{"id":5915,"date":"2014-09-20T18:03:22","date_gmt":"2014-09-20T16:03:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=5915"},"modified":"2014-09-20T17:56:22","modified_gmt":"2014-09-20T15:56:22","slug":"irena-wiszniewska-my-zydzi-z-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=5915","title":{"rendered":"Irena Wiszniewska, \u201cMy, \u017bydzi z Polski\u201d"},"content":{"rendered":"

\"Culture.pl\"Irena Wiszniewska, \u201cMy, \u017bydzi z Polski\u201d<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/h4>\n

Aleksandra Lipczak<\/strong><\/span><\/p>\n

\"My,<\/p>\n

Jacy s\u0105 “\u017bydzi z Polski”, z kt\u00f3rymi rozmawia w swojej \u2013 wyczerpuj\u0105cej, niemal “encyklopedycznej” ksi\u0105\u017cce dziennikarka Irena Wiszniewska? Zwyczajni, cho\u0107 bardzo interesuj\u0105cy z nich rozm\u00f3wcy.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wiszniewska, dziennikarka, w latach 90. korespondentka belgijskich i francuskich medi\u00f3w, wykona\u0142a ciekaw\u0105 prac\u0119: przeczesa\u0142a kawa\u0142 Polski, by porozmawia\u0107 z \u017bydami, kt\u00f3rzy maj\u0105 do powiedzenia interesuj\u0105ce rzeczy na temat swojego \u017cydostwa. Porozmawia\u0142a z \u017bydami z Warszawy, \u0141odzi i Wroc\u0142awia oraz z ma\u0142ych miast. Z \u017bydami religijnymi i nie. Z takimi, kt\u00f3rzy o swoim \u017cydostwie dowiedzieli si\u0119 w wieku 40 lat i tymi, kt\u00f3rzy chodzili do \u017cydowskich przedszkoli i je\u017adzili na obozy Fundacji Laudera. Uznaj\u0105cych \u017cydowsko\u015b\u0107 za trzon swojej to\u017csamo\u015bci albo jeden, niekoniecznie najwa\u017cniejszy, z jej wielu sk\u0142adnik\u00f3w. Odby\u0142a nawet rozmowy z paroma “Polakami, kt\u00f3rzy chc\u0105 by\u0107 \u017bydami”. Wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z tego fascynuj\u0105cy i z\u0142o\u017cony portret bez tezy.<\/span><\/p>\n

To ksi\u0105\u017cka niezwyk\u0142a, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 “normalno\u015b\u0107” \u2013 jak zauwa\u017cy\u0142a na portalu Forum \u017byd\u00f3w Polskich Aleksandra Buchaniec-Bartczak (patrz “m\u0142odzie\u017cowa”, pomara\u0144czowa ok\u0142adka). Rozm\u00f3wcy Wiszniewskiej m\u00f3wi\u0105 o swoim \u017cydostwie otwarcie, niekoniecznie w cieniu Zag\u0142ady: Jan Gebert przedstawia si\u0119 jako “\u017cydkolog”, a kto\u015b inny wyznaje, \u017ce \u017cydostwo kojarzy\u0142o mu si\u0119 zawsze tylko z czym\u015b pozytywnym. Antysemityzm jest, owszem, w tle (wi\u0119kszy, czy mniejszy ni\u017c w innych krajach Europy \u2013 co do tego zdania rozm\u00f3wc\u00f3w s\u0105 podzielone), ale przekaz jest taki: \u017bydzi z Polski, zw\u0142aszcza ci najm\u0142odsi, nosz\u0105 swoj\u0105 \u017cydowsko\u015b\u0107 bez kompleks\u00f3w, m\u00f3wi\u0105 lekko o tematach, kt\u00f3re jeszcze do niedawna wymusza\u0142y mimowolne \u015bciszenie g\u0142osu. W Polsce \u2013 jak konstatuje wielu z nich \u2013 mimo dobrze trzymaj\u0105cych si\u0119 uprzedze\u0144 – nasta\u0142a przecie\u017c “moda” na bycie \u017bydem i odkrywanie w\u0142asnych \u017cydowskich korzeni lub w\u0105t\u0142ych “korzonk\u00f3w”, jak ironicznie nazywa je kt\u00f3ry\u015b z rozm\u00f3wc\u00f3w Wiszniewskiej.<\/span><\/p>\n

O tym , \u017ce po 89\u2019 mia\u0142 miejsce renesans \u017cycia \u017cydowskiego w Polsce, wiadomo. Ksi\u0105\u017cka Wiszniewskiej ma jednak t\u0119 ciekaw\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, \u017ce komplikuje zbyt uproszczony obraz i nadw\u0105tla “utrwalone narracje” na ten i wiele innych temat\u00f3w. Po pierwsze, ustami rozm\u00f3wc\u00f3w, rozprawia si\u0119 z mitem “Polski bez \u017byd\u00f3w” po wojnie. “Dominuje w\u0105tek o braku \u017cycia \u017cydowskiego, o tkwieniu w szafach, o obawie przed ujawnieniem si\u0119. I \u017ce dopiero wraz z nadej\u015bciem wolno\u015bci, po 1989 roku, min\u0105\u0142 strach i rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 rozkwit \u017cycia \u017cydowskiego” \u2013 m\u00f3wi Wiszniewskiej Bella Szwarcman-Czarnota. W tak\u0105 wizj\u0119 nie do ko\u0144ca wpisuj\u0105 si\u0119 historie, kt\u00f3rych wys\u0142uchuje dziennikarka. Owszem, du\u017co tu wyzna\u0144 o korzeniach odkrytych ju\u017c w doros\u0142ym wieku, ujawnionych przez przypadkowe spotkanie albo czyje\u015b wyznanie na \u0142o\u017cu \u015bmierci. Ale jest te\u017c urodzona w 1945 roku Izabella Szwarcman \u2013Czarnota, opowiadaj\u0105ca o ko\u0142ysankach w jidysz, kt\u00f3ry by\u0142 jej pierwszym j\u0119zykiem czy \u0142\u00f3dzki rabin Symcha Keller, kt\u00f3ry m\u00f3wi o nieprzerwanym nigdy ci\u0105gu pokole\u0144 i tradycji w swojej gminie (“To wszystko zosta\u0142o, ja to przej\u0105\u0142em po moich poprzednikach, kt\u00f3rzy byli st\u0105d, jak ja”). “Mieli\u015bmy \u017cycie spo\u0142eczne, literatur\u0119, muzyk\u0119 i teatr. By\u0142y kluby, kolonie, obozy, gazety” \u2013 m\u00f3wi Szwarcman-Czarnota. “W moim przekonaniu nie uda\u0142aby si\u0119 odbudowa czy budowa tego \u017cycia \u017cydowskiego, kt\u00f3re mamy obecnie (\u2026), bez tych enklaw w Legnicy, we Wroc\u0142awiu, w Bielsku-Bia\u0142ej, w Katowicach (\u2026)”.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Irena Wiszniewska…. <\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Irena Wiszniewska, \u201cMy, \u017bydzi z Polski\u201d Aleksandra Lipczak Jacy s\u0105 “\u017bydzi z Polski”, z kt\u00f3rymi rozmawia w swojej \u2013 wyczerpuj\u0105cej, niemal “encyklopedycznej” ksi\u0105\u017cce dziennikarka Irena Wiszniewska? Zwyczajni, cho\u0107 bardzo interesuj\u0105cy z nich rozm\u00f3wcy. Wiszniewska, dziennikarka, w latach 90. korespondentka belgijskich i francuskich medi\u00f3w, wykona\u0142a ciekaw\u0105 prac\u0119: przeczesa\u0142a kawa\u0142 Polski, by porozmawia\u0107 z \u017bydami, kt\u00f3rzy maj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5915"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5915"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113938,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5915\/revisions\/113938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}