{"id":58843,"date":"2018-01-13T17:09:35","date_gmt":"2018-01-13T15:09:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=58843"},"modified":"2018-01-12T08:51:39","modified_gmt":"2018-01-12T06:51:39","slug":"19-09-25","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=58843","title":{"rendered":"Antysemityzm w ZSRR [1] : rozjechani ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Antysemityzm w ZSRR: rozjechani ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Miros\u0142aw Czech<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Stalin nie by\u0142 rasist\u0105. Jego masowe mordy mia\u0142 prze\u017cy\u0107 ten, kto zosta\u0142 uznany za odpowiedni materia\u0142 do budowy “wsp\u00f3lnoty nowego typu” – wieloetnicznego narodu sowieckiego. Powojenne prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w – ju\u017c po Zag\u0142adzie – odbywa\u0142y si\u0119 zgodnie z t\u0105 logik\u0105<\/strong><\/p>\n

Do bia\u0142oruskiego Mi\u0144ska Solomon Michoels, dyrektor \u017bydowskiego Teatru Akademickiego w Moskwie i przewodnicz\u0105cy \u017bydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego, pojecha\u0142 jako cz\u0142onek komitetu Nagr\u00f3d Stalinowskich. Mia\u0142 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w przegl\u0105dzie przedstawie\u0144 teatralnych wysuni\u0119tych do tego najwa\u017cniejszego w Zwi\u0105zku Sowieckim wyr\u00f3\u017cnienia. Towarzyszy\u0142 mu teatroznawca W\u0142adimir Go\u0142ubow-Potapow, z pochodzenia r\u00f3wnie\u017c \u017byd.<\/span><\/p>\n

By\u0142 12 stycznia 1948 r. Michoels i Go\u0142ubow-Potapow zjedli obiad w towarzystwie sekretarza \u017bydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego Icka Fefera. Nast\u0119pnie poszli na spotkanie z republika\u0144skim szefostwem partii komunistycznej, kt\u00f3re zako\u0144czyli kolacj\u0105 w towarzystwie Fefera oraz aktor\u00f3w miejscowych teatr\u00f3w. Po godz. 20 po\u017cegnali si\u0119 i za namow\u0105 Go\u0142ubowa-Potapowa udali si\u0119 do jego znajomego, “in\u017cyniera Siergiejewa”. Z nieznanych powod\u00f3w wybrali si\u0119 pieszo, cho\u0107 mieli do swojej dyspozycji samoch\u00f3d z kierowc\u0105.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnego dnia z rana ich zmasakrowane cia\u0142a znale\u017ali id\u0105cy do pracy robotnicy. Po miesi\u0119cznym dochodzeniu specjalna grupa \u015bledczych komendy g\u0142\u00f3wnej milicji sporz\u0105dzi\u0142a raport dla wiceszefa NKWD, os\u0142awionego rozpraw\u0105 nad przyw\u00f3dcami Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego gen. Iwana Sierowa.<\/span><\/p>\n

“Obydwa trupy by\u0142y wci\u015bni\u0119te w \u015bnieg, kt\u00f3ry 12 stycznia pada\u0142 od wieczora przy porywistym wietrze. Odzie\u017c denat\u00f3w, pieni\u0105dze, dokumenty i zegarki (w przypadku Michoelisa – z\u0142ote) znajdowa\u0142y si\u0119 w stanie nienaruszonym. (…) Badanie s\u0105dowo-lekarskie trup\u00f3w (…) wykaza\u0142o, \u017ce \u015bmier\u0107 Michoelsa i Go\u0142ubowa-Potapowa nast\u0105pi\u0142a w rezultacie przejechania ich przez ci\u0119\u017cki samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy. Denaci mieli po\u0142amane wszystkie \u017cebra i rozerwan\u0105 tkank\u0119 p\u0142ucn\u0105, Michoels – z\u0142amany kr\u0119gos\u0142up, Go\u0142ubow-Potapow – ko\u015b\u0107 miednicy. Obra\u017cenia odniesione zosta\u0142y za \u017cycia. (…) \u015bmier\u0107 … nast\u0105pi\u0142a ok. godz. 20 w dniu 12 stycznia, w kr\u00f3tkim czasie od wyj\u015bciu z hotelu. (…) \u017badnych danych wskazuj\u0105cych na to, \u017ce Michoels i Go\u0142ubow-Potapow zgin\u0119li z innej przyczyny ni\u017c przypadkowe ich przejechanie, \u015bledztwo nie znalaz\u0142o”.<\/span><\/p>\n

Michoelsowi zorganizowano pogrzeb pa\u0144stwowy. W\u015br\u00f3d tysi\u0119cy os\u00f3b, kt\u00f3re przysz\u0142y z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d jego pami\u0119ci, by\u0142a r\u00f3wnie\u017c Polina \u017bemczu\u017cyna – by\u0142a minister przemys\u0142u rybnego, by\u0142a kandydatka na cz\u0142onka komitetu centralnego partii i \u017cona Wiaczes\u0142awa Mo\u0142otowa – osoby numer 2 w pa\u0144stwie. P\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej Wieniamin Zuskin, dyrektor artystyczny teatru i przyjaciel Michoelsa, zezna\u0142 w \u015bledztwie, \u017ce \u017bemczu\u017cyna mia\u0142a mu powiedzie\u0107: “To nie by\u0142a przypadkowa \u015bmier\u0107, to nie wypadek. Zabili go”. Nie powiedzia\u0142a kto, ale on odni\u00f3s\u0142 wra\u017cenie, \u017ce chodzi\u0142o o “organy sowieckie”.<\/span><\/p>\n

\u017bemczu\u017cyna si\u0119 nie myli\u0142a.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119\u017aniowie specjalni nr 41 i 42<\/strong><\/p>\n

Stalin zacz\u0105\u0142 rozgrywa\u0107 kart\u0119 \u017cydowsk\u0105 dopiero po wybuchu wojny z III Rzesz\u0105 w 1941 r. Chodzi\u0142o mu o wykorzystanie diaspory \u017cydowskiej w USA i Wielkiej Brytanii na rzecz przy\u0142\u0105czenia si\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych do wojny. Ambasador sowiecki w Wielkiej Brytanii Iwan Majski oraz w USA Grigorij Uma\u0144ski (obaj pochodzenia \u017cydowskiego) nawi\u0105zali kontakty z wykl\u0119t\u0105 do tej pory przez ZSRR \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0105 Syjonistyczn\u0105 kierowan\u0105 przez Chaima Weizmana, p\u00f3\u017aniejszego pierwszego prezydenta Izraela.<\/span><\/p>\n

\u017bydowski Komitet Antyfaszystowski mia\u0142 firmowa\u0107 te zadania. Formalnie by\u0142 organizacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 podleg\u0142\u0105 Sowinformowi, Sowieckiemu Biuru Informacyjnemu. W istocie kontrol\u0119 nad nim mia\u0142y s\u0142u\u017cby specjalne. Pomys\u0142odawc\u0105 Komitetu \u017bydowskiego by\u0142 \u0141awrientij Beria, wszechw\u0142adny szef NKWD. Chcia\u0142, by na jego czele stan\u0119li uwi\u0119zieni w Moskwie przyw\u00f3dcy polskiego Bundu, \u017cydowskiej partii socjalistycznej – Henryk Erlich i Wiktor Alter. Obaj siedzieli wtedy na \u0141ubiance oskar\u017ceni o zdrad\u0119 ZSRR i szpiegostwo na rzecz pa\u0144stw zachodnich. W sierpniu 1941 r. skazano ich na kar\u0119 \u015bmierci zamienion\u0105 po kilku dniach na 10 lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Beria osobi\u015bcie nadzorowa\u0142 rozmowy. Erlich mia\u0142 by\u0107 przewodnicz\u0105cym, za\u015b Alter sekretarzem Komitetu. Na zast\u0119pc\u0119 przewodnicz\u0105cego Beria zaproponowa\u0142 Michoelsa jako reprezentanta \u017byd\u00f3w sowieckich. Erlich i Alter dostali jeden warunek: wyjd\u0105 na wolno\u015b\u0107 i podejm\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, je\u015bli przystan\u0105 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z NKWD. Po wahaniach zgodzili si\u0119, ale po wyj\u015bciu z wi\u0119zienia “urwali si\u0119 ze smyczy”.<\/span><\/p>\n

Nawi\u0105zali kontakty z przedstawicielami zachodnich ambasad, w tym z kierowanym przez prof. Stanis\u0142awa Kota przedstawicielstwem rz\u0105du gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego. Planowali powo\u0142anie oddzia\u0142\u00f3w komitetu w pa\u0144stwach zachodnich oraz utworzenie w USA legionu \u017cydowskiego do udzia\u0142u w walce na froncie sowiecko-niemieckim. Zaj\u0119li si\u0119 poszukiwaniem oficer\u00f3w polskich zg\u0142adzonych przez Sowiet\u00f3w w Katyniu, Miednoje i Charkowie. W rozmowach z zachodnimi dyplomatami m\u00f3wili o potrzebie zreformowania Sowiet\u00f3w, przekonuj\u0105c, \u017ce ich celem jest wyrwanie si\u0119 z ZSRR. Alter chcia\u0142 wyjecha\u0107 do Wielkiej Brytanii, za\u015b Erlich – do USA.<\/span><\/p>\n

W grudniu 1941 r. Erlich i Alter ponownie trafili na \u0141ubiank\u0119 – tym razem jako “wi\u0119\u017aniowie specjalni” nr 41 i 42 – i zostali oskar\u017ceni o szpiegostwo na rzecz III Rzeszy. Protestowa\u0142y w\u0142adze ameryka\u0144skie, organizacje \u017cydowskie z ca\u0142ego \u015bwiata, Albert Einstein, polski ambasador Stanis\u0142aw Kot. Nic nie pomog\u0142o. Erlich nie wytrzyma\u0142 psychicznie i w po\u0142owie maja 1942 r. powiesi\u0142 si\u0119 w celi. Altera rozstrzelano w lutym nast\u0119pnego roku.<\/span><\/p>\n

Sowieci wdro\u017cyli plan B. Przewodnicz\u0105cym \u017bydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego zosta\u0142 Michoels, sekretarzem i faktycznym szefem – Szachne Epsztejn, funkcjonariusz wywiadu sowieckiego. Kuratorem mianowano wiceministra spraw zagranicznych Solomona \u0141ozowskiego pe\u0142ni\u0105cego jednocze\u015bnie funkcj\u0119 zast\u0119pcy szefa Sowinformu. W prezydium opr\u00f3cz Michoelsa i Epsztejna znale\u017ali si\u0119 m.in.: Fefer, inni poeci Szmuel Ha\u0142kin, Lejb Kwitko i Perec Markisz, prozaik Dawid Bergelson, fizjolog Lina Stern, prof. nauk medycznych Borys Szymielowicz.<\/span><\/p>\n

Komitet wydawa\u0142 w jidysz gazet\u0119 “Ejnikajt” oraz przej\u0105\u0142 wydawnictwo Der Emes. Wysy\u0142a\u0142 te\u017c ogromn\u0105 liczb\u0119 artyku\u0142\u00f3w do prasy zachodniej – komunistycznej, sympatyzuj\u0105cej z komunistami i oficjalnie niezale\u017cnej, cho\u0107 op\u0142acanej przez Sowiet\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Od czerwca do grudnia 1943 r. Michoels i Fefer odwiedzili USA, Meksyk, Kanad\u0119, Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Palestyn\u0119. W Stanach Zjednoczonych go\u015bcili w kilkunastu miastach, spotkali si\u0119 z Weizmanem, Albertem Einsteinem i Tomaszem Mannem. Z\u0142o\u017cyli \u015bwiadectwo o eksterminacji \u017byd\u00f3w przez III Rzesz\u0119, przekonuj\u0105c zarazem, \u017ce w ZSRR antysemityzm zosta\u0142 zupe\u0142nie wykorzeniony.<\/span><\/p>\n

Z tej formy ich aktywno\u015bci w\u0142adze sowieckie by\u0142y zadowolone.<\/span><\/p>\n

Pod\u015bwiadome wra\u017cenie<\/strong><\/p>\n

Gorzej wypad\u0142a ocena dzia\u0142alno\u015bci Komitetu w samym ZSRR. Michoels d\u0105\u017cy\u0142 bowiem do przekszta\u0142cenia go w reprezentacj\u0119 spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w miejsce zlikwidowanego w latach 30. “Jewkomu” – komisariatu do spraw \u017cydowskich, i “Jewsekciji” – sekcji \u017cydowskiej partii komunistycznej. Sygna\u0142em, \u017ce zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy, sta\u0142 si\u0119 zakaz publikacji w Moskwie sztandarowego wydawnictwa komitetu – “Czarnej ksi\u0119gi” zbrodni nazistowskich na ludno\u015bci \u017cydowskiej. Ameryka\u0144skie wydanie “Czarnej ksi\u0119gi” ukaza\u0142o si\u0119 w 1946 r., lecz bez przedmowy Einsteina i mocno ocenzurowane. Wydanie sowieckie, kt\u00f3rego redaktorami byli Ilja Erenburg i Wasilij Grossman, nie ukaza\u0142o si\u0119 nigdy. Zarzut g\u0142\u00f3wny brzmia\u0142: “Czytelnik pod\u015bwiadomie odnosi wra\u017cenie, \u017ce Niemcy prowadzili wojn\u0119 z ZSRR wy\u0142\u0105cznie po to, by zniszczy\u0107 \u017byd\u00f3w”.<\/span><\/p>\n

Nie przeszkodzi\u0142o to jednak w wykorzystywaniu publikacji przez prokuratur\u0119 sowieck\u0105 podczas procesu norymberskiego.<\/span><\/p>\n

Innym problemem w relacjach z w\u0142adzami sta\u0142a si\u0119 idea powo\u0142ania na Krymie autonomicznej republiki \u017cydowskiej. Z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Mo\u0142otowa Michoels i Fefer rozmawiali z przyw\u00f3dcami \u017byd\u00f3w ameryka\u0144skich. Uzyskali deklaracj\u0119 wsparcia ze strony szefa organizacji pomocowej “Joint” Jamesa N. Rosenberga, kt\u00f3ry upatrywa\u0142 w tym projekcie alternatyw\u0119 wobec osadnictwa \u017cydowskiego w Palestynie. W po\u0142owie lutego 1944 r. Komitet wyst\u0105pi\u0142 do Stalina o utworzenie \u017bydowskiej SRR na Krymie. Sprawa nie wysz\u0142a poza rozmowy gabinetowe, chocia\u017c, jak p\u00f3\u017anej zeznawali uczestnicy narad, rozdzielono ju\u017c stanowiska we w\u0142adzach republiki. Stalin traktowa\u0142 jednak problem instrumentalnie – chcia\u0142 pomocy od diaspory \u017cydowskiej. “Memoria\u0142 krymski” mia\u0142 natomiast fatalne skutki dla jego autor\u00f3w – w 1952 r. sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym dowodem na “agenturaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107” dzia\u0142aczy Komitetu.<\/span><\/p>\n

Niezadowolenie w\u0142adz wywo\u0142a\u0142a r\u00f3wnie\u017c aktywno\u015b\u0107 Michoelsa w sprawie przejaw\u00f3w antysemityzmu na wyzwolonych terenach ZSRR, g\u0142\u00f3wnie na Ukrainie i Krymie. Chodzi\u0142o o polityk\u0119 kadrow\u0105 w\u0142adz oraz spraw\u0119 mieszka\u0144. We wrze\u015bniu 1945 r. w Kijowie pracownik ministerstwa bezpiecze\u0144stwa Ukrai\u0144skiej SRR Josif Rozensztejn zastrzeli\u0142 dw\u00f3ch pijanych czerwonoarmist\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej go pobili. Jeden z \u017co\u0142nierzy usi\u0142owa\u0142 odzyska\u0107 mieszkanie, kt\u00f3re jego matka zasiedli\u0142a po ewakuowanych na pocz\u0105tku wojny mieszka\u0144cach narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Z\u0142o\u015b\u0107 wy\u0142adowa\u0142 na przypadkowej osobie “o fizjonomii \u017byda”.<\/span><\/p>\n

Zaj\u015bcia wywo\u0142a\u0142y oburzenie wielu os\u00f3b narodowo\u015bci \u017cydowskiej. W pi\u015bmie do Stalina i Berii kilku by\u0142ych \u017co\u0142nierzy frontowych oskar\u017cy\u0142o miejscowe w\u0142adze partyjne o wzniecanie nastroj\u00f3w antysemickich i realizacj\u0119 polityki usuwania os\u00f3b narodowo\u015bci \u017cydowskiej z urz\u0119d\u00f3w. \u00d3wczesny I sekretarz partii na Ukrainie Nikita Chruszczow t\u0142umaczy\u0142 si\u0119, \u017ce nie jest nacjonalist\u0105 ukrai\u0144skim i nie realizuje antysemickiej polityki. Stalin mu nie uwierzy\u0142. W marcu 1947 r. szefem komunist\u00f3w ukrai\u0144skich zosta\u0142 \u0141azar Kaganowicz, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 w czasie Wielkiego G\u0142odu. Teraz mia\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 nie tylko walk\u0105 z bur\u017cuazyjnymi nacjonalistami ukrai\u0144skimi, lecz r\u00f3wnie\u017c \u017cydowskimi.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi ojczyzn\u0119 ju\u017c maj\u0105<\/strong><\/p>\n

W listopadzie 1946 r. z wnioskiem o likwidacj\u0119 Komitetu wyst\u0105pi\u0142 sekretarz KC Michai\u0142 Sus\u0142ow odpowiadaj\u0105cy w\u00f3wczas za polityk\u0119 zagraniczn\u0105. “Komitet – pisa\u0142 – nosi charakter nacjonalistyczny i syjonistyczny, obiektywnie przyczyniaj\u0105c si\u0119 do wzmocnienia reakcyjnego bur\u017cuazyjno-nacjonalistycznego ruchu \u017cydowskiego za granic\u0105 oraz do podgrzewania nastroj\u00f3w nacjonalistycznych i syjonistycznych w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci ludno\u015bci \u017cydowskiej w ZSRR”. Ponadto “bez zezwolenia przyw\u0142aszcza sobie niew\u0142a\u015bciw\u0105 mu funkcj\u0119 pe\u0142nomocnika do spraw ludno\u015bci \u017cydowskiej”.<\/span><\/p>\n

Komitet jeszcze ocala\u0142 – dzi\u0119ki Bencjonowi Goldbergowi, zi\u0119ciowi pisarza Szolema Alejchema i agentowi s\u0142u\u017cb sowieckich w USA. Goldberg wskazywa\u0142 na szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 “strategicznej pozycji \u017byd\u00f3w w sferze opinii mi\u0119dzynarodowej w ca\u0142ym \u015bwiecie” dla obrony interes\u00f3w ZSRR w rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 zimnej wojnie. Cen\u0105 mia\u0142o by\u0107 poparcie ZSRR dla powstania Izraela.<\/span><\/p>\n

Stalinowi projekt si\u0119 spodoba\u0142.<\/span><\/p>\n

16 listopada 1947 r. ambasador Andriej Gromyko wyg\u0142osi\u0142 w ONZ “syjonistyczne” – jak je nazwano – przem\u00f3wienie. Potem ZSRR podpisa\u0142 porozumienie z \u017cydowskim ruchem niepodleg\u0142o\u015bciowym w sprawie dostaw sprz\u0119tu wojskowego. Um\u00f3wiono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c co do pomocy Kremla w kwestii emigracji do Palestyny ponad 700 tys. \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w “krajach demokracji ludowej”. ZSRR jako pierwszy uzna\u0142 te\u017c niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Izraela proklamowan\u0105 18 maja 1948 r.<\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w sowieckich powstanie Izraela wywo\u0142a\u0142o eufori\u0119. M\u0142odzie\u017c i wojskowi zg\u0142aszali ch\u0119\u0107 wyjazdu do Palestyny, by walczy\u0107 przeciwko koalicji pa\u0144stw arabskich. Wybuch uczu\u0107 narodowych towarzyszy\u0142 przyjazdowi Goldy Meir – pierwszego ambasadora Izraela w ZSRR. W tej eksplozji uczestniczy\u0142y nawet \u017cydowskie \u017cony najwierniejszych palatyn\u00f3w Stalina. \u017bona marsza\u0142ka Klimenta Woroszy\u0142owa, Jekatierina Dawidowna (Golda Gorbman) zdumia\u0142a bliskich o\u015bwiadczeniem: “W ko\u0144cu i my mamy ojczyzn\u0119”. W przypadaj\u0105ce na pocz\u0105tek pa\u017adziernika \u015bwi\u0119to Rosz Haszana (Nowy Rok) i Jom Kipur (Dnia Ostatecznego) znowu zebra\u0142y si\u0119 t\u0142umy wok\u00f3\u0142 synagogi chora\u0142owej. Przyby\u0142a r\u00f3wnie\u017c Golda Meir. Ze szczeg\u00f3lnym entuzjazmem przyj\u0119to tradycyjne s\u0142owa rabina: “W nast\u0119pnym roku w Jerozolimie”.<\/span><\/p>\n

Icek Fefer powiedzia\u0142 wtedy \u017conie: “Tego nam nigdy nie daruj\u0105”.<\/span><\/p>\n

Stalin szybko si\u0119 rozczarowa\u0142 efektami swojej polityki \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n

W pierwszych wyborach parlamentarnych komuni\u015bci izraelscy zdobyli tylko cztery mandaty, za\u015b prosowiecka partia Mapam – 19. \u017badna nie wesz\u0142a do koalicji rz\u0105dowej. Nowy rz\u0105d za\u015b z ca\u0142\u0105 moc\u0105 postawi\u0142 problem emigracji \u017byd\u00f3w z ZSRR. Na to jednak nie by\u0142o zgody Kremla. Z osobistego nakazu Stalina Erenburg zamie\u015bci\u0142 w “Prawdzie” artyku\u0142 z prost\u0105 w swoim cynizmie tez\u0105: “\u017bydzi sowieccy maj\u0105 ju\u017c w\u0142asn\u0105 ojczyzn\u0119 i nie potrzebuj\u0105 nowej”. Do och\u0142odzenia relacji izraelsko-sowieckich przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zmiana ameryka\u0144skiej polityki – Waszyngton udzieli Izraelowi 100 mln dol. po\u017cyczki. Inwestycje ameryka\u0144skie w Izraelu zdecydowanie wyprzedzi\u0142y nap\u0142yw towar\u00f3w i funduszy sowieckich.<\/span><\/p>\n

Nie rzucicie nas na kolana<\/strong><\/p>\n

Uchwa\u0142\u0119 w sprawie likwidacji Komitetu politbiuro podj\u0119\u0142o 20 listopada 1948 r., dopisuj\u0105c uwag\u0119: “Na razie nikogo nie aresztowa\u0107”. Stalin uzna\u0142, \u017ce czeki\u015bci nie zebrali wystarczaj\u0105cych materia\u0142\u00f3w, by wykaza\u0107, \u017ce cz\u0142onkowie Komitetu i ludzie z nimi sympatyzuj\u0105cy byli “bur\u017cuazyjnymi nacjonalistami \u017cydowskimi” i prowadzili dzia\u0142alno\u015b\u0107 szpiegowsk\u0105 na rzecz USA.<\/span><\/p>\n

Prze\u0142om przyni\u00f3s\u0142 raport podpu\u0142kownika ministerstwa bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa (MGB) Michai\u0142a Riumina z lipca 1951 r., w kt\u00f3rym oskar\u017cy\u0142 ministra bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa Wiktora Abakumowa o przest\u0119pstwa przeciwko partii i pa\u0144stwu: mia\u0142 tuszowa\u0107 spraw\u0119 “kontrrewolucyjnego Sojuszu Walki o Spraw\u0119 Rewolucji” – chodzi\u0142o o grup\u0119 uczni\u00f3w i student\u00f3w narodowo\u015bci \u017cydowskiej, dzieci os\u00f3b represjonowanych podczas Wielkiego Terroru. Komisja, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodzili m.in. Grigorij Malenkow i Beria, zarzuty potwierdzi\u0142a. Abakumowa aresztowano. Riuminowi powierzono \u015bledztwa o szczeg\u00f3lnej wadze dla pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Czystki w bezpiece przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w walk\u0119 ze “spiskiem syjonistycznym” w “organach” i prokuraturze. Na oskar\u017conych cz\u0142onkach Komitetu wymuszano zeznania potwierdzaj\u0105ce zasadno\u015b\u0107 owej tezy. Najwi\u0119cej “kompromatu” zebrano na \u0141ozowskiego i Fefera. G\u0142\u00f3wny zarzut wobec by\u0142ego szefowi Sowinforbiura dotyczy\u0142 popierania idei utworzenia republiki \u017cydowskiej na Krymie maj\u0105cej stanowi\u0107 “przycz\u00f3\u0142ek” ekspansjonizmu ameryka\u0144skiego w basenie Morza Czarnego. Zbrodnia \u015bmiertelna, “uprawdopodobniona” powstaniem w 1949 r. NATO i przyj\u0119ciem w jego poczet trzy lata p\u00f3\u017aniej Grecji i Turcji.<\/span><\/p>\n

Z\u0142amany Fefer odegra\u0142 rol\u0119 kluczowego \u015bwiadka oskar\u017cenia w rozprawie nad cz\u0142onkami Komitetu. Ostatecznie spo\u015br\u00f3d 30 oskar\u017conych wy\u0142\u0105czono grup\u0119 15 os\u00f3b, kt\u00f3rym wyznaczono g\u0142\u00f3wne role “w sprawie przest\u0119pczej dzia\u0142alno\u015bci \u017bKAF”. Materia\u0142y obci\u0105\u017caj\u0105ce zebrano na kolejnych 213 os\u00f3b – w tym Erenburga – lecz Stalin nie zgodzi\u0142 si\u0119 na ich areszt.<\/span><\/p>\n

Proces rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w maju 1952 r. \u0141ozowski punkt po punkcie zbija\u0142 oskar\u017cenie, prof. Szymielowicz – dyrektor znanej kliniki im. Botkina – m\u00f3wi\u0142 wprost o torturach, jakim zosta\u0142 poddany. W konfrontacji z Feferem kilku oskar\u017conych osi\u0105gn\u0119\u0142o sukces – wykazali, \u017ce k\u0142ama\u0142. On sam w ko\u0144cu odwo\u0142a\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich zezna\u0144, przyzna\u0142 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z MGB, t\u0142umacz\u0105c swoj\u0105 rol\u0119 wykonywaniem polece\u0144 resortu.<\/span><\/p>\n

Przewodnicz\u0105cy sk\u0142adu s\u0119dziowskiego Aleksandr Czepcow, dostrzegaj\u0105c bezpodstawno\u015b\u0107 oskar\u017cenia, wyst\u0105pi\u0142 do najwy\u017cszych instancji partyjnych o przeprowadzenie dodatkowego \u015bledztwa. Od Mo\u0142otowa us\u0142ysza\u0142: “Chcecie nas rzuci\u0107 na kolana przed tymi przest\u0119pcami? Wyrok w tej sprawie zaakceptowa\u0142 nar\u00f3d, trzy razy t\u0105 spraw\u0105 zajmowa\u0142o si\u0119 politbiuro. Wykonujcie polecenia politbiura!”.<\/span><\/p>\n

13 oskar\u017conych skazano na kar\u0119 \u015bmierci: Bergelsona, Fefera, poet\u0119 Dawida Hofsztejna, dzia\u0142acza zwi\u0105zkowego J\u00f3zefa J\u00f3zefowicza, Kwitk\u0119, \u0141ozowskiego, Markisza, prof. Szymielowicza, publicyst\u0119 Leona Talma, t\u0142umaczk\u0119 Emili\u0119 Teumin, t\u0142umaczk\u0119 Chaj\u0119 Watenberg -Ostrowsk\u0105, redaktora i cenzora Ilj\u0119 Waltenberga, aktora i re\u017cysera Wieniamina Zuskina. Wyroki wykonano 12 sierpnia 1952 r.<\/span><\/p>\n

Agenci Miko\u0142ajczyka i syjoni\u015bci<\/strong><\/p>\n

Raporty ministerstwa bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego (MGB) na temat “spisku syjonistycznego” w otoczeniu rodziny Michoelsa l\u0105dowa\u0142y na biurku Stalina od po\u0142owy 1946 r. Sam Michoels niebacznie pr\u00f3bowa\u0142 dotrze\u0107 do Stalina z postulatami w sprawie ludno\u015bci \u017cydowskiej za po\u015brednictwem Izaaka Goldsztejna, znajomego rodziny drugiej \u017cony Stalina Nadie\u017cdy Alli\u0142ujewej. Dyktator nie znosi\u0142 jednak, gdy rodzina miesza\u0142a si\u0119 do polityki. Tym bardziej \u017ce w USA pojawi\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej opisywano szczeg\u00f3\u0142y z \u017cycia familii dyktatora. Stalin po\u0142\u0105czy\u0142 obie sprawy z wej\u015bciem nowych os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego do jego rodziny. Jakow, syn z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, o\u017ceni\u0142 si\u0119 z \u017byd\u00f3wk\u0105 z Odessy. Pierwsz\u0105 za\u015b mi\u0142o\u015bci\u0105 c\u00f3rki Swiet\u0142any by\u0142 filmowiec Aleksiej Kapler, a kiedy zosta\u0142 zes\u0142any, Swiet\u0142ana wysz\u0142a za m\u0105\u017c za koleg\u0119 szkolnego Grigorija Morozowa. Stalin skomentowa\u0142 to s\u0142owami: “Powinna sobie wybra\u0107 Rosjanina”.<\/span><\/p>\n

Pod koniec 1947 r. aresztowano obie siostry nie\u017cyj\u0105cej ju\u017c Nadie\u017cdy Alli\u0142ujewej. A wraz z nimi Goldsztajna, kt\u00f3ry podczas \u015bledztwa zezna\u0142, \u017ce w\u0142adz\u0119 w Komitecie Antyfaszystowskim “przej\u0119li \u017cydowscy bur\u017cuazyjni nacjonali\u015bci”. Michoels do tego mia\u0142 by\u0107 ameryka\u0144skim szpiegiem i na zlecenie tamtejszej diaspory wykazywa\u0107 “podwy\u017cszone zainteresowanie \u017cyciem osobistym g\u0142owy pa\u0144stwa sowieckiego”. Stalin kaza\u0142 zabi\u0107 Michoelsa tak, by to wygl\u0105da\u0142 na wypadek samochodowy.<\/span><\/p>\n

Aresztowany po \u015bmierci dyktatora szef specjalnego wydzia\u0142u \u015bledczego MGB Fiodor Szubniakow wspomina\u0142:<\/span><\/p>\n

“Otrzyma\u0142em polecenie skontaktowania si\u0119 z agentem [Go\u0142ubowem-Potapowem] i z jego pomoc\u0105 [nakazano mi] wywie\u017a\u0107 Michoelsa na dacz\u0119, gdzie powinien zosta\u0107 zlikwidowany. Podczas kontaktu o\u015bwiadczy\u0142em agentowi, \u017ce istnieje konieczno\u015b\u0107 spotkania si\u0119 na stopie prywatnej z Michoelsem, i poprosi\u0142em agenta o zorganizowanie tego spotkania. Agent zadanie to wype\u0142ni\u0142, zapraszaj\u0105c Michoelsa do \u00bbmieszkaj\u0105cego w Mi\u0144sku osobistego przyjaciela \u00ab. Oko\u0142o godz. 21 ja i funkcjonariusz specs\u0142u\u017cb Kryg\u0142ow (jako kierowca) podjechali\u015bmy w um\u00f3wione miejsce, gdzie zjawi\u0142 si\u0119 agent i Michoels, kt\u00f3remu zosta\u0142em przedstawiony przez agenta. Razem pojechali\u015bmy do mnie \u00bbdo domu \u00ab, tzn. na dacz\u0119 Canawy [szef bia\u0142oruskiego MGB]. Na daczy zlikwidowali\u015bmy Michoelsa.<\/span><\/p>\n

1. Po zameldowaniu tow. Ogolcowowi [zast\u0119pcy szefa MBP], \u017ce Michoels i agent zostali dostarczeni na dacz\u0119, on zawiadomi\u0142 o tym przez telefon Abakumowa, kt\u00f3ry poleci\u0142 przyst\u0105pi\u0107 do likwidacji Michoelsa i agenta – mimowolnego i niebezpiecznego \u015bwiadka \u015bmierci Michoelsa.<\/span><\/p>\n

2. W celu stworzenia wra\u017cenia, \u017ce Michoels i agent wpadli pod samoch\u00f3d pijani, zmusili\u015bmy ich do wypicia szklanki w\u00f3dki. Nast\u0119pnie pojedynczo (najpierw agent, a potem Michoels) zostali u\u015bmierceni – zmia\u017cd\u017ceni ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105.<\/span><\/p>\n

3. Upewniwszy si\u0119, \u017ce Michoels i agent s\u0105 martwi, nasza grupa wywioz\u0142a ich cia\u0142a do miasta i wyrzuci\u0142a na drog\u0119 jednej z ulic po\u0142o\u017conych w pobli\u017cu hotelu. Przy czym ich trupy u\u0142o\u017cone zosta\u0142y w ten spos\u00f3b, aby powsta\u0142o wra\u017cenie, \u017ce Michoels i agent zostali potr\u0105ceni przez samoch\u00f3d, kt\u00f3ry przejecha\u0142 po nich przednimi i tylnymi zestawami k\u00f3\u0142”.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Antysemityzm w ZSRR: rozjechani ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 Miros\u0142aw Czech Stalin nie by\u0142 rasist\u0105. Jego masowe mordy mia\u0142 prze\u017cy\u0107 ten, kto zosta\u0142 uznany za odpowiedni materia\u0142 do budowy “wsp\u00f3lnoty nowego typu” – wieloetnicznego narodu sowieckiego. Powojenne prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w – ju\u017c po Zag\u0142adzie – odbywa\u0142y si\u0119 zgodnie z t\u0105 logik\u0105 Do bia\u0142oruskiego Mi\u0144ska Solomon Michoels, dyrektor \u017bydowskiego Teatru Akademickiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58843"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58843"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58862,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58843\/revisions\/58862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}