142a si\u0119 w getcie warszawskim. Z inicjatywy Sendlerowej jako p\u00f3\u0142roczne niemowl\u0119 zosta\u0142a przewieziona na aryjsk\u0105 stron\u0119 w drewnianej skrzynce, ukrytej na wozie pe\u0142nym cegie\u0142. Na zdj\u0119ciu z prawej prof. Micha\u0142 G\u0142owi\u0144ski wyci\u0105gni\u0119ty z getta r\u00f3wnie\u017c przez zesp\u00f3\u0142 Sendlerowej (fot. Agata Grzybowska \/ Przemek Wierzchowski \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

I w zwi\u0105zku z tym nie zez\u0142o\u015bci\u0142a si\u0119 pani na ni\u0105?<\/strong><\/p>\n

– Wr\u0119cz przeciwnie. Zafascynowa\u0142o mnie to, \u017ce Sendlerowa by\u0142a taka lewicowa, taka niezale\u017cna i \u017ce do ko\u0144ca nie m\u00f3wi\u0142a prawdy. Wspania\u0142a bohaterka na ksi\u0105\u017ck\u0119, chyba si\u0119 pan zgodzi.<\/span><\/p>\n

Ale El\u017cbieta Ficowska, inna bohaterka ksi\u0105\u017cki i dziecko uratowane z Zag\u0142ady, powiedzia\u0142a pani, \u017ce “rozbijanie mit\u00f3w dzisiaj, kiedy tak potrzebne s\u0105 autorytety, jest ogromnie szkodliwe”.<\/strong><\/p>\n

– Nie mia\u0142am w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nale\u017cy rzetelnie opisa\u0107 \u017cycie Sendlerowej i zamiast opowiada\u0107 o niej bajki, trzeba uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c w szko\u0142ach jej imienia, \u017ce mia\u0142a odwag\u0119, by przeciwstawi\u0107 si\u0119 w\u0142asnemu otoczeniu, \u017ce wraz z grup\u0105 wspania\u0142ych kobiet robi\u0142a co\u015b, co nie by\u0142o aprobowane spo\u0142ecznie.<\/span><\/p>\n

Nie uwa\u017cam, \u017ce zniszczy\u0142am mit Sendlerowej. Uwa\u017cam, \u017ce postawi\u0142am jej pomnik.<\/p>\n

Zatrzymajmy si\u0119 jeszcze na chwil\u0119 przy powtarzanej powszechnie liczbie dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca uratowanych przez Sendlerow\u0105 \u017cydowskich dzieci. Jak ju\u017c pani zauwa\u017cy\u0142a, ka\u017cdy badacz Holocaustu wie, \u017ce to liczba nieprawdziwa. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli si\u0119 j\u0105 zestawi z pi\u0119cioma tysi\u0105cami \u017cydowskich dzieci, kt\u00f3re – co pisze pani w ksi\u0105\u017cce – w og\u00f3le prze\u017cy\u0142y Zag\u0142ad\u0119 na terytorium Polski. Oznacza\u0142oby to, \u017ce jedna kobieta uratowa\u0142a po\u0142ow\u0119 wszystkich dzieci, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y wojn\u0119! – co by to m\u00f3wi\u0142o o reszcie narodu? Jakie s\u0105 wi\u0119c realne liczby, je\u015bli chodzi o Sendlerow\u0105 i \u017cydowskie dzieci?<\/strong><\/p>\n

– Na pocz\u0105tek nale\u017cy si\u0119 upora\u0107 ze s\u0142owem “uratowa\u0107”, kt\u00f3re zak\u0142ada, \u017ce jaka\u015b osoba bierze dziecko i ratuje mu \u017cycie. Takich przypadk\u00f3w by\u0142o niewiele. Jest nim wspomniana El\u017cbieta Ficowska, uratowana przez Stanis\u0142aw\u0119 Bussoldow\u0105, czy ksi\u0105dz Romuald Weksler-Waszkinel, uratowany przez rodzin\u0119 Waszkinel\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ca\u0142y ci\u0105g os\u00f3b by\u0142 zaanga\u017cowany w uratowanie \u017cydowskiego dziecka. Sendlerowa, kiedy zostaje szefow\u0105 Referatu Dzieci\u0119cego \u017begoty, zajmuje si\u0119 logistyk\u0105 pomocy. Co to znaczy? Przekazuje \u0142\u0105czniczkom pieni\u0105dze dla os\u00f3b, u kt\u00f3rych akurat ukrywane s\u0105 dzieci, reaguje, kiedy schronienie jest zagro\u017cone przez szmalcownik\u00f3w, kiedy dziecko choruje – za\u0142atwia lekarza. Logistyka nie jest zbyt spektakularn\u0105 opowie\u015bci\u0105, wi\u0119c zacz\u0119to wymy\u015bla\u0107 te historyjki o Sendlerowej przemycaj\u0105cej dzieci z getta, co najpewniej w og\u00f3le nie mia\u0142o miejsca.<\/span><\/p>\n

Nieistniej\u0105ca zajezdnia tramwajowa ‘Muran\u00f3w’ przy ul. Sierakowskiej 8\/\u017boliborskiej 3\/5 wykorzystywana do przerzucania \u017cydowskich dzieci na stron\u0119 ‘aryjsk\u0105’ (fot. Wikimedia.org \/ Domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

Pod opiek\u0105 referatu by\u0142a na pocz\u0105tku blisko setka dzieci, a w ko\u0144cowej fazie oko\u0142o trzystu. Dlatego mo\u017cemy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce Sendlerowa pomog\u0142a uratowa\u0107 kilkaset dzieci, co jest niewyobra\u017calnym wr\u0119cz heroizmem. Ale nie sama, tylko z pomoc\u0105 innych.<\/span><\/p>\n

Na przyk\u0142ad Jadwigi Piotrowskiej.<\/strong><\/p>\n

– To by\u0142a niesamowita kobieta, kt\u00f3ra zosta\u0142a kompletnie zapomniana, a powinna by\u0107 tak\u0105 sam\u0105 bohaterk\u0105 jak Sendlerowa. Tym bardziej \u017ce pasowa\u0142aby lepiej do dzisiejszej w\u0142adzy ni\u017c lewicowa ateistka Sendlerowa, bo Piotrowska uwa\u017ca\u0142a, \u017ce to z jej katolickiej wiary p\u0142ynie nakaz ratowania \u017cydowskich dzieci. Od Sendlerowej r\u00f3\u017cni\u0142 j\u0105 pogl\u0105d na przysz\u0142o\u015b\u0107 uratowanych dzieci, szczeg\u00f3lnie tych przechowywanych w klasztorach. Piotrowska uwa\u017ca\u0142a, \u017ce mog\u0105 zosta\u0107 katolikami. Dla Sendlerowej by\u0142o wa\u017cne, by \u017cydowskie dzieci po wojnie wr\u00f3ci\u0142y do swojego narodu.<\/span><\/p>\n

Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce wydoby\u0142am z cienia Jadwig\u0119 Piotrowsk\u0105, kt\u00f3ra we w\u0142asnym domu przechowa\u0142a oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciorga \u017cydowskich dzieci!<\/span><\/p>\n

Ratowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie kobiety?<\/strong><\/p>\n

– Tak, by\u0142y to w wi\u0119kszo\u015bci fantastyczne, odwa\u017cne, naprawd\u0119 niesamowite kobiety. Cho\u0107 gwoli prawdy historycznej trzeba przyzna\u0107, \u017ceby byli te\u017c w grupie Sendlerowej m\u0119\u017cczy\u017ani. Ale w zdecydowanej mniejszo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Wielkie wra\u017cenie zrobi\u0142a na mnie lewicowa formacja, kt\u00f3ra pchn\u0119\u0142a tak wielu ludzi do pomocy. Nie B\u00f3g, nie religia, ale prawdziwe socjalistyczne zasady.<\/strong><\/p>\n

– W stron\u0119 lewicy Iren\u0119 Sendlerow\u0105 ju\u017c we wczesnej m\u0142odo\u015bci pchn\u0119\u0142o to, \u017ce lewica traktowa\u0142a \u017byd\u00f3w jak r\u00f3wnoprawnych wsp\u00f3\u0142obywateli, a stosunek do \u017byd\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 dla niej podstawowym \u017cyciowym kryterium. Sendlerowa do ko\u0144ca \u017cycia nie zmieni\u0142a swoich pogl\u0105d\u00f3w i szczerze nie cierpia\u0142a prawicy, kt\u00f3ra kojarzy\u0142a si\u0119 jej z antysemityzmem. I to jest dzisiaj najwi\u0119kszy paradoks, \u017ce ta ateistka i socjalistka z krwi i ko\u015bci sta\u0142a si\u0119 idolk\u0105 prawicy i Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>. Czas j\u0105 z tych r\u0105k odbi\u0107.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Anny Bikont ‘Sendlerowa. W ukryciu’ ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Wydawnictwa Czarne (fot. materia\u0142y prasowe \/ Adam St\u0119pie\u0144 \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 Anny Bikont “Sendlerowa. W ukryciu” w promocyjnej cenie mo\u017cna kupi\u0107 w Publio.pl<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

\n

Anna Bikont<\/strong>. Dziennikarka i pisarka, z wykszta\u0142cenia psycholo\u017cka. Od pierwszego do ostatniego numeru (1982-1989) pracowa\u0142a w zespole “Tygodnika Mazowsze”, pisma podziemnej Solidarno\u015bci, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a “Gazet\u0119 Wyborcz\u0105”, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zana jest do dzisiaj. Jej ksi\u0105\u017cka “My z Jedwabnego” otrzyma\u0142a m.in. nagrod\u0119 historyczn\u0105 “Polityki” oraz European Book Prize. Wydanie ameryka\u0144skie znalaz\u0142o si\u0119 na li\u015bcie stu najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek 2016 roku wed\u0142ug “New York Timesa” i zosta\u0142o nagrodzone National Jewish Book Award. Wraz z Joann\u0105 Szcz\u0119sn\u0105 napisa\u0142a wyr\u00f3\u017cnion\u0105 Wielk\u0105 Nagrod\u0105 Fundacji Kultury ksi\u0105\u017ck\u0119 “Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu”.<\/em><\/span><\/p>\n

Mike Urbaniak<\/strong>. Jest dziennikarzem kulturalnym i krytykiem teatralnym “Wysokich Obcas\u00f3w” oraz weekendowego magazynu Gazeta.pl.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bikont o Sendlerowej: Ateistka i socjalistka sta\u0142a si\u0119 idolk\u0105 prawicy i Ko\u015bcio\u0142a \u00a0\u00a0 Mike Urbaniak Irena Sendlerowa w Wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia 1944 r. (fot. Wikimedia.org \/ Domena publiczna \/ Marta Kondrusik \/ Gazeta.pl) Zafascynowa\u0142o mnie to, \u017ce Irena Sendlerowa by\u0142a taka lewicowa, taka niezale\u017cna i \u017ce do ko\u0144ca nie m\u00f3wi\u0142a prawdy – m\u00f3wi Anna Bikont, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58694"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58694"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58723,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58694\/revisions\/58723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}