{"id":58945,"date":"2018-01-18T17:09:13","date_gmt":"2018-01-18T15:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=58945"},"modified":"2018-01-18T10:18:01","modified_gmt":"2018-01-18T08:18:01","slug":"24-09-23","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=58945","title":{"rendered":"75 lat temu w warszawskim getcie dosz\u0142o do pierwszego zbrojnego wyst\u0105pienia"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>75 lat temu w warszawskim getcie dosz\u0142o do pierwszego zbrojnego wyst\u0105pienia<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

mjs\/ ls\/<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Przyw\u00f3dca \u017bOB Mordechaj Anielewicz. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons<\/em><\/span><\/p>\n

75 lat temu, 18 stycznia 1943 roku, w warszawskim getcie dosz\u0142o do pierwszego zbrojnego wyst\u0105pienia cz\u0142onk\u00f3w \u017bydowskiej Organizacji Bojowej przeciwko Niemcom. By\u0142a to reakcja na rozpocz\u0119cie przez nazist\u00f3w kolejnej, tzw. styczniowej akcji wysiedle\u0144czej do obozu zag\u0142ady w Treblince.<\/strong><\/p>\n

W tym czasie warszawskim getcie pozosta\u0142o ok. 60 tys. os\u00f3b narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Cztery miesi\u0105ce wcze\u015bniej Niemcy zako\u0144czyli w getcie tzw. wielk\u0105 akcj\u0119 likwidacyjn\u0105, w wyniku kt\u00f3rej w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy wywieziono do Treblinki i zagazowano 300 tys. os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce nazi\u015bci d\u0105\u017c\u0105 do ca\u0142kowitej eksterminacji \u017byd\u00f3w, zmieni\u0142a charakter \u017cydowskiego ruchu oporu. Powsta\u0142y organizacje zbrojne – \u017bydowska Organizacja Bojowa i \u017bydowski Zwi\u0105zek Wojskowy. Jesieni\u0105 1942 r. na terenie getta mieszka\u0144cy zacz\u0119li budowa\u0107 tunele, bunkry i schrony. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie mia\u0142a ju\u017c z\u0142udze\u0144, co do niemieckich plan\u00f3w i zdawa\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce ludno\u015b\u0107 wywo\u017cona z getta jest mordowana.<\/span><\/p>\n

Akcj\u0119 deportacji 8 tys. \u017byd\u00f3w zarz\u0105dzi\u0142 Heinrich Himmler, kt\u00f3ry 9 stycznia 1943 r. dokona\u0142 osobistej inspekcji teren\u00f3w getta. Tym razem Niemcy napotkali zorganizowany op\u00f3r zbrojny. Pierwsza akcja bojowa zosta\u0142a przeprowadzona na rogu ul. Niskiej i Zamenhofa, gdzie cz\u0142onkowie \u017bOB dowodzeni przez Modechaja Anielewicza zaatakowali zbrojnie Niemc\u00f3w, prowadz\u0105cych kolumn\u0119 \u017byd\u00f3w na Umschlagplatz. W ci\u0105gu czterech dni nier\u00f3wnej walki poleg\u0142o kilkuset \u017byd\u00f3w. Nazi\u015bci wywie\u017ali w tym czasie ok. 4-6 tys. os\u00f3b, ale potem akcja zosta\u0142a przerwana.<\/span><\/p>\n

Walki wybuch\u0142y na nowo rankiem 19 kwietnia 1943 r., kiedy 850 \u017co\u0142nierzy Waffen-SS uzbrojonych w karabiny maszynowe, miotacze p\u0142omieni, dzia\u0142ka, wozy pancerne i czo\u0142gi wkroczy\u0142o na teren getta bram\u0105 od strony Nalewek. Zostali oni zaatakowani przez \u017cydowskich powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy w pierwszym starciu odnie\u015bli sukces. Po po\u0142udniu tego samego dnia, liczniejsze i lepiej uzbrojone oddzia\u0142y niemieckie ponownie wkroczy\u0142y na teren getta. Dowodzi\u0142 nimi gen. SS Juergen Stroop.<\/span><\/p>\n

W walkach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ok. tysi\u0105ca s\u0142abo uzbrojonych powsta\u0144c\u00f3w. Niemcy przeciwstawili im ponad 2 tys. \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu, SS oraz pomocniczych oddzia\u0142\u00f3w ukrai\u0144skich, litewskich i \u0142otewskich. Przeciwko powsta\u0144com u\u017cyte zosta\u0142y pojazdy opancerzone oraz artyleria.<\/span><\/p>\n

Przez blisko miesi\u0105c warszawskie getto prowadzi\u0142o b\u00f3j z wojskami niemieckimi. Najci\u0119\u017csze walki toczy\u0142y si\u0119 w rejonie ul. Zamenhoffa i Nalewek oraz na pl. Muranowskim. Niemcy systematycznie posuwali si\u0119 w g\u0142\u0105b getta. Pal\u0105c i niszcz\u0105c dom po domu zmuszali ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 do opuszczania bunkr\u00f3w i schron\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Podejmowane w ograniczonym zakresie przez polskie podziemie (nieliczne oddzia\u0142y Kedywu, Socjalistycznej Organizacji Bojowej i GL) pr\u00f3by pomocy osamotnionym bojownikom \u017cydowskim zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem.<\/span><\/p>\n

8 maja Niemcy odkryli i otoczyli ogromny schron przy ul. Mi\u0142ej 18, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142o si\u0119 kilkuset ludzi, w tym sztab \u017bOB i ponad 100 \u017cydowskich bojownik\u00f3w. Na wezwanie Niemc\u00f3w cywile wyszli, natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 powsta\u0144c\u00f3w razem z dow\u00f3dc\u0105 Mordechajem Anielewiczem pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Powstanie, pomimo apeli rz\u0105du polskiego w Londynie, nie wywo\u0142a\u0142o \u017cadnych reakcji aliant\u00f3w. W prote\u015bcie przeciwko oboj\u0119tno\u015bci \u015bwiata wobec tragedii narodu \u017cydowskiego, 12 maja 1943 r. cz\u0142onek Rady Narodowej RP w Londynie Szmul Zygielbojm pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Powsta\u0144cy w ma\u0142ych, rozproszonych grupach walczyli do 16 maja 1943 r. Tego dnia gen. Stroop og\u0142osi\u0142 koniec akcji pacyfikacyjnej i na znak zwyci\u0119stwa rozkaza\u0142 wysadzi\u0107 w powietrze Wielk\u0105 Synagog\u0119 na T\u0142omackiem.<\/span><\/p>\n

Getto warszawskie zosta\u0142o zr\u00f3wnane z ziemi\u0105. Wed\u0142ug raport\u00f3w gen. Stroopa od 20 kwietnia do 16 maja 1943 r. w wykrytych i zlikwidowanych bunkrach znajdowa\u0142o si\u0119 ponad 56 tys. \u017byd\u00f3w. Oko\u0142o 6 tys. zgin\u0119\u0142o na miejscu w walce, na skutek po\u017car\u00f3w czy zaczadzenia. 7 tys. \u017byd\u00f3w nazi\u015bci zamordowali na terenie getta, tyle samo wys\u0142ano do Treblinki. Pozosta\u0142a grupa ok. 36 tys. zosta\u0142a wys\u0142ana do innych oboz\u00f3w, przede wszystkim do Auschwitz i Majdanka.<\/span><\/p>\n

Straty niemieckie wynie\u015b\u0107 mia\u0142y wed\u0142ug tych samych raport\u00f3w kilkunastu zabitych i kilkudziesi\u0119ciu rannych. \u0179r\u00f3d\u0142a \u017cydowskie i polskie podaj\u0105, \u017ce by\u0142y one kilkakrotnie wy\u017csze.<\/span><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy \u017bOB powstanie w getcie prze\u017cy\u0142o kilkudziesi\u0119ciu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jednak nie doczeka\u0142a ko\u0144ca wojny, zgin\u0119li walcz\u0105c w oddzia\u0142ach partyzanckich, w Powstaniu Warszawskim lub zostali wydani Niemcom. Wojn\u0119 prze\u017cy\u0142o tylko kilku, w tym dwaj cz\u0142onkowie dow\u00f3dztwa \u017bOB – Icchak Cukierman i Marek Edelman. W walkach na terenie getta \u015bmier\u0107 ponie\u015bli tak\u017ce niemal wszyscy \u017co\u0142nierze \u017bydowskiego Zwi\u0105zku Wojskowego.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

75 lat temu w warszawskim getcie dosz\u0142o do pierwszego zbrojnego wyst\u0105pienia mjs\/ ls\/ Przyw\u00f3dca \u017bOB Mordechaj Anielewicz. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons 75 lat temu, 18 stycznia 1943 roku, w warszawskim getcie dosz\u0142o do pierwszego zbrojnego wyst\u0105pienia cz\u0142onk\u00f3w \u017bydowskiej Organizacji Bojowej przeciwko Niemcom. By\u0142a to reakcja na rozpocz\u0119cie przez nazist\u00f3w kolejnej, tzw. styczniowej akcji wysiedle\u0144czej do obozu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58945"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58945"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58952,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58945\/revisions\/58952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}