{"id":59245,"date":"2018-02-16T17:09:15","date_gmt":"2018-02-16T15:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=59245"},"modified":"2018-02-15T10:00:20","modified_gmt":"2018-02-15T08:00:20","slug":"dalej-jest-noc-losy-zydow-w-wybranych-powiatach-okupowanej-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=59245","title":{"rendered":"DALEJ JEST NOC. Losy \u017byd\u00f3w w wybranych powiatach okupowanej Polski"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>DALEJ JEST NOC. Losy \u017byd\u00f3w w wybranych powiatach okupowanej Polski<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

\n

DALEJ JEST NOC. Losy \u017byd\u00f3w w wybranych powiatach okupowanej Polski
\n<\/strong>
\nred. Barbara Engelking, Jan Grabowski
\nBarbara Engelking, Tomasz Frydel, Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Dagmara Swa\u0142tek-Niewi\u0144ska, Karolina Panz, Alina Skibi\u0144ska, Jean Cherles Szurek, Anna Zapalec,<\/p>\n

\n

Wiosn\u0105 2018 roku uka\u017ce si\u0119 dwutomowe wydawnictwo b\u0119de\u0105ce podsumowaniem kilkuletniego projektu badawczego realizowanego przez Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w pt. Strategie przetrwania \u017byd\u00f3w podczas okupacji w Generalnym Gubernatorstwie, 1942-1945. Studium wybranych powiat\u00f3w<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych konkluzji wynikaj\u0105cych z kilku lat bada\u0144 \u201e\u017cydowskich strategii przerwania\u201d jest bogactwo obserwacji dotycz\u0105cych stopnia przedsi\u0119biorczo\u015bci, w\u0142asnej inicjatywy \u017byd\u00f3w w obliczu Zag\u0142ady. Uderzaj\u0105 determinacja, mobilno\u015b\u0107, odwaga, z jak\u0105 ofiary podj\u0119\u0142y walk\u0119 o \u017cycie w\u0142asne oraz najbli\u017cszych. Z chwil\u0105 rozpocz\u0119cia akcji likwidacyjnych, kiedy ma\u0142o kto m\u00f3g\u0142 \u017cywi\u0107 nadal jakiekolwiek z\u0142udzenia co do ostatecznych cel\u00f3w polityki niemieckiej, \u017bydzi zintensyfikowali desperack\u0105 walk\u0119 o przetrwanie. <\/span><\/p>\n

Z jednej strony w domach oraz pod domami budowano schowki i bunkry, a w podw\u00f3jnych \u015bcianach i na strychach urz\u0105dzano przemy\u015blne kryj\u00f3wki. Z drugiej \u2013 nawi\u0105zywano kontakty ze stron\u0105 aryjsk\u0105, kt\u00f3rych celem by\u0142o znalezienie pomocy i kryj\u00f3wki. Tam, gdzie by\u0142o to mo\u017cliwe, powstawa\u0142y siatki przerzutu za granic\u0119, zw\u0142aszcza na S\u0142owacj\u0119 i W\u0119gry.<\/span><\/p>\n

We wszystkich zbadanych przez nas powiatach najwi\u0119cej \u017byd\u00f3w szuka\u0142o pomocy nie w miasteczkach, ale w pobliskich wsiach \u2013 w domach swoich s\u0105siad\u00f3w. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przetrwania w ogromnym stopniu zale\u017ca\u0142a od ch\u0119ci pomocy tych\u017ce s\u0105siad\u00f3w – chrze\u015bcijan, od tego, czy byli w stanie prze\u0142ama\u0107 strach wobec zagro\u017cenia, jakie stanowili dla wsp\u00f3lnoty wiejskiej ukrywaj\u0105cy si\u0119 \u017bydzi. <\/span><\/p>\n

Nie sprzyja\u0142y temu obowi\u0105zuj\u0105ce normy grupowe, obecny wsz\u0119dzie antysemityzm ani mechanizmy konformizmu spo\u0142ecznego. Tym bardziej podziwia\u0107 nale\u017cy tych, kt\u00f3rzy potrafili przeciwstawi\u0107 si\u0119 nie tylko niemieckim przepisom prawnym, lecz tak\u017ce pisanym i niepisanym regu\u0142om \u017cycia grupowego.<\/span><\/p>\n

Wymowa liczb jest nieub\u0142agana: dw\u00f3ch spo\u015br\u00f3d ka\u017cdych trzech \u017byd\u00f3w poszukuj\u0105cych ratunku \u2013 zgin\u0119\u0142o. Zamieszczone w tomach opracowania dostarczaj\u0105 dowod\u00f3w wskazuj\u0105cych na znaczn\u0105 \u2013 i wi\u0119ksz\u0105, ani\u017celi si\u0119 to dotychczas wydawa\u0142o \u2013 skal\u0119 uczestnictwa Polak\u00f3w w wyniszczeniu \u017cydowskich wsp\u00f3\u0142obywateli.<\/span><\/p>\n

\u201eDrogie Dziecko, wybaczam Ci i niech Ci te\u017c B\u00f3g przebaczy. Schodz\u0119 z tego \u015bwiata jako ofiara dla Ciebie, a\u017ceby\u015b Ty m\u00f3g\u0142 dalej \u017cy\u0107. Adam Wonszyk, ten. Co wozi\u0142 ceg\u0142y, kiedy budowali\u015bmy nasz dom, by\u0142 u mnie, przez kraty rozmawia\u0142em z nim. Powiedzia\u0142 mi, \u017ce mo\u017cesz przyj\u015b\u0107 do niego, on Ci\u0119 przechowa. Powiedzia\u0142 te\u017c, \u017ce szkoda, \u017ce my wszyscy nie przyszli\u015bmy wcze\u015bniej do niego. Dbaj o siebie, jedz i pij tak, \u017ceby\u015b m\u00f3g\u0142 przetrwa\u0107 t\u0119 gehenn\u0119. Uwa\u017caj, \u017ceby\u015b si\u0119 nie przezi\u0119bi\u0142. Mo\u017ce nam si\u0119 uda jeszcze wydosta\u0107 z aresztu i pozosta\u0107 przy \u017cyciu. To s\u0105 ostatnie s\u0142owa Twego ojca, kt\u00f3ry jest ofiar\u0105 po to, \u017ceby\u015b Ty \u017cy\u0142\u201d.<\/span><\/p>\n

List po\u017cegnalny do Szmula Malera, napisany przez jego ojca, z\u0142apanego w kryj\u00f3wce w czasie likwidacji we Frampolu 2 listopada 1942 r i przetrzymywanego przez kilka dni w lokalnej szkole, zanim wszyscy wy\u0142apani w okolicy \u017bydzi zostali rozstrzelani na cmentarzu \u017cydowskim<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DALEJ JEST NOC. Losy \u017byd\u00f3w w wybranych powiatach okupowanej Polski Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w DALEJ JEST NOC. Losy \u017byd\u00f3w w wybranych powiatach okupowanej Polski red. Barbara Engelking, Jan Grabowski Barbara Engelking, Tomasz Frydel, Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Dagmara Swa\u0142tek-Niewi\u0144ska, Karolina Panz, Alina Skibi\u0144ska, Jean Cherles Szurek, Anna Zapalec, Wiosn\u0105 2018 roku uka\u017ce si\u0119 dwutomowe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59245"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59245"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59250,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59245\/revisions\/59250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}